⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Inleiding op het Boek Openbaring en de Ecclesia's⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En we heten natuurlijk ook degenen welkom die momenteel live meeluisteren en meekijken. Ook dat is een mooi voorrecht, dat dit allemaal tegelijkertijd kan en dat je hier niet eens bij hoeft te zijn. En dan hebben we natuurlijk nog de groep die nadien de studie beluistert, wat waarschijnlijk de grootste groep is. Allemaal hartelijk welkom. Wij gaan verder met het boek Openbaring. De Openbaring is geschreven door Johannes, maar het is bovenal de openbaring van Jezus Christus. Het is de openbaring van Hem die nu nog steeds verborgen is, maar straks openbaar zal worden. Over die tijd — niet alleen over die gebeurtenis, maar over die hele reeks gebeurtenissen die daarmee verband houden — daarover gaat dit laatste Bijbelboek. Het is niet voor niets dat het niet alleen in ons Nieuwe Testament, maar ook in de Griekse manuscripten als laatste boek geplaatst is. Dat is op deze wijze werkelijk goddelijk gearrangeerd.⟨/p> ⟨p>Inmiddels hebben we al heel wat avonden besteed aan Openbaring 2 en 3. Dat zijn de twee hoofdstukken waarin we de boodschappen aantreffen die gericht zijn aan een zevental ekklesia's. Ik zeg het er steeds bij, daar is het weer: het is gericht aan zeven ekklesia's, besnijdenis-ekklesia's om het een beetje technisch te zeggen. De formulering is met name ontleend aan Galaten 2, waar we lezen dat aan Petrus en de twaalf het evangelie van de besnijdenis was toevertrouwd. Welnu, Johannes richt zich nu ook tot een zevental ekklesia's die typisch gebaseerd zijn op en uitgaan van het evangelie van de besnijdenis. Dat heeft alles te maken met 'de besnijdenis' als technische term voor het volk Israël dat daarin centraal staat, en het koninkrijk dat via dat volk hier op aarde geopenbaard zal worden.⟨/p> ⟨p>Die ekklesia's waren ontstaan in de Handelingen-tijd. Destijds was er nog steeds een verschil tussen enerzijds de ekklesia's vanuit de besnijdenis en aan de andere kant de ekklesia's van de voorhuid, de heidengemeenten zo u wilt, die op een later tijdstip ontstonden door de prediking van Paulus. Weliswaar zijn die zeven specifieke ekklesia's in die dagen ongetwijfeld ook ontstaan, maar ik moet er meteen bij zeggen dat ze model staan voor besnijdenis-ekklesia's, of zo u wilt Messias-belijdende gemeenten zoals we ze nu noemen, in de Dag van de Heer. Want daarover gaat dit hele boek, zoals eigenlijk al in de eerste zinnen is aangegeven: over de dag dat de Heer openbaar zal worden. Die zeven ekklesia's staan model voor de gemeenten in die dagen. In hoofdstuk 2 hebben we de boodschappen aan een viertal ekklesia's besproken, namelijk Efeze, in die volgorde ook Smyrna, vervolgens Pergamum en ten slotte de boodschap aan Tyatira, die we de vorige keer hebben behandeld.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="248" title="Speel af vanaf 04:08">▶ 04:08⟨/button> ⟨span>De Boodschap aan Sardes: de Zeven Geesten en Sterren⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dat betekent dat we nu doorgaan naar hoofdstuk 3, namelijk de boodschap gericht aan Sardes. Er wordt dit gezegd: "Schrijf aan de boodschapper van de ekklesia in Sardes." Dat is tegenwoordig nog slechts een betrekkelijk kleine plaats onder de naam Sart. Het wordt op deze wijze ingeleid: "Deze dingen zegt Hij die de zeven geesten van God heeft." We zien iedere keer bij de inleiding, bij de introductie van Degene die hier aan het woord is — de Heer zelf — dat er wordt gezinspeeld op zaken die reeds in het eerste hoofdstuk waren gezegd. Wanneer Jezus Christus zich als de Zoon des mensen openbaart aan Johannes, wordt Hij op een bepaalde wijze beschreven, en bij de inleiding van elk van de zeven ekklesia's wordt daaraan gerefereerd. Iedere keer worden er een aantal elementen of één specifiek ding genoemd dat met name zijn actualiteit en directe toepassing heeft op die bewuste ekklesia.⟨/p> ⟨p>Hier staat dan: "Schrijf aan de boodschapper van de ekklesia in Sardes. Deze dingen zegt Hij die de zeven geesten van God heeft." Dat waren we inderdaad in hoofdstuk 1 al tegengekomen. Ik moet daarbij zeggen — we hebben dat eigenlijk ook al gezien toen we hoofdstuk 1 bespraken — dat die zeven geesten verwijzen naar zeven engelen, dat wil zeggen: hemelse boodschappers. In hoofdstuk 8 vers 2 lezen we dat zij voor God staan en de zeven bazuinen zullen blazen. Ik geloof dus helemaal niet wat dikwijls gezegd wordt, namelijk dat die zeven geesten een embleem zijn van de Heilige Geest of iets dergelijks. Nee, het zijn de geesten van God, boodschappers van God, geestelijke wezens, en zij zullen te zijner tijd de bazuinen blazen.⟨/p> ⟨p>Die bazuinen hebben te maken met de tijd dat Israël inmiddels onderworpen zal zijn aan de Koning. Het Koninkrijk op aarde is dan al begonnen, namelijk in dat land, en vervolgens zal het wereldwijd uitgebreid gaan worden. In eerste instantie wordt er gesproken over de zeven zegels; dat heeft te maken met de periode van Israël en de onderwerping daarvan. Vanaf hoofdstuk 8 wordt beschreven hoe ook de wereld bekendgemaakt wordt met de boodschap. Laat ik het anders zeggen: dan wordt de boodschap uitgebazuind van het komende Koninkrijk dat binnen één generatie over de hele wereld gevestigd zal worden.⟨/p> ⟨p>Deze dingen zegt Hij die de zeven geesten van God heeft — die zeven geesten dus die de zeven bazuinen zullen blazen — en ook de zeven sterren. Die kwamen we logischerwijs eveneens tegen in hoofdstuk 1. Dat zijn namelijk de zeven boodschappers van de ekklesia's, oftewel de zogenaamde Shaliach Tsibbur's. Dat is op zijn Hebreeuws geformuleerd, maar dat hoeft niet te verbazen. We staan hier immers echt op Israëlitische bodem, Joodse bodem zo u wilt, wanneer we ons deze boodschappen eigen maken. Het is een heel Israëlitische context waarin dit alles zijn beslag krijgt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="503" title="Speel af vanaf 08:23">▶ 08:23⟨/button> ⟨span>De Naam te Leven, maar Geestelijk in Slaap te Zijn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Ik weet jouw werken." Dat is het eerste wat er gezegd wordt. Maar eerst de introductie: wie is hier aan het woord en hoe zet Hij Zichzelf hier neer? En dan vervolgens het eerste wat Hij zegt: "Ik weet jouw werken." Dat is hier negatief bedoeld. Net als trouwens in de laatste brief aan Laodicea is dit negatief bedoeld, namelijk dat de werken onvoldoende zijn. In de andere gevallen, zoals in hoofdstuk 2 vers 2, is het positief. Ook in de brieven aan Tyatira en aan Filadelfia wordt het heel positief gezegd: "Ik weet jouw werken." Dat wil zeggen: "Ik weet hoe goed het is en hoe van harte het is." Hier niet.⟨/p> ⟨p>Want dan vervolgt Hij: "Die de zeven geesten van God heeft en de zeven sterren. Ik weet jouw werken. Dat je de naam hebt dat je leeft en je bent dood." Met andere woorden: de naam staat niet voor wat je werkelijk bent. Het is eigenlijk, zoals wij dat dan noemen, een vlag die de lading niet dekt. Het heet wel mooi te zijn, maar dat is slechts schijn. In verband met het volk Israël — en ik bedoel deze zeven ekklesia's, dat zijn Israëlitische ekklesia's — zien we dat namen veel betekenen. Israël betekent 'Strijder Gods'. De naam Jood komt van Jehoeda, en dat betekent 'Lover van Yahweh' of 'Godlover'. Dat zijn namen die klinken en een geweldige betekenis hebben. Maar als het alleen maar de naam is, dan zegt dat niets.⟨/p> ⟨p>En hier tegen Sardes als geheel — ik heb het niet over degenen in Sardes die daarop een uitzondering vormen, want die zijn er ook, dat zullen we straks nog zien — maar Sardes als geheel heeft de naam dat ze leven. Maar, zegt de Heer, dat is ten onrechte: "Je bent dood." En als Hij zegt dat je dood bent, dan bedoelt Hij daarmee: niet wakker. Dat weet ik heel zeker, omdat dat pal erop volgt. Het hoeft ons niet te verbazen, want in de Bijbel worden dood en slaap heel dikwijls synoniem gebruikt. Net zo goed als gewekt worden een synoniem of een ander woord is voor opstaan. In Efeze 5:14 wordt dat zo gezegd: "Ontwaakt, gij die slaapt, en sta op uit de doden." Met andere woorden: degenen die slapen, dat zijn eigenlijk mensen die 'dood' zijn. Vandaar ook dat er gesproken wordt over de doodsslaap.⟨/p> ⟨p>Dat is een beeld dat je alleen echt kunt begrijpen wanneer je inziet dat de dood een toestand is waarin je je van niets bewust bent. Op het moment dat de dood een andere vorm van bestaan zou zijn in de zin van bewustzijn, dan is de hele metafoor weg. Het idee is juist: iemand die slaapt, is zich van niets bewust. Vandaar dat dat een beeld is van de dood. Hier wordt gezegd van die ekklesia: "Jullie hebben de naam dat je leeft, maar je bent dood." En dan wordt er tegen hen gezegd: "Word wakker! Ontwaak! Word wakker!"⟨/p> ⟨p>Ik moet erbij zeggen dat zowel de NBG als de Statenvertaling daarin niet correct zijn, als je het mij vraagt. Het is niet "wees wakker", want dat zou min of meer kunnen suggereren dat ze al wakker zijn en alleen maar wakker moeten blijven. Nee, de tekst zegt echt: "word wakker". Dat is een gedachte die veel vaker voorkomt. Afgelopen zondag sprak ik hier vlakbij en toen had ik het over het laatste vers van 1 Korinthe 15. Hoe staat dat daar? Even kijken hoor... In de NBG-vertaling staat dan: "weest standvastig, onwankelbaar". Maar dat staat er niet. Er staat: "wordt standvastig". Het idee daar is ook heel uitdrukkelijk — kijk het maar na in de context — dat men wel stond, maar men was wankelmoedig. Men was dus niet standvastig. Tegen zo'n groep, tegen mensen die zich in die toestand bevinden, is de oproep: "wordt standvastig". En dat is hier ook zo. Ze sliepen en nu is de oproep — ze worden eigenlijk gewekt: "Word wakker!" Dat is het idee. En dat is de oproep hier, die we iedere keer horen in verband met de eindtijd.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="870" title="Speel af vanaf 14:30">▶ 14:30⟨/button> ⟨span>De Dringende Oproep Om te Waken in de Eindtijd⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En die worden dan op een gegeven ogenblik ook wakker geroepen. Sta op, wordt wakker, want de bruidegom komt! Later straks in Openbaring 16 zullen we dat ook weer zien; ik geloof dat ik straks nog een dia heb die daaraan refereert. Eigenlijk is het ook zo dat de oproep in de eindtijd telkens is om waakzaam te zijn. Waarom? Omdat er dan zoveel op je afkomt en het dan zo belangrijk is om je ogen open te hebben, om je bewust te zijn van wat er allemaal speelt en wat er aan de hand is.⟨/p> ⟨p>Ik moet erbij zeggen, voordat u denkt dat dit allemaal gaat over de dag in de grote verdrukking en daarna, en dat wij voor die tijd immers al zijn weggerukt – wat ik van harte beaam, daar niet van – trek daar niet de conclusie uit dat wij dus niets te maken zouden hebben met die oproep van: wees wakker. Juist in onze dagen geloof ik dat het namelijk des te sterker ook van toepassing is. In 1 Thessalonica 5 lees je ook dat Paulus het tegen de Thessalonicenzen zegt in verband met de wegrukking: weest wakker.⟨/p> ⟨p>Ik lees even dat vers voor, daar staat dit: "Wij behoren niet aan de nacht of de duisternis; laten we dan ook niet slapen zoals de anderen, maar wakker en nuchter zijn. Laten wij die de dag toebehoren nuchter zijn, toegerust met het harnas van geloof en liefde en met de helm van de hoop van de redding." En daaraan voorafgaand lees je dat Paulus ook zegt dat het niet nodig is om over de tijden en gelegenheden verder te spreken, want jullie weten zelf zeer goed dat de dag van de Heer zo komt als een dief in de nacht. Als zij zeggen: "Het is allemaal vrede en rust" – ja, dat zal men dan zeggen – dan weten wij tenminste, als we wakker zijn, hoe laat het is en dat het juist dan opletten is, zodat die dag ons niet zou overvallen.⟨/p> ⟨p>Ik lees dat ook nog even voor: "Maar jullie, broeders, zijn niet in de duisternis, zodat die dag u als een dief zou overvallen." Dat is dus helemaal niet nodig. Integendeel, ik vind het toch van belang: we leven in 2019 en we gaan het decennium in dat het laatste decennium is van twee millennia sinds Christus hier vertrokken is. Als we ervan uitgaan dat Hij in het jaar 30 vanaf de Olijfberg ten hemel ging, dan kom je tweeduizend jaar later uit in 2030; dan zijn er twee millennia voorbij. Nog één decennium te gaan en dan zijn die twee millennia voorbij. Zonder daar nu al te veel aan te koppelen, moet het toch duidelijk zijn dat die twee millennia echt mijlpalen zijn. In ieder geval zouden wij juist nu ook moeten weten: hoe laat is het nu eigenlijk?⟨/p> ⟨p>Als we het hebben over chronologie, dat is wat ik nu noem, maar ook bijvoorbeeld weten wat er speelt in Jeruzalem. Dat daar op dat tempelplein... Onlangs, op de GoedBericht-conferentie in Gadre, heb ik daar ook over mogen spreken: over wat er gaande is, maar ook over dat daar op het tempelplein weer een tempeldienst zal verrijzen en dat daar weer een offerdienst zal komen. Een deel daarvan gaan we nog meemaken. Als je dat weet, dan houd je je ogen open. Er zijn ook mensen die de voorkeur eraan geven om te slapen, om een of andere reden, en in slaap gesust worden door allerlei geluiden van: "Ach, ze hebben al zo lang gezegd dat de wederkomst nabij is." Ik zou er nog wel een paar kunnen noemen, hoor; allemaal argumenten om die boodschap te relativeren of om mensen in slaap te sussen.⟨/p> ⟨p>Wees wakker, weet wat er is. Wees ook nuchter in de zin van: trek geen overhaaste conclusies. Want ook dat wil ik er wel nadrukkelijk bijzeggen: dat je niet zomaar in je enthousiasme, of omdat je denkt dat we in hele moeilijke en zware tijden leven, denkt: het zou mooi zijn als het morgen zou gebeuren. Dan ben je ook niet wakker. Het gebeurt vanavond niet. Ik weet dat het omstreden is wat ik nu zeg – nee, dat kan niet – want er moeten nog een aantal dingen gebeuren. Maar juist die dag zal ons niet overvallen als een dief. Nee, er zijn bepaalde signalen. Als eenmaal die tempeldienst daar weer zal zijn, dan is dat gewoon een signaal, dan weet je dat. En als iedereen zal roepen: "Vrede, vrede en veiligheid!", wat een geweldige tijd er is aangebroken, "Zal dit de beloofde Messiaanse tijd zijn?", dat kan toch niet anders... van dat soort geluiden. Dan weet je: aha, nu gaat het gebeuren.⟨/p> ⟨p>Dat bedoel ik met waakzaam zijn: weten vanuit de Schrift hoe laat het is, zodat die dag je niet overvalt. In een ander opzicht geldt dat straks ook weer na de wegrukking van de Ecclesia, dat er dan weer een nieuw getuigenis hier op aarde komt vanuit Israël, enzovoort. Maar ook dan geldt weer: word wakker. Ook dan kun je in slaap gesust worden, dat blijkt duidelijk. En dan wordt er tegen Sardes gezegd: word wakker! Want ze zijn dan weliswaar "als dood", maar dat betekent dat ze in een diepe slaap waren en wakker geroepen worden.⟨/p> ⟨p>Maak de overige standvastig die op het punt staan te sterven. Wat in dit geval net zo symbolisch "dood" is als het eerste. Jullie zijn dood; niet letterlijk dood, maar als dood. Maak de overigen standvastig voor hen die op het punt staan te sterven, dat wil zeggen: in slaap te vallen, maar daarmee eigenlijk in een doodstoestand te komen. Want de Heer vervolgt dan met te zeggen: "Want Ik heb jouw werken niet compleet bevonden voor het oog van mijn God." Dat is een verwijt dat heel erg doet denken aan wat we lezen over Salomo destijds, of wat er van Salomo werd gezegd in zijn latere dagen. U weet, hij begon heel goed, maar uiteindelijk werd zijn hart verleid, niet in het minst ook door de vele vrouwen die hij had, die zijn hart afleidden van de dienst van God. Dat wil zeggen: ze waren goed begonnen, maar nu: "Ik heb jouw werken niet compleet bevonden." Jullie zijn daar niet in gebleven.⟨/p> ⟨p>Van Efeze zagen we al eerder dat ze haar eerste liefde had vergeten. Hoe stond het er? "Ik heb tegen u dat u uw eerste liefde verzaakt heeft." We hebben toen trouwens ook gezien dat die eerste liefde niet de liefde is die Efeze had voor hun Heer. Nee, de eerste liefde is de liefde die de Heer had voor hen. En dat waren ze vergeten. Ja, en dan gaat de mens centraal staan en dan is het eigenlijk al dood in de pot. Hier wordt Sardes herinnerd aan de eerdere situatie.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1412" title="Speel af vanaf 23:32">▶ 23:32⟨/button> ⟨span>Bewaren Wat Ontvangen Is en Niet Verrast Worden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Herinner je dan hoe je het ontvangen hebt en hoorde. Met andere woorden: het begon zo goed, maar jullie zijn er niet in gebleven; jullie zijn in slaap gevallen. Dat is een situatie die trouwens heel gemakkelijk kan ontstaan. Dat is een universeel principe dat niet alleen van toepassing is op Sardes. Alles begint goed en je bent wakker, maar op een gegeven ogenblik komt er een bepaalde gewenning. Je wordt minder alert en dan heb je weer zo'n wake-upcall nodig, letterlijk, zodat je weer ontwaakt en weer ziet hoe belangrijk het is.⟨/p> ⟨p>Ik had het gisteren nog in de auto. Ik was eventjes bezig met dingetjes op het dashboard. Ik geef toe, dan slaap je niet, maar je bent in ieder geval niet meer aandachtig met je ogen en gedachten op de weg. Terwijl ik aan het rommelen was, scheelde het een haar of ik zat echt tegen iemand op. Dan ben je ineens weer wakker, hè? Dat kunnen van die hele nuttige ervaringen zijn, tenminste, als het zo afloopt, want anders is het te laat. Maar dan ben je in één keer weer helemaal bij de les. Het is mezelf wel eens overkomen, en misschien is dat ook uw ervaring, dat je echt slaperig bent achter het stuur en dat je dan weer iets meemaakt waardoor je enorm schrikt en de slaap op slag weg is.⟨/p> ⟨p>Je ziet dat ook in gemeenschappen. Je kunt dat persoonlijk opvatten, maar je ziet het ook in geloofsgemeenschappen waar het allemaal heel fit en vitaal begint, maar waar gemakkelijk op een gegeven ogenblik een bepaalde gezapigheid of zelfs sleur in sluipt. Het wordt allemaal zo gewoon en dan ben je er niet meer bij. Dan is het enorm nuttig wanneer men er weer helemaal bij geroepen wordt. Bij Sardes is dat dus heel duidelijk het geval.⟨/p> ⟨p>Herinner je dan hoe je het ontvangen hebt en hoorde, en bewaar het. Dat wil zeggen: bewaar dat wat je ontvangen hebt. De oproep is eigenlijk heel simpel: ze hoefden niets te verwerven, want ze hadden het al gekregen. Er wordt hier alleen gezegd: bewaar dat! Dat wordt trouwens ook tegen Filadelfia gezegd: "Houd vast wat je hebt, opdat niemand je kroon neemt." Het idee was niet dat ze zich iets moesten verwerven; nee, houd gewoon vast wat je gekregen hebt en laat je er niet van afbrengen. Het doet me weer denken aan waar ik zondag over sprak: blijf er gewoon op staan, dat is het. Het ligt er allemaal al, maar sta daarop en laat je er niet ongemerkt zomaar weer van afbrengen. Bewaar het en bezin je. Kom gewoon tot bezinning, gebruik je verstand, denk na en weet waar je mee bezig bent.⟨/p> ⟨p>In het geval dat je niet zou waken — dat is dus echt zo'n woord wat hier tegen Sardes gezegd wordt in die dagen — dan zal Ik als een dief arriveren. Dat betekent niet alleen ongewenst, want een dief is niet gewenst, maar het betekent ook onverwacht. Een dief kondigt zich uiteraard niet aan. Het is onverwacht en ongewenst. Dit is weer zo'n aanwijzing waarvan we er al zoveel hebben gezien: dat deze ekklesia's allemaal geplaatst moeten worden in die tijd van het einde, zij die de terugkeer van de Heer zullen meemaken. Tegen Sardes wordt het ook gezegd: in het geval dat je niet zou waken, zal Ik als een dief arriveren. Dat wil zeggen dat de Heer toch wel zal arriveren, maar als je niet waakt, komt Hij als een dief. Met andere woorden: als je wél waakt, dan komt Hij ook wel, maar niet als een dief.⟨/p> ⟨p>Vandaar ook dat je bij Paulus in de brieven aan de Thessalonicenzen iets soortgelijks vindt. Als je niet waakzaam bent, dan laat je je daardoor inpakken. Als mensen bijvoorbeeld spreken over de eindtijd en over de ontwikkelingen die zich binnenkort zullen uitrollen, dan haalt men vaak de schouders op, wat trouwens al een aanwijzing is voor slaperigheid. Dan zeggen ze: "Ach, er staat toch geschreven dat Hij komt als een dief?" Dat klinkt heel erg bijbelvast, maar ja, dank je de koekoek! Voor degenen die niet waakzaam zijn, dáárvoor komt Hij als een dief. Voor de anderen niet. Ook voor ons komt de Heer niet als een dief. Paulus zegt juist dat Hij niet zou komen als een dief voor hen die waken. En dat geldt straks ook voor die mensen in Sardes: in het geval dat je niet zou waken, zal Ik als een dief arriveren. Positief geformuleerd: als je wel waakt, zal Ik ook wel arriveren, maar niet als een dief. Want dan weet je hoe de vlag erbij hangt, wat de situatie is en hoe laat het is.⟨/p> ⟨p>Er staat: "En je zult beslist niet weten welk uur Ik bij jou zal arriveren." Ook hier zie je weer: als je wél waakt, weet je het wel. Het is gewoon een kwestie van begrijpend lezen. "In het geval dat je niet zou waken, zal Ik als een dief arriveren en je zult beslist niet weten welk uur Ik bij jou zal arriveren." Met andere woorden: als je wel waakt, ben je wel op de hoogte en zal het je niet zo overvallen.⟨/p> ⟨p>In Openbaring 16 gaat het echt over de tijd helemaal aan het einde, vlak voor het aanbreken van de duizend jaren. Dit gaat vooraf aan Harmageddon; dat zijn de laatste gebeurtenissen die zullen plaatsvinden. Je leest in Openbaring 16 vers 15 en 16 over de zevende schaal, de laatste, en dan breekt inderdaad het Koninkrijk wereldwijd aan. Voor Israël is het dan al lang aangebroken, maar ook alle volkeren zijn dan onderworpen. Die hele chronologie, daar gaat het nu even niet om, maar ik wil op iets wijzen, namelijk dat de Heer ook dan zegt: "Zie, Ik kom als een dief." Dit wordt gezegd in de tijd van die zevende schaal. "Gelukkig hij die waakt en zijn klederen bewaart, opdat hij niet naakt wandele en zijn schaamte niet gezien worde." Dat waken heeft alles te maken met je klederen bewaren. We zullen het straks vanzelf ook zien in de rest van de brief aan Sardes, dat dit een rol speelt.⟨/p> ⟨p>En dan staat erbij: "En hij verzamelde hen." De vraag is trouwens of "hij" met een hoofdletter moet; de NBG-vertaling heeft een kleine letter, maar ik denk zelf aan een hoofdletter. "Hij verzamelde hen op de plaats die in het Hebreeuws genoemd wordt Harmageddon." En u weet, dat is daar in het noorden van Israël, die geweldige grote vlakte bij Jizreël, waar de volkeren verzameld worden. Het is niet de plek waar de eindstrijd plaatsvindt, maar wel waar de volkeren verzameld worden. Hier zie je dus ook dat de boodschap aan Sardes te maken heeft met die tijd die in het boek Openbaring beschreven wordt. Dat komen als een dief geldt voor degenen die niet waken; dat wordt elders in het boek ook zo onderstreept.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1991" title="Speel af vanaf 33:11">▶ 33:11⟨/button> ⟨span>Waakzaamheid en het Onbezoedeld Bewaren van de Klederen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik zei al dat waken alles te maken heeft met het bewaken of het bewaren van je kleding, of je klederen. Dat vinden we in Openbaring 3 vers 4. Daar staat dat er enkele namen in Sardes zijn. Dat suggereert dat het een minderheid betreft; als geheel was Sardes dood. Dat wil zeggen: ze sliepen en waren geestelijk totaal niet alert, vandaar die wake-up call. Maar je hebt enkele namen in Sardes — niet veel misschien, maar toch enkele namen — die hun kleren niet bezoedelen. Wat is dat? Ik zal het u uitleggen: dat is ongerechtigheid. Daar is trouwens nog een ander woord voor. Wat zou u zeggen als synoniem voor ongerechtigheid? Ik heb een suggestie: ongeloof. Dat kun je het beste als tegenstelling uitleggen, want geloof rekent God tot gerechtigheid. Het beamen van wat God zegt en van Zijn belofte, dat is gerechtigheid. Zo rekent God. Dat was in de dagen van Abraham al zo; Abraham geloofde God en het werd hem gerekend tot gerechtigheid. Zo weet u ook meteen wat ongerechtigheid is. Het is de beste manier om een woord te leren kennen: gewoon door haar tegenstellingen.⟨/p> ⟨p>Ongerechtigheid dus. Er staat in Zacharia 3 vers 4 — ik zal straks nog een paar voorbeelden daarvan geven — het volgende: "Toen nam deze het woord en zei tot hen die voor hem stonden: 'Doe hem de vuile kleren uit.'" Wie die 'deze' is, doet nu even niet ter zake. En hij zei tot hem — het gaat daar over de hogepriester Jozua, die trouwens ook tot koning gemaakt wordt, een geweldige betekenis die ik nu even terzijde leg omdat het ons te ver zou voeren — "Zie, Ik neem jouw ongerechtigheid van u weg. Ik trek u feestklederen aan." In plaats van het een komt dus het ander. Het gaat mij vooral even om die gelijkstelling: het uittrekken van de vuile kleren is feitelijk de uitleg voor het wegnemen van de ongerechtigheid. Dat is hetzelfde.⟨/p> ⟨p>Dat bezoedelen van de kleren heeft dus te maken met ongerechtigheid, en daarmee ook weer met ongeloof en het niet staan op het Woord. Op het moment dat je niet staat en blijft bij het Woord, en het Woord niet bewaakt en bewaart, dan dwaal je af. Dat is niets anders dan het bezoedelen van je klederen; het zijn in feite verschillende manieren van zeggen, maar in wezen wordt daarmee hetzelfde uitgedrukt. En er staat bij: "Zij zullen met Mij wandelen." Laat ik de hele zin lezen: "Je hebt daar in Sardes enkele namen die hun kleren niet bezoedelen en zij, die enkele namen dus, zullen met Mij wandelen in het wit, omdat zij het waardig zijn." Hoezo waardig? In zichzelf? Nee, door dat wat zij hebben gekregen: die witte kleren.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2264" title="Speel af vanaf 37:44">▶ 37:44⟨/button> ⟨span>De Diepe Betekenis van de Witte Kleren en Reiniging⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan hebben we wat hoor. Het zou niet moeilijk zijn om een hele avond nieuws te hebben over de witte kleren in het boek de Openbaring, want dat vinden we maar liefst tien keer, twee handen vol. Ook dat is niet zonder betekenis. Ik heb hier even een lijstje gemaakt. Ja, ik zou natuurlijk in de verleiding kunnen komen om ze één voor één te gaan noemen, maar ik wil alleen maar eventjes illustreren hoe vaak het inderdaad beschreven wordt. Hier inderdaad in Openbaring 3 vers 4 voor het eerst, maar er volgen er nog vele andere keren.⟨/p> ⟨p>Ik wil er twee even uitlichten in verband met de betekenis. Openbaring 7 vers 14, daar gaat het over de grote schare. U weet, je hebt die zegels die zijn geopend, en bij het laatste zegel verschijnt de Heer voor Israël; dat teken van die zon, maan en sterren die verduisterd worden en dan vervolgens wordt het volk van Israël verzameld, een grote schare uit alle volkeren, talen en natiën. En uit die schare wordt trouwens ook weer een selectie gemaakt, namelijk een grote schare die niemand tellen kan, dat staat er. Maar er wordt een schare van 144.000, 12.000 uit al die stammen van Israël, geselecteerd. En die worden speciaal beveiligd om in de wereld in te gaan, om veilig te zijn in de tijd van die bazuinen. Daar hebben we het wel vaker over gehad, dus ik laat het even hierbij.⟨/p> ⟨p>Maar lees nou eens eventjes met me mee. Daar staat – hij zei tot mij, degene die hier nu tot Johannes spreekt en hem toelichting geeft: "Deze zijn het, die komen uit de grote verdrukking. En ze hebben hun gewaden gewassen en die wit gemaakt in het bloed van het Lam." Dat is een heel merkwaardige beeldspraak als je daar goed over nadenkt, want hoe doe je dat nou weer, iets wit maken in bloed? Ja, maar wie het vatten kan, die vatte het.⟨/p> ⟨p>Het gaat mij nu over de mensen die hier genoemd worden. Kijk, het gaat hier natuurlijk niet over ons. Als jij natuurlijk dat kerkelijke idee hebt van: er is één volk van God, de kerk van Adam tot aan de jongste dag, dat is één volk, dan snap je hier geen ene bal van. Dat kan niet. Maar de Heer heeft zoveel groepen, zoveel ekklesia's, zoveel kanalen waarmee Hij zich bedient, zoveel relaties. Hier gaat het over een groep die straks uit de grote verdrukking komt; niet over een volk dat voor de grote verdrukking wordt weggerukt, dat is weer een heel andere categorie. Het wordt in de Openbaring even aangestipt, maar dat is het ongeveer. Feitelijk is dat niet eens het onderwerp van het boek Openbaring, absoluut niet zelfs.⟨/p> ⟨p>Nee, het gaat hier over degenen die uit de grote verdrukking komen en die hebben hun gewaden gewassen. Dat wil zeggen, die zijn helemaal schoongemaakt, en wel door het bloed van het Lam. En het bloed van het Lam spreekt van Hem die stierf en opstond. Dat laatste moet je erbij zeggen, want dat is de essentie van een slachtoffer. Bloed spreekt van een slachtoffer, maar een slachtoffer is niet alleen maar een slachting, maar vooral een slachting om geofferd te worden. Dat wil zeggen, een dier wordt geslacht en vervolgens op het altaar gebracht, en dan stijgt het op voor God tot een liefdelijke reuk. Dat is het slachtoffer, en dat spreekt van dood en opstanding. En dat wast een mens schoon, want dan heb je nieuw leven ontvangen. En dat is gereinigd.⟨/p> ⟨p>En dan begrijp je ook meteen hoe iets wit kan worden, gereinigd kan worden. Je zou ook nog kunnen zeggen dat ze alle kleuren van de regenboog krijgen, want wit is feitelijk geen enkele kleur. Toch? Ik ben geen expert op dat gebied, helemaal niet. Maar ik heb wel van mensen begrepen dat wit eigenlijk geen kleur is. Het is een combinatie van kleuren. Het is het spectrum. De hele regenboog zit daarin vertegenwoordigd. Maar in ieder geval is dat hoop en verwachting: wit gemaakt in het bloed van het Lam.⟨/p> ⟨p>Bloed van het Lam... Hoe was het ook weer? In Openbaring 5 wordt gezegd: "En ik zag een Lammetje als geslacht." Maar er staat weer iets bij tussen: "Ik zag een Lammetje staande als geslacht." Dat is niet de normale positie van een geslacht lammetje hoor, die ligt. Maar het Lammetje dat wij kennen, dat staat. En er wordt zelfs beschreven wie dat geslachte Lammetje is. Dat staat namelijk, dat is de Leeuw van Juda. Een wonderlijke beeldspraak. Maar als het kwartje gevallen is, dan is het schitterend. Degene die stierf, die is opgestaan uit de doden. En uit dien hoofde is Hij ook de Leeuw van Juda, oftewel de Koning uit de stam van Juda, uit het huis van David. En Hij overwint. En daarin, in dat wat Hij heeft ondergaan en aan het licht heeft gebracht, daarin is reiniging en een heel nieuw leven wit gemaakt.⟨/p> ⟨p>Dat is Openbaring 7. Nu neem ik u nog even mee naar Openbaring 19 vers 8. Ik lees het even voor uit de NBG-vertaling, en dan staat er... kijk het maar eens na, dan wordt er gesproken over de bruid van het Lam. Nee, de bruid is niet de kerk. Ook daar zie je dus: als je eenmaal op een verkeerd spoor zit, dan neem je al die problemen iedere keer weer mee vervolgens. Want dan sluipt erin wat ooit Calvijn heeft gezegd over het boek Openbaring. Hij waagde zich er niet aan, want het was een gesloten boek. Als je namelijk zit met het hele stramien van "Israël heeft afgedaan en het is de kerk geworden", dan snap je totaal niet die onderscheidingen die in het boek Openbaring bijvoorbeeld worden gemaakt.⟨/p> ⟨p>Daar is sprake van een bruid. Ja, wie is die bruid? Ja, dat is niet zo moeilijk. Dat is Israël. En haar is gegeven zich met blinkend en smetteloos fijn linnen te kleden. Oftewel heb je het weer. Dat linnen, smetteloos, dat zijn die witte klederen. En dan staat er hier nog iets bij: dit fijne linnen, dat zijn de rechtvaardige daden der heiligen. Heiligen, apart gezet, maar door wat zij kregen, zoals God hen rekent, konden zij ook rechtvaardig leven. Ze zijn gerechtvaardigd en nu kunnen ze ook rechtvaardig leven. Dit gaat hier over het volk Israël dat gehuwd zal worden. Er is een prachtig beeld natuurlijk juist ook in het boek Openbaring: de Heer die zal komen en Hij zal Zijn volk huwen, een nieuw verbond met hen sluiten.⟨/p> ⟨p>En in feite is dat hele Messiaanse rijk één grote bruiloft, waarbij gevierd wordt dat de Heer Zijn volk huwt. Een nieuw verbond, en alle volkeren zijn daar als bruiloftsgasten aanwezig. En dan wordt daar dat feest gevierd, die bruiloft. En op de derde dag was er een bruiloft. Dat is Johannes 2. Ik weet het heel erg goed, want dat stond op de trouwkaart van mijn vrouw en mij: "Op de derde dag was er een bruiloft." Wij zijn om die reden trouwens ook op een dinsdag getrouwd, op een derde dag. De symboliek moest erin blijven. Het was trouwens ook nog derde paasdag, 21 april '92. Op de derde dag was er een bruiloft. Ja, twee plus één... Ja, dat is heel mooi. Maar met in gedachte van wat er gaat komen, dan is dat zo veelzeggend.⟨/p> ⟨p>De bruid in Openbaring 19, ja dat is het volk Israël en haar is gegeven dat witte linnen, dat smetteloze, en dat heeft te maken met dat volk dat uit de grote verdrukking komt enzovoort. Dat is precies waar het in de brief aan Sardes ook over gaat. Een volk dat daar in de grote verdrukking en daarna wordt toegerust. En in dit geval ook opgeroepen wordt om te waken. In feite is het een opwekkingsbeweging. Ik sprak zojuist over een wake-up call, maar eigenlijk is dat ook de gedachte achter het woord opwekkingsbeweging. Als je dat woord letterlijk neemt, een opwekkingsbeweging is een beweging waarbij mensen worden opgewekt. De suggestie daarachter is ook: het geheel slaapt en dat moet wakker gemaakt worden. Gewekt worden.⟨/p> ⟨p>Ik hoop ook van harte dat wat ik mag doen en wat we mogen doorgeven van het goede bericht, dat het ook echt – juist ook in die laatste jaren die nog volgen – een opwekkingsbeweging mag zijn.⟨/p> ⟨p>Dat er een wake-up mag zijn voor mensen: open je ogen, wees wakker! De Schriften zijn actueler dan ooit tevoren. En dat het Woord in al zijn rijkdom mag klinken.⟨/p> ⟨p>Zo zie je, je leest Openbaring 2 en 3 en we zijn ons er donders van bewust dat dit gaat over de toekomst. Jazeker, maar er valt voor ons ook daarin nog zoveel te leren. Over de schouders van Sardes heen luisteren wij ook mee. Ja, wie de schoen past, trekke hem aan, zeg maar.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2960" title="Speel af vanaf 49:20">▶ 49:20⟨/button> ⟨span>De Hyper-overwinnaar en Zijn Beloning⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wie overwint? Ik lees verder in Openbaring 3 vers 5. "Wie overwint?" Dat is iedere keer wat er gezegd wordt: degene die overwint. Trouwens, dit is ook een mooi verschil. Ik wees u zojuist op overeenkomsten tussen de situatie in Sardes en die van ons, maar er is ook een verschil. Aan dat overwinnen in Openbaring zit een voorwaarde vast; niet iedereen overwint. Maar als we kijken naar de brieven van Paulus, zijn wij dan overwinnaars? Nee, we zijn meer dan overwinnaars. Het is een gegeven.⟨/p> ⟨p>Paulus schrijft letterlijk in Romeinen 8 vers 37: "In dit alles zijn wij hyper-overwinnaars." Dat vind ik wel mooi: hyper-overwinnaar. Dat is nog meer dan een overwinnaar. Ik heb me vaak afgevraagd hoe dat in vredesnaam kan. Hoe kun je nog meer zijn dan een overwinnaar? En toch is het niet zo moeilijk. Het is met recht een gegeven. In 1 Korinthe 15 vers 57 wordt gesproken over God die ons de overwinning geeft door onze Heer Jezus Christus. Hij geeft ons de overwinning, en dan weet je eigenlijk ook meteen wat "meer dan een overwinnaar" is. Een gewone overwinnaar moet strijden om de overwinning te behalen, maar een hyper-overwinnaar heeft deel aan de overwinning zonder daarvoor een strijd te hebben hoeven leveren.⟨/p> ⟨p>Onlangs heb ik daar nog een voorbeeld van gegeven. Het is niet de eerste keer dat ik dat doe, maar ik vind het wel erg leuk. Een paar jaar geleden had Petra – dat is een hardloopster, voor degenen die haar kennen – in Katwijk een ronde hardgelopen, de Vlietloop. Ze had de eerste of tweede prijs gewonnen. Ze ging terug op de fiets, maar de bos bloemen en de beker moesten ook meegenomen worden. Omdat het dicht bij huis was, was ik lopend gegaan; zo sportief ben ik dan ook wel weer. Ze vroeg aan mij: "Neem jij dat eventjes mee naar huis?" En dus liep ik met die bos bloemen en die beker in mijn handen naar huis. Ik werd door mensen aangesproken die vroegen of Petra had hardgelopen, en op dat moment voelde ik me meer dan een overwinnaar. Ik liep daar met de bloemen te pronken en de beker in handen, terwijl Petra zich helemaal een ongeluk had gelopen.⟨/p> ⟨p>Dat is wat Paulus bedoelt in Romeinen 8: "In dit alles zijn wij meer dan overwinnaars door Christus Jezus onze Heer." Hij doet ons delen in Zijn overwinning. Hij geeft ons het leven dat Hij aan het licht gebracht heeft. Hij stierf voor ons en Hij stond op, en wij ontvangen dat overwinningsleven en dat nieuwe leven van Hem.⟨/p> ⟨p>Goed, wie overwint? We gaan weer even terug naar Sardes. "Wie overwint, zal zo bekleed worden in witte kleren." Dat wil zeggen: net zoals Ik, Gods Zoon. "En Ik zal zijn naam beslist niet uitwissen uit het boek van het leven. En Ik zal zijn naam belijden in het zicht van mijn Vader en voor het oog van zijn boodschappers." Ik denk dat voordat ik nu nog meer vertel over dat boek van het leven, we er verstandig aan doen om eerst even te gaan pauzeren. We zijn gebleven bij het vijfde vers.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3231" title="Speel af vanaf 53:51">▶ 53:51⟨/button> ⟨span>Het Boek van het Leven en de Tweede Dood⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In Openbaring 3 kijken we naar het voorlaatste vers van de boodschap die gericht is aan Sardes. Tegen de overwinnaars daar in Sardes wordt gezegd: "Wie overwint, zal zó bekleed worden in witte kleren en Ik zal zijn naam beslist niet uitwissen uit het boek van het leven." Dat boek van het leven komt nogal eens een keer voor, juist ook in het boek Openbaring. Niet alleen daar, want we vinden al dat Mozes er melding van maakt en in de Psalmen wordt erover gesproken, maar ik beperk me nu even tot hoe dat boek in Openbaring een rol speelt.⟨/p> ⟨p>Het betekent dus dat er in dat boek van het leven namen staan genoteerd. Hier wordt gezegd van degenen die overwinnen dat hun naam beslist niet zal worden uitgewist, wat veronderstelt dat het kennelijk mogelijk is dat je uit dat boek gewist wordt. Daar zit nogal wat meer aan vast dan ik nu vanavond kan bespreken, maar ik geef u de suggestie alvast ter overweging: in principe staan gewoon alle levenden daarin genoteerd. Een mens wordt niet door geloof ingeschreven, maar door ongeloof uitgeschreven. Dan wordt je naam gewist. Het idee is dus dat de levenden daarin worden opgeschreven en degenen die door ongeloof — in welke vorm dan ook — weigeren, daaruit worden gewist. Wat betekent dat? Wel, zij zullen de toekomende aeonen, de tijdperken waarin Christus zal heersen, niet meemaken. Want dat is de gedachte.⟨/p> ⟨p>Ik neem u eerst even mee naar Openbaring 13 vers 8. In Openbaring 13 gaat het over het beest uit de zee, uit de volkerenwereld, en het beest uit het land. In vers 8 staat: "En allen die op het land wonen — of je onder het land nu Israël verstaat of het land in het algemeen, laat ik even in het midden — die zullen hem aanbidden." Namelijk dat beest. En wel zij van wie de naam niet is geschreven in de boekrol van het leven. Dat wil zeggen: niet méér is geschreven. De naam is eruit uitgegumd of uitgewist. Het is de boekrol van het leven van het Lammetje dat geslacht is vanaf 's werelds nederwerping. Wat een merkwaardige uitdrukking. Het is de boekrol van het Lammetje dat geslacht is; het gaat over het leven dat Hij aan het licht brengt. Maar slaat dat "vanaf 's werelds nederwerping" nu op het feit dat het Lammetje geslacht is, of slaat het op de boekrol van het leven vanaf 's werelds nederwerping? Dat is een vraag die we even parkeren voor als we eenmaal in hoofdstuk 13 zijn aangeland.⟨/p> ⟨p>Het punt is dat degenen die in de toekomstige tijd, wanneer het beest hier op aarde zijn heerschappij gaat vestigen, meegaan in die aanbiddingscultus en religie rondom hem, hun naam niet meer in de boekrol van het leven van het Lammetje hebben staan.⟨/p> ⟨p>Nog één stap verder: Openbaring 20. Dan zijn we weer dik duizend jaar verder. Als je het boek Openbaring leest, maak je een hele reis in de tijd. Johannes maakte die reis al doordat hij tweeduizend jaar geleden noteerde wat er pas veel later zou gebeuren. Eerst zou de Heer openbaar worden en vervolgens zou uiteindelijk het Koninkrijk van God hier op aarde gevestigd worden, waarbij Satan duizend jaar lang gebonden is om de volkeren niet meer te verleiden. Aan het einde van die duizend jaren lees je over een grote witte troon. Alle doden die nog niet zijn opgestaan, zullen dan opstaan voor die troon. In dat verband staat er: "Indien iemand niet gevonden werd geschreven te zijn in het boek van het leven..." Het idee is simpel: er wordt gekeken of je naam in het boek staat. Is dat niet zo, dan werd hij geworpen in het meer van het vuur. Daar staat ook nog bij: "Dat is de tweede dood."⟨/p> ⟨p>U moet zich voorstellen: degenen die daar staan, zijn allemaal al een keer gestorven. Ze staan op en worden gericht. Als hun naam niet in het boek van het leven staat, sterven ze een tweede keer. Vandaar: de tweede dood. Meestal zegt men dat dit een verschrikkelijke toestand van pijniging is, maar dat kunt u vergeten. Het is namelijk dood. Dat is één ding. Men sterft en komt in dat meer van het vuur; dat is de tweede dood. Maar de tweede dood is geen situatie of toestand van pijniging, het is een toestand van dood. Dat vind ik al heel erg belangrijk.⟨/p> ⟨p>Destijds, nog voordat ik ontdekte dat God de Redder is van alle mensen, was mij al duidelijk geworden dat die tweede dood een toestand van dood is. Ik zei toen: "Goh, dat is een ontdekking." Maar je ogen moeten er natuurlijk eerst voor geopend worden. Toen ik eenmaal ging ontdekken dat de dood bij God nooit het laatste woord heeft, kon mijn geluk niet op. Toen had ik het evangelie pas echt te pakken. Ik durf het rustig zo te zeggen: het evangelie is de boodschap dat de dood is overwonnen en tenietgedaan wordt door Jezus Christus, de Levensvorst. De dood heeft nooit het laatste woord. Als je dat niet ziet of gelooft, dan versta je het evangelie nog niet, sorry. Dat is juist de clou: de dood is overwonnen en wordt tenietgedaan. Alle mensen zullen het leven ontvangen.⟨/p> ⟨p>Dus ook als je naam niet in het boek van het leven staat en je wordt geworpen in het meer van het vuur — dat is waar — dan zul je die tijdperken niet meemaken waarin Christus als Koning zal heersen. Dat is heel duidelijk. Is dat het einde? Nee, natuurlijk niet. Ik zeg "natuurlijk niet" omdat dit de logica is vanuit het evangelie. De dood kan nooit het laatste woord hebben. Hoe stond het ook alweer op mijn blog? ⟨em>Everything will be okay in the end. If it's not okay, it's not the end.⟨/em> Iedereen zal aan het einde levend zijn. Als je niet levend bent, is het nog niet het einde. Heel simpel. Dat is juist de hoop.⟨/p> ⟨p>De uitdrukking "het eeuwige leven" betekent niet "het eindeloze leven". Het is het leven van de eeuwen, van de aeonen die gaan komen. Dat is het aeonische leven. Ik neem u nog mee naar een andere schriftplaats, een hoofdstuk verder in Openbaring 21. Daar wordt gesproken over de laatste aeon. Je hebt de aeon waarin Christus zal heersen, de duizend jaren waarin Satan gebonden is. Daarna krijg je een nieuwe hemel en een nieuwe aarde; een nieuw Jeruzalem dat vanuit de hemel neerdaalt. Over dat Jeruzalem staat geschreven in Openbaring 21 vers 27 dat er niets onreins zal binnenkomen, en niemand die gruwel en leugen doet, maar alleen zij die geschreven zijn in het boek van het leven van het Lam. Dat wordt trouwens in diverse toonaarden zo genoteerd.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3907" title="Speel af vanaf 01:05:07">▶ 01:05:07⟨/button> ⟨span>De Laatste Vijand Tenietgedaan en de Toekomende Aionen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Christus zal heersen. Ja, hoe was het? Christus zal heersen. En als laatste daad van zijn heerschappij zal hij de laatste vijand tenietdoen. Hij moet heersen totdat hij de laatste vijand ook onder zijn voeten zal hebben onderworpen. De laatste vijand is de dood. En als hij de dood tenietdoet, ja dan, hoe doet hij dat? Door allen die dan nog dood zijn levend te maken.⟨/p> ⟨p>Maar degenen die bij die gelegenheid – en dit moet je echt goed begrijpen, want ik merk ook bij mensen die van harte geloven dat God de redder is van alle mensen en die het evangelie dus helemaal kennen, dat dit niet helemaal duidelijk is – degenen die levend zullen worden gemaakt bij de laatste gelegenheid, namelijk als de dood tenietgedaan wordt, die zullen niet meer het koninkrijk van Christus meemaken. Want Christus heerst totdat, en zijn laatste regeringsdaad is het tenietdoen van de dood. Maar als hij dat gedaan zal hebben, zal hij het koningschap overdragen aan zijn God en Vader. Dat betekent dat degenen die dan dus bij die laatste gelegenheid levend zullen zijn gemaakt, niet meer de tijd zullen meemaken van het koninkrijk en de heerschappij van Christus. Die hebben dat dus gemist. Het is heel begrijpelijk en heel logisch als ik het nu zeg, maar het valt me op dat wellicht ook de hardnekkigheid van de traditie daarbij een rol speelt. Het is echter belangrijk om dit scherp te krijgen, om te begrijpen van: ja wacht even, de dood is de laatste vijand en daarna zal het koninkrijk worden teruggegeven aan God de Vader. En dan zal de Zoon dus afstand doen van de troon.⟨/p> ⟨p>Goed, dus die toekomende aeonen... Wie zullen dat meemaken? Dat zijn degenen die geschreven zijn in het boek van het leven. En degenen die niet geschreven zijn in het boek van het leven, zullen die aeonen dus niet meemaken. Nou, dat dus even over dat boek van het leven. We komen daar later bij andere gelegenheden nog wel op terug. Ik vind het even belangrijk om dit te benadrukken, dat de Heer ook inderdaad zegt: "Ik zal zijn naam beslist niet uitwissen uit het boek van het leven." En er staat: "Ik zal zijn naam belijden in het zicht van mijn Vader en voor het oog van zijn boodschappers." Ik denk ook in dit geval zijn hemelse boodschappers, maar nou ja, hoe dan ook: ik zal zijn naam belijden.⟨/p> ⟨p>Degenen die overwinnen, hun naam zal klinken. Klinkende namen? Waarom? Hoezo klinkende namen? Wel, zij zullen een vooraanstaande positie krijgen, deze overwinnaars, in dat koninkrijk. Zij krijgen een plaats van heerschappij, ze krijgen steden toebedeeld of hoe dan ook. Zij zullen een eervolle vermelding krijgen, een klinkende naam. "Ik zal zijn naam belijden in het zicht van mijn Vader." Ik denk dat wij in het algemeen zo sterk, ook weer door de beïnvloeding van de traditie natuurlijk, geneigd zijn om schriftplaatsen wat te mystificeren, waardoor het een hele vage betekenis heeft. Maar ik denk dat dit heel concreet is. Het gaat hier over mensen die geselecteerd worden om een vooraanstaande positie te krijgen in het koninkrijk. Hun naam zal genoemd worden. Het zijn dus mensen van naam, dus met recht, en zij zullen... hun naam zal vermeld worden in het zicht van mijn Vader en voor het oog van zijn boodschappers. In deze beide schriftplaatsen die ik hier nu ook vermeld uit de evangeliën, zegt de Heer Jezus ook soortgelijke dingen.⟨/p> ⟨p>En dan eindigt de brief aan Sardes, zoals al die andere ekklesia's, al die boodschappen van die ekklesia's ook eindigen: "Wie een oor heeft, laat hem horen wat de Geest zegt tot de ekklesia's." Tot al die ekklesia's. Want hoewel deze boodschap specifiek bestemd was voor Sardes, is het bedoeld voor al diegenen die een oor hebben; zij worden geacht daarnaar te horen. Want het is allemaal van belang. Goed, nou dat was Sardes.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4212" title="Speel af vanaf 01:10:12">▶ 01:10:12⟨/button> ⟨span>Introductie van Philadelphia: de Ecclesia van de Broederliefde⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan komen we bij nummer zes: Filadelfia. En dat is absoluut een hoogtepunt in deze zeven ekklesia's in Openbaring 2 en 3. Alleen de naam is al erg mooi, want Filadelfia betekent broederliefde, liefde voor de broeders. Vandaar ook dat er heel wat stichtingen en verenigingen zo heten – en trouwens ook steden in de Verenigde Staten. In ieder geval heten ze zo: Philadelphia. Is dat zo? Smeerkaas? Is dat Nederlands? Ja, nee, maar het is dezelfde naam, of je het nu met een F of met PH schrijft. Dat zal wel te maken hebben met de zuurtegraad en die pindakaas. Ja, file. En adelphos, dat is broeders. Het komt van philio, dat is liefde, eigenlijk genegenheid. Liefde is agape en philio heeft te maken met genegenheid. Genegenheid voor de broeders, maar goed, even voor het gemak: broederliefde.⟨/p> ⟨p>Schrijf aan de boodschapper van de ekklesia, de Shaliach Tsibbur van de ekklesia in Filadelfia. Je krijgt op een gegeven ogenblik een bepaald jargon eigen. We spreken over ekklesia's en over Shaliach Tsibbur's enzovoort, maar als je eenmaal een beetje weet hoe het zit, dan is dat niet zo gek meer. Broederliefde zei ik al. Tegenwoordig is de naam trouwens bekend als Alaşehir, als ik het goed zeg. En dat heeft trouwens ook wel een fraaie betekenis, want dat is Arabisch voor 'stad van God'. Dat 'Ala' herken je er natuurlijk meteen in en dat 'şehir' moet dan zoiets als stad zijn, mag ik aannemen. In ieder geval vond ik dit op Wikipedia, de Engelstalige pagina. Er wonen momenteel zo'n kleine 50.000 mensen in die stad. Nou ja, zo is er wel meer over deze stad te vinden. Dat is dus Filadelfia.⟨/p> ⟨p>En weer zien we die introductie van degene die hier aan het woord is. Wie is hier aan het woord? Dan kun je zeggen: dat is iedere keer dezelfde. Ja, maar Hij omschrijft of beschrijft Zich iedere keer verschillend. En Hij beschrijft Zich hier als de Heilige. Dat is trouwens ook wel heel erg in overeenstemming met Filadelfia, want Filadelfia was zo'n ekklesia die zich ervan bewust was inderdaad apart gezet te zijn. Zij waren heel apart gezet. Zelfs in het hele gezelschap van al die ekklesia's waren zij nog apart gezet; ze hebben ook een aparte vermelding.⟨/p> ⟨p>En hier is de Waarachtige aan het woord. Het is min of meer soortgelijk als wat ook tegen Laodicea gezegd wordt; daar is de 'Amen' aan het woord. Degene die de waarheid spreekt, de Waarachtige. En als er iets is wat van deze ekklesia gezegd wordt – ze stelden misschien niet veel voor, ze hadden 'kleine kracht' wordt er gezegd – dan is het wel dat ze toch het Woord bewaard hebben. En eigenlijk is dat alles waar het om gaat: gewoon het Woord bewaren. Wat er dan gebeurt en wat dat vervolgens met een mens doet, ook dat is een universeel principe waar we zojuist in de pauze nog even over spraken. Ik refereerde er in het eerste deel van deze avond ook al aan: over dat wakker zijn en waarom dat in de tijd van het einde helemaal zo'n elementair gegeven is.⟨/p> ⟨p>We worden namelijk zo gemakkelijk in slaap gesust of vandaag de dag zelfs verdoofd. Ik denk dat bijvoorbeeld de media een enorme functie hebben in het verdoven van de mens. Aan de ene kant komt er zoveel op je af, ook zoveel van waarde wat onze aandacht vraagt, maar omdat het zoveel is, is het netto resultaat dat je alsnog voor datgene waar het echt allemaal om draait, mooi in slaap zukkelt en eigenlijk genarcotiseerd wordt. Verdoofd raakt. Het is eigenlijk wel een heel bijzonder fenomeen dat juist in de tijd van het einde de media en internet zo'n prominente rol spelen. Ik bedoel, het is een volstrekt uniek fenomeen dat we nu de laatste decennia meemaken; dit was voorheen volstrekt onbekend. Maar het heeft onze hele mindset en onze hele beleving drastisch gewijzigd.⟨/p> ⟨p>In die zin zijn wij ook gewoon allemaal kinderen van onze tijd. We hebben allemaal een mobiel, een smartphone, internet en dergelijke, en de televisie. Er waren nog hele gemeenschappen in Nederland die de televisie buiten de deur hielden, want ja, dat was 'het oog van de duivel' en dergelijke. Sorry dat ik het zeg, maar ik vind het ook wel weer grappig als je denkt dat je daarmee de boel droog houdt. Want vervolgens is die hele bevolkingsgroep die daar zo voor waarschuwde, nu gewoon alsnog ingepakt door internet. Want dat hebben ze allemaal wel, toch?⟨/p> ⟨p>Even terug naar het onderwerp. Het ging over de waarheid. Nou, Filadelfia was inderdaad apart gesteld, maar ze fixeerden zich ook volledig op de waarheid. En er staat nog iets eigenaardigs, iets heel bijzonders wanneer de Heer Zich voorstelt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4625" title="Speel af vanaf 01:17:05">▶ 01:17:05⟨/button> ⟨span>De Heilige, de Waarachtige en de Sleutel van David⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"De Heilige, de Waarachtige en Hij die de sleutel van David heeft en die opent en niemand zal sluiten en die sluit en niemand opent." In deze brieven aan de ekklesia's wordt, zoals ik al vaak heb opgemerkt, telkens gerefereerd aan oudtestamentische geschiedenissen. Hier gaat het opnieuw om gebeurtenissen uit Israëls volksbestaan, beginnend bij de woestijnreis en later, als ze net in het land zijn. Hier bevinden we ons inmiddels in de dagen van Jesaja.⟨/p> ⟨p>Dat is heel boeiend. Om de hele context te vertellen is een wat uitgebreid verhaal, maar het gaat over een zekere Eljakim. Hij was een soort maarschalk en hij werd aangesteld door koning Hizkia als vervanger van een andere maarschalk. De naam Eljakim betekent trouwens ‘door God bevestigd’. Hij werd gesteld over het huis van David, over de hele dynastie. Daarmee bedoel ik ook over het hele koninklijk paleis; hij was degene die het voor het zeggen kreeg, de huismeester. Ik geloof dat sommige vertalingen dat ook zo weergeven.⟨/p> ⟨p>Aan die Eljakim wordt dan de sleutel van David gegeven. Er wordt ook bijgezegd — ik had er eigenlijk even een dia van moeten maken, maar ik lees het alsnog even voor — in Jesaja 22: "Te dien dage zal het geschieden dat Ik mijn knecht Eljakim, de zoon van Hilkia, roepen zal. Ik zal hem met uw gewaad bekleden" — dat is degene die hij gaat vervangen — "en hem uw gordel ombinden en uw waardigheid zal Ik in zijn hand geven. Hij zal tot een vader zijn voor de inwoners van Jeruzalem en voor het huis van Juda. En Ik zal de sleutel van het huis van David op zijn schouder leggen. Opent hij, niemand sluit. Sluit hij, niemand opent."⟨/p> ⟨p>Aha, dat is precies waar Openbaring 3 over spreekt. Eljakim vervult dus met recht een sleutelrol. Hij wordt gesteld tot een vader voor de inwoners van Jeruzalem, maar ook over het hele huis van David wordt hij verantwoordelijk gesteld.⟨/p> ⟨p>Lees die geschiedenis ook eens in 2 Koningen 18 en 19. Er wordt uitgebreid verhaald over de koning van Assur, Sanherib, wat in die dagen dé wereldmacht was. Hij trok met zijn legers naar Jeruzalem en belegerde de stad. Tienduizenden soldaten uit de legers van Assur lagen daar om de stad. Uiteindelijk werd dat leger op een wonderlijke wijze in de pan gehakt, maar dat was allemaal in de dagen van Eljakim. Hem was de sleutel gegeven van het huis van David. Dat moet je natuurlijk niet zo opvatten dat hij een sleutelbos droeg en toegang had tot elk vertrek in het paleis. Dat kan best zo zijn, maar dat is slechts de oppervlakkige betekenis. Het ging erom dat hij een sleutelrol had in het huis van David, zodanig zelfs dat wanneer Jeruzalem belegerd wordt door de grote wereldmacht, het in zijn dagen en mede door zijn sleutelrol is dat Jeruzalem bevrijd wordt. Dat is de sleutel van David. Daarmee werd het huis van David, de Davidische dynastie, veiliggesteld door zijn rol.⟨/p> ⟨p>Dat is bijzonder, want het betekent dat wat er in die dagen van Jesaja en Hizkia plaatsvond, in feite een profetisch plaatje is van wat we in de toekomst gaan beleven. Namelijk dat Jeruzalem ook weer belegerd zal worden. Dan is er Iemand die gaat over het huis van David en die de dynastie van David, de vervallen hut van David, weer op zal bouwen. Hij zal er zorg voor dragen dat niet alleen de Davidische dynastie, maar heel Jeruzalem bevrijd zal worden van de wereldmacht, het beest in die dagen. Ook hier zie je weer dat dit typisch een beschrijving is die thuishoort in de eindtijd; in de dagen dat Jeruzalem belegerd zal worden, maar ook bevrijd zal worden, en dat het huis van David daar weer opgebouwd gaat worden.⟨/p> ⟨p>Daar kunnen we ons misschien maar heel moeilijk een voorstelling van vormen. Wij leven nu in de tijd van de verborgenheid. We hebben het hier over een compleet andere tijd, namelijk de tijd waarin alles openbaar gaat worden. Dat is een verschil van dag en nacht: verborgenheid versus openbaring.⟨/p> ⟨p>Kijk even met me mee naar Handelingen 15. Ik heb hier ook geen dia van, maar als ik het op internet zet, zal ik dat alsnog doen. Ik vind dit namelijk zo mooi. In Handelingen 15 lees je dat Jakobus het woord neemt tijdens een vergadering in Jeruzalem. Nadat Paulus en Barnabas hun woord hadden gedaan, staat er in vers 13: "Nadat dezen uitgesproken waren, nam Jakobus het woord." Jakobus was trouwens de broeder des Heren, eigenlijk een halfbroer van Jezus. Hij zei: "Mannenbroeders, hoort naar mij. Simeon heeft uiteengezet..."⟨/p> ⟨p>Ja, voor degenen die de bijbelstudies volgen in Katwijk — dat zijn er hier maar weinigen — dat gaat over Lukas. Toen hebben we het heel uitgebreid over deze Simeon gehad. Meestal wordt er gedacht aan Petrus, maar ik denk dat het de Simeon was uit de dagen dat Jezus voorgesteld werd in de tempel. Simeon en Hanna, ja, die Simeon. Petrus wordt in dit hoofdstuk immers gewoon Petrus genoemd, dus het zou merkwaardig zijn als hij hier nu ineens weer een andere naam zou krijgen. Maar goed, dat is een verhaal apart.⟨/p> ⟨p>Simeon heeft uiteengezet hoe God er eerst op bedacht was om een volk voor Zijn naam uit de natiën te verzamelen. Hiermee stemmen de woorden van de profeten overeen: "Daarna zal Ik wederkeren en de vervallen hut van David weer opbouwen. En wat daarvan is ingestort, zal Ik weder opbouwen en Ik zal haar weder oprichten." Waarom ik hierop wijs, is de volgorde: eerst is God erop bedacht om een volk uit de natiën voor Zijn naam te verzamelen. Dat is wat Hij nu doet. En daarna, als dat gebeurd is, zal Hij weerkeren. En wat doet Hij dan? Dan zal Hij de vervallen hut van David — dat betekent gewoon het koningshuis van David — weer opbouwen.⟨/p> ⟨p>Dat koningshuis is nu een vervallen hut; een dynastie waarvan de troon al duizenden jaren vakant is. Die dynastie gaat weer opgericht worden, en in een glorie als nooit tevoren. Want dan komt er een koningshuis in Sion, in Jeruzalem, dat niet alleen over Israël zal regeren, maar over de hele wereld. Dat is nog eens andere koek! Wat hier zo bijzonder aan is, is hoe prachtig de chronologie wordt neergezet. Eerst wordt een volk uit de natiën verzameld voor Zijn naam, en daarna keert de Heer terug en bouwt Hij de vervallen hut van David weer op. Dan staat er in vers 17: "Opdat het overige deel van de mensen de Heer zou zoeken." Dus gewoon de rest van de mensheid. "En alle natiën over welke Mijn naam is uitgeroepen, spreekt de Heer die deze dingen doet, welke vanaf de aion bekend zijn."⟨/p> ⟨p>De vervallen hut van David wordt hersteld. Dat gaat straks gebeuren in de dagen van de openbaring. En wie heeft de sleutels? Dat is Degene die Zich hier richt tot Filadelfia. Hij zegt: "Ik heb de sleutel van David; die opent en niemand zal sluiten, en als Ik sluit, dan opent niemand." Dat mag echt een sleutelpositie heten. Het heeft alles te maken met het Davidische koninkrijk dat Hij gaat oprichten.⟨/p> ⟨p>We zouden verder kunnen gaan met vers 8, maar dat doen we niet, want ik zie dat het inmiddels vijf voor tien is. Het wordt tijd om zo'n beetje af te gaan sluiten. Het lijkt mij een mooi punt om hier inderdaad te stoppen. Ik neem me bij dezen voor om de volgende keer Openbaring 3 af te sluiten.⟨/p>