⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik op de Vorige Studie (openbaring 1:7-15)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En ik ben ook blij dat ik jullie allemaal hier weer mag begroeten en dat de zaal weer mooi gevuld is en dat we met elkaar weer opnieuw ons gaan bezighouden met de openbaring van Jezus Christus aan Johannes. Inmiddels is dit alweer het vierde deel en er zullen nog wel wat meer delen gaan volgen bij leven en welzijn.⟨/p> ⟨p>Laten we even lezen wat we de vorige keer hebben behandeld. Ik bedoel met lezen het Bijbelgedeelte wat we toen besproken hebben, en dat begon bij vers 7 en toen zijn we doorgegaan tot en met vers 15. Als ik het nu gewoon eventjes voorlees, misschien af en toe nog een kleine toelichting geef, dan kunnen we vervolgens weer de draad oppakken. Dan weten we ook weer eventjes waar we het ook alweer over hadden, want dat is inmiddels natuurlijk alweer drie weken geleden. Ik lees voor, zoals u weet, uit een wat letterlijke weergave van dit boek.⟨/p> ⟨p>Neem waar, staat er in vers 7: Hij komt met de wolken en elk oog zal Hem zien en die Hem doorstaken en alle stammen van het land. We hebben gezien dat dat eigenlijk drie keer hetzelfde is, namelijk: elk oog zal Hem zien, namelijk van degenen die Hem doorstaken, namelijk alle stammen van het land. Het gaat hier over het gebeuren in en met betrekking tot Israël. En alle stammen van het land zullen heftig treuren over Hem. Ja, amen.⟨/p> ⟨p>Ik ben de Alfa en de Omega, zegt de Heer God. Die is, die was en die komt, de Almachtige. Ik Johannes, jullie broeder en mede-deelgenoot in de verdrukking en in het Koninkrijk en in het verduren in Jezus Christus. Ik kwam op het eiland dat Patmos genoemd wordt vanwege het woord van God en het getuigenis van Jezus.⟨/p> ⟨p>Ik kwam in geest in de dag van de Heer, en ik hoorde achter mij een stem luid als een bazuin die zei: wat je ziet schrijf dat in een boekrol en zend dat aan de zeven ekklesia's: naar Efeze, naar Smyrna, naar Pergamum, naar Tyatira, naar Sardes, naar Filadelfia en naar Laodicea.⟨/p> ⟨p>En ik keerde mij om om de stem te bekijken die met mij sprak. En toen ik mij omkeerde nam ik zeven gouden kandelaren waar. En in het midden van de kandelaren iemand die lijkt op een zoon van een mens. Gekleed in een gewaad tot de voeten reikend en omgord aan de borsten met een gouden gordel. Zijn hoofd nu en de haren waren als witte wol, als sneeuw. En zijn ogen als een vuurvlam. En zijn voeten waren gelijk wit-brons, als in een smeltoven gloeiend gemaakt en zijn stem was als het geluid van vele wateren.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="213" title="Speel af vanaf 03:33">▶ 03:33⟨/button> ⟨span>De Verschijning van de Mensenzoon als Koning, Priester en Profeet⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Tot zover hebben wij de vorige keer behandeld. Wat Johannes hier aantreft, wat hij ziet, is een heel indrukwekkende verschijning van iemand die lijkt op een zoon van een mens. En dat herinnert eigenlijk ook aan een van de Messiaanse titels die we al uit de Hebreeuwse Bijbel kennen, namelijk van de Messias zelf: de Ben Adam, de erfgenaam van Adam. Dat is degene die hier verschijnt. Eerst was hij aangekondigd als degene die zal komen met de wolken. Het gaat hier ook over de relatie die hij in de eerste plaats heeft met Israël. Ook daarover hebben we het trouwens de vorige keer nog gezien, en een keer daarvoor is het ook nog gegaan over dat koninkrijk van priesters, want dat is waar het hier over gaat. Dat wil zeggen: het volk van Israël dat uit alle volkeren is uitgekozen om een koninklijk priesterdom te zijn te midden van alle volkeren van de aarde; daartoe is het uitgekozen. Namelijk om via dat volk heel de wereld, alle volkeren, te zegenen.⟨/p> ⟨p>Johannes wordt vervoerd, hij maakt als het ware een tijdreis. Hij wordt verplaatst in de dag van de Heer, zoals we dat lazen in vers 10. Dat was dus niet een visioen dat hij kreeg op de zondag, en ook niet op de sabbat. Nou ja, dat zou natuurlijk wel kunnen, maar dat is niet waar het over gaat. Hij werd verplaatst in de dag van de Heer, namelijk in die periode dat de Heer zal verschijnen. Want dat is de staande uitdrukking bij de profeten in de Bijbel voor die periode: de dag des Heren. Hij verschijnt dan, en dat is wat Johannes ziet. Vanaf vers 9 staat er in mijn Bijbel ook boven: 'de verschijning op Patmos'. Wat hij ziet is iemand, een Ben Adam, een zoon van een mens. Dat is in feite een koninklijke aanduiding, want als de Ben Adam, als de zoon van de mens, is hij ook degene die alle beloften, maar ook de opdracht die aan Adam was gegeven, erft. Dat wil zeggen: hij is degene die gaat vervullen wat Adam had moeten doen of de taak die hem was opgedragen, namelijk om de aarde te onderwerpen en te beheersen, om de aarde te vervullen, et cetera. Wel, van die opdracht is bij Adam niet veel terechtgekomen, maar het wordt uiteindelijk definitief vervuld door de zoon van Adam, de Ben Adam.⟨/p> ⟨p>Dat is feitelijk dus een koninklijke titel: degene die de heerschappij heeft. Dat wordt ook benadrukt in het feit dat hij een gouden gordel om de borst heeft. Zijn haar was als witte wol, en we hebben de vorige keer ook gezien dat dit verwijst naar de Oude van Dagen in het boek Daniël, in Daniël 7. Het is heel eigenaardig dat hier de Mensenzoon gezien wordt, terwijl het in Daniël 7 de beschrijving is van de Oude van Dagen. Die Mensenzoon is feitelijk niemand minder dan de verschijning van de Oude van Dagen. Afijn, dan heb je nog de aanduiding dat — en dat is waar we zojuist bij de voorlezing ook mee afsloten in vers 15 — zijn stem was als het geluid van vele wateren. Daarin zien we ook een verwijzing naar wat we hebben gezien aan de hand van de Psalmen: het gedruis van vele wateren. Dan gaat het over de volkerenwereld. De volkerenwereld, de volkerenzee die bruist en druist en woelt. Welnu, het geluid van de stem van de Zoon van de Mensen overtreft dat geluid. Dat wil zeggen dat je hier in feite ook al een symbolische verwijzing ziet naar de kracht waarmee hij straks als Ben Adam zijn heerschappij op zich zal nemen en inderdaad de volkerenwereld aan zich zal onderwerpen.⟨/p> ⟨p>Dat zijn zo wat aanduidingen die we inmiddels gezien hebben als het gaat om zijn koninklijke kant. Maar voor de rest zien wij ook een grote nadruk op zijn priesterlijke taak, zijn priesterlijke voorkomen. Dat is in de eerste plaats al omdat hij wandelt te midden van de kandelaren. De kandelaren stonden in de tempel en als de grote Hogepriester wandelt hij daar tussen. Waar dienden die kandelaren voor? Natuurlijk om daar, als het duister is, licht te verspreiden. Welnu, die kandelaren — dat zullen we vanavond nog zien — verwijzen naar de ekklesia's. Zij hebben de taak om in de wereld het licht te verspreiden. En hij zorgt ervoor, dat is wat die Ben Adam doet, die zoon van de mens: hij zorgt ervoor dat zij daartoe bekrachtigd worden. Hij geeft hun het woord; kortom, hij kwalificeert ze daarvoor. Dat is wat hij als priester doet. Een andere aanduiding die verwijst naar het feit dat hij priesterlijk is, is dat hij een tot de voeten reikend gewaad heeft. Dat is precies wat we weten van de hogepriester. We weten heel veel van de hogepriester en zijn kleding, omdat we daarvan een uitgebreide beschrijving vinden, met name in het boek Exodus.⟨/p> ⟨p>Dat hij zorgt voor licht, blijkt uit het feit dat hij de kandelaren verzorgt. Dat is wat een hogepriester ook deed in het heiligdom: hij zorgde ervoor dat die kandelaren licht gaven. Maar het blijkt ook uit het feit dat zijn ogen waren als een vuurvlam, en wat dacht je hiervan: zijn voeten waren gloeiend als in een smeltoven. Het idee daarbij is in ieder geval dat hij, aangezien hij gloeiend is, dus ook weer licht geeft. Dus in alle opzichten geeft hij licht en dat is priesterlijk. Maar ik moet er eigenlijk ook bij zeggen dat het bovendien profetisch is. Dat wil zeggen: dat wat hij als profeet doet, namelijk het woord doorgeven. En dat is in feite ook wat licht is. Ik kom daar straks nog even op terug. Want wat je hier in feite ziet in die verschijning op Patmos, is dat Johannes de Heer Jezus Christus ziet als de Koning en als de Priester: de Koning-Priester. Dat zijn twee ambten die onder het oude verbond eigenlijk nooit bij elkaar kwamen, maar in het nieuwe verbond worden ze verenigd. Koning-Priester naar de ordening van Melchizedek. Maar ook als profeet verschijnt hij, als degene die het woord draagt en vooral ook uitdraagt. Nou, dat even samenvattend naar aanleiding van wat we de vorige keer ook hebben gezien.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="685" title="Speel af vanaf 11:25">▶ 11:25⟨/button> ⟨span>De Zeven Sterren en het Tweesnijdend Scherp Zwaard⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan pakken we de draad nu op bij vers 16 en dan lezen we: "En hij had in zijn rechterhand zeven sterren." Hij, die mensenzoon dus. Die rechterhand, nou dat moet toch niet zo moeilijk zijn in de Bijbel. Dat is een aanduiding van... ik bedoel rechts is een aanduiding van voorrang. En dat hoeven we ook hier niet uit te leggen. Maar dat moet je alleen maar uitleggen als je in Engeland bent, want daar heeft rechts voorrang. Hoe was het ook alweer? Want daar is ⟨em>left is right and right is wrong⟨/em>. Maar hier spreekt rechts van voorrang en ook van verhoging. Zoals links dus ook van achterstelling spreekt en van vernedering. Hij houdt in zijn rechterhand zeven sterren.⟨/p> ⟨p>Die sterren, dat zijn lichtgevers dus, in de nacht in het bijzonder uiteraard. Want waar moet je licht geven? Of wanneer en waarom zou je licht geven? Nou, dat doe je uiteraard in het duister, in het donker. Waarbij ik moet zeggen dat het woord ster, ⟨em>asteras⟨/em>, eigenlijk ons woord ster komt eigenlijk ook nog weer zo uit het Griekse. Want ons woord ster zit eigenlijk ook in dat Griekse woord nog weer besloten. Je ziet het hier: ster. Nou ja, dit is dan een S en dit is dan een R. Dat moet je dan ook nog even weten. Wat ingewikkeld misschien. Maar goed, in ieder geval... een ster is niet per se een hemellichaam. Dat is wel de meest voor de hand liggende verklaring, en dat is ook zo, maar het is gewoon dat wat licht geeft. Of sommigen zeggen zelfs: het kunnen ook vlammetjes zijn.⟨/p> ⟨p>Maar wat dacht je wat? Ik bedoel, het is nu bijna december en dan kun je straks ook overal in de winkel weer sterretjes kopen. En dan gaat het ook niet over hemellichamen, dan gaat het eigenlijk ook gewoon over lichtdragers. Toch? Nou ja, ik zeg niet dat het hier om sterretjes gaat die je in de winkel kunt kopen, maar het gaat wel om het idee van brandende pitten. En dat verwijst weer meteen naar die kandelaar. Sorry hoor. Hij ziet dus zeven sterren en we zullen straks ook zien dat dat alles te maken heeft met die zeven kandelaren. Hij had in zijn rechterhand zeven sterren. En staat er wat die zeven sterren zijn? Dat wordt straks in vers 20 verklaard. Dus daar hoef ik nu nog even niet op vooruit te lopen. Het gaat er nu alleen even om wat Johannes gewoon zag, zonder verklaring erbij.⟨/p> ⟨p>Hij had in zijn rechterhand zeven sterren en uit zijn mond kwam een tweesnijdend scherp groot zwaard. Ja, dit is symboliek. Als je daar weinig feeling mee hebt — en ik heb de indruk dat we vandaag eigenlijk niet zo heel veel meer daarvan weten of begrijpen — maar symboliek heeft te maken met associatie. Kijk, uit je mond komt wat? Ja, uit je mond komt woord. Toch? En wat is een aanduiding van het woord? Wat is een uitbeelding van het woord? Dat is een scherp groot zwaard. Een zwaard is namelijk ook een aanduiding van het woord. Zodat uit zijn mond een scherp groot zwaard kwam. Dat begrijp je alleen maar vanwege de associatie "uit zijn mond". Uit de mond komt voort, namelijk het woord. En ja, wat is dat woord wat hij spreekt? Dat is een zwaard. Nee, dat is een scherp zwaard. Nee, dat is een tweesnijdend scherp zwaard. Het is een tweesnijdend scherp groot zwaard.⟨/p> ⟨p>Deze aanduiding komen we in ditzelfde boek nog een aantal keren meer tegen. Ik heb ze allemaal voor de volledigheid eventjes vermeld: hoofdstuk 2 vers 12 en vers 16, en hoofdstuk 19 vers 15 en 21. Dan vind je dat allemaal terug. Dan wordt er in feite dus gerefereerd aan dit fenomeen. De Messias, hij draagt het woord. Of nee, uit zijn mond komt een woord voort en dat woord, ja dat is een zwaard. Misschien vinden wij dat helemaal niet zo leuk om daar op die manier aan te denken. Wij hebben heel vaak de indruk dat als je het hebt over het woord, dat het verbindt. Dat is waar, het woord verbindt. Maar het woord maakt ook scheiding. Het verbindt dat wat bij elkaar hoort, maar maakt scheiding van dat wat er niet bij hoort.⟨/p> ⟨p>En dan is het zelfs heel tweesnijdend. En dat tweesnijden zit trouwens in het feit dat het, als het gaat over een zwaard, twee snijvlakken heeft. Dus aan beide kanten, boven en onder, rechts en links, net hoe je het zeggen wil, snijdt het. Dus hoe je het ook gebruikt, het is dus altijd doodlink. Doodlink ja. Dus heel scherp. Dus we zeggen dan: het verbindt, maar het is dus ook levensgevaarlijk. Dat wordt ook in Hebreeën 4 gezegd: het woord van God is... hoe staat het, het is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard. Het scheidt ziel en geest. Dingen die de mensen op één hoop gooien: ziel en geest, ach dat is allemaal hetzelfde. Nee, het woord van God maakt scheiding, messcherp. Dat zijn twee verschillende dingen.⟨/p> ⟨p>Ja, dat is de geweldige kracht van het woord en daarom... dat woord, daar hoef je ook helemaal... dat hoef je niet te verdedigen. Eigenlijk als je het zo benadert is het zelfs belachelijk, want het woord is niet iets wat je moet verdedigen; het woord is juist dat wat ons verdedigt. Het gaat er trouwens ook niet om dat we onderling communiceren. Het gaat erom dat God communiceert met ons, namelijk zijn woord. Hij deelt zijn woord met ons, en het enige wat van belang is, is dat wij dat woord spreken. En dat woord doet zijn werk; het is levend, het geeft ook leven. Het geeft ook kracht daar waar de mens niks heeft. Dat is helemaal geen probleem, want het woord is namelijk krachtig. Het woord geeft dat wat het is: namelijk leven, kracht, en ook licht trouwens. Kortom, het verlicht, het doet stralen. Alles wat een mens wezenlijk nodig heeft, dat zit allemaal gelegen in dat woord.⟨/p> ⟨p>Om de dingen te onderscheiden heb je dat woord nodig. Daarom, dat woord hoef je nogmaals niet te verdedigen. Dat woord, dat is ook wat ons trouwens verbindt. En als het dat niet is, dan heb je dus niks. Communicatie, dat is wel interessant. In ons woord communicatie zit het woordje ⟨em>commune⟨/em> in en dat heeft te maken met gemeenschap. We delen het woord met elkaar. Wat hebben we gemeenschappelijk? Niet onze achtergrond of onze interesse, voor zover het het woord is, maar ik bedoel: wat we delen met elkaar is dat woord. Dus het enige waar het om gaat, is wat God met ons communiceert.⟨/p> ⟨p>En wat je hier trouwens ook ziet, en dat is wat ik zojuist ook bedoelde te zeggen: uit die mond komt voort een groot zwaard. En dat betekent dus het woord. En daarin zie je het feit dat hij niet alleen de Koning en de Priester is, maar bovenal ook — of niet bovenal, maar ook — de Profeet. Een profeet, wat doet die? Ja, die spreekt het woord, en ook in zijn kracht. Trouwens, we zullen veel later nog zien in hoofdstuk 19 dat als de Heer Jezus Christus straks ook zal verschijnen aan deze wereld, aan de volkerenwereld, dan gaat hij spreken. Nu zwijgt hij, en straks gaat hij spreken in zijn toorn, lees je ook. En dan gaat hij orde op zaken stellen. En dat zal ook een groot zwaard zijn, groots in zijn hele uitwerking en verschijning. Oké. Dan lees je nog verder in vers 16.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1264" title="Speel af vanaf 21:04">▶ 21:04⟨/button> ⟨span>Het Gelaat als de Zon en de Goddelijke Heerlijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En zijn gelaat. Zijn gelaat was zoals de zon die schijnt in haar kracht. Je leest van Paulus dat hij midden op de dag geroepen werd en over het licht dat hij zag. Laat ik het even voorlezen om geen fouten te maken. In Handelingen 26 vers 13 staat: "En toen ik onder die omstandigheden naar Damaskus reisde met volmacht en opdracht van de overpriester, zag ik, o koning, midden op de dag – dat was dus terwijl de zon schijnt in haar kracht – onderweg een licht, schitterender dan de glans der zon van de hemel, mij en hen die met mij reisden omstralen." In ieder geval was het licht schitterender dan de glans van de zon in haar grootste kracht.⟨/p> ⟨p>Trouwens, de zon is daar eigenlijk ook een beeld van God zelf. Hoe vaak lees je niet dat Hij de zon genoemd wordt, juist ook in de Psalmen? Hij is degene die licht geeft en waarvan trouwens alle leven afhankelijk is. Zonder de zon is er helemaal geen leven en eigenlijk is ons hele dagelijkse bestaan gebaseerd op het licht dat de zon geeft.⟨/p> ⟨p>Als de dag straks aanbreekt, de dag van de Heer, dan komt dat omdat de zon zal opkomen. De Bijbelse symboliek is dat het vandaag nacht is; dat wil zeggen dat het duister is in de wereld. Maar het wachten is op het moment dat de zon – of zal ik zeggen de Zoon? In dit geval maakt dat eigenlijk geen verschil – dat de zon op zal komen. Dan zal de dag aanbreken en zal de duisternis over deze wereld verdreven worden. Vandaar ook dat er hier staat: "En zijn gelaat was zoals de zon die schijnt in haar kracht." Dat verwijst ook naar Hem die straks zal verschijnen. Een mooi woord is dat: Hij zal verschijnen. Hij gaat als de zon schijnen en de duisternis verdrijven.⟨/p> ⟨p>Toen ik, Johannes, Hem waarnam – na alles zo beschreven te hebben – viel ik als een dode aan zijn voeten. Dat vind je wel vaker in de Bijbel. Als mensen geconfronteerd worden met zo’n ongelooflijke, goddelijke heerlijkheid, dan slaan alle zintuigen op tilt, zoals we dat dan zeggen. Daar zijn onze zintuigen niet tegen bestand. De stoppen slaan dan gewoon door, daar kun je niet tegen. Neem een Paulus waar we het zojuist over hadden: hij zag dat licht, maar hij was er drie dagen blind van. Dat is niet wat de ogen kunnen verdragen. Dat is in het algemeen zo wanneer de heerlijkheid van God verschijnt, zoals hier van Johannes gezegd wordt: "Ik viel als een dode aan zijn voeten."⟨/p> ⟨p>Moet je je voorstellen: wij met onze zintuigen in ons sterfelijk lichaam zijn helemaal niet opgewassen tegen zo’n enorm gewicht van glorie. Om daarvoor opgewassen te zijn, heb je gewoon echt een nieuw lichaam nodig dat dat verdraagt. Om straks in hemelse heerlijkheid te verkeren en dat alles mee te maken, heb je een vernieuwd lichaam nodig met hele nieuwe functies en nieuwe condities. Ons aardspakkie is nog maar een heel slap aftreksel; ik zeg wel eens een keer een demo-versie, maar zelfs dat is denk ik nog te zwak uitgedrukt voor wat we straks zullen krijgen.⟨/p> ⟨p>Afijn, toen ik Hem waarnam viel ik als een dode aan zijn voeten en Hij legde zijn rechterhand op mij en zei: "Vrees niet." Ook dat is trouwens wat heel dikwijls gezegd wordt als zoiets gebeurt. Als goddelijke heerlijkheid, in welke hoedanigheid dan ook, aan een mens verschijnt, dan is de mens in de eerste plaats volkomen verbouwereerd. In dit geval viel Johannes zelfs als een dode aan Zijn voeten. Logischerwijs is er dan ook angst, omdat je dit eigenlijk helemaal niet kunt verdragen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1604" title="Speel af vanaf 26:44">▶ 26:44⟨/button> ⟨span>Vrees Niet: de Eerste en de Laatste, Die een Dode Werd⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan de woorden: "Vrees niet. Wees niet bang. Ik ben de eerste en de laatste." Ook hier klinken trouwens weer de woorden van de Hebreeuwse Bijbel in door. Want in het boek Jesaja vinden we, nou in ieder geval twee keer, dat God zichzelf ook zo aanduidt: als "Ik ben de eerste en de laatste." Ja, logischerwijs; de dingen zijn begonnen bij God. Hij is dus de eerste. Alles heeft een begin, maar wie is het begin? God heeft geen begin; Hij is het begin. Hij staat ook buiten ruimte en tijd. Sterker nog, ruimte en tijd zijn door Hem voortgebracht. Hij schiep hemel en aarde en daarmee ook alles wat daarmee verband had, bijvoorbeeld het hele tijdsproces. God staat aan het begin en alles begon bij Hem, maar alles eindigt ook weer in Hem. Alles is uit Hem, maar ook weer tot in Hem. Dus Hij is met recht de eerste en Hij is ook de laatste.⟨/p> ⟨p>Opmerkelijk is dat hier in het boek de Openbaring — we zullen het nog een aantal keren meer tegenkomen, hier dus en in hoofdstuk 2 vers 8 en hoofdstuk 22 waar het boek dan ook mee afsluit — dit is zoals de Zoon zichzelf voorstelt. En sommige mensen hebben gezegd: "Zie je wel, de Zoon is daarmee eigenlijk identiek aan God zelf." Dan kun je verkeerde conclusies trekken. Maar in ieder geval betekent het dat de Zoon spreekt namens de Vader. Ik bedoel: alle dingen zijn uit het Woord geworden, toch? God schiep de dingen, Hij is dus de eerste. Maar hoe schiep Hij de dingen? Door zijn Woord. Hij sprak en het was er. Maar dat Woord waarmee Hij sprak... Begrijp je trouwens dat de hele schepping voortgekomen is uit en een uitdrukking is van zijn Woord? Levend en krachtig.⟨/p> ⟨p>Maar over dat Woord lees je in datzelfde Johannesevangelie waar ik naar verwijs, als ik dat zo citeer, dan lees je vervolgens: "En dat Woord is duizenden jaren later vlees geworden." Datzelfde Woord waardoor alles ontstaan is. God sprak, dat Woord kwam tot Maria en dat Woord is vlees geworden zonder tussenkomst van een man. Het Woord werd vlees. Dus ja, de Zoon kan ook met recht zeggen: "Ik ben de eerste", want Hij is namelijk het Woord van die God. En Hij is ook de laatste, want Hij is degene bij wie en in wie alles ook zal eindigen. Hij is degene die alles aan zich onderwerpt. En als alles aan Hem onderworpen is en ook de dood tenietgedaan is, en alles wat dood was tot leven geroepen zal zijn, dan geeft Hij het Koninkrijk als laatste over aan zijn God en Vader, zodat Hij de laatste is van de schepping. En Hij geeft het over aan zijn God en Vader. Dus beide aanduidingen, de eerste en de laatste, zijn van toepassing op God en daarmee ook op de Zoon die namens God spreekt.⟨/p> ⟨p>Als Johannes dan als dode aan zijn voeten valt, dan krijgt hij te horen: "Vrees niet." En dan vervolgens: "Ik ben de eerste en de laatste en de levende." Dat is bijzonder, want Hij zegt erbij — en het is nog steeds de Zoon des Mensen, de Heer Jezus Christus, de Zoon die spreekt: "Ik ben de eerste en de laatste en de levende. En ik werd een dode." Ja, ik geef toe, het klinkt wat vreemd. Want in onze vertaling staat er dan: "En ik ben dood geweest." Maar eigenlijk staat er niet: "Ik ben dood geweest." Er staat: "Ik werd een dode." Het gaat hier niet zozeer over de doodstoestand, want Hij werd een dode, Hij werd een lijk. Hij kwam in het graf, maar, zegt Hij: "Hoezo dan de levende? Ik werd een dode en neem waar: Ik ben levend tot in de aeonen van de aeonen."⟨/p> ⟨p>En dat betekent dat hier gerefereerd wordt aan het grote feit van heel de Schrift, namelijk de opstanding van Christus Jezus uit de doden. Hij is de Eersteling. De steen werd weggewenteld en toen op die dag werd voor het eerst in de hele wereldgeschiedenis een mens levend gemaakt. Ik bedoel definitief; niet zoals Lazarus en de jongeling van Naïn en meer mensen die levend gemaakt werden. Die kwamen uit het graf, bijzonder genoeg natuurlijk, maar die stierven weer opnieuw. Nee, Hij is definitief levend gemaakt. Met recht dus: "Ik ben de levende." Hij was in het graf drie dagen en "neem waar", zegt de Zoon des Mensen hier tot Johannes: "Ik werd een dode, maar neem waar: Ik ben levend."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1981" title="Speel af vanaf 33:01">▶ 33:01⟨/button> ⟨span>Leven tot in de Aionen van de Aionen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan tot in de aeonen van de aeonen. Niet tot in alle eeuwigheden. Op zich zou daar helemaal niks mis mee zijn natuurlijk om dat zo te zeggen, ware het niet dat het er gewoon niet staat. Nee, want je kunt natuurlijk zeggen: Hij leeft en Hij heeft onvergankelijk leven aan het licht gebracht, en dus komt er geen einde aan Zijn leven. Dat is duidelijk. Maar zo staat het er niet. Het staat trouwens ook niet: "Ik leef tot de aeonen van de aeonen", maar: "tot in". Dat is een heel groot verschil. Want het is juist in die aeonen van de aeonen... Ja, in onze vertalingen is dat natuurlijk compleet weggevertaald. De aeonen hebben helemaal geen plaats; men heeft van aeonen een "eeuwigheid" gemaakt en niemand snapt er nog iets van.⟨/p> ⟨p>Maar het gaat erom dat er nog wereldtijdperken gaan komen die alle voorgaande wereldtijdperken, de aeonen, overtreffen. Kijk, je hebt het Lied der liederen. Je hebt de Koning der koningen. De Koning der koningen wil eigenlijk gewoon zeggen: Hij is de Koning van de koningen, of: Hij is de meest overtreffende Koning. Het meest overtreffende lied, dat is het Lied der liederen. Of het Heilige der heiligen: het meest heilige. En trouwens, we kennen het in het Nederlands ook, want dan spreken we bijvoorbeeld over de Tocht der tochten. En daarmee bedoelen we de Elfstedentocht. Van alle tochten is dat de meeste... dat is "de tochtste". Ja, dat is een andreïsme.⟨/p> ⟨p>Maar u begrijpt: de aeonen van de aeonen, dat zijn die wereldtijdperken die nog gaan komen. En wat is daar het bijzondere? Wel, dat zijn juist die tijdperken die van Hem zijn, waarin Hij zal heersen en zal regeren totdat Hij zelfs de laatste vijand tenietgedaan zal hebben. Dan is trouwens Zijn heerschappij ook voorbij. Hij moet heersen tot in de aeonen van de aeonen; ook dan vind je exact dezelfde uitdrukking. Hier is de gedachte: "Ik leef tot in die aeonen van de aeonen". Ga nou niet de conclusie eruit trekken van: "O, dat betekent dus dat Hij na de aeonen van de aeonen niet meer leeft". Dat staat er niet en je trekt dan een conclusie uit iets wat er helemaal niet in staat. Hij leeft tot in de aeonen van de aeonen en wat daarna is, is domweg hier niet het onderwerp.⟨/p> ⟨p>Ja, ik benadruk dat nu even, omdat ik dat nog wel eens een keertje als conclusie hoor als ik bijvoorbeeld naar voren breng dat de aeonen van de aeonen die wereldtijdperken zijn die een begin hebben, maar ook een einde hebben. Dan zeggen ze: "O, maar dat betekent dus dat als er staat dat Hij leeft tot in de aeonen van de aeonen, dat Hij daarna dus niet meer leeft". Gewoon in termen van logica is dat vals; een valse conclusie. Dat is gewoon niet wat er staat. Dan haal je er iets uit wat er niet in zit.⟨/p> ⟨p>Ik bedoel: als ik op weg hier vanuit Katwijk naar Rotterdam ga en ik lees bij Leiden op de borden: "Tot Rotterdam geen file", dan lees ik niet: "O, dus je krijgt een file na Rotterdam". Toch? Dat is toch bizar? Er wordt alleen gezegd: tot Rotterdam geen file. Wat er daarna is, maakt geen deel uit van de mededeling. Nou, simpeler hoef ik het denk ik niet te vertellen. Dat is gewoon wat de term betekent: "Ik ben levend, tot in de aeonen van de aeonen".⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2232" title="Speel af vanaf 37:12">▶ 37:12⟨/button> ⟨span>De Sleutels van de Dood en de Overwinning op de Duivel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"En ik heb de sleutels van de dood en van het dodenrijk."⟨/p> ⟨p>Hij werd levend gemaakt door God. Ik bedoel, Hij was een dode. Ik weet wel dat christelijke liederen vaak zingen dat Hij opstond uit eigen kracht, maar nee: Hij werd opgewekt door Zijn God. En vervolgens zijn aan Hem de sleutels gegeven van de dood en van het dodenrijk. Dat wil zeggen dat Hij bij machte is om degenen die in de dood zijn of in het dodenrijk – in de macht van de dood – daaruit te roepen. Hij heeft de sleutels, wat betekent dat Hij ervoor kan zorgen dat je erin komt, maar ook dat je er weer uit komt.⟨/p> ⟨p>Feitelijk is dat wat Hij in de aeonen van de aeonen ook doet met alle mensen, ieder in zijn eigen rangorde: levend maken. Hij doet ze opstaan. Waarom? Omdat Hij de sleutels heeft. Hij is de Eersteling en daarmee ook de Eerste, de Vorst en de Beheerser van de dood.⟨/p> ⟨p>In Hebreeën 2 staat hierover nog iets geschreven. Misschien is het goed om dat er even bij te pakken. Ik mag aannemen dat u een Bijbel bij u heeft, al weet ik dat dit in de praktijk niet altijd het geval is. In Hebreeën 2 staat nog dit – ik wijs er eventjes op omdat ik er juist eergisteren nog een mailtje over kreeg. Er wordt namelijk in onze vertaling gezegd in Hebreeën 2 vers 14: "Daar nu de kinderen aan bloed en vlees deel hebben, heeft ook Hij op gelijke wijze daaraan deel gekregen." Dat wil zeggen dat ook de Messias een mens van vlees en bloed is geweest. "Opdat Hij door Zijn dood hem die de macht over de dood had, de duivel, zou ontronen," zo staat er in onze vertaling.⟨/p> ⟨p>Maar dat is niet wat de tekst zegt. Als u in de grondtekst kijkt, of een goede vertaling heeft, staat er niet dat Hij hem onttroont die de macht over de dood had, maar die de macht van de dood had. De duivel heeft niet de macht over de dood; hij heeft de macht van de dood. Weet u wat het grote verschil is? Iemand die de macht van de dood heeft, die kan doodmaken. Dat is wat hij doet; hij is immers een mensenmoordenaar. Maar weet u wat iemand kan die de macht over de dood heeft? Die kan levend maken! Die is namelijk sterker dan de dood.⟨/p> ⟨p>De duivel heeft slechts de macht van de dood. De Heer Jezus Christus is echter door de dood heen gegaan – dat moet u heel letterlijk nemen: Hij ging erin en Hij kwam er weer uit. En nu Hij eruit gekomen is, heeft Hij de macht over de dood. Hij is sterker dan de dood en Hij triomfeert over de dood. Degene die de macht van de dood had, die heeft Hij ontroond. Dat is toch logisch? Degene die de macht van de dood had, heeft er menselijkerwijs gesproken voor gezorgd dat Hij stierf. Maar nu is Hij uit de dood opgestaan en nu triomfeert Hij over de dood. Daarmee heeft Hij degene die de macht van de dood had te kijk gezet, want Hij is sterker gebleken dan hem. In ieder geval: Hij heeft de sleutels van de dood en het dodenrijk.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2477" title="Speel af vanaf 41:17">▶ 41:17⟨/button> ⟨span>Goddelijke Uitleg: Wat Je Waarnam en Wat Zij Zijn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We lezen verder in vers 19. "Schrijf dan," wordt er tegen Johannes gezegd door de Zoon des mensen, door de Ben Adam. "Schrijf dan wat je waarnam en wat zij zijn en wat aanstaande is te geschieden, namelijk na deze dingen." Johannes moet gaan schrijven. En wat moet hij opschrijven? Dat wat hij waarnam. En wat had hij waargenomen? Nou, wat hij tot dusver beschreven heeft: de verschijning van die Zoon des mensen en hoe Hij eruitzag. Maar dat niet alleen. Hij moest niet alleen beschrijven wat hij waarnam, maar ook "wat zij zijn".⟨/p> ⟨p>Als je een NBG-vertaling hebt – de Statenvertaling weet ik even niet uit mijn hoofd – hoe staat het in Openbaring 1 vers 19 in de Statenvertaling? Wie kan mij helpen? "Hetgeen is." Ja, oké, dus hetzelfde als in de NBG-vertaling: "hetgeen is." In de uitleg zegt men dan heel dikwijls dat Johannes iets waarnam, namelijk de verschijning van de Zoon des mensen, en vervolgens moest beschrijven "hetgeen is" (de tegenwoordige periode) en dan vervolgens wat daarna gaat gebeuren.⟨/p> ⟨p>Maar dat is niet wat hier staat. Johannes moest optekenen wat hij waarnam en "wat zij zijn". Weet u wat dat betekent? Dat hij op zou tekenen wat de betekenis daarvan is. Wat zij zijn, wat het betekent. We zullen dat trouwens straks ook gewoon zien in vers 20. Want hij had bijvoorbeeld de Zoon des mensen gezien met die sterren en die kandelaren, maar ja, wat is dat dan? Wat betekent dat? Het is een beeld, oké, maar wat betekent het dan? Nou, dat wordt dan in vers 20 ook verteld en Johannes heeft dat ook opgetekend. "Schrijf dan wat je waarnam en wat zij zijn." Dat wil zeggen: wat het betekent.⟨/p> ⟨p>Johannes doet dat eigenlijk in dit boek voortdurend en ik wil daar een paar voorbeelden van geven. In hoofdstuk 4 vers 5 lees je wat hij ziet. We weten allemaal dat het boek Openbaring wemelt van de visionaire taal en de beeldspraak, maar het wordt dikwijls in het boek zelf meteen verklaard en uitgelegd wat het is. Dan staat er bijvoorbeeld in hoofdstuk 4 vers 5: "en ik zag zeven vurige fakkels branden voor de troon." En dan staat erbij: "dit zijn de zeven Geesten Gods." Aha, dan weten we meteen wat die zeven vurige fakkels betekenen: dat zijn die zeven Geesten Gods, waar we het trouwens ook al over gehad hebben, namelijk die zeven engelen. Afijn, het gaat eventjes om die woorden die hier vetgedrukt zijn: "dit zijn."⟨/p> ⟨p>In hoofdstuk 5 vers 8 lees je over gouden schalen vol reukwerk. Oké, dat zag hij. En dan staat erbij: "dit zijn" – dat wil zeggen: dat betekent – "de gebeden van de heiligen." Aha, dan weten we dus wat die beeldspraak inhoudt.⟨/p> ⟨p>In hoofdstuk 17 lees je dat hij een draak zag. Want dat is hoe je een beest noemt als er sprake is van verschillende koppen, nietwaar? Ik wou haast zeggen: als je leest over meerhoofdige leiding, dan praat je ook vaak over een... oei, is dat tricky wat ik nu zeg? Dan is het ook vaak een draak. Op het moment dat een lichaam meer hoofden heeft, spreekt de Bijbel daarover; dan heet dat een draak. Dat is zelfs de definitie van een draak. Hij zag dat beest met zeven koppen en er staat bij wat die zeven koppen zijn. Nou, dat zijn zeven bergen waarop de vrouw gezeten is. Daar houdt de uitleg trouwens nog niet op, want van die vrouw wordt er dan gezegd in datzelfde hoofdstuk: "en die vrouw, dat is de grote stad."⟨/p> ⟨p>Ik wilde daar trouwens nog iets bij zeggen. Als er op deze wijze iets geformuleerd wordt, betekent dat je eerst de beeldspraak hebt en vervolgens de uitleg. Dat is goddelijke uitleg. Dan moet je vervolgens die zeven Geesten Gods niet ook nog weer gaan uitleggen. Het één is de beeldspraak, het ander is de uitleg van God Zelf. Die schalen vol reukwerk, dat zijn de gebeden van de heiligen. Aha, dan weten we dus waar het over gaat. Dat heeft geen nadere uitleg meer nodig. Die zeven koppen, dat zijn zeven bergen. Aha, dan weet je het. Het ene is beeldspraak, het ander is letterlijk. Ga dan niet zeggen: "Ja, die zeven bergen zijn weer een beeld van dit of dat." Nee, zo werkt het niet. Het ene is de beeldspraak en het ander legt uit.⟨/p> ⟨p>Nog een vers: Openbaring 17 vers 12. Daar staat: "en de tien horens die je zag." Want dat beest had zeven koppen, maar het had ook tien horens. Nou, wat is dat dan weer? "De tien horens die je zag, dat zijn tien koningen." Ga nou niet zeggen: "Ja, tien koningen, dat is ook weer beeldspraak." Nee, het één is beeldspraak, het ander is de uitleg.⟨/p> ⟨p>Ik zeg dat er eigenlijk ook eventjes bij omdat ik in een ander verband vaak over de tweede dood lees. Dan staat er over die poel van vuur, dat meer brandend van vuur en zwavel: "dat is de tweede dood." En dan hebben sommige mensen gezegd: "Ja, maar die tweede dood is eigenlijk niet echt letterlijk dood, maar figuurlijk dood." Ja maar, dan ga je de Bijbelse uitleg vervolgens ook weer uitleggen! Nee, dat meer van vuur staat ergens voor, namelijk: dat is de tweede dood. Dat wil zeggen: degenen die daarin komen, die sterven voor de tweede keer. Dat is de uitleg. Dat heeft dus geen nadere uitleg meer nodig. Dat behoeft geen uitleg; dát is de uitleg.⟨/p> ⟨p>Nog één, dat is het laatste voorbeeld: de wateren in hoofdstuk 17 vers 15. "De wateren," wordt er dan tegen Johannes gezegd, "die jij zag waarop die hoer gezeten is" – en die hoer, dat is dan weer de grote stad Babylon – "dat zijn natiën en menigten en volkeren en talen." Aha, dus hij zag wateren, maar wat betekent dat? Wel, dat betekent natiën, menigten en volken en talen. Het één is beeldspraak, het ander is de uitleg. Moeilijker is het niet.⟨/p> ⟨p>Maar dat betekent dus ook dat als er staat: "Schrijf dan op wat je waarnam en wat zij zijn," dat daarmee gezegd is: het één zag je, en daarin is beeldspraak besloten, en het ander is de uitleg. En het geheim staat er dan bij.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2954" title="Speel af vanaf 49:14">▶ 49:14⟨/button> ⟨span>Het Geheim van de Zeven Sterren en Kandelaren⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We komen bij vers 20: "en het geheim van de zeven sterren die je waarnam op mijn rechterhand". In de vertalingen staat vaak "in de rechterhand", maar het idee is gewoon "op de rechterhand". Het geheim van de zeven sterren die Johannes waarnam op Zijn rechterhand, en van de zeven gouden kandelaren. Er behoeft hier nog iets uitgelegd te worden. Hij had namelijk iets waargenomen, namelijk die Zoon des mensen, die zeven sterren en die zeven gouden kandelaren. Maar daarin ligt een geheim besloten. Dat wil zeggen: iets wat nog uitgelegd en verteld moet worden.⟨/p> ⟨p>Dat is wat hier in vers 20 gebeurt. Het geheim van die zeven sterren die je waarnam op mijn rechterhand en de zeven gouden kandelaren. Er staat bij: "De zeven sterren zijn de zeven boodschappers van de zeven ekklesia's." En daar is nogal wat om te doen, om wat ik nu zeg. Want wat zijn die zeven? Laten we het eens lezen in de NBG-vertaling. Verreweg de meeste vertalingen geven hier niet het woordje "boodschapper" weer, maar die geven hier het woordje "engelen" weer. De zeven sterren zijn dan de engelen van de zeven gemeenten. Maar wat zijn die engelen van de gemeente dan weer? Hebben de gemeenten dan allemaal een engel ofzo?⟨/p> ⟨p>Dat is het probleem bij het woordje "engel". In het Nederlands denken we bij dat woord per definitie aan een hemelwezen. Maar in de Bijbel, in de Schrift, is "engel" een functie. Het is gewoon een boodschapper. Een engel, een angelos, is een boodschapper. Dat kunnen hemelse boodschappers zijn; in de Openbaring is dat vaak of bijna altijd het geval, maar dat hoeft helemaal niet. Je leest bijvoorbeeld over de verspieders die in het huis van Rachab kwamen: dat waren ook engelen. Waarom? Omdat ze een boodschap hadden. Ze gingen om een boodschap en dus waren ze boodschappers. Je leest ook van Johannes de Doper dat hij een boodschapper was, een engel. Hij was er met een boodschap op uitgestuurd. De weergave "engel" zet ons zomaar op het verkeerde been, omdat je dan meteen denkt dat het een hemelwezen moet zijn. Dat hoeft helemaal niet.⟨/p> ⟨p>Er zit een geheim in besloten, maar wat is dat dan? Er is zo enorm veel gespeculeerd over wat die zeven engelen dan zijn. Dat komt allemaal omdat men dit altijd kerkelijk uitlegt. Op het moment dat men het boek Openbaring leest, dan lezen ze dat met een kerkelijke uitleg. Als je "ekklesia" leest, denkt men: "O, dan gaat het over een kerk." En ja, wat zijn die engelen dan? Het antwoord op wat het werkelijk is, is verrassend simpel, maar ik stel voor dat we dat na de pauze gaan zien. Wij gaan weer verder en ik had een mooie cliffhanger, namelijk...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3191" title="Speel af vanaf 53:11">▶ 53:11⟨/button> ⟨span>De Shaliyach Tzibur: de Boodschapper van de Joodse Synagoge⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ja, wat is nu het geheim van die zeven sterren? Ja, oké, dat zijn de zeven engelen van de zeven gemeenten. Nou, ik heb al gezegd: het zijn niet de zeven engelen, het zijn de zeven boodschappers. Dat kunnen engelen zijn, maar dat kan je zomaar op het verkeerde been zetten — ja, op het verkeerde been zetten, precies. Het punt is namelijk — en dat was waar ik mee afsloot — dat dit boek in het algemeen kerkelijk wordt uitgelegd. Dat wil zeggen: men legt de dingen uit binnen de sfeer van de kerkgeschiedenis. Terwijl dit boek Openbaring ons juist plaatst naar Israël, naar de stammen van Israël en naar de wijze waarop God zich via dat volk gaat bedienen en de wereld gaat bereiken. Tja, dat ligt helemaal buiten de horizon, want ja, Israël heeft het helemaal afgedaan. De kerk is in de plaats van Israël gekomen, en daarmee bedoelt men definitief. Als je dat dus denkt, dan zie je de boodschap van dit boek per definitie niet. Dat ontgaat je dan compleet.⟨/p> ⟨p>Maar dat geldt ook voor allerlei details in dit boek, en dat begint al bij dit geheim van die zeven sterren. Die zeven sterren, dat zijn de zeven boodschappers van de zeven ekklesia's. Kerkelijk gezien kun je daar niets mee. Want ja, wat zijn dan die zeven engelen? Hoe kunnen die aangeschreven worden? Het verhaal is heel simpel: het gaat gewoon over een Hebreeuws begrip, de Shaliach Tzibbur. Dit is de Hebreeuwse manier om dat te schrijven; dat zegt u natuurlijk nog minder. Maar ik zal u eens wat vertellen: een Shaliach Tzibbur, dat is een functie in de Joodse gemeenschap. En weet u wat dat betekent? De boodschapper van de gemeente. Heel simpel. Letterlijk betekent 'Shaliach' een boodschapper en 'Tzibbur' verwijst naar de gemeente of de gemeenschap, de kiela of de kille, de synagoge. Het is een Joodse functie in de synagoge. Dat is al van oude tijden; ook de Misjna en de Talmoed spreken van deze functie.⟨/p> ⟨p>In de laatste eeuwen is dat nog wat meer uitgekristalliseerd en is dat een hele belangrijke functie geworden: de voorzanger, die ook wel de chazzan heet. Of op zijn Latijn gezegd: de cantor. De cantor is eigenlijk degene die zingt; denk aan een cantate, zingen. De chazzan is de voorzanger van de synagoge. Maar eigenlijk is dat een vernauwing van de betekenis, want in feite was zo'n Shaliach Tzibbur degene die de boodschap — zoals het woord het eigenlijk al zei — aan de gemeente doorgaf. In die zin was hij dus feitelijk ook daarin leidinggevend, hoewel het feitelijk helemaal niet eens een officiële aanstelling was.⟨/p> ⟨p>Kijk het maar eens na; ik daag je uit om te zoeken naar Shaliach Tzibbur. Dan kom je heel wat links tegen op met name Engelstalige websites. En uiteraard kom je dan meteen op Joodse websites en dan wordt er ook op gewezen: zo'n boodschapper van een ekklesia of zo'n Shaliach Tzibbur kan in principe iedere bar mitzwa wezen, mits je van onbesproken gedrag bent. Het is dus geen speciale functie, het is ook geen beroep en het is niet eens een aanstelling, maar het is een functie die in de synagoge volstrekt bekend is. Als je het zo bekijkt, is deze uitleg meteen ook helder. Want stel je voor dat men zegt: de zeven sterren zijn de zeven engelen van de gemeente. Of als men zegt: de zeven engelen van de kerk. Maar dat is weer mysterieus. Dat is geen uitleg. Terwijl we al hadden gezien dat als iets uitgelegd wordt, het ook daadwerkelijk een uitleg moet zijn. Dus dit wordt geacht bekend te zijn: de zeven boodschappers van de ekklesia. Dat is bekend, maar dan moet je met Hebreeuwse oren luisteren.⟨/p> ⟨p>En wat dacht je? Johannes was zo'n apostel van de besnijdenis. Dan wordt het ineens volstrekt helder, want dan gaat het hier over de boodschappers van de ekklesia, een erkende en bekende functie binnen het Jodendom. En vervolgens die zeven kandelaren: dat zijn dan de zeven ekklesia's. Die sterren, dat zijn de zeven boodschappers — de pitten zeg maar, die brandende pitten. Want dat is wat die sterren eigenlijk betekenen: degenen die het licht geven. En waar geven ze licht aan? Nou, aan die ekklesia's, die uitroepsels, die gemeenschappen, de gemeenten. Een ekklesia is trouwens in het algemeen — ja, in feite betekent het gewoon een volksvergadering. Je leest in Handelingen 7 over de volksvergadering van Israël in de woestijn. In Handelingen 19 lees je over de volksvergadering van Efeze. Dat wil zeggen dat het hele volk daar officieel bij elkaar was gekomen, en dat heet dan de ekklesia. Dus waar het volk geacht wordt samen te komen, dat is wat een ekklesia is.⟨/p> ⟨p>En ja, dat kan. Kijk, als je de brieven van Paulus leest, dan krijgen we een heel speciaal zicht op de ekklesia waar hij het over heeft, namelijk het lichaam van Christus. Maar ook Johannes spreekt over ekklesia's, maar dat zijn besnijdenisgemeenten: zeven Joodse gemeenten. Aangezien die boodschappers van die zeven ekklesia's verwijzen naar een Joodse functie in een Joodse gemeente, zijn die zeven ekklesia's ook Joodse gemeenten. Ik zal je vertellen: als we straks komen — straks, en ik bedoel nu niet vanavond meer maar in het vervolg — in hoofdstuk 2 en 3 en we die zeven gemeenten gaan behandelen, dan zullen we iedere keer weer opnieuw zien dat je inderdaad op Joodse bodem staat. Iedere keer weer opnieuw. Dan wordt er verwezen naar mensen die zeggen dat ze Joden zijn maar die liegen. Ja, dat is taal die je natuurlijk begrijpt in deze Joodse context. En er wordt gesproken over mensen die gegeven zijn uit de synagoge van de Satan. Ja, dat is van de synagoge van de tegenstander natuurlijk. Zie je? Het gaat over Joodse gemeenten. En die waren... Voordat ik er nog eventjes op doorga, nog even dit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3696" title="Speel af vanaf 01:01:36">▶ 01:01:36⟨/button> ⟨span>Johannes als Apostel van de Besnijdenis⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Johannes — ik wees er zojuist al even op — Johannes was een apostel van de besnijdenis, zoals Paulus een apostel was van de voorhuid. In Galaten 2 lees je dat. Ik verwijs nu naar Galaten 2 vers 9. Daar lees je dat Paulus de rechterhand der gemeenschap geeft aan Jacobus, Petrus en Johannes. Er staat bij dat zij pilaren waren; ze waren zuilen van de besnijdenis. Dat wil zeggen dat zij een enorme, grote Joodse geloofsgemeenschap vertegenwoordigden die ook in de Messias geloofde. Johannes staat daarvoor, net als Petrus en Jacobus trouwens. In die volgorde hebben wij hun brieven trouwens ook in het Nieuwe Testament, toch? Je hebt de brieven van Paulus en dan krijg je de brieven... trouwens, oorspronkelijk was het precies omgekeerd, maar in ieder geval in die volgorde: Jacobus, dan de brieven van Petrus en dan de brieven van Johannes. Toch? De wijze waarop dat in Galaten 2 wordt geformuleerd, heeft ook model gestaan voor de indeling van die brieven. Je hebt de brieven van Paulus die bij elkaar horen en dan de besnijdenisbrieven.⟨/p> ⟨p>Dat zie je dan ook inderdaad in de wijze waarop het geadresseerd wordt. Jacobus richt zich tot de twaalf stammen in de verstrooiing. Dat staat meteen in hoofdstuk 1 vers 1. Als je dat niet begrijpt, dan maak je enorme uitglijders. Dan snap je niet meer de context waarin die woorden horen te functioneren. Als je de adressering niet doorhebt, dan ontgaat de betekenis van de brief je ook, uiteraard. Toch? Als je niet in de gaten hebt dat je een brief in handen hebt die niet aan jou gericht is, ja, dan ga je allerlei fouten maken. Want als de geadresseerde dan wordt aangesproken, denk je: "Oh, dat gaat over mij." Nee, je hebt een brief in handen die niet aan jou gericht is. Dat geldt niet alleen voor de brief van Jacobus; het geldt ook voor de brieven van Petrus en de brieven van Johannes. Ook als die vaak heel breed van opzet zijn, dan nog: het is een apostel van de besnijdenis die het evangelie van de besnijdenis bracht.⟨/p> ⟨p>Je moet je goed voorstellen: toen de Heer Jezus hier Zijn discipelen uitzond, vlak voordat Hij het aardse toneel verliet vanaf de Olijfberg — waar Hij ook weer zal terugkeren — toen heeft Hij ze uitgezonden met de opdracht om de boodschap aan Israël te brengen. Als het bij Israël zou vallen, dan zou het vervolgens via Israël ook over de hele volkerenwereld verspreid worden. Dat was het evangelie van de besnijdenis. Het Koninkrijk zou gaan baanbreken; het zou gevestigd worden. Eerst Israël. Alle volkeren moesten gemaakt worden tot Zijn discipelen, te beginnen in Israël, te beginnen in Jeruzalem. Jeruzalem is immers de stad van de grote Koning. Dat was hun werkwijze, dat was hun opzet, dat was hun hele bediening. Dat is ook wat het evangelie van de besnijdenis is. Je moet dat heel letterlijk nemen: het is het goede bericht dat hoort bij de besnijdenis. Wat is dat goede bericht? Wel, dat de besnijdenis — het volk Israël, het volk dat het teken van de besnijdenis kreeg — dat via dat volk het Koninkrijk hier op aarde gevestigd gaat worden. Dat is het evangelie van de besnijdenis. Je kunt het ook op andere manieren formuleren, maar dit is de meest simpele manier om het te begrijpen, als je het mij vraagt.⟨/p> ⟨p>Dat evangelie vind je dus in die brieven van Jacobus, Petrus en Johannes, en ook in het boek de Openbaring. Johannes tekent het op; het wordt tegen hem gezegd: "Jij schrijft nu zeven boodschappers aan, zeven boodschappers van de ekklesia." Ja, jij weet wel wat dat betekent. Daar moet je geen geheim van maken; het is juist de uitleg van een geheim. Kijk het na in het hele boek Handelingen. Daar zie je inderdaad... na Handelingen 28 wordt het verhaal anders, maar in het boek Handelingen heb je duidelijk twee stromingen, twee afdelingen zeg maar. Eerst heb je alleen maar de twaalf die hun boodschap uitdragen. Dan tekent het verzet en het ongeloof van Israël zich steeds meer af. Dan wordt Paulus geroepen, en via Paulus gaat het ook naar de natiën. Dat is het evangelie van de voorhuid. Daar speelt de besnijdenis feitelijk geen rol meer in. Tegelijkertijd heb je ook nog steeds de beweging van de twaalf, dat Messias-belijdende Jodendom, waarin de tekens, de hele eredienst, maar ook de hele Joodse leefwijze nog een heel belangrijke rol spelen. Dat zie je in het boek Handelingen allemaal nog. Na het boek Handelingen wordt het verhaal anders. Dan lees je dat Paulus zegt dat die twee — besnijdenis en voorhuid — er één zijn gemaakt. De muur die daartussen stond, eigenlijk ook nog gedurende het boek Handelingen, die muur is weggebroken. Al de besluiten waarin dat allemaal nog was bevestigd, die spelen geen rol meer. Die hele muur, dat verschil tussen besnijdenis en voorhuid, speelt vanaf dan geen rol meer. Maar dat is pas na het boek Handelingen. Dit boek, de Openbaring, is geschreven in deze Handelingentijd, nog voor de val van Jeruzalem.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4085" title="Speel af vanaf 01:08:05">▶ 01:08:05⟨/button> ⟨span>Het Boek de Openbaring op Israëlitische Bodem⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik weet dat het boek de Openbaring meestal heel laat gedateerd wordt, ergens in het jaar 90. Hoewel er ook een hele grote groep is die zegt: "Nee, het moet vroeg gedateerd worden, voor de val van Jeruzalem." En dat lijkt me onmiskenbaar, want hier in het boek de Openbaring zie je heel duidelijk dat als Johannes zich richt tot die ekklesia's, het gaat over Joodse gemeenschappen, over Messias-belijdende synagogen. Daar heb je dus ook de boodschappers van de ekklesia's, de boodschappers van die gemeenten, en daar richt hij zich tot.⟨/p> ⟨p>Feitelijk staan zij ook model voor wat we straks weer gaan krijgen. Ik bedoel: na de wegrukking van de gemeente gaat God opnieuw de draad oppakken met Israël. Maar ook via Israël zal de boodschap van het Koninkrijk wereldwijd gebracht worden. En dan worden die brieven van Openbaring 2 en 3 weer opnieuw actueel. Zoals ze actueel waren in de dagen van Johannes — nog voor korte tijd trouwens — zo worden ze straks opnieuw weer actueel. Namelijk wanneer de boodschap van het evangelie van de besnijdenis gepredikt gaat worden. Dat was toen het geval en dat zal straks weer het geval zijn.⟨/p> ⟨p>We staan hier bij het boek Openbaring, ik zeg het nog maar eens, op Israëlitische bodem. De Openbaring gaat over de tijd dat de boodschap van het Koninkrijk via Israël wereldwijd bekendgemaakt wordt. Nou, een van de clues die ik vanavond vooral vertel is dat het geheim van die zeven sterren buitengewoon belangrijk is. Dat wil zeggen... het is ook belangrijk dat je spulletjes niet op de grond gaat gooien want dat is heel kostbaar allemaal, maar ik bedoel dit te zeggen: die sterren mogen dan een geheim zijn, maar de uitleg moet volstrekt helder zijn. En het is alleen maar helder wanneer je het met Hebreeuwse oren beluistert. Dat wil zeggen: met besneden oren, zal ik maar zeggen. Ja, dat is trouwens ook nog een Bijbelse uitdrukking.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4244" title="Speel af vanaf 01:10:44">▶ 01:10:44⟨/button> ⟨span>Openbaring 2: de Ecclesia te Efeze⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Zo sluit Openbaring 1 af. Nou ja, niet dat dat nou zo heel erg belangrijk is, want die hoofdstukindeling is natuurlijk niet oorspronkelijk. Maar dan krijg je vervolgens in hoofdstuk 2 dat, nadat dit dus is vastgesteld en is uitgelegd wat die zeven sterren en die kandelaren zijn, er wordt gezegd: schrijf aan de boodschapper van de ekklesia in Efeze.⟨/p> ⟨p>Overigens blijkt meteen in vers 1 al dat die hele uitleg dat het een hemelwezen zou zijn, een engel, gewoon bizar is. Want hoe kan je nu in vredesnaam gaan schrijven aan een engel van de ekklesia in Efeze? Vanuit de kerkelijke uitleg kan dat natuurlijk ook niet. Daar zijn dan weer allerlei noodoplossingen voor gezocht, maar het klopt niet; men moet het altijd weer passend maken. Lees het gewoon in de context waarin het is geplaatst en het is volstrekt helder. Hier wordt Johannes aangezegd dat hij moet gaan schrijven of zich moet richten tot de boodschapper van de ekklesia. Ja, namelijk een boodschapper van de zeven ekklesia's. Een Joodse gemeente die...⟨/p> ⟨p>Overigens moet ik er trouwens nog bij zeggen: men zegt heel vaak dat het de zeven brieven aan de zeven gemeenten zijn, maar dat is niet helemaal juist. Het zijn geen zeven brieven; het is één boek. Blader even met mij terug naar hoofdstuk 1 vers 11. Daar wordt tegen Johannes gezegd: "Hetgeen je ziet, schrijf dat in een boek en zend het aan de zeven gemeenten." Aan die zeven ekklesia's dus. Zie je? Hij schrijft het op in één boek en vervolgens wordt dat boek gezonden naar zeven ekklesia's. In een bepaalde volgorde; ik heb u de vorige keer ook laten zien dat daar gewoon een reisplan in besloten ligt. Je begint in Efeze en je eindigt in Laodicea. Maar in ieder geval: in één boek wordt het allemaal opgetekend en dat ene boek wordt gegeven aan die zeven ekklesia's. Dus het zijn feitelijk geen zeven brieven, nee, het is één boek dat zich richt tot de zeven ekklesia's.⟨/p> ⟨p>Het blijkt ook iedere keer uit de herhaling die aan het einde van zo'n passage staat: "Wie een oor heeft, laat hem horen wat de geest zegt tot de ekklesia's." Niet wat de geest zegt tot de ekklesia, alsof de ene ekklesia niet zou vernemen wat er tot de andere ekklesia gezegd is. Nee, het staat allemaal in één boek en zij nemen dat tot zich. Ik zeg niet dat dit nu zo heel belangrijk is, maar een oud en gangbaar misverstand wordt daarmee wel rechtgezet, denk ik. Johannes schrijft geen zeven brieven. Of je zou moeten zeggen: hij tekent zeven brieven op en die worden allemaal in één boek verzameld.⟨/p> ⟨p>Schrijf aan de boodschapper van de ekklesia in Efeze. Waar kennen we dat van? We hebben zelfs een Efeze-brief. Nou is dat weer wat problematisch, want als je in Efeze 1 kijkt, dan blijkt dat woord "Efeze" er juist tussen haakjes bij te staan. Dat wil zeggen dat het helemaal niet eens een brief aan de Efeziërs is. Maar waar het vooral bekend om is: het was een grote stad, zelfs een hele grote stad, een metropool in Asia. En we kennen het vooral van het boek Handelingen, want Paulus is daar in Efeze geweest. Hij heeft daar in Efeze meer dan twee jaar gearbeid en in de synagoge van Efeze heeft hij ook nog eens drie maanden gepredikt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4524" title="Speel af vanaf 01:15:24">▶ 01:15:24⟨/button> ⟨span>Paulus in Efeze en de School van Tyrannus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laten we eerst eens naar Handelingen 18 gaan. Dat is de eerste keer dat hij daar naartoe gegaan is, in Handelingen 18. Ik lees nu even vanaf vers 18. Daar staat dit: "En nadat Paulus daar nog verschillende dagen was gebleven, nam hij afscheid van de broeders en hij voer weg naar Syrië." Hij werd vergezeld door Priscilla en Aquila, een echtpaar met wie hij heel veel heeft samengewerkt. Die waren niet erg honkvast, want ze hebben in Rome gewoond, in Korinthe en ook in Efeze. Maar goed.⟨/p> ⟨p>En dan staat er: en ze kwamen te Efeze aan. En hen, dat wil zeggen Priscilla en Aquila, liet hij daar achter, terwijl hij zelf naar de synagoge ging en besprekingen hield met de Joden. Het gaat hier over de synagoge in Efeze. Daar hield hij besprekingen en Priscilla en Aquila hebben zich vervolgens beziggehouden met het maken van tenten. Die hadden hetzelfde beroep als Paulus. Dat wil zeggen: zoals Paulus ook in zijn eigen levensonderhoud voorzag. Hoe dan ook, Paulus ging naar de synagoge en hield daar besprekingen met de Joden. Hun verzoek om langer te blijven, willigde hij niet in, maar hij nam afscheid en zei: "Zo God wil, kom ik bij u terug." En hij vertrok overzee van Efeze. Dus hij ging daar weer weg vanuit Efeze.⟨/p> ⟨p>Maar hij zou weer terugkomen en dat heeft hij ook gedaan. Want in Handelingen 19 lees je dan verder, en ik begin te lezen in vers 8. Eerst nog eventjes dit: dan lees je dat hij nog twaalf discipelen was tegengekomen die gedoopt waren in de doop van Johannes. En dan ontstaat daar een gesprek en vervolgens... nou ja. Het geeft trouwens wel aan dat daar ook een grote Joodse gemeenschap was. Misschien ook wel verschillende synagogen, meervoud. Enfin, hoe dat ook zij, dan staat er in vers 8: "En Paulus ging naar de synagoge, namelijk in Efeze, en hij trad drie maanden lang vrijmoedig op om hen door besprekingen te overtuigen aangaande het Koninkrijk Gods."⟨/p> ⟨p>Heb je in de gaten wat hij doet? Hij was in de synagoge en dit is nog steeds ook die handelingentijd waarin nog steeds ook de boodschap klonk van het Koninkrijk dat in principe nog steeds ook geaccepteerd zou kunnen worden in Israël. Hij spreekt over die dingen. Nou, wat denk je wat er gebeurt als Paulus in de synagoge is? Daar kun je echt wel vergif op innemen. Ik geloof niet dat er een uitzondering op bestaat. Hij wordt daar na korte of lange tijd — nou, meestal korte tijd — uitgebondjuurd. U zei het woord "verbindt" toch? Ja, maar het maakt ook scheiding hoor. Wat dacht je wat? Als je het Woord brengt en het wordt niet geaccepteerd? Ja, nou ja, dan gaan de wegen uiteen.⟨/p> ⟨p>Dat staat er dan ook in vers 9: "Maar toen sommigen verhard en ongehoorzaam bleven." Dat wil zeggen, Paulus brengt het Woord overtuigend, men accepteert dat niet en de standpunten verharden zich. Ze bleven ongehoorzaam, wat betekent: ze gaven geen gehoor. Ze wilden domweg niet luisteren. "Maar toen sommigen verhard en ongehoorzaam bleven en ten aanhoren van de menigte kwaad bleven spreken van de weg..." Moet je je voorstellen: de menigte. Dat wil zeggen, gewoon de natiën, de niet-Joden. Deze Joden gingen kwaad spreken over "de weg", dat wil zeggen over de Messias waar Paulus van sprak. Dus die Joden gingen kwaad spreken van de boodschap die Paulus uitdroeg.⟨/p> ⟨p>Nou, wat kon Paulus toen doen? Hij had kunnen zeggen: "Ja, het is die synagoge waar ik altijd in opgevoed ben, daar blijf ik gewoon." Maar Paulus deed dat niet, want voor Paulus ging het om één ding en dat is het Woord. En dus wat deed hij? Hij maakte zich van hen los en hij zonderde zijn leerlingen, zijn discipelen, af. Degenen die dus wel aandacht gaven en gehoor gaven aan het Woord wat hij overtuigend doorgaf. Hij zonderde zijn discipelen af, terwijl hij dagelijks besprekingen hield in de school van Tyrannus. Leuk, hè? Ja. En het geeft aan dat hij daar staat in de gehoorzaal.⟨/p> ⟨p>Paulus heeft daar in die school... weet je, ons woord "school" komt uit het Grieks. Weet je wat dat eigenlijk betekent? Dat is lachwekkend eigenlijk. Maar ons woord "school" komt uit het Grieks en dat is afgeleid van het woord voor vrije tijd. Ja, dat betekent echt vrije tijd. Het idee was namelijk: je hebt je werk, maar je wilt ook wat leren. En wanneer leer je dan? Nou, dat doe je in je vrije tijd. Dus het idee van school is: je bent helemaal vrij, je hebt geen verplichtingen en je luistert gewoon. Waarom? Om dingen te leren. Nou, en dat deed Paulus ook. Of hij dat ook overdag deed? Dagelijks hield hij besprekingen in die school. En reken maar dat daar wat verteld is hoor, en onderwezen.⟨/p> ⟨p>En Paulus — dat is trouwens niet Handelingen 19, dat is Handelingen 20 — die kon uren van wal steken. Ja. Totdat mensen zelfs uit het venster vielen. Ja, dat lukt jullie hier niet, hè? Ja, maar je leest ook dat er veel verlichting was. Dat is trouwens ook dubbelzinnig. Als Paulus het Woord heeft, dan is er altijd veel verlichting. Maar goed, hij hield dagelijks besprekingen in de school van Tyrannus en dit ging twee jaar lang zo voort. Nou, daar zullen we het maar niet over hebben waarom nou precies twee jaar. Maar even dit: neem het gewoon eventjes zoals de mededeling zich ook aan ons opdringt. Twee jaar lang heeft hij daar in die school van Tyrannus, in die afgezonderde school, afgezonderd dus van de synagoge, heeft hij daar het Woord gebracht, zodat allen die in Asia woonden het Woord van de Heer hoorden, Joden zowel als Grieken. Dus ook de natiën daar in Asia.⟨/p> ⟨p>En waarom ik dit nu even aanhaal? Omdat Johannes nu een brief gaat schrijven naar de boodschapper van de ekklesia daar in Efeze. Daar was een synagoge. Hoe dat nadien is gegaan, dat weet ik niet. Je mag aannemen dat daar, behalve dat Paulus dus een afgezonderde groep had die hij daar in die school van Tyrannus heeft onderwezen, dat daar dus ook een Joodse groep is geweest waar Johannes zich nu aan richt. Die nog helemaal leefde in het Evangelie van de Besnijdenis. Ik zei al: die twee liepen als twee sporen in het boek Handelingen, nog steeds. We komen daar trouwens een volgende keer nog op terug; ik kan me voorstellen dat dat misschien niet helemaal helder is hoe dat in die handelingentijd was.⟨/p> ⟨p>Maar je had dus aan de ene kant het Evangelie van de Besnijdenis en aan de andere kant het Evangelie van de Voorhuid. Gedurende die periode, die generatie tot aan de val van de stad Jeruzalem, heb je daar dus twee van die lijnen gehad. Twee van die bewegingen, twee van die richtingen, twee van die boodschappen, twee van die evangeliën. Het ene waarin de besnijdenis centraal stond, het andere waar de besnijdenis totaal geen rol speelt, oftewel de voorhuid.⟨/p> ⟨p>Nou, daar in die stad heb je dus een synagoge gehad en dan heb je ook een Messias-belijdenis. Dat blijkt namelijk ook heel duidelijk in dit boek. Het gaat hier over een Joodse gemeenschap die geloofde in de Messias. Dat is van belang. Want je had namelijk ook nog andere synagogen die daarvan niets moesten hebben, en die heetten dan de "synagoge van de satan", oftewel de tegenstander. U zegt: "Waar heb je het nu over?" Nou, die komen we nog een of twee keer tegen in Openbaring 2 en 3. Dus don't worry als u het nou niet helemaal pakt. We komen dat vanzelf tegen; het wordt volstrekt helder.⟨/p> ⟨p>Afijn, even terug op Openbaring 2. "Schrijf aan de boodschapper van de ekklesia in Efeze..." Dit zegt Hij die de zeven sterren in Zijn rechterhand houdt. Dat zijn die zeven boodschappers van de ekklesia's, en die in het midden van de zeven gouden kandelaren wandelt. En nu gaat Hij het woord nemen. Maar let er trouwens even op dat Hij zich in deze⟨/p> ⟨p>Iedere keer als Hij een gemeente, zo’n ekklesia aanspreekt – hier Efeze, de volgende keer Smyrna, dan Pergamum, enzovoort – iedere keer verwijst Hij naar die verschijning van de Zoon van een mens. Hier wordt Hij beschreven als degene die de zeven sterren in Zijn rechterhand houdt en die wandelt te midden van de gouden kandelaren. Hij zorgt voor het licht, want dat is het idee. Hij zorgt ervoor dat het licht verspreid wordt en Hij zorgt ervoor dat ze voorzien worden van olie. Dat is een beeld van het Woord en de Geest. En Hij wandelt te midden van die gouden kandelaren, de zeven ekklesia’s.⟨/p> ⟨p>Nou zouden we natuurlijk verder kunnen gaan, maar ik stel voor dat... het is nog wat betijds vanavond, maar ik stel voor dat we de volgende keer dan echt op de inhoud van die boodschap werkelijk zullen ingaan. Als ik dat nu ga oppakken, dan wordt het een beetje... dan is het erg kort wat ik daar nog en weinig wat ik daarvan kan bespreken. Dus ik stel voor dat we de rest van wat er in deze brief dan genoteerd wordt, zullen parkeren tot de volgende keren. Is dat bij dezen dan afgesproken?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5253" title="Speel af vanaf 01:27:33">▶ 01:27:33⟨/button> ⟨span>Vraag uit de Zaal: de Profetische Toepassing van de Brieven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nou, er is nog tijd voor eventueel een brandende vraag. Een brandende vraag, ook in verband met die kandelaren natuurlijk. Want hoe moet je dat nou zien met die zeven gemeentes waar dan één centraal boek naartoe moet worden gezonden? Dat zijn dus allemaal Messiaanse, belijdende gemeenten, zoals u al vertelt. Dat gebeurt op dat moment, laten we zeggen in het jaar 53. Zijn deze brieven toen gestuurd? Maar zouden ze ook naderhand, in de toekomst, opnieuw kunnen plaatsvinden?⟨/p> ⟨p>Ja, dat lijkt me precies het punt waarvan ik al even zei dat we dat de volgende keer nog wat scherper moeten krijgen. Want aan de ene kant zie je dus dat deze brieven hier door Johannes worden geadresseerd aan zeven ekklesia's, Joodse gemeenten die er in die dagen waren. Maar ze blijken model te staan voor Joodse ekklesia's die in de toekomst er weer zullen zijn, als daadwerkelijk het Koninkrijk zal aanbreken. Want u weet, dat is toen niet gebeurd, maar straks gaat het alsnog gebeuren.⟨/p> ⟨p>Eigenlijk krijg je dus een herhaling van de situatie. Toen waren er Joodse gemeenten in die dagen, straks zullen ze er weer zijn en dat betekent dat die brieven – dat geldt trouwens niet alleen voor de brieven hier in Openbaring 2 en 3, het geldt ook voor de brieven die we aantreffen van Jacobus en Petrus – straks opnieuw weer 'besteld' worden, als ik het zo mag zeggen. Die worden gewoon weer bezorgd: "Hier, deze zijn voor jullie." En die brieven worden dan opnieuw weer enorm actueel. Zo actueel als de brieven van Paulus in onze dagen zijn, zo actueel worden die brieven dan.⟨/p> ⟨p>En ja, dat is dus het belang van het onderscheiden van de Schriften: dat je het daar neerlegt waar het ook gegeven is. Deze boodschap hier wordt gezonden naar ekklesia's, Joodse ekklesia's. En wat betreft de boodschappers, dat is eigenlijk feitelijk nog iets anders. Het wordt geschreven aan de boodschappers van de ekklesia, niet eens rechtstreeks aan de ekklesia's zelf. Zij moesten het woord aan die ekklesiasten doorgeven. Maar het wordt gegeven aan de boodschappers van de ekklesia – dan moet je wel weten wat dat zijn natuurlijk. Die waren Joods, ja. Precies, zij willen graag Joden zijn. Maar daar komen we dus nog vanzelf over te spreken. Ja, dus we zijn hier nog niet mee klaar. Maar dat is duidelijk, want dit was het eerste vers van Openbaring 2.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-16" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5440" title="Speel af vanaf 01:30:40">▶ 01:30:40⟨/button> ⟨span>Dankgebed en Afsluiting⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik stel voor dat we afsluiten met dankgebed.⟨/p> ⟨p>Trouwe God en Vader, we danken U voor wat we in Uw Woord van U hebben ontvangen. We danken U dat die Schriften ongelooflijk groots, rijk en verstrekkend zijn, ook in hun betekenis. We danken U dat U zich niet alleen maar richt tot ons vandaag, maar dat U ook een boodschap hebt voor de gemeenten die er in de toekomst weer zullen zijn, als wij inmiddels onze bestemming hebben gevonden in de hemel en daar een taak zullen uitoefenen.⟨/p> ⟨p>Heer, we danken U dat Uw plan ook met deze wereld verder gaat en dat U dat vervult via Uw volk Israël. We danken U dat we ons daarvan op de hoogte mogen stellen, dat de Schriften daarover spreken en dat ze daar werkelijk helderheid en duidelijkheid over verschaffen.⟨/p> ⟨p>Heer, we danken U dat we een groot God mogen kennen en dat Uw Woord werkelijk levend en krachtig is, scherper dan een tweesnijdend zwaard. Dat is alles wat een mens nodig heeft; het geeft ons de kracht die we in het leven van elke dag nodig hebben, een kracht die U overvloedig geeft. Dat Woord is ook bij machte om ons te laten stralen, omdat het spreekt van een God die werkelijk leeft, die alles onder controle heeft en die Zijn plannen minutieus gaat vervullen, zoals Hij dat heeft voorgenomen, beloofd en uitgesproken.⟨/p> ⟨p>We danken U dat we mogen wandelen bij dat kostbare licht. Laat het ons naar waarde schatten en zo ook beleven, dat we ons mogen verblijden en mogen wandelen in het licht dat U geeft. In dat besef dragen wij elkaar aan U op. We danken U dat U de God bent die voor ons zorgt en die ons alles geeft wat we nodig hebben. We danken U dat we zo ontspannen en relaxed, maar ook krachtig en bewust in het leven mogen staan. In de naam van Uw Zoon, onze Heer Jezus Christus. Amen.⟨/p>