⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie: de Verborgen Naam van Yahweh in Jezus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Voor de vierde keer richten wij ons op het Lucas-evangelie, nadat we de eerste keer hebben stilgestaan bij de inleiding van het evangelie zelf, waarin Lucas motiveert waarom hij dit eerste boek heeft geschreven. Vanaf vers 5 volgt de aankondiging van de geboorte van Johannes de Doper. Dat hebben we de vorige keer ook voor een deel besproken: wie die Johannes zou zijn en hoe hij door de boodschapper was aangekondigd.⟨/p> ⟨p>Vanaf vers 26 lezen we dat er nog een andere geboorte wordt aangekondigd, namelijk die van de Heer Jezus. Dat brengt ons bij het grote onderwerp van dit evangelie. Ik moet er trouwens bij zeggen dat je bij de aankondiging van Johannes’ geboorte net zo goed direct aan de Heer Jezus Christus moet denken. Want Johannes was niets anders dan een wegbereider van de Heer; alles staat in dat teken.⟨/p> ⟨p>Het lijkt mij een goed idee om de draad vanaf vers 26 nog even op te pakken. We waren de vorige keer gebleven bij vers 32, maar we lezen de aanloop daar naartoe opnieuw: "In de zesde maand nu werd de boodschapper Gabriël door God gestuurd naar een stad van Galilea, genaamd Nazareth, naar een maagd die in ondertrouw gegeven was aan een man genaamd Jozef, uit het huis van David; en de naam van de maagd was Maria. En toen hij binnenkwam tot haar, zei hij: Verheug je begenadigde vrouw, de Heer is met je. Je bent gezegend te midden van vrouwen."⟨/p> ⟨p>Bij dat woord raakte ze van slag en redeneerde wat voor een begroeting dit wel mocht zijn. De boodschapper zei tot haar: "Vrees niet Maria, want je vond genade bij God. En neem waar, je zult bevrucht worden in de buik en een zoon voortbrengen. Je zult hem noemen bij de naam Jezus."⟨/p> ⟨p>Dan komen we bij vers 32, waar we de vorige keer waren gebleven. Dit vers vangt aan met de woorden: "Deze zal groot zijn." Dan hebben we het dus over de naam van Jezus, waarin feitelijk de gehele Godsnaam al besloten ligt, namelijk: Yahweh redt. Het is opmerkelijk dat we de naam van God — Yahweh — nooit letterlijk in het Nieuwe Testament aantreffen, maar je vindt hem verborgen in de naam van Jezus. Dat wil zeggen: in het Nieuwe Testament vinden we Yahweh in Hem, als de God die redt.⟨/p> ⟨p>Ik vind dat in Filippenzen 2 altijd heel opmerkelijk. Je leest daar dat de Heer Jezus zich vernederd heeft en gehoorzaam is geworden tot de dood aan het kruis. En dan staat er: "En God heeft hem uitermate verhoogd en hem de naam gegeven boven alle naam." De naam boven alle naam is volgens mij niets anders dan de naam van Yahweh. Die naam van Yahweh is aan hem gegeven. Er staat immers achter dat in de naam van Jezus — Jehoshua, Yahweh die redt — elke knie zich zou buigen en elke tong zou belijden. Dat is een citaat uit Jesaja 45, waar het oorspronkelijk over Yahweh gaat, in wiens naam elke knie zal buigen en elke tong dat zal belijden.⟨/p> ⟨p>Hieruit zie je inderdaad dat deze Jezus niets anders of niemand minder is dan het beeld, het icoon, de uitdrukking en het afschijnsel van God zelf. Het zijn allemaal termen die we zo in de Schrift terugvinden. Hij is het beeld van God. God is de Onzienlijke en Hij is degene die God uitdrukt. En dan staat er: "Deze zal groot zijn."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="303" title="Speel af vanaf 05:03">▶ 05:03⟨/button> ⟨span>Een Oudtestamentische Fundering voor de Zoon van de Allerhoogste⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hij zal de Zoon van de Allerhoogste genoemd worden, en dat gaat natuurlijk nog wel even verder dan alleen dat hij de zoon van David is. Dat klinkt wat kleinerend, want in wezen is het zo dat heel het Oude Testament gaat over de aankondiging – dat durf ik rustig zo te zeggen – de aankondiging van degene die zou komen, namelijk de Ben David. Dat wil zeggen: de zoon van David. Maar die zoon van David blijkt dus ook de Zoon van de Allerhoogste niet alleen genoemd te worden, maar ook daadwerkelijk te zijn. Dat zullen we straks ook zien; hij wordt niet alleen zo genoemd. Ik weet niet meer zeker of ik de vorige keer daar nog op gewezen heb, maar het lijkt me in ieder geval een mooie brug tussen de laatste keer en vandaag. Want inderdaad, hij is de Zoon van de Allerhoogste en dat stond al aangekondigd in de Hebreeuwse Bijbel, ons Oude Testament.⟨/p> ⟨p>Kijk maar eens een keertje in Hebreeën 1. Daar begint de schrijver eigenlijk, hij valt min of meer met de deur in huis en dan zegt hij: ja, hij is de Zoon. En dan vervolgens wordt er gezegd: "Want tot wie van de engelen zei Hij ooit...?" En nou citeert de schrijver – mijn systeem is Paulus, maar de schrijver citeert dan vervolgens twee gedeelten uit de Hebreeuwse Bijbel, respectievelijk uit 2 Samuël en uit Psalm 2: "Tot wie van de engelen zei Hij ooit: Mijn zoon ben jij, Ik heb jou vandaag verwekt? En wederom op een andere plaats: Ik zal voor hem tot een Vader zijn en hij zal voor Mij tot een zoon zijn." En dit wordt gezegd tegen David, namelijk over de zoon van David, de Messias. Met andere woorden, de zoon van David zou niet alleen maar de zoon van David zijn, maar hij zou op de een of andere wijze ook de Zoon van God zelf zijn.⟨/p> ⟨p>Hier komen de lijnen bij elkaar in het Lucas-evangelium. Want waarmee hebben we van doen? Met een maagd uit het huis van David. We hebben het de vorige keer daar nog over gehad. In ieder geval zou de Heere Jezus dus uit het huis van David voortkomen, maar tegelijkertijd ook wel degelijk de Zoon Gods zijn. En dat was in het Oude Testament – daar gaat het nu even om – al voorzegd. Eigenlijk is het zo dat daar in de Hebreeënbrief daarmee ook wordt benadrukt dat de Heere Jezus groter is dan wie ook in het Oude Testament. In Hebreeën 2 is hij groter dan Adam, in Hebreeën 3 is hij groter dan Mozes en hij is groter dan Aäron. Hij is de meerdere. Hij is beter, hij is voortreffelijker dan wie dan ook, maar ook voortreffelijker dan de engelen.⟨/p> ⟨p>U moet zich realiseren: in het Joodse denken was de wet door God gegeven, maar door bemiddeling van engelen. Dus die engelen waren eigenlijk min of meer de uitdrukking van God zelf. De engelen zijn sowieso al hemelwezens, maar de Messias overtreft de status van engelen. Dat is wat de schrijver van de Hebreeënbrief dan zegt: "Want tot wie van de engelen zei Hij ooit: Mijn zoon ben jij?" Nooit is dat gezegd. Of: "Ik zal voor hem tot een Vader zijn en hij zal voor Mij tot een zoon zijn." Met andere woorden, de waarheid dat de Messias de Zoon van God zou zijn, de Zoon van de Allerhoogste, dat is niet zomaar een nieuwtestamentische uitvinding. Nee, het is gebaseerd op en geworteld in de Hebreeuwse geschriften.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="560" title="Speel af vanaf 09:20">▶ 09:20⟨/button> ⟨span>Het Herstel van de Vervallen Hut en de Troon van David⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hij zal groot zijn, zegt de boodschapper Gabriël, en Zoon van de Allerhoogste genoemd worden. En de Heere God zal aan Hem de troon van zijn vader David geven. Dat is natuurlijk een van de grote kenmerken van de Messias. Hij is de Ben David en als zodanig zal Hem ook de troon van zijn vader David worden gegeven. Dit is een gegeven dat zo bekend was voor de Jood, voor een Israëliet. Ik moet erbij zeggen dat dit in de kerkgeschiedenis natuurlijk allemaal verbleekt is, eigenlijk compleet verdwenen. Want ja, wat heeft men gezegd? De kerk is in de plaats van Israël gekomen. Maar wat is Jeruzalem dan? En wat blijft er dan eigenlijk nog over van de troon van David? Ik bedoel, dat hele idee dat de troon van David zal toekomen aan de Zoon van de Allerhoogste, aan de Messias, is in de theologie in de afgelopen twintig eeuwen compleet verdwenen. Dat zicht erop dat de troon van David, die daar in Jeruzalem stond, eens weer bezet zal worden en namelijk ingenomen zal worden door de Messias. Wat voor een Jood en elke Israëliet een vanzelfsprekend gegeven is, heeft voor de doorsnee christen in de kerkgeschiedenis geen enkele betekenis meer. Want ja, dat er nog een toekomst voor Israël zou zijn en voor Jeruzalem, en dat er in die stad waar de troon van David stond geregeerd zou worden en dat er nog een heel vrederijk zou aanbreken... die Bijbelse verwachting was zomaar al in rook opgegaan.⟨/p> ⟨p>Maar je ziet het: aan Maria, dit Israëlitische meisje, wordt dit gezegd. Jij zal de moeder worden van iemand die de Zoon van de Allerhoogste genoemd wordt, en aan Hem zal de Heere God de troon van zijn vader David geven. Je bent een nakomeling van David, evenals je man. Maar dat niet alleen; uit hoofde daarvan is Hij ook de rechthebbende en de erfgenaam van de troon van David. De geslachtsregisters die we zowel in Mattheüs als in Lucas aantreffen, dienen allemaal om aan te geven dat Hij die hier aangekondigd wordt, gewoon een troonpretendent is, zoals dat deftig heet. Dat wil zeggen: Hij kan aanspraak maken op de troon.⟨/p> ⟨p>Ik wil een paar voorbeelden geven over die troon van zijn vader David en hoe belangrijk dat is. Je leest in Psalm 132 vers 11: "JAHWEH zweert David een eed van waarheid." Alleen dit al is een heel bijzonder gegeven, want dat betekent dat er niet alleen aan David een belofte is gedaan, maar dat er een eed gezworen is. Dat is hoogst uitzonderlijk; je vindt dat maar een paar keer in de Bijbel dat God een eed zweert. Bij Abraham lees je het ook. Trouwens, het is opmerkelijk – maar dat is toevallig wat ik zojuist citeerde uit Jesaja – namelijk dat elke knie zal buigen en elke tong zal belijden; dat is ook een eedzwering. Ik geloof dat je er in totaal misschien vijf vindt? Nou, ik weet niet, maar iets in die geest. Ongeveer vijf, zes, misschien zeven; het zou ook een mooi getal zijn natuurlijk. Eedzweringen waarbij God zijn belofte bekrachtigt en een eed zweert. Aan David heeft Hij ook een eed gezworen, zodat je dus niet te maken hebt met een gewone belofte. Ik wil niet suggereren alsof God terugkomt op een gewone belofte; nee, elk woord dat Hij spreekt, gebeurt hoe dan ook. Het is onmogelijk dat God liegen zou. Maar als Hij een eed zweert, dan benadrukt Hij daarmee de vastheid van die belofte. JAHWEH zweert David een eed van waarheid, waarvan Hij niet terugkomt: "Vanaf de vrucht van uw buik, van uw lendenen zal Ik op uw troon zetten." Dat wil zeggen dat iemand uit zijn nageslacht, uit zijn zaad, op de troon van David gezet zou worden. De troon in Jeruzalem, de troon over het volk van Israël zal aan Hem toekomen. Dus alle beloften die ooit aan David gegeven waren, zullen in Hem uiteindelijk definitief vervuld worden.⟨/p> ⟨p>Nog één: Amos 9:11, makkelijk te onthouden. "Te dien dage zal Ik de vervallen hut van David weder oprichten." Waaruit dus ook alweer blijkt dat ooit dat huis van David er zou zijn als een vervallen hut. Dat wil zeggen dat die hele dynastie verdwenen is; daar is niets meer van over. Elders lees je bij de profeet Jesaja dat het een afgehouwen tronk is, de afgehouwen tronk van Isaï, waaruit vervolgens een scheut voortkomt. Maar de vervallen hut van David zal worden wederopgericht: "Ik zal haar scheuren dichten en wat daarvan is ingestort overeind zetten; Ik zal haar herbouwen als in de dagen van ouds." Met andere woorden, er zal een hele tijd een interval zijn zonder huis van David. Van die dynastie zal niets over zijn, zoals er tot op de dag van vandaag niets over is van het huis van David. Die troon staat al millennia vakant. Ooit was daar het huis van David, met David als eerste bezitter van de troon. Vervolgens zijn er twintig generaties van koningen geweest tot aan de Babylonische ballingschap, en daarna is het over. Dat is de situatie tot op vandaag.⟨/p> ⟨p>Maar, zegt God – belooft God, wat zeg ik: zweert Hij een eed – dat ooit die hut, dat huis van David hersteld zal worden. Het zal een vervallen hut geworden zijn, maar Hij zal het herstellen en wederoprichten. De scheuren worden gedicht, dat wat ingestort is wordt weer overeind gezet. Hij zal het herbouwen en maken als in de dagen van ouds. Je moet je realiseren dat de eerste keer dat er sprake is van de zoon van David, we het over Salomo hebben. Dat was in de meest letterlijke zin de zoon van David, maar die heeft al een koninkrijk gehad dat ongelooflijk groots was en in die dagen al Messiaanse trekken had. Trouwens, zijn naam drukt dat ook uit, want Salomo betekent 'in hem is vrede'. Hij heet ook Jedidja. Ja, mooi hè? Salomo is feitelijk al een uitbeelding van de grote Zoon van David. Onlangs hadden we het nog over zijn huishouding en over zijn duizend vrouwen. In feite is dat Bijbels gezien zijn duizendvoudige heerlijkheid, want de vrouw is de heerlijkheid van de man. Als hij er duizend had, had hij dus een duizendvoudige heerlijkheid. Maar dat is feitelijk ook weer een uitbeelding van het Messiaanse Rijk: de duizend jaren waarin Christus in zijn duizendvoudige heerlijkheid zal heersen. Zo kijken we ertegenaan.⟨/p> ⟨p>Dat is Hem beloofd en dat was al van eeuwen her voorzegd. Eindeloos zal de vrede zijn op de troon van David en over zijn koninkrijk, om haar te vestigen en te ondersteunen in recht en rechtspleging. Met andere woorden, we krijgen straks een wereldrijk zoals we die in het verleden gehad hebben van de Babyloniërs, de Perzen en de Grieken, maar het definitieve koninkrijk is het koninkrijk dat Israëlitisch is. Dat wil zeggen: gevestigd in Jeruzalem, op de troon van David. Daar wordt het gevestigd, daar wordt het uitgebreid en daar neemt het toe. Daar zal het worden ondersteund in recht en rechtspleging. Moet je je voorstellen wat een enorme transitie dat is. Deze aeon, dit wereldtijdperk, wordt gekenmerkt door leugen en alles is krom. Maar straks zal er een koninkrijk komen waarin geregeerd zal worden hier op deze aarde in recht en rechtspleging. "Gerechtigheid" staat er geloof ik in de meeste vertalingen, maar dat wil zeggen dat er recht gedaan wordt. Recht! Van nu aan tot aan de aeon. En als je erover mocht twijfelen of dat wel gerealiseerd gaat worden, dan staat daar ter bemoediging bij: "De ijver van JAHWEH der legermachten zal dit doen." Hij heeft daar niet eens de hulp van mensen nodig.⟨/p> ⟨p>Dat vind ik trouwens een geweldige bemoediging. Het is niet doordat wij iets doen; je hebt tegenwoordig in de christenheid ook de 'Kingdom Now'-beweging. Zegt u dat wat? Kingdom Now-aanhangers zijn van mening dat wij vandaag als christenen ons sterk moeten maken om het Koninkrijk te vestigen.⟨/p> ⟨p>Ten eerste is het nu echter de tijd van de verborgenheid. De Koning is verborgen en het is nu helemaal nog niet de bedoeling dat het Koninkrijk gevestigd wordt. En als het straks gebeurt, dan heeft Hij ons daar helemaal niet voor nodig. Het komt niet tot stand door politieke actie van een mens. De ijver van JAHWEH der legermachten, Híj zal dit doen. Dat lijkt me een fikse troost, want dat betekent: dat komt goed. Het gaat gerealiseerd worden en ook op het precieze tijdstip dat Hij zich daartoe gesteld heeft: de Shabbat, de zevende dag.⟨/p> ⟨p>Ik moet dan denken aan die koning Joas. Dat was in de tijd dat het hele huis van David was uitgemoord door die feeks, tante Atalia. Dat klinkt een beetje als... oh nee, je hebt zo'n heks als stripfiguur, hoe heet ze ook alweer? Dat is geen stripfiguur uit de Bijbel, ik weet het niet meer precies, maar op de een of andere manier schiet me iets te binnen. Maar goed, dat doet niet ter zake. Atalia kwam trouwens eigenlijk uit een andere familie, uit het huis van Izebel.⟨/p> ⟨p>Zij had ervoor gezorgd dat het hele huis van David uitgemoord was. Dat was dramatisch, maar wat was er gebeurd? Eén prins die net geboren was, hebben ze door een andere tante in veiligheid gebracht. Dat was de vrouw van de hogepriester. Zij had dat ventje, die prins – eigenlijk de enige overgebleven troonopvolger – bewaard in de binnenkamer van het heiligdom. Een aantal jaren is de kleine Joas daar gewoon verzorgd en niemand wist daarvan.⟨/p> ⟨p>In het zevende jaar lees je dan – ook op de zevende dag staat er – dat er een opstand wordt gecreëerd. De hogepriester zorgt ervoor dat Joas tot koning wordt uitgeroepen. Dat ventje is dan nog maar zeven jaar oud. Wanneer Atalia daar lucht van krijgt – haar paleis stond immers ook in Jeruzalem – slaat de schrik haar om het hart. Ineens blijkt dat, waar zij dacht dat het hele huis van David was uitgemoord, er toch nog een prinsje is. En die werd toen daadwerkelijk tot koning uitgeroepen.⟨/p> ⟨p>Die hele geschiedenis is natuurlijk een prachtig plaatje van wat wij nu ook kennen in de Messias. Dat wil zeggen: de hut of het huis van David is uitgemoord, men denkt dat het voorbij is. Maar in werkelijkheid is er wel degelijk nog een troonpretendent. Er is nog een prins, alleen: waar is Hij? In het heiligdom. Verborgen, niemand weet ervan. Hij is verborgen en straks op het juiste moment – de zevende dag, het zevende millennium – zal Hij Zijn heerschappij gaan vestigen. Dan zal Hij uit het heiligdom komen en daadwerkelijk de Zoon van David blijken te zijn.⟨/p> ⟨p>Zo zie je hoe in zo'n geschiedenis een schitterende illustratie gegeven wordt van wat God in de historie realiseert. Nou ja, dat was in vijf minuten het verhaal van de kleine Joas, maar het is een prachtige geschiedenis. Het gaat dus over die troon van David die aan Hem gegeven zou worden. We gaan weer even terug naar Maria en de boodschapper die bij haar is. Boodschapper Gabriël zegt dan nog iets.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1489" title="Speel af vanaf 24:49">▶ 24:49⟨/button> ⟨span>Heersen tot in de Aionen (en Niet tot in Eeuwigheid)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hij zal Koning zijn. Ja, dat ligt nogal voor de hand. Hij zal namelijk zitten op de troon van zijn vader David en Hij zal Koning zijn over het huis van Jakob. Niet over de kerk of de gemeente, nee, over het huis van Jakob – dat trouwens dan het huis van Israël zal worden. Jakob wordt Israël, maar goed, Hij zal Koning zijn over het huis dat nu nog Jakob is, maar straks Israël zal zijn. Over dat huis, dat wil zeggen over de twaalf stammen, daar zal Hij Koning over zijn.⟨/p> ⟨p>En dan staat erbij: tot in de aeonen. Niet wat we lezen in de NBG-vertaling, waar staat 'tot in eeuwigheid'. Dat staat in bijna alle gangbare vertalingen, maar streep het maar gewoon door, want het is niet zo. Hij is geen Koning tot in eeuwigheid. Paulus zegt in 1 Korinthe 15 dat Hij Koning moet zijn totdat Hij de laatste vijanden tenietgedaan zal hebben, en dan zal Hij het Koninkrijk overdragen aan Zijn God en Vader. Dat zegt de Schrift.⟨/p> ⟨p>Dus dat hele verhaal... Ja, ik weet het, u zegt misschien: "Dat vind ik nou niet leuk, André, want nu kan ik een heleboel mooie christelijke liedjes niet meer zingen." Daar staat immers in dat Hij moet heersen tot in eeuwigheid. Ja, dat is dan het nadeel, maar ik moet zeggen dat je er wel heel veel voor terugkrijgt als je dit eenmaal ziet. Neem bijvoorbeeld de vraag hoe het kan dat Hij Koning zal zijn tot in eeuwigheid, zoals in de vertaling staat, terwijl er elders in de Schrift staat: "Hij moet heersen totdat". Dat kan toch niet? Nee, dat kan wel degelijk, maar dan moet je gewoon de Schrift naspreken. Er staat niet 'tot in eeuwigheid'. Er staat sowieso een meervoud: het zijn aeonen, tot in de aeonen, de wereldtijdperken.⟨/p> ⟨p>Niet alleen in die duizend jaren, maar ook in de tijd daarna. In Openbaring 21 en 22 zien we dat Hij daar nog steeds zal heersen. Waaruit trouwens ook volgt dat daar dan kennelijk nog steeds de dood moet zijn, want Hij moet heersen totdat Hij de laatste vijand, de dood, tenietgedaan zal hebben. En pas dan... Ja, hoe doet Hij de dood teniet? Door allen levend te maken. Dat was trouwens ook het grote onderwerp van Paulus in 1 Korinthe 15. Hij wordt daarbij bijgestaan door de twaalf apostelen die meeheersen over de stammen van Israël.⟨/p> ⟨p>Hij zal Koning zijn over het huis van Jakob tot in de aeonen, en aan Zijn Koninkrijk zal geen einde zijn. Dat zijn twee mededelingen. Kijk, Hij heerst tot in de aeonen. Dat wil zeggen: eerst die ene – Hij heerst nu nog niet, maar straks gaat Hij Zijn heerschappij opnemen en dan breekt die eerste aeon aan waarin Hij heerst. Vervolgens, na de duizend jaren en na de grote witte troon, vangt weer een nieuwe aeon aan. Ook in die aeon zal Hij heersen. En tot in die aeonen (met een 's' erachter natuurlijk) zal Hij heersen, maar vervolgens zal het Koninkrijk definitief worden overgedragen aan God de Vader, zodat het waar is dat Hij moet heersen tot in de aeonen én dat er aan Zijn Koninkrijk geen einde zal zijn. Nee, want het wordt overgedragen aan Zijn God en Vader, en dan zal het zijn: God alles in allen.⟨/p> ⟨p>Men heeft dit op allerlei manieren heel krom vertaald, maar als je gewoon leest wat hier staat, dan breekt er een zee van licht doorheen. Je vindt dan ook een bevestiging in heel de Schrift, want dan zie je inderdaad dat de heerschappij van Christus wel degelijk een 'totdat' heeft, maar dat het Koninkrijk definitief terechtkomt bij God de Vader en inderdaad geen einde zal hebben. Dat het geen einde zal hebben, is dus iets heel anders dan heersen 'tot in de aeonen'.⟨/p> ⟨p>Het klopt als een bus; het is precies zoals het hier staat en zoals je dat overal in de Schrift bevestigd vindt. Dat is trouwens een kenmerk van schriftuurlijke waarheid: het wordt altijd weer bevestigd. De ene Schrift legt de andere uit, maar dan moet je natuurlijk wel de Schrift naspreken. Je moet hier geen 'eeuwigheid' van maken, want dan klopt het niet meer en heb je jezelf eigenlijk een probleem bezorgd. Dat is volstrekt onnodig.⟨/p> ⟨p>Laten we het daar verder maar niet over hebben, want dat onderwerp is te groots en bovendien denk ik dat we het in dit gezelschap inmiddels wel weten. Maar het is wel heel raadzaam om je dit nog eens goed te realiseren en je te verwonderen over hoe harmonieus de Schrift is opgebouwd. In deze twee mededelingen wordt de rest van de Schrift bevestigd en vindt zij aansluiting. Goed, en dan komt Maria aan het woord.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1868" title="Speel af vanaf 31:08">▶ 31:08⟨/button> ⟨span>Maria's Vraag en de Maagdelijke Geboorte in de Schepping⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maria zei tegen de boodschapper: "Hoe zal dit zijn, omdat ik geen man beken?" Dat is geen ongeloof; ze vraagt niet of het wel kán, ze vraagt alleen hóé het kan, want ze begrijpt het op dat moment niet. Ze zegt: "Ik beken geen man." U moet zich realiseren dat dit geen precedent had in de geschiedenis. Nooit eerder was het gebeurd dat een maagd zwanger werd. Voor Maria moet dit een wonderlijke mededeling zijn geweest: hoe kan ik moeder worden terwijl ik geen man beken? Ze was weliswaar in ondertrouwen, maar dat betekende dat ze nog maagd was en nog niet officieel getrouwd. Een geboorte uit een maagd was volstrekt onbekend. Er is er ook maar één die dat kan zeggen, er is maar één Zoon in de letterlijke zin van het woord: de eniggeboren, unieke Zoon van God.⟨/p> ⟨p>Dat zij zegt: "Omdat ik geen man beken," is wat ze noemen een Hebraïsme. Het is een uitdrukking zoals we die in het Hebreeuws ook kennen, met het woordje ⟨em>jada⟨/em>. Sommigen van u kennen dat misschien wel; dat woord betekent eigenlijk ook kennen of bekennen. Wij zeggen dan vaak dat het een eufemisme is, een verzachtende of versluirende uitdrukking waarmee een seksuele gemeenschap wordt bedoeld. Maar ik denk niet zozeer dat we moeten denken aan een versluirende uitdrukking. In wezen is het een synoniem voor kennen. Laten we het anders zeggen: kennen is niet alleen een kwestie van weten of informatie hebben, maar werkelijk eenheid beleven en gemeenschap hebben met de ander. De meest intieme vorm van gemeenschap is natuurlijk seksuele gemeenschap, dat weet ik, maar het idee is dat echt kennen gemeenschap is. De Heer kennen betekent gemeenschap met Hem hebben en dat is ook werkelijk kennen: de eenheid beleven.⟨/p> ⟨p>Gemeenschap hebben is een term die je op allerlei niveaus vindt. Het wil zeggen dat je met elkaar de gemeenschap beleeft. Dat is niet per se voorbehouden aan een huwelijk, al heb je dat daar op een speciale manier, maar het neemt niet weg dat kennen op zich gewoon gemeenschap hebben betekent. Je vindt dat al op vele plaatsen in het Oude Testament. Voor het eerst, als ik me niet vergis, in Genesis 4 vers 1, waar je leest dat Adam zijn vrouw bekende. In de NBG-vertaling staat dat Adam gemeenschap had met zijn vrouw en dat is precies de betekenis, alleen mis je als je het zo vertaalt een bepaalde manier van zeggen. In de Statenvertaling staat inderdaad "bekende". Dat heeft een voordeel en een nadeel. Het nadeel is dat het wat vreemd overkomt in het Nederlands, want zo zeggen wij dat niet meer. Het voordeel is echter dat je op het spoor gezet wordt van wat kennen eigenlijk werkelijk is, namelijk gemeenschap hebben. Dat is wat echt kennen is. En op vele andere plaatsen vind je dat vaker terug.⟨/p> ⟨p>Ik ken dat blaadje trouwens, want ik heb daar ook van 'Bijbels Denken'... ja, ik ken dat blaadje ook. Nee, dat klopt, dat bestaat nu niet meer. Nu ik het er zo over heb, wil ik toch nog wel iets anders vertellen. Dat is dat we het fenomeen van de maagdelijke geboorte ook in de natuur kennen. Er is zelfs een term in de biologie waarbij dat letterlijk zo genoemd wordt, alleen ontgaat het ons vaak omdat het een Latijnse uitdrukking is geworden: parthenogenese. Maar ⟨em>parthenogenese⟨/em> — dat ⟨em>partheno⟨/em> betekent maagd of maagdelijk en ⟨em>genese⟨/em> (denk aan genesis of genetica) betekent ontstaan, wording of geboorte. Parthenogenese betekent dus gewoon letterlijk maagdelijke voortplanting of maagdelijke geboorte. Als u het zou opzoeken op Wikipedia, dan ziet u dat het een officiële term in de biologie is en er zijn allerlei dieren die dat zo kennen.⟨/p> ⟨p>Eén voorbeeld wil ik u niet onthouden: je komt het bij bijen ook tegen. Weet u trouwens wat het Hebreeuwse woord voor bijen is? ⟨em>Dabar⟨/em>. Ja, we kennen de naam van de vrouw die zo heette: Deborah. Die a-uitgang geeft aan dat het vrouwelijk is. Maar bij bijen vind je dit dus ook en dat is zo mooi en bijzonder. Bij bijen heb je een dar. Ons woord 'dar' komt uit het Jiddisch en het Bargoens en is afgeleid van ⟨em>dabar⟨/em>. Het woord voor bij is dus ⟨em>dabar⟨/em>, maar de meest gebruikelijke betekenis van ⟨em>dabar⟨/em> is 'woord'. In het Grieks is het ⟨em>logos⟨/em>: het woord als uitdrukking van een gedachte. In het Hebreeuws is het ⟨em>dabar⟨/em>. Als er staat: "Op het woord van JAHWEH," dan staat er gewoon: "Het ⟨em>dabar⟨/em> van JAHWEH."⟨/p> ⟨p>Een dar... ik ken mensen die er veel meer over kunnen vertellen, maar ik heb zulke mensen wel eens aangehoord en dan hang ik aan hun lippen. Ik vind het prachtig om dat hele verhaal van een bijenvolk te horen en hoe dat allemaal werkt; het is een wonderbaarlijk fenomeen. U zou het eens aan een imker moeten vragen of het op internet opzoeken. Eén ding is bekend: een dar komt voort uit een onbevrucht ei. Dat is dus parthenogenese. Als het eitje wel bevrucht is, dan heet het een werkster, maar als het niet bevrucht is — dus eigenlijk maagdelijk — dan is het een dar. Zo'n dar doet niet zoveel; hij dartelt alleen maar een beetje. Dat zeggen we ook zo in onze taal. Hij heeft eigenlijk maar één functie en dat is de koningin bevruchten.⟨/p> ⟨p>Een bijenvolk heeft een koningin en die wordt op een bepaald moment bevrucht tijdens de 'bruidsvlucht'. De koningin gaat dan heel hoog de lucht in, ik heb begrepen wel honderden meters hoog. Op die grote hoogte vindt de bevruchting plaats. Dat is eenmalig, want een koningin kan wel vijf of zes jaar leven, maar ze wordt slechts één keer bevrucht en bewaart dat zaad in een zakje. Haar hele verdere leven kan ze daarvan eitjes leggen. Je verzint het toch niet dat het zo werkt? Maar wat ook bijzonder is: na de bruidsvlucht komen die darren allemaal naar beneden en dan worden ze afgeslacht. Ze hebben hun functie vervuld en worden door de werksters bij de ingang van de korf doodgestoken. Men noemt dat fenomeen de 'darrenslag'. Al die darren die uit de hemel komen, worden dan afgeslacht.⟨/p> ⟨p>Oh kijk, jij bent een imker? Oké, dan moet ik op mijn woorden letten! Dat moet ik sowieso, want de dingen die ik vertel komen op internet en daar zit vast wel eens een keer een imker bij. Maar goed, dat heet dus de darrenslag. Wat ik er eigenlijk mee bedoel te zeggen is — en u denkt misschien: "André, je hebt het toch over Lucas en niet over een bijenvolk?" — dat een dar een type is van de ⟨em>Dabar⟨/em>, het Woord, Christus.⟨/p> ⟨p>Het komt van ⟨em>dabar⟨/em>, het Woord, Christus. Kijk, Hij kwam voort uit een maagd, zoals een dar. Als de Verhoogde brengt Hij nieuw leven voort. En wel in Israël, want Israël is in de Bijbel wel degelijk de koningin.⟨/p> ⟨p>Dat nieuwe leven is trouwens een leuk fenomeen dat je ook in onze taal terugziet. Wij hebben het woord 'dartelen', wat afgeleid is van ons woord 'dar'. Dartelen wil eigenlijk gewoon zeggen: speels, vrolijk en onbezorgd huppelen, toch? Dat is dartelen. Denk aan de lammetjes die dartelen in de wei. Dat speelse en onbezorgde spreekt ervan; dat dartelen heeft ook te maken met nieuw leven. Dat is wat ik ermee bedoel te zeggen.⟨/p> ⟨p>Maar wat ik er ook zo bijzonder aan vind, is dat wanneer die darren hun functie vervuld hebben, ze worden afgeslacht door het volk, namelijk door de werksters. Die werksters zijn een typisch beeld van Israël: een volk van werksters, geen geloof maar werken. En waar werd de dar afgeslacht? Inderdaad, bij de poort; hij kon niet meer naar binnen. Daar bij de poort werd de dar afgeslacht. Zo heeft ook Christus buiten de poort geleden en is Hij daar gestorven.⟨/p> ⟨p>Ik zie hier allemaal van die dwarsverbindingen. Wat je daar in de natuur uitgebeeld ziet — in het verhaal van zo’n bijenvolk en de dar, hoe die voortkomt, welke functie hij heeft en wat het volk met hem doet — dat is een uitbeelding van een geestelijke waarheid. Dat is wat ik ermee wil aangeven. Trouwens, ik moet er ook aan denken: wat brengt een bij voort? Honing. En waar is honing een beeld van? Van de Schriften. De Schriften zijn de neerslag van het Woord. Het Woord dat vorm krijgt, dat is de Schrift. Dat is wat honing is.⟨/p> ⟨p>Het is misschien een beetje vroeg, maar ik stel voor dat we het hier even bij laten en eerst gaan pauzeren. Straks pakken we de draad weer op bij vers 35, want daar neemt de boodschapper vervolgens weer het woord.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2680" title="Speel af vanaf 44:40">▶ 44:40⟨/button> ⟨span>Overschaduwd Door de Allerhoogste: Psalm 139 Profetisch Gelezen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed, we gaan weer even terug naar Lukas 1, naar de conversatie tussen die hemelse boodschapper Gabriël en Maria. Hij geeft nu antwoord op haar vraag, want de vraag was: "Hoe zal dit geschieden? Hoe zal dit geschieden, dewijl — omdat — ik geen man beken?" En de boodschapper antwoordde en zei tot haar: "Heilige Geest zal op jou komen en kracht van de Allerhoogste zal jou overschaduwen." Dat is geen synoniem, maar het is parallel; het zijn twee parallelle zinnen. Heilige Geest die op haar komt, dat is de kracht van de Allerhoogste, en die zal jou overschaduwen.⟨/p> ⟨p>Dat woord 'overschaduwen' komen we nog eens een keer tegen bij verschillende gelegenheden, maar ik wil nu op een andere, bijzondere Schriftplaats wijzen en dat is Psalm 139. Jij haalde het zojuist ook al eventjes aan, eerder in het gesprek. Of ben je dat alweer vergeten? Nou ja, in ieder geval: Psalm 139, u weet wel. Dat is die Psalm die gaat over de wijze waarop een mens is gebouwd en gevormd in de moederschoot. Nu wordt er meestal gezegd dat dit over de mens in het algemeen gaat, en ik zeg niet dat het daar niet op van toepassing is, maar ik geloof ook dit: deze Psalm is een profetische Psalm. Hij is gecomponeerd en geschreven door David, maar hij spreekt, zoals alle Psalmen, van de Zoon van David.⟨/p> ⟨p>In Psalm 139 worden in vers 13 woorden gesproken door David, maar het zijn in wezen de woorden van de Zoon van David: "Want U hebt mijn nieren verworven en U overschaduwde mij in de buik van mijn moeder. Ik juich U toe, omdat U mij ontzagwekkend hebt onderscheiden. Wonderbaarlijk zijn Uw daden, mijn ziel weet dat buitengewoon." Dit zijn de woorden die David profetisch sprak, maar het zijn de woorden van de Zoon van David. Op Hém is dit in de meest bijzondere en in de volste zin van het woord waar. Natuurlijk kun je zeggen dat de wijze waarop een zaadcel en een eicel samenkomen, de hele vorming van een mens in de moederschoot, een godswonder is. Daar doe ik uiteraard niets van af. Maar de wijze waarop Psalm 139 daarover spreekt, gaat in het bijzonder over de Zoon van David; over de bijzondere, unieke en ontzagwekkende wijze waarop God Hem gevormd heeft in de moederschoot van Maria.⟨/p> ⟨p>Lees het eens een keer met die bril, vanuit dat oogpunt. Vooral ook omdat Hij dan zegt: "Ik juich U toe omdat U mij — zoals er letterlijk staat — ontzagwekkend hebt onderscheiden." Ja, dat kun je wel zeggen! Er is er namelijk maar één die ooit in de moederschoot gevormd en verworven is en overschaduwd is, die daar zo gevormd is puur omdat Gods Geest, de kracht van de Allerhoogste, de vrouw, de maagd heeft overschaduwd. Zonder tussenkomst van een mens is Hij werkelijk de eniggeboren Zoon van God. Er is er maar één 'ontzagwekkend onderscheiden'. Dat wil zeggen: van al die miljarden mensen die ooit geboren zijn en nog geboren gaan worden, is er maar één die op die wijze is gevormd in de moederschoot. Wonderbaarlijk zijn Uw daden, mijn ziel weet dat buitengewoon. Als je nu eens een keertje vanuit dat oogpunt zo'n Psalm leest, dan krijgt het nog weer zo'n hele aparte, Messiaanse glans.⟨/p> ⟨p>Ik bedoel, we kennen allemaal... laat ik een ander voorbeeld geven. In Psalm 40 lees je ook een Psalm van David, waarin staat: "Slachtoffer noch offer voor de schuld voldeden aan Uw eis noch eer." Ja, ik zit het nu te citeren uit de berijmde Psalm, maar er staat: "Toen zeide ik: zie, ik kom, o Heer, in de boekrol staat van mij geschreven." Dat zijn woorden van David, maar het gaat niet over David. Het gaat over de Zoon van David die zal zeggen dat al die offers die zijn gebracht uiteindelijk niet waren waar het om ging. Het ging om Mij, over wie in de boekrol al geschreven stond. De Heer Jezus heeft dat gelezen in de boekrol, in de Schriften, in de Hebreeuwse Bijbel. Hij heeft dat gelezen en toen heeft Hij gezegd: "Zie, hier ben ik om Uw wil te doen." Zo heeft Hij Zich gegeven, zoals dat allemaal wordt uitgelegd in Hebreeën 10.⟨/p> ⟨p>Ik wilde dit hiermee zeggen: als dat woorden zijn van David, dan slaat het in de volste zin en feitelijk, als je het heel letterlijk leest, zelfs uniek op de Zoon van David. Feitelijk is dit niet eens op een gewoon mensenkind, op u en mij, van toepassing. Want zoals wij ter wereld gekomen zijn mag dat wonderbaarlijk zijn, maar ik kan niet zeggen dat ik 'ontzagwekkend onderscheiden' ben. Alle mensenkinderen zijn namelijk zo in de moederschoot gevormd. Dat is inderdaad wonderbaarlijk, maar er is er maar één die ontzagwekkend is onderscheiden door God, door overschaduwing.⟨/p> ⟨p>En deze waarheid van de maagdelijke geboorte... u begrijpt, dat geldt voor elke Bijbelse waarheid: alle Bijbelse waarheden zijn ontkend door geleerden, voornamelijk natuurlijk door theologen. Want er zijn heel veel theologen die deze waarheid allemaal van tafel hebben geveegd. "Dat kan toch niet? Hoe kan dat nou, een maagdelijke geboorte?" Ja, zo lust ik er nog wel een paar. Trouwens, als we het er nu helemaal over hebben: de wijze waarop wij allemaal ter wereld gekomen zijn en de hele vorming van een embryo, daarvan zou je toch eigenlijk ook kunnen zeggen dat het niet kan? We hadden het net in de pauze over zo'n bijenvolk en hoe dat functioneert, hoe wonderbaarlijk dat in het hele natuurlijke gebeuren verweven is en hoe bloemen daar weer van afhankelijk zijn, et cetera, et cetera. Als je erover nadenkt, zou je zeggen: dat kan toch niet? Nee, dat kan ook niet. Dat wil zeggen, het is ook onmogelijk in menselijke ogen, maar we hebben het over de Creator. Zou de Creator nou niet in staat zijn om, zonder tussenkomst van een man en mannelijk zaad, nieuw leven in de maagd Maria te verwekken? Dat is toch bizar dat Hij dat niet zou kunnen en dat mensen het in hun hoofd halen om te zeggen dat het niet kan. Maar je kunt er wel trouwens goed betaald theoloog van worden hoor, daar niet van. Dat kan wel weer. Het kietelt het oor, want mensen zeggen inderdaad: "Ja, nee, dat kan niet." Waarom kan het niet? "Nou, het gebeurt toch nooit." Nee, precies! Daarom is het ook zo uniek.⟨/p> ⟨p>Daar hoeven we ons verder niet druk over te maken. Maar er was een bekende hervormde theoloog — hij leeft inmiddels niet meer — dr. H. Berkhof, die dat gewoon openlijk erkende. Hij stond te boek als een half-orthodox theoloog, maar die erkende gewoon openlijk dat hij niet geloofde in de maagdelijke geboorte. En Kuitert geloofde er sowieso niet meer in. Maar wij keren terug naar zinnige woorden, naar gezonde woorden, naar gezonde woorden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3252" title="Speel af vanaf 54:12">▶ 54:12⟨/button> ⟨span>Verwekt Door God: het Woord Werd Vlees⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Heilige Geest zal op jou komen en een kracht van de Allerhoogste zal jou overschaduwen. Daarom, dus om die reden, zal het Heilige dat verwekt wordt, Zoon van God worden genoemd. Daarom, dus waarom heet Hij de Zoon van God? Nou, heel logisch: Hij is door God Zelf, zonder tussenkomst van een mens of een man, verwekt. Daarom heet Hij de Zoon van God. Maak daar niet van – en nu komen we weer op een ander theologisch spoor – wat men vaak zegt: "Ja, Hij is God de Zoon van eeuwigheid." Laat ik u dit zeggen: dat is geen Bijbelse terminologie hoor. Hij is de Zoon van God omdat Hij door God Zelf verwekt is. Hij is niet "God de Zoon", Hij is de Zoon van God. Er is maar één God, namelijk de Vader. En Hij is niet God de Zoon, maar Hij is de Zoon van God. Ja, zo zegt de Schrift het. Waarom? Wel, Hij is door God – zoals dat deftig heet – gegenereerd, voortgebracht, verwekt.⟨/p> ⟨p>En zo werd Gods Woord ook daadwerkelijk vlees. Gods Woord, Dabar. God sprak tot Maria en dat Woord werd vlees. Ik neem dat heel letterlijk. Gods Woord, dat wil zeggen Zijn uitspraak, werd vlees. Dat wil zeggen dat Maria zo zwanger werd. Dat is het Woord, dat is Geest. Woord is Geest. Dat is de kracht van de Allerhoogste. Door dat Woord werd Maria zwanger, en daarom was dat Woord dat in haar vlees werd, de Zoon van God. Die hele waarheid dat het Woord vlees werd, dat is dan het onderwerp van Johannes 1. In het begin was het Woord. En er staat dat alle dingen door het Woord geworden zijn. Ook dat is logisch. Alle dingen zijn door het Woord geworden, want God sprak en het was er. Hij gebood en het stond er. Vervolgens, duizenden jaren later, kwam dat Woord waardoor ooit hemel en aarde tot stand kwamen, tot Maria en dat Woord werd vlees.⟨/p> ⟨p>Dus nu de vraag: sinds wanneer is Hij de Zoon van God? Nou, Hij is de Zoon van God sinds Hij verwekt is door God, door de kracht van de Allerhoogste. Bestond Hij daarvoor? Jazeker, als Woord. Het Woord werd vlees. Dus wat was Hij voordat Hij de Zoon van God was? Dan was Hij het Woord. Dat is de Schrift, van den beginne. In de beginne was het Woord. God heeft van den beginne ook gesproken en de schepping voortgebracht, en uiteindelijk is door dat Woord van Hem, dat uit Hem uitging, de Zoon van God voortgebracht. Ja, als je er zo met deze "gezonde woorden" tegenaan kijkt, dan worden heel wat theologische problemen – als je het mij vraagt, en het klinkt misschien wat arrogant – als sneeuw voor de zon opgelost en ze verdwijnen.⟨/p> ⟨p>De boodschapper gaat voort in vers 36: "En neem waar: Elisabet, jouw verwante..." Dat is weer een vraag waar we het de vorige keer al even over hebben gehad. Over die kwestie waar wij het ook wel eens over gehad hebben, Aart; we moeten het er nog maar eens een keer over hebben, want je hebt die stencils toen aan mij gegeven. Maar in ieder geval is de conclusie die ik getrokken heb dat er één ding zeker is: Jozef kwam uit het huis van David, maar ook Maria was naar mijn inzien – laat ik het bescheiden zeggen – wel degelijk uit het huis van David. Maar hoe kan zij, Elisabet, die uit de stam van Levi was, net als haar man, dan een verwante zijn? Dat kan ik maar op één manier verklaren, en dat is dat één van Maria’s ouders, en waarschijnlijk dan haar moeder, kennelijk Levitisch was.⟨/p> ⟨p>Herinnert u zich trouwens nog wat ik voor de pauze over die prins Joas vertelde? Die prins Joas was uit het huis van David, dus van de stam van Juda. Maar hij had een tante, Jehoseba, en dat was van de stam van Levi. Dus ook daarin zie je een link met de Bijbelse geschiedenis. Die stammen, het is niet zo dat de ene uit de stam van Juda komt en de andere uit de stam van Levi en dat ze niets met elkaar gemeen hebben; dat hoeft helemaal niet. Trouwens, het was ook helemaal niet zo dat men niet met elkaar mocht trouwen. Het was niet zo dat de ene stam gescheiden moest blijven van de andere stam; daar was geen enkele bepaling voor. Elisabet, jouw verwante, die is ook bevrucht van een zoon in haar vergrijzing. Ja, daar hebben we het nog niet over gehad, tenminste, heel kort.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3618" title="Speel af vanaf 01:00:18">▶ 01:00:18⟨/button> ⟨span>De Naam Maria (mara): Nieuw Leven Verwekt uit de Dood⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We hadden het eerder over de naam van Maria, waar staat "genaamd Maria". Ik ben daar geloof ik een beetje te snel overheen gegaan. Die naam Maria is namelijk afgeleid van het Hebreeuwse woord Mara. Er worden ook wel andere verklaringen voor gegeven, maar gewoonlijk – en ik denk terecht – wordt gezegd dat Maria is afgeleid van Mara. Het is niet zo moeilijk om die link te zien. En Mara, dat is bitterheid. Dat weten we allemaal, toch? Mara is bitterheid.⟨/p> ⟨p>Waarom ik het juist nu hier noem, is omdat het zo bijzonder is dat God nieuw leven verwekt in Maria. Dat is een Bijbels fenomeen. We komen Mara in het Oude Testament in ieder geval op twee gelegenheden tegen waar God Mara levend maakt. De eerste keer is de geschiedenis na de uitocht uit Egypte. Dat is de eerste plaats waar het volk arriveert na de doortocht door de Schelfzee. Ze arriveren bij water en willen daarvan drinken, maar dat is bitter. Dat betekent dat men daar gewoon dood zou gaan; het was simpelweg giftig water. Zij noemden dat water dan ook Mara. Wat moet Mozes dan doen? Een stuk hout nemen en dat in het water werpen. En toen werd het water van Mara levend en kon men er alsnog uit drinken. Dat wil zeggen: Mara werd levend water. Het was doodswater waar de dood heerste, maar door het hout dat Mozes daarin wierp, kwam daar leven voor in de plaats. Ik ga het niet eens uitleggen, want ik ga ervan uit dat deze associatie zo duidelijk is: na het hout is er alsnog leven en wordt Mara inderdaad levend.⟨/p> ⟨p>Dan denk ik aan die andere geschiedenis. Er was een vrouw, Naomi, en zij had ook een doortocht gemaakt – niet door de Schelfzee, maar door de Jordaan. Denk daar eens over na. Ze was teruggekomen uit het land van Moab en arriveerde weer in Bethlehem. Toen vroeg iedereen: "Hé, is dat niet Naomi?" Maar zij zei: "Nee, noem mij geen Naomi. Noem mij maar gewoon Mara, want de Allerhoogste, de Almachtige, heeft mij veel bitterheid berokkend." Ze was haar man en beide zonen kwijtgeraakt. Kortom: de dood. Ook hier weer Mara.⟨/p> ⟨p>Wat is de clue van de hele geschiedenis van het boekje Rut? Dat is dat God van Mara alsnog een Naomi maakt, wat "liefelijk" betekent. Mara was inderdaad onvruchtbaar in de zin dat ze weliswaar een man en twee kinderen had gehad, maar ze was nog geen oma. Ze dreigde dus eigenlijk kinderloos heen te gaan. Het wonder van de geschiedenis is natuurlijk dat deze Mara alsnog de grootmoeder wordt van Obed, de overgrootmoeder van Isaïe en de bed-overgrootmoeder van David in Bethlehem. Dus daar was al eens eerder een Mara in Bethlehem waar op een wonderbaarlijke wijze leven werd verwekt, terwijl het totaal tegen alle verwachting in ging. Eigenlijk zie je het iedere keer: God verwekt leven uit de dood. Feitelijk is dat de hele Bijbelse geschiedenis.⟨/p> ⟨p>Laten we wel weten dat als we het over Elisabeth hebben, dit op een andere manier ook de waarheid is. Elisabeth was ook onvruchtbaar; ze was kinderloos en inmiddels oud. En wat gebeurt er? Net als ooit bij Sarah en bij Rachel, noem maar op: God verwekt nieuw leven. "En neem waar, Elisabeth jouw verwante is ook bevrucht." Zowel in het geval van Elisabeth als in het geval van Maria was dat op een wonderbaarlijke wijze door goddelijk ingrijpen. Hij bevrucht, dat wil zeggen: Hij brengt vrucht, nieuw leven voort.⟨/p> ⟨p>Feitelijk is dat het verhaal van de hele schepping; het gaat allemaal om voortplanting en hoe nieuw leven verwekt wordt. We hadden het over de bijen; we noemen het ook wel "de bloemetjes en de bijtjes". Eigenlijk gaat de hele schepping over hoe er nieuw leven verwekt wordt. Dat is noodzakelijk, want in de hele schepping heerst de dood. De schepping zou uitsterven ware het niet dat God uit die dode schepping nieuw leven voortbrengt. In feite is dat de waarheid die we uitgedrukt zien in voortplanting, seksualiteit en nieuw leven. Ook bij Elisabeth.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3994" title="Speel af vanaf 01:06:34">▶ 01:06:34⟨/button> ⟨span>De Zesde Maand: de Priesterlijke en Koninklijke Lijnen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want jouw verwante is bevrucht van een zoon in haar vergrijzing. Waarmee maar weer gezegd wordt: dat kan eigenlijk helemaal niet, naar de mens gesproken. En dit is voor haar de zesde maand, zij die onvruchtbaar genoemd wordt. Ik had de vorige keer al beloofd dat ik daar nog even op terug wilde komen. We gaan niet snel, dat geef ik toe, maar ik kan het niet nalaten om er toch even op te wijzen. Want op het moment dat Maria zwanger wordt, is Elisabet inmiddels al een half jaar zwanger. Dit is voor haar de zesde maand, zij die onvruchtbaar genoemd wordt. Dus Johannes de Doper en de Heer Jezus, die schelen een half jaar. Ze zijn familie, maar de één is priesterlijk uit de stam van Levi en de ander is koninklijk uit de stam van Juda. En ze schelen precies een half jaar. Dat verzin je niet, maar dit is ook weer typisch zo’n geweldig Bijbels verhaal.⟨/p> ⟨p>Wat zie je hier? Israël heeft namelijk — ik weet niet of u daar iets van weet — twee kalenders. Men zegt wel dat ze een kerkelijke of godsdienstelijke kalender hebben, zo zouden wij het zeggen, maar eigenlijk is het een priesterlijke kalender. Daarnaast hebben ze een burgerlijke of koninklijke kalender. En wat is het verschil? Dat had u nu kunnen bedenken: zes maanden. Ik zal even vertellen hoe dat zit met de twaalf maanden van het jaar. Je leest in Exodus 12 vers 1 dat vanaf de uittocht de telling veranderde. Ik ga dat nu verder niet allemaal uitgebreid aantonen, want dat is een vrij lang verhaal, maar het was de zevende maand en nu zegt God op het moment dat het lam geslacht moet worden en het Pascha voorafgaat aan de uittocht: "Dit zij u de eerste der maanden."⟨/p> ⟨p>Ze waren dus halverwege het jaar, maar God zegt: vanaf nu is dit de eerste der maanden. Het was de zevende maand en dat werd voortaan de eerste. Dat betekent dat je twee kalenders krijgt. Ik weet niet of het u weleens is opgevallen, maar Israël viert nieuwjaarsdag halverwege het jaar. In de zevende maand namelijk, in het najaar. Dat komt omdat het verschoven is: wat ooit de zevende maand was, werd voortaan de eerste. Die zevende maand gold voortaan als de eerste van de maanden en dat betekent dat de priesterlijke telling voortaan vooropging lopen. Dat werd de eerste der maanden. Als je dan doorrekent: als de twaalfde maand overeenkomt met de zesde, dan betekent dit dat dit eigenlijk gewoon de zevende is.⟨/p> ⟨p>Om het simpel samen te vatten: je hebt die twee kalenders en die schelen een half jaar. Je hebt een koninklijke kalender en een priesterlijke kalender, en de priesterlijke kalender is voorop gekomen; hij is er eigenlijk tussengeschoven. Dat is het hele Bijbelse verhaal, of het verhaal van het Nieuwe Testament: de Koning komt er wel, maar eerst de Priesterlijke. En die schelen een half jaar. Dat zie je dus bij Johannes de Doper ook weer: de priesterlijke is eerst, daarna de koninklijke. Eerst hij uit het huis van Levi, daarna Hij die uit het huis van Juda komt.⟨/p> ⟨p>Er zit trouwens nog iets bij, een soort van toegift. Weet u wanneer Aäron stierf? Hij stierf vlak voordat Israël het land inging, in hetzelfde jaar als Mozes, alleen een half jaar eerder. Een half jaar eerder, je kunt het zo narekenen of nazien. Aäron vertegenwoordigt de priesterlijke lijn. Mozes gaf leiding aan het volk — hij kwam weliswaar uit het huis van Levi, maar hij gaf leiding als een koning, als de politiek leider van het volk. De één vertegenwoordigt dus de priesterlijke lijn en de ander de koninklijke lijn, en hun sterfdatum scheelt inderdaad een half jaar.⟨/p> ⟨p>Je kunt natuurlijk zeggen dat dit toevallig is, maar dit zijn lijnen die je zo in de Schrift vermeld vindt. Het aardige is dat dit niet eens expliciet wordt uitgelegd. Er wordt hier alleen gezegd: "En dit is voor haar de zesde maand, zij die onvruchtbaar genoemd wordt." Maar als je de Bijbel gaat onderzoeken — dat wil zeggen: het zoeken onder de oppervlakte — dan zeg ik: hé, wacht even, dat verschil van zes maanden vind je elders ook. Dat vind je bij Mozes en Aäron en in die twee kalenders van Israël. Is daar samenhang? Ja, en dan blijkt dat te maken te hebben met het priesterlijke dat vooropgaat, en dan pas de Koning. De Heer Jezus Christus is nu de Priester in het hemels heiligdom, maar Hij zal straks als de Koning verschijnen en de heerschappij op Zich nemen. Ook eerst priesterlijk, dan pas koninklijk. Dat zit er allemaal zo in verborgen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4434" title="Speel af vanaf 01:13:54">▶ 01:13:54⟨/button> ⟨span>Niets Zal Onmogelijk Zijn bij Elke Uitspraak van God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Als de boodschapper dat tegen Maria heeft gezegd, voegt hij er nog dit aan toe. En dat is voor iedereen die hierop in ongeloof reageert, lijkt mij, een geweldige aansporing. Als je mocht denken: "ik kan niet", dan zegt hij: "Want niets zal onmogelijk zijn bij elke uitspraak van God." Kijk, naar de mens gesproken mag dit dan onmogelijk zijn. Dat is waar. Maar als God het zegt, dan is Zijn woord leven. Dan gebeurt dat gewoon. Niets zal onmogelijk zijn bij elke uitspraak van God.⟨/p> ⟨p>De geboorte van Johannes en die van de Heer Jezus waren naar de mens gesproken onmogelijk. Maar God spreekt het. God heeft gesproken en dat is genoeg. En dus gebeurt het, gegarandeerd. Dan kun je daar gewoon blind op varen. Maria hoort dit en zij zegt: "Neem waar, de slavin van de Heer." Een slavin, dat wil zeggen: ik ben geheel ter beschikking van u. U doet aan mij wat u zegt en wat u wilt. De slavin van de Heer; moge mij geschieden naar uw uitspraak. "Mij geschiede naar uw woord", staat er in de Statenvertaling. Zo spreekt zij. De boodschapper heeft nu inderdaad zijn boodschap achtergelaten; dit heb ik je te melden. En Maria zegt: "Amen. Mij geschiede naar uw woord. U zegt het, en dus gebeurt het." Het kan niet missen.⟨/p> ⟨p>Meteen daarna komt Maria in actie. Maria stond op in deze dagen. Het kan nooit lang daarna geweest zijn, dat blijkt wel, want ze staat op en gaat met spoed naar het bergland, naar een stad van Juda. Ze ging met spoed. We weten, en later lezen we dat in vers 56 — het is immers het langste hoofdstuk van het hele Nieuwe Testament — dat zij drie maanden bij Elisabet verblijft. Ze gaat nu naar haar toe; wat de familieband precies geweest is, weet ik niet, tante of nicht, in ieder geval een verwante. Ze gaat daar naartoe en ze blijft dan inderdaad drie maanden bij Elisabet. Dat betekent dus dat inmiddels Johannes geboren gaat worden. Ze blijft tot aan de geboorte van Johannes, want dan is de zwangerschap van Elisabet voorbij. Daarna keert ze weer terug naar Galilea, om vervolgens trouwens weer een reis te maken, want later zou ze weer naar Bethlehem moeten gaan. Maar dat is inderdaad voor wat later.⟨/p> ⟨p>Maria stond op in deze dagen en ging met spoed naar het bergland, naar een stad van Juda. Eigenaardig hè? Elisabet en Zacharias zijn priesterlijk, maar ze wonen in een stad van Juda, en dat is koninklijk. Maar het was ook in een bergland, in de hoogte. Ze kwam binnen in het huis van Zacharias en ze groette Elisabet. De reis van Nazareth naar een plaats waarvan we niet precies weten welke het is geweest, maar de priesters woonden meestal in de omgeving van Jeruzalem. Dat is logisch, want dat was hun werkterrein. Hoe lang ze erover heeft gedaan? Je bent toch wel een paar dagen bezig. Als je die afstand van zo'n 150 kilometer moet lopen, en dan niet in het vlakke Nederland, maar door het bergland... In ieder geval, zij ging daar naartoe.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4720" title="Speel af vanaf 01:18:40">▶ 01:18:40⟨/button> ⟨span>De Vreugdesprong bij Elisabeth en de Herkenning van de Heer⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maria kwam binnen in het huis van Zacharias en groette Elisabet. Het is en blijft een eigenaardige gebeurtenis: op het moment dat Elisabet de begroeting van Maria hoorde, huppelde de baby in haar buik. Er staat in de NBG-vertaling dat hij 'opsprong', maar het Griekse woord betekent eigenlijk gewoon huppelen. Er was immers al eerder tegen Zacharias gezegd, toen hij nog in de tempel was en de boodschap ontving over het kind waarvan hij de vader zou worden, dat het kind reeds vanuit de buik van zijn moeder vervuld zou worden van heilige geest. Hier zie je de vervulling daarvan. Hij hoort de begroeting van Maria en de baby huppelt in haar buik.⟨/p> ⟨p>Het woord voor huppelen dat hier wordt gebruikt, komen we drie keer tegen in het Nieuwe Testament, alle drie de keren in het evangelie naar Lukas. De eerste keer hier in vers 41, en een paar verzen later opnieuw in vers 44. Daar zegt Elisabet tegen Maria: "Want neem waar: toen het geluid van jouw begroeting in mijn oren klonk, huppelde de baby in gejubel in mijn buik." De derde keer komen we het tegen in hoofdstuk 6, waar staat: "Verheug je in die dag en huppel, want neem waar..." Het gaat hier dus echt over dat speelse, vrolijke bewegen. Ik ben zelf nooit zwanger geweest en zal dat ook nooit worden, maar het moet voor Elisabet een heel bijzondere ervaring zijn geweest. Haar zwangerschap op haar leeftijd was sowieso al een wonder, maar dat dit dan ook nog gebeurt, is overweldigend.⟨/p> ⟨p>Op het moment dat Elisabet die begroeting verneemt, wordt ze vervuld van heilige geest. Feitelijk komt het erop neer dat Johannes, prenataal, het Woord verneemt en het meteen herkent. Nog vóór zijn geboorte herkent hij het Woord, simpelweg omdat de moeder van de Messias daar binnenkomt. Hij huppelt in de buik – hoe je dat verder ook moet opvatten – en Elisabet is er helemaal door versteld. Ze wordt vervuld van heilige geest en roept met luide stem uit: "Gezegend word je te midden van vrouwen en gezegend wordt de vrucht van jouw buik!"⟨/p> ⟨p>Gezegend is de vertaling van het Griekse ⟨em>eulogia⟨/em>, wat letterlijk 'wel-spreken' betekent. Er wordt goed van je gesproken. Elisabet is in feite de eerste die dat doet. Zij zegent Maria en spreekt weliswaar van haar als de gezegende te midden van vrouwen, maar ze spreekt vooral ook over de vrucht van haar buik. Vervolgens vraagt ze zich in verwondering af: "Vanwaar is dit voor mij, dat de moeder van mijn Heer naar mij toe komt?"⟨/p> ⟨p>Ik moet er weleens aan denken dat de vraag "waarom ik?" meestal een uitroep van vertwijfeling of zelfmedelijden is: waarom moet mij dit overkomen? Maar Elisabet zegt het juist vanuit een diepe bewondering. Waar heb ik het aan te danken dat dit mij gebeurt? Dat zij Maria aanspreekt als "de moeder van mijn Heer" is veelzeggend. We hebben het er de vorige keer al over gehad naar aanleiding van Psalm 110, waar David zegt: "Het woord van JAHWEH sprak tot mijn Heer: zit aan mijn rechterhand, totdat Ik jouw vijanden stel tot een voetbank voor je voeten." "Mijn Heer", dat is de Messias die verhoogd zal worden, zoals David daarover sprak. Elisabet herkent en erkent dit: "Jij Maria, jij bent de moeder van deze zoon van David, maar Hij is mijn Heer. Hij is de Messias die verhoogd zal worden."⟨/p> ⟨p>Want neem waar: toen het geluid van Maria’s begroeting – haar woord – in de oren van Elisabet klonk, huppelde de baby in gejubel in haar buik. De baby vernam het dus al. De connectie tussen Johannes en de Heer Jezus Christus lag er dus al vóór hun geboorte. Voordat ze zich ook maar ergens van bewust konden zijn, was daar al die herkenning van Johannes voor het Woord.⟨/p> ⟨p>Elisabet voegt er dan nog aan toe: "En gelukkig is zij die gelooft dat er volbrenging zal zijn van de dingen die door de Heer tot haar gesproken zijn." Maria had eerder tegen de boodschapper gezegd: "Mij geschiede naar uw woord." En nu bevestigt Elisabet dat: "Gelukkig ben jij, Maria, omdat je gelooft dat de Heer gaat volbrengen wat Hij tot jou gesproken heeft."⟨/p> ⟨p>Dat is misschien een mooi woord om ook mee af te sluiten, want dat geldt voor ons allemaal. Wat is echt geluk? Dat is dat je het Woord verneemt, daar "amen" op zegt en daar de vrede, het geluk, de blijdschap en de hoop ook daadwerkelijk van beleeft. Iedereen die gelooft dat de Heer doet wat Hij zegt, is per definitie gelukkig. En Hij doet het! Ga niet zeggen: "ja, maar hoe kan dat nou?" Voor Hem is niets te wonderlijk of onmogelijk om te volbrengen. Ik stel voor dat we het bij deze mooie woorden van Elisabet laten voor deze keer. De volgende keer gaan we verder bij vers 46, wanneer Maria het woord neemt en haar lofzang uitspreekt. Of ze het echt gezongen heeft, weet ik niet, maar het zal Elisabet in ieder geval als muziek in de oren hebben geklonken.⟨/p>