⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Inleiding en Terugblik op het Johannes-evangelie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed vrienden, een hele goede avond ook van mijn kant. Dankjewel voor het welkomstwoord, Arie. We gaan weer verder in onze speurtocht in het Johannes-evangelie; u ziet het inmiddels: studie 39. Ik zat net nog eventjes in de lijst terug te kijken. Vorig jaar rond begin september pakten we ook de draad op en toen waren we aan het eind van hoofdstuk 8. We hebben dit jaar dus niet echt reusachtige vorderingen gemaakt, want we zijn nu aan het slot van hoofdstuk 11 gekomen. We hebben de hoofdstukken 9, 10 en 11 besproken; daar kwam het ongeveer op neer.⟨/p> ⟨p>Er is al heel veel gepasseerd, maar het is ook een evangelie... nou ja, dat is eigenlijk ook de rode draad door al deze studies heen. Ik denk dat ik nu toch ook al wel, hoewel we nog maar halverwege zijn, als conclusie kan trekken dat we al zoveel verborgenheden en geheimenissen hebben ontdekt in dit evangelie. Het is gebaseerd op en ook lang geschreven na de andere evangelieën: Matthäus, Marcus en Lukas. Dat zijn de zogenaamde synoptische evangelieën. Het Johannes-evangelie is van een heel andere orde en is veel later geschreven. Nadat Johannes inmiddels de verborgenheden die Paulus onder de natieën mocht bekendmaken ter oren waren gekomen, heeft hij met terugwerkende kracht teruggekeken op het leven van de Heer Jezus. Heel specifiek al die dingen die inmiddels geopenbaard waren via de apostel Paulus, bleken op een verborgen wijze al aanwezig te zijn in het leven van de Heer Jezus. Dat kom je op elke bladzijde tegen; dat is de ontdekking die we in elk hoofdstuk hebben gedaan. Vanavond zullen we dat trouwens opnieuw weer zien als we ons bezig gaan houden met de zalving te Bethanië. Ik weet niet precies hoe ver we daarin zullen komen, daar doe ik ook maar geen voorspellingen over.⟨/p> ⟨p>Misschien is het goed om de draad op te pakken en daarbij ook terug te blikken op wat we tot dusver hebben gezien, vooral het laatste gedeelte. Het is inmiddels alweer een heel aantal maanden geleden, drie maanden zeker, dat we hier voor het laatst waren en ik kan me voorstellen dat dat niet helemaal direct meer voor de geest staat. Het was in Johannes 11, het voorgaande hoofdstuk, waarin met name de opwekking van Lazarus verhaald wordt. Wij hebben ons, behalve vers voor vers met de letterlijke betekenis, vooral ook met de profetische of verborgen betekenis van die dingen beziggehouden. Jezus wachtte twee dagen alvorens Hij Lazarus zou opwekken, om meteen alweer een voorbeeld te geven van zo'n verborgen betekenis in de geschiedenis.⟨/p> ⟨p>Ik refereer nu even aan het slot van hoofdstuk 11, de laatste Bijbelavond die we hebben gehouden over het Johannes-evangelie. Vanwege Jezus’ grote aanhang onder het volk – weliswaar niet onder de leidslieden, maar onder het volk was Hij zeer gezien – beraadslaagt het Sanhedrin om Jezus te doden. Daar hebben ze een goed argument voor, althans dat is wat in die vergadering van het Sanhedrin naar voren gebracht wordt. Zij vrezen namelijk dat de Romeinen zullen komen om hen, de leidslieden, de macht over de tempel en het volk te ontnemen. Dat lezen we in vers 48. Zij zijn inderdaad voornemend om die reden Jezus te doden. Dan is het Kajafas, die als hogepriester van dat jaar profeteert dat het beter is dat één mens sterft voor het volk, dan dat het hele volk verloren gaat. Natuurlijk had hij daarbij een heel ander oogmerk, maar het komt erop neer dat het in feite een profetie was die hij deed. Ongewild. Ik moet een beetje denken aan Bileam, die ook ongewild profetieën uitsprak en daarin wel degelijk gedreven werd door Gods Geest.⟨/p> ⟨p>Er wordt dan ook nog nader uitgelegd wat daar de achtergrond van is. Je leest dat ondertussen, als de grond zo heet onder de voeten wordt voor Jezus – want Zijn uur was nog niet gekomen, zoals iedere keer weer klinkt in dit evangelie – Hij vertrekt en 'aan zijn stut trekt', om zo te zeggen. Ondertussen vertrekt Jezus in het verborgene naar Efraïm, zo lezen we in vers 54. Over die verborgen betekenis in het evangelie gesproken: Hij wordt verworpen in Jeruzalem en wat doet Hij? Hij gaat vervolgens in het geheim naar Efraïm. Over die naam hebben we het toen ook vrij uitgebreid gehad; een naam die herinnert aan de eerstgeboortezegen van Jozef. Efraïm werd later de verzamelnaam, de titel van de tien stammen die verdwenen onder de natieën. Daarom is Efraïm feitelijk ook een beeld van Israël dat verloren en verborgen is onder de natieën en daarmee ook weer een type van de tegenwoordige tijd. Maar niettemin ontvangt het juist daar onder de natieën de eerstgeboortezegen. Daarin zit ook weer zo'n prachtige heenwijzing.⟨/p> ⟨p>Ik herinner er alleen nog maar even aan en ik ga het niet natuurlijk nog een keertje dunnetjes overdoen wat we toen al hebben gezien. Zoals ik al zei: we gaan ons vanavond richten op die geschiedenis van de zalving te Bethanië. Ik zal eerst wat objectieve inleidende opmerkingen daarover maken.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="409" title="Speel af vanaf 06:49">▶ 06:49⟨/button> ⟨span>Verschillen met de Zalving Door de Zondares in Lukas 7⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De geschiedenis die we vanavond gaan bespreken, moeten we goed onderscheiden van de zalving die verhaald wordt in Lukas 7. Ik ken trouwens uitleggers die zeggen dat het dezelfde gebeurtenis is, maar dan moet je er toch niet al te goed naar kijken. Want dan wordt al gauw duidelijk dat het inderdaad om twee verschillende geschiedenissen gaat. In Lukas 7, van vers 36 tot hoofdstuk 8 vers 1, vind je die geschiedenis waarbij de Heer Jezus gezalfd wordt door een zondares. Laat ik eerst even wijzen op de overeenkomsten en waarom je heel gemakkelijk zou kunnen denken dat het dezelfde geschiedenis betreft.⟨/p> ⟨p>Beide geschiedenissen, beide zalvingen, vonden plaats in het huis van ene Simon. Daar ontstaat echter meteen alweer een verschil, want in Lukas 7 lees je dat het Simon de Farizeeër was, terwijl je in Matteüs en Marcus leest dat het in het huis van Simon de Melaatse was. Nu is dat op zichzelf geen sluitend argument om te zeggen dat het om twee verschillende personen gaat, want Simon de Farizeeër kon per slot van rekening later melaats geworden zijn. Maar goed, in beide gevallen vindt het dus plaats in het huis van een Simon. In beide gevallen wordt Jezus gezalfd door een vrouw, is er sprake van een albasten kruik met olie en lees je dat Jezus’ voeten worden gezalfd of ingesmeerd met zalf. Dat zijn dus nogal duidelijke overeenkomsten. En nog een overeenkomst: er ontstaat commotie over deze daad. Als die vrouw dat gedaan heeft, ontstaat er meteen een hele discussie en ergernis over wat zij doet.⟨/p> ⟨p>Maar zoals ik al zei: als je beter gaat kijken en niet alleen let op de overeenkomsten, dan ga je vooral ook de verschillen zien. Dat zeg ik niet om die verschillen uit te vergroten, want het kan natuurlijk heel goed zijn dat twee verslagen van één gebeurtenis erg van elkaar afwijken, terwijl er toch één gebeurtenis is die wordt verhaald. Wat ik zie, ziet een ander immers niet. Dat blijkt zo vaak wanneer er ooggetuigenverslagen van een gebeurtenis worden gehoord of gelezen; het blijkt dan vaak heel erg af te wijken van wat een ander heeft gezien, terwijl het om exact hetzelfde gaat. Wat de één ziet, ondergaat de ander. Het kan zelfs zo verschillen dat je denkt dat het om twee verschillende gebeurtenissen gaat. Uiteindelijk is elke verslaggeving — laten we wel wezen — vooral ook een kwestie van weglaten. Je moet kiezen welke details je interessant vindt. Als ik straks thuiskom en ik vertel dat ik hier geweest ben, wat moet ik daar dan allemaal vertellen? Dan merk ik een aantal dingen op die van belang zijn voor mijn verhaal. Maar wat het behang van dit lokaal was en welke kleren er allemaal hangen, dat zul je van mij vermoedelijk niet horen. Sterker nog, het is me waarschijnlijk zelfs geheel ontgaan.⟨/p> ⟨p>Andere mensen zien dat soort dingen juist wel. Ik ken mensen die altijd dingen zien die ik echt nooit opmerk. Mijn zwager bijvoorbeeld, de broer van Peter, die ziet altijd van alles. Die ziet dat er een schilderijtje scheef hangt en die ziet de kleur van het behang; al dat soort details, terwijl ik het absoluut niet opmerk. Ik bedoel maar te zeggen dat wat de één ziet, de ander ontgaat, en dat blijkt dan ook uit verslaggevingen. Dus het loutere feit dat een verslag heel erg verschilt van een ander verslag, betekent op zichzelf niet dat het om twee verschillende gebeurtenissen zou gaan.⟨/p> ⟨p>Maar hier is dat toch uitdrukkelijk wel het geval en ik zal daar een paar dingen van noemen. De belangrijkste reden is denk ik deze: de zalving door de notoire zondares. Ik noem haar notoir omdat zij in de stad algemeen bekendstond, hoewel je natuurlijk kunt verdedigen dat elk mens een zondaar of een zondares is. De zalving door deze algemeen bekende zondares vond plaats tijdens Jezus’ doorreis in Galilea. Je leest immers in hoofdstuk 8 vers 1, pal na de geschiedenis, dat het achtereenvolgens gebeurde dat Hij doorreiste van stad tot stad. Dat is absoluut niet te verenigen met deze zalving in Bethanië, want Jezus is daar inmiddels in Zijn laatste week aangekomen en dan blijft Hij ook in Jeruzalem. De geschiedenis in Lukas 7 vindt plaats in Galilea en wordt vervolgd door het feit dat Jezus inderdaad verder trekt van stad tot stad. De geschiedenis die we vanavond bespreken, vindt echter plaats in Bethanië bij Jeruzalem. Dat is een heel andere context en ik vind dat veruit het belangrijkste argument.⟨/p> ⟨p>De vrouw in Lukas 7 blijft trouwens anoniem, hoewel ze in de traditie vaak vereenzelvigd wordt met Maria Magdalena. Maar dat is traditie, want ook dat kun je absoluut niet hardmaken. Ze stond in de stad bekend, haar naam wordt niet genoemd, maar ze was bekend als zondares. We weten trouwens niet eens in welke stad dat geweest is. We lezen in die geschiedenis in Lukas 7 ook dat die vrouw de hele tijd huilde en Jezus’ voeten bevochtigde met haar tranen; ook droogde ze Zijn voeten af met haar haren. Daar komt nog iets heel belangrijks bij: in Johannes 12 wordt de zalving in Bethanië gedaan door Maria met het oog op Jezus’ aanstaande begrafenis. Dat was absoluut niet het oogmerk van de vrouw die zo weende; zij was juist vervuld van zondebesef en daarom kwam ze bij Jezus. Dat blijkt vervolgens ook wel uit het commentaar van de Heer Jezus.⟨/p> ⟨p>Nog een heel belangrijk verschil: in de geschiedenis in Lukas 7 zijn het niet Judas en de discipelen die mopperen over wat er plaatsvindt, maar de gastheer zelf, Simon. En dan nog iets belangwekkends: hij moppert niet over de geldverspilling, wat de discipelen en vooral Judas wel doen in Bethanië, maar over het feit dat een notoire zondares Jezus zalft. Dat was daar het issue. Het was dus een heel andere context, een hele andere aanleiding, een heel ander issue dat er speelde en vooral ook een heel ander tijdstip en een andere locatie. Kortom, het was gewoon een heel andere gebeurtenis. Ondanks de overeenkomsten moeten we de zalving in Bethanië daar in ieder geval van onderscheiden; dat lijkt mij duidelijk. De zalving in Bethanië wordt verhaald in drie evangeliën, namelijk in Matteüs 26, in Marcus 14 en in Johannes 12. In Lukas wordt deze geschiedenis niet verteld; daar wordt die andere zalving verhaald waar ik het zojuist over had. Ik begrijp waarom mensen denken dat die zalving dezelfde moet zijn als die in Bethanië, maar dat is dus niet zo. Wij gaan vanavond de geschiedenis uit Johannes 12 verder bespreken. Als je het eventjes op een rijtje zou zetten, zoals ik heb gedaan, dan ziet het er als volgt uit.⟨/p> ⟨p>Dat is erg handig als je in één oogopslag kunt zien wat de verschillen zijn tussen deze verslagen. Dat is dan wel heel apart. We zullen er vanavond heel wat voorbeelden van zien: hoe bijvoorbeeld Marcus allerlei dingen opmerkt over deze geschiedenis die Matteüs en Johannes niet vermelden. En omgekeerd vermeldt Matteüs dingen die Marcus en Johannes weer niet vertellen. En omgekeerd vertelt Johannes weer dingen die weer verzwegen worden door Marcus en Matteüs.⟨/p> ⟨p>Wat je gewoon logischerwijs ook mag verwachten als een gebeurtenis door drie verschillende mensen wordt opgesteld en daar een verslag van wordt gegeven. Laten we maar eens naar de geschiedenis toegaan.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1035" title="Speel af vanaf 17:15">▶ 17:15⟨/button> ⟨span>Zes Dagen voor Pascha en het Bepalen van de Datum⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan lees je dat Jezus zes dagen voor het Pascha kwam. We hadden gelezen dat Hij uit Efraïm kwam, waar Hij Zich had teruggetrokken, en nu gaat Hij naar Jeruzalem. Hij kwam daar dus zes dagen voor het Pascha. Nou, het Pascha is op de veertiende Nisan. Ook dat is trouwens een wat lastig verhaal, want soms is Pascha ook een verzamelnaam, maar eigenlijk, als je het heel strikt neemt, dan is het Pascha één dag. De dag dat het lam geslacht wordt, heet de dag van het Pascha; wat daarop volgde was het feest van het Pascha. Gek genoeg was de dag van Pascha zelf geen feest; het feest volgde daarna. In het huidige Jodendom wordt dat allemaal gewoon Pesach genoemd, maar de Bijbel maakt dat onderscheid.⟨/p> ⟨p>Het was zes dagen voor Pascha; laten we even gaan tellen. De veertiende Nisan was de dag van het Pascha. Als u mij vraagt, was dat op een donderdag. Ik weet dat dit afwijkt van de traditie die zegt dat Jezus op een vrijdag is gestorven. Dan zou de vrijdag goed zijn, maar ik denk niet dat dat juist is. Ik geloof wel dat de Heer Jezus op een zondag is opgestaan, maar Hij heeft drie nachten in het graf gelegen. Nou, dat is een hele kwestie apart; ik ga mijn nek niet uitsteken om dat nu uit de doeken te doen. Bij een andere gelegenheid hebben we daar al een paar avonden aan gewijd, maar dat voert nu even te ver. Ga even met mij mee in deze gedachtegang: de veertiende Nisan is Pascha, daar kun je moeilijk wat tegenin brengen. Laten we ervan uitgaan dat het inderdaad de donderdag was. Dat was één dag voor Pascha. Dus de dertiende... nou, reken even terug, en dan kom je uit op de achtste Nisan. Dat was zes dagen voor Pascha. Achttien min zes... pardon, veertien min zes. Ja, dat is acht.⟨/p> ⟨p>En dus op deze dag... als mijn verhaal daarin klopt. Ik weet het, dat is zwaar bediscussieerd hoe dat precies met die dagindeling is geweest. Is Jezus nu gestorven op de veertiende of op de vijftiende? Stierf Hij op een woensdag, een donderdag of een vrijdag? Alle drie de versies worden verdedigd. Nu kun je natuurlijk zeggen dat het belangrijkste is dat Hij stierf en vooral dat Hij opstond uit de doden, maar toch zit daar meer aan vast. Ik vind het bijvoorbeeld heel erg belangrijk dat de Heer Jezus inderdaad stierf op de dag van het Pascha. Dat de Heer dus al zoveel eeuwen tevoren een dag had vastgelegd waarop het lam geslacht zou worden. Ik vind het typologisch zo volstrekt voor de hand liggend; het is een profetische fixatie van de datum. Dat is dé dag waarop Jezus geslacht is. Met welke dagen van de week dat dan weer correspondeert? Nou ja, dat vind ik trouwens weer iets minder belangrijk.⟨/p> ⟨p>Maar goed, wat heeft dat te maken met het tijdsverschil van de werelddelen? Nou, ik denk niet zozeer dat, maar die kwestie zit er trouwens ook nog een beetje aan vast: wanneer begint een dag? Voor een Jood begint de dag in de avond — sorry, ik zei eerst ochtend, maar het is de avond. De sabbat begint bijvoorbeeld op vrijdagavond. Dus de sabbat loopt van zonsopgang op vrijdagavond tot zonsondergang... ik zei het helemaal verkeerd, hè? Ik spoel even terug. De sabbat begint bij zonsondergang op vrijdagavond en eindigt uiteraard 24 uur later bij zonsondergang op zaterdagavond. Bij ons rekenen we van twaalf uur middernacht tot twaalf uur middernacht.⟨/p> ⟨p>Gisteren had ik met mijn dochter nog een gesprekje daarover. Dat ging over de zondagsviering in calvinistische kring. Het ging erover dat jongelui die uitgaan op zaterdagavond nog even flink doorhalen tot twee, drie of vier uur 's nachts. Ook calvinistische jongeren hebben er geen moeite mee om om één, twee of drie uur nog wat te drinken of te kopen, maar zodra het zondag is, dan is het "not done". Dat is natuurlijk een vreemd verhaal, want in hun perceptie is dat dan al de zondag. Voor mij is de kwestie niet interessant omdat het idee van zondagsviering in mijn beleving ernaast zit, maar ik bedoel maar te zeggen: wanneer begint nu eigenlijk een dag? Wanneer begint de dag, of wanneer begint een datum?⟨/p> ⟨p>Bijvoorbeeld — even nog een opmerking terzijde — feitelijk is het zo dat de dag in de Bijbel geen 24 uur duurt, maar twaalf uur. Dat staat trouwens ook in het Johannesevangelie: "Gaan er geen twaalf uren in een dag?" De dag begint namelijk bij zonsopgang en eindigt bij zonsondergang. Want God noemde het licht "dag" en de duisternis "nacht". De dag begint dus bij zonsopgang en eindigt bij zonsondergang. De vraag is eigenlijk: wanneer verspringt de datum? Wanneer verspringt de datum? Dat is de grote vraag, en daar zijn Bijbelse aanleidingen voor.⟨/p> ⟨p>Je leest bijvoorbeeld over de Grote Verzoendag, Jom Kippoer, in Leviticus 23. Dat werd gevierd van avond tot avond. In Leviticus 23 staat heel expliciet dat die datum — de tiende Tisjrie van de maand — werd gevierd van avond tot avond. En als dat met die datum het geval is, zo heeft men geredeneerd, dan is dat kennelijk met elke datum zo. De datum verspringt dus op het moment dat de dag eindigt. Ik geef toe dat ik het nu even complex maak met deze mededeling, maar dit zit er allemaal aan vast. We kunnen ook naar de schepping kijken; was dat de eerste dag? Dan moet je rekenen vanaf zonsopgang tot zonsopgang. Maar goed, dan blijf je toch met de vraag zitten: wanneer verspringt de datum? Want een datum is niet gekoppeld aan 24 uur. Nogmaals, ik ken maar één echt Bijbels argument dat de datum verspringt in de avond, en dat wordt expliciet gezegd in verband met de Grote Verzoendag. Ik geloof dat het Leviticus 23 vers 23 is waar het zo staat.⟨/p> ⟨p>Hoe dan ook, Jezus arriveerde. Hij kwam zes dagen voor het Pascha, en dat is dus de achtste Nisan, in Bethanië. Hij arriveert daar in Bethanië, waar ook Lazarus was die Jezus opwekte vanuit de doden. Dat is heel interessant. Je leest in Johannes 11 — ik heb er geen dia van, maar lees maar even mee in de Bijbel: "Er was iemand ziek, Lazarus van Bethanië, het dorp van Maria en haar zuster Martha." En Maria was het die de Heer gezalfd had met mirre en Zijn voeten met haar haren had afgedroogd. Er wordt dus al van tevoren gezegd: dat was die Maria die later de Heer Jezus zou zalven. Nu wordt die geschiedenis verhaald, en vervolgens wordt er gezegd dat dit in Bethanië was, waar Lazarus eerder door Jezus was opgewekt. Op de een of andere manier worden beide gebeurtenissen op die manier aan elkaar gekoppeld. Dat was in Bethanië.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1607" title="Speel af vanaf 26:47">▶ 26:47⟨/button> ⟨span>De Betekenis van Bethanië: het Huis van de Opgestane⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Bethanië: 'beth' betekent huis — denk aan Bethlehem, het huis van brood — en 'ani' is het Hebreeuwse persoonlijk voornaamwoord voor 'ik'. Beth-ani betekent dus zoiets als 'het huis ben ik', of eventueel 'mijn huis'. We hebben ons daar bij een andere gelegenheid al eens mee beziggehouden, want eigenaardig genoeg blijken er in het Johannesevangelie twee Bethaniën te zijn. Er is ook een Bethanië in het Over-Jordaanse waar de Heer Jezus vertoefd heeft. Dat hebben we toen ook al eens vastgesteld, en toen heb ik ook dit plaatje laten zien. Maar omdat het nu opnieuw aan de orde komt, laat ik het nog een keer zien.⟨/p> ⟨p>Hier ziet u de plattegrond. Dit is Jeruzalem. Als u het mij vraagt, ligt de tempel iets meer naar het zuiden, maar dat doet er nu verder niet toe. Hier hebt u dan de Olijfberg, die oostelijk van Jeruzalem ligt. Om daar te komen, ga je door het Kidrondal, de vallei tussen Jeruzalem en de Olijfberg. Als je door het Kidrondal ging, kwam je in de tuin van Gethsemane. Dan ga je omhoog en kom je helemaal daar aan de top, of net over de top, in Betfagé. Als je de route nog verder vervolgt aan de oostkant van de Olijfberg, dan kom je in Bethanië. De afstand die hier staat aangegeven is één mijl. Eigenlijk was deze afstand een sabbatsreis. Ik kom daar straks nog even op terug, want dat is buitengewoon boeiend.⟨/p> ⟨p>Laat ik nog een paar markante schriftplaatsen opnoemen waarin dit specifieke Bethanië genoemd wordt. In Markus 11 vers 1 staat: "En toen zij dicht bij Jeruzalem kwamen, bij Betfagé en Bethanië aan de Olijfberg, zond Hij twee van zijn discipelen uit." In Lukas 19 vers 29 lees je: "En het geschiedde, toen Hij dicht bij Betfagé en Bethanië kwam bij de berg genaamd Olijfberg, dat Hij twee van zijn discipelen uitzond." En nog een passage in Lukas 24 vers 50 en 51, aan het slot van het Lukasevangelie: "En Hij, de Heer Jezus, leidde hen naar buiten tot bij Bethanië en Hij hief de handen omhoog en zegende hen. En het geschiedde, terwijl Hij hen zegende, dat Hij van hen scheidde."⟨/p> ⟨p>Hier is het dus geweest: bij Bethanië op de Olijfberg. Dat was al duidelijk, maar het was ook heel uitdrukkelijk bij Bethanië dat de Heer Jezus zegenend ten hemel voer. Daarmee is deze plaats heel duidelijk gekoppeld aan meer dan alleen de opwekking van Lazarus, waarin de Heer Jezus overigens Zichzelf betoonde de opstanding en het leven te zijn. Bethanië is ook in een ander opzicht aan Hem gelinkt, namelijk aan het vertrek van de Heer Jezus.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1826" title="Speel af vanaf 30:26">▶ 30:26⟨/button> ⟨span>Lazarus als Verwijzing Naar het Nieuwe Hogepriesterschap⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Eerst trouwens nog even dit over Lazarus. Misschien dat we de gedachten al eens hebben overwogen, ik denk het eerlijk gezegd wel, maar dan wil ik er nu toch nog even op wijzen dat die Lazarus waar Johannes 11 over gaat, ook een type is van Christus. Niet alleen maar omdat de Heer Jezus zegt dat zijn opstanding uitbeeldt dat Hij de opstanding en het leven is, maar het zit ook vast aan zijn naam.⟨/p> ⟨p>Bij ons wekt de naam Lazarus natuurlijk altijd heel andere associaties op. Daar ga ik het nu even niet over hebben, al heeft dat trouwens ook Bijbelse oorsprongen. In de volksmond betekent 'een lazarus' zijn dat je helemaal tot niks meer in staat bent. Dat heeft natuurlijk te maken met de geschiedenis in Lucas 16, of de gelijkenis zo u wilt, van de man die daar aan de poort lag en stierf. Dat was Lazarus.⟨/p> ⟨p>Maar ik bedoel eigenlijk de bekendste... nou ja, terwijl ik het zeg begin ik ineens te aarzelen. De eerste keer dat deze naam genoemd wordt, is namelijk in Genesis. Dat was de knecht van Abraham, een Damaskener, een man uit Damascus dus. Die man heette Eliëzer. Dan zeg je misschien: "Ja, maar dat is toch iets anders dan Lazarus?" Nee, toch niet. Lazarus is de Griekse vorm van de Hebreeuwse naam Eliëzer. Dus de naam is Eliëzer en als je het op zijn Grieks zegt, dan zeg je Lazarus.⟨/p> ⟨p>Eliëzer betekent trouwens 'mijn God helpt'. 'Eli' betekent 'mijn God'. Denk aan: "Eli, Eli, lama sabachtani?" — "Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?" 'Eli' is 'mijn God' en 'Ezer' betekent 'hulp'. Mijn God helpt, of: mijn God is mijn hulp.⟨/p> ⟨p>Maar waarom zeg ik dat nu ook? Omdat er ook een Eliëzer was die de zoon was van Aäron en dus de tweede hogepriester. Beluister dat even met typologische oren, om het zo te zeggen. Het was de tweede hogepriester, niet de eerste. In termen van het hogepriesterschap heb je het eerste hogepriesterschap, dat van Aäron onder het oude verbond, en je hebt het hogepriesterschap dat daarna kwam. Dat is het tweede hogepriesterschap onder het nieuwe verbond. Dat speelt een grote rol, met name in de Hebreeënbrief. Want dat is een heel bijzondere hogepriester: de hogepriester naar de ordening van Melchizedek, waarover heel veel te vertellen is.⟨/p> ⟨p>Dit betekent dus dat die Lazarus die opgestaan is, eigenlijk verwijst naar de tweede hogepriester. De blijvende, die opstond in nieuw leven. Dat zit er allemaal in besloten en in verborgen. Als je eenmaal de Bijbelse waarheid leert kennen, dan ga je dat ook in al dat soort verhalen en naamgevingen herkennen. Maar er is nog iets waar ik net al even op doelde.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2066" title="Speel af vanaf 34:26">▶ 34:26⟨/button> ⟨span>De Olijfberg en de Sabbatsreis als Type van Deze Tijd⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Bethanië is ook heel uitdrukkelijk gelinkt aan Jezus' hemelvaart. Aan de opwekking van Lazarus wordt het heel uitdrukkelijk gekoppeld, maar ook aan Jezus' hemelvaart. En moet u daar nou eens even aan denken? Dat vind ik weer zo mooi. Kijk, je hebt aan de ene kant de stad Jeruzalem. Nou, dat staat model voor de stad van de grote Koning. Dat is de stad waar de Zoon van David straks Zijn troon zal hebben en waar Hij de vervallen hut van David, die dynastie die ten onder is gegaan, weer zal herstellen en opbouwen. Vanuit Jeruzalem zal Hij de troon van David gaan bezetten. En niet alleen over Israël, maar zelfs over de hele wereld gaan heersen; daar staat het Jeruzalem-model voor het Koninkrijk dat openbaar gemaakt wordt. Dat is Jeruzalem.⟨/p> ⟨p>Maar Bethanië, dat op de Olijfberg ligt, dat ligt daarvóór. Zo staat het ook heel uitdrukkelijk: de Olijfberg die voor Jeruzalem ligt. Dus je hebt Jeruzalem, de plaats waar de Koning regeert, een beeld van het toekomende Koninkrijk. En je hebt de Olijfberg die voor Jeruzalem ligt. Maar nu bedoel ik het niet alleen in ruimte, maar ook in tijd, namelijk als embleem van Zijn hemelvaart. Hij ging ten hemel vanaf de Olijfberg. Daar zal Hij trouwens ook weer de draad oppakken, want Zijn voeten zullen daar ook weer staan. Maar niettemin: in eerste instantie staan de Olijfberg en Bethanië als type voor Christus' heengaan.⟨/p> ⟨p>Daar waar Hij verblijft — want dat is waar we eigenlijk naartoe gebracht worden in deze geschiedenis — Jezus verblijft in het huis in Bethanië. En dat is wat ik er eigenlijk mee wil zeggen: dat spreekt van de tegenwoordige tijd. De Heer Jezus heeft het aardse toneel verlaten. Dat is de situatie nu. Straks zal Hij heersen vanuit Jeruzalem en Zijn Koninkrijk openbaren, maar daarvóór heeft Hij al een huis in het verborgene. Niet in Jeruzalem, maar daarbuiten, daarvóór. En dat spreekt inderdaad van de tegenwoordige tijd. In het Johannesevangelie zien we overal van die verborgen heenwijzingen naar de tegenwoordige tijd. Wat er gebeurde in dat huis daar in Bethanië, staat model voor de tegenwoordige tijd.⟨/p> ⟨p>Dat is Bethanië, en nou zeg ik nog iets. Want wat lees je in Handelingen 1 vers 12? Dat is wanneer de discipelen terugkeren nadat de Heer Jezus ten hemel is gevaren. Lucas verhaalt dat twee keer: hij sluit zijn Evangelie ermee af in Lucas 24, dat het in Bethanië was, die geschiedenis van de hemelvaart. En hij begint zijn tweede boek er ook weer mee, Handelingen 1. Dan lees je dat als die gebeurtenis verhaald is en het verslag daarvan is gegeven, zij weer terugreisden naar Jeruzalem. Handelingen 1 vers 12 zegt: "Toen keerden zij terug naar Jeruzalem van de berg genaamd de Olijfberg, die dicht bij Jeruzalem is, een sabbatsreis daarvandaan."⟨/p> ⟨p>Verbind de puntjes nou eens met elkaar. Wat zie je dan? Een sabbatsreis, dat is — vraag het een Jood — 2000 el. Daar is trouwens een reden voor waarom men dat zo noemt, want die 2000 el kom je nogal eens een keertje tegen. Maar waar het nu even vooral om gaat, is dat dit de afstand is tussen Bethanië, of de Olijfberg, en Jeruzalem. Oftewel: tussen Zijn heengaan en Zijn terugkeer, tussen Zijn eerste komst en Zijn tweede komst. Wat ligt daartussen? Dat is een sabbatsreis van 2000 el.⟨/p> ⟨p>Het is dezelfde afstand die er ook was toen Israël het beloofde land inging en onder leiding van Jozua achter de ark aanging en door de Jordaan ging. Dan staat er: de ark ging eerst door de Jordaan en Israël volgde de ark en Jozua, maar op een afstand van ongeveer 2000 el. Dus Israël volgt de ark, volgt Jozua, volgt haar Messias in de weg door dood en opstanding, de doods-Jordaan. Maar dat doet ze wel met een gepaste afstand, namelijk een sabbatsreis van 2000 el. En dat is een ruimtelijke aanduiding, een ruimtelijke afstand, maar het is natuurlijk ook een tijdafstand. Want het verschil is inderdaad twee millennia: twee dagen, oftewel 2000 jaar, zoals de Heer dan rekent. Zodat je inderdaad weer bepaald wordt bij Bethanië bij de tegenwoordige tijd. Dat is dat wat 2000 el verwijderd is van Jeruzalem. Mooi hè, hoe dat soort lijnen onder de oppervlakte van de tekst liggen. Ik bedoel, er wordt hier een geschiedenis verhaald, maar ga nou maar eens een keertje spitten en dan kom je al dit soort goudkorrels tegen. Waarvan akte.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2449" title="Speel af vanaf 40:49">▶ 40:49⟨/button> ⟨span>Gemeenschap Tijdens de Avondmaaltijd in Bethanië⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Jezus kwam dan zes dagen voor het Pascha in Bethanië, waar ook Lazarus was, die Jezus opwekte vanuit de doden. Aha, de opgestane was er dus ook. Eigenlijk is dat de gedachte: hij was daar ook. Jezus wekte hem op vanuit de doden. Waarom moet dat er zo specifiek bij vermeld worden? Dat zou je kunnen afvragen, want speelt hij nu zo’n grote rol in deze geschiedenis?⟨/p> ⟨p>Nou, in het verhaal zelf niet direct. Hoewel, daar zou je ook weer wat tegenin kunnen brengen, want uiteindelijk blijkt die Lazarus wel een heel belangrijk punt te zijn. Een heleboel mensen gaan immers naar Jezus toe, juist ook om Lazarus tegen te komen. Dus ik nuanceer ook een beetje wat ik zojuist zei. Maar goed, in ieder geval: wie was daar ook? Lazarus. Moet je je trouwens even voorstellen hoe spectaculair dat is. Dat daar iemand was die inmiddels al vier dagen in het graf had gelegen, en die daar nu... ja, inmiddels zijn we denk ik weer een maand of twee verder nadat dit gebeurd is. Ik weet het niet precies, maar in die orde moeten we denk ik denken. En dan is die Lazarus daar dus, opgestaan en wel.⟨/p> ⟨p>Ja, waar is hij? Daar in Bethanië. 'Zij dan', zo staat er, 'maakten daar in Bethanië, waar ook Lazarus was, voor hem een avondmaaltijd.' Ik denk niet zozeer dat het het huis van Lazarus is, maar gewoon daar in Bethanië. Daar heb ik een hele goede reden voor, want je leest namelijk in Matteüs 26 en Marcus 14 dat het in het huis van Simon de melaatse was. Dus het was niet in het huis van Lazarus. Lazarus was er wel, maar hij was niet de gastheer. De gastheer was Simon, de melaatse. Ik ga ervan uit dat hij zo genoemd werd omdat hij ooit melaats was, niet omdat hij op dat moment melaats was. Want dan zou hij... dat is immers zo buitengewoon besmettelijk. Zulke mensen moesten op grote afstand blijven en buiten de gemeenschap staan. Maar goed, hij bleef zo heten.⟨/p> ⟨p>Ze maakten daar in Bethanië dus voor hem een avondmaaltijd. Wanneer dat precies geweest is? Hij arriveerde op de vrijdag, zes dagen voor het Pascha. Ze maakten voor hem een avondmaaltijd; was dat dan diezelfde avond, of was het de avond daarna? Dus zeg maar sabbatsavond, zaterdagavond, na de negende Nisan? Wie zal het zeggen.⟨/p> ⟨p>Ja, en dan zet ik er nog iets heel cryptisch bij: was het misschien Jezus' geboortedag? Voor de goede orde: dat blijkt totaal niet uit de tekst. Je zou natuurlijk kunnen uitpakken en zeggen: 'Ja, natuurlijk, dit was gewoon een verjaardagsmaaltijd.' Maar je leest namelijk in Lukas 2 vers 42 dat de Heer Jezus optrok in die dagen. Hoe staat het er nou precies? 'En toen Jezus twaalf jaar werd, trok hij op naar Jeruzalem.' Er staat letterlijk: niet toen hij het was geworden, maar toen hij twaalf jaar ⟨em>werd⟨/em>. Als je de tekst heel letterlijk leest, dan betekent dat dus dat Jezus twaalf werd, oftewel zijn verjaardag vierde of in ieder geval zijn geboortedag had in de tijd dat hij optrok naar Jeruzalem voor het Pascha. Aangezien ze op de veertiende al in Jeruzalem moesten wezen, moesten ze vanuit Nazareth natuurlijk al een paar dagen van tevoren vertrekken. In die tijd is hij twaalf geworden; oftewel, dan weet je ook wanneer hij geboren is.⟨/p> ⟨p>En daar komt één datum, als u het mij vraagt, heel erg voor in aanmerking: de tiende Nisan. Dat is namelijk de dag dat het lam in huis genomen moest worden, om vervolgens vier dagen later, op de veertiende, geslacht te worden. Dus als u het mij vraagt – en ik zeg het met een slag om de arm en de nodige voorzichtigheid – als u mij vraagt wat de dag is geweest waarop de Heer Jezus in het huis van Israël zijn intrede deed, oftewel wanneer hij werd geboren, dan zeg ik: dat is de tiende Nisan geweest. 'In mijn huis', ja. Hè? Ja. Ja. En nu wordt het wel heel erg... dan ga je heel veel lijnen door elkaar halen. Laten we het... het is al zwaar typologisch, we zitten onder de oppervlakte. Dit doet voor mij een verhaal... of laat ik het anders zeggen: dit doet voor de bijbelstudie van Johannes 12 niet ter zake. Maar laat ik het zo zeggen: er zijn goede redenen om aan te nemen dat dit inderdaad juist in de tijd was dat Jezus zijn geboortedag had. Of hij die vierde, dat doet er helemaal niet toe. In elk geval: Jezus arriveert daar en daar wordt voor hem een avondmaaltijd bereid.⟨/p> ⟨p>En dan staat er: 'en Marta bediende'. Nou, dat noemen ze dan stereotypisch. Want van Marta weten we eigenlijk niet anders dan dat zij een bediende was. Ik heb me trouwens laten vertellen dat de naam Marta 'vrouw' of 'meid' betekent. Dat heeft bij ons ook de betekenis van dienstmeid. Inderdaad, dat zit zelfs al in de naam Marta besloten. Je leest in Lukas 10 dat de Heer Jezus... nou, laat ik het gewoon voorlezen. Hij komt daar in het huis van Maria en dan staat er: 'Marta echter werd in beslag genomen door het vele bedienen. En ze ging bij hem staan en zei: Heer, trekt u het zich niet aan dat mijn zuster mij alleen laat dienen? Zeg haar dan dat zij mij komt helpen.'⟨/p> ⟨p>En dan corrigeert de Heer Jezus haar; dat is een bekend woord natuurlijk: 'Marta, Marta, je maakt je zorgen over vele dingen, maar Maria heeft het goede deel gekozen.' Eigenlijk zegt hij tegen Marta: 'Zij heeft het goede deel gekozen. Kom jij nou ook gewoon eens hier zitten, joh. Gewoon luisteren. Luister naar wat ik te vertellen heb en laat dat dienen nu maar even zitten.' Je kunt natuurlijk honderd argumenten noemen, die Marta natuurlijk ook kon verzinnen: 'Ja, maar er moet toch gediend worden?' De Heer zegt: 'Dat komt wel. Ga maar gewoon luisteren naar dat Woord. Dat is meer dan genoeg.' Het is een hele kwestie hoor, wat daar eigenlijk aan vastzit. Woord of werken? Luisteren of... nou ja, dat wat Marta koos. Hier in Johannes lees je overigens volstrekt neutraal: 'Marta bediende'.⟨/p> ⟨p>En over Lazarus staat er nu dat hij een van hen was die samen met hem aanlagen aan tafel. Want de Heer Jezus was daar, maar ook zijn discipelen waren daar aanwezig, zoals blijkt uit de rest van de geschiedenis. Maar één wordt er met name weer genoemd, voor de tweede of misschien inmiddels de derde keer: dat Lazarus daar ook was, namelijk hij die door Jezus uit de doden was opgewekt. Daar was dus gemeenschap, daar in dat huis. Men ligt daar samen aan met hem die opgestaan is. Men houdt daar een maaltijd en dat is een beeld van gemeenschap. Je deelt daar de eenheid met elkaar en die vier je met elkaar. Daar wordt het glas opgeheven, daar eet je met elkaar. Dat is een prachtig beeld van onderlinge gemeenschap. En Lazarus was één van hen. Heel bijzonder voor dat verblijf daar in Bethanië. Ik zie dat het bijna negen uur is; misschien is het goed dat we, voordat we naar vers drie gaan, eerst even pauzeren. Zullen we de draad weer oppakken? Het laatste wat we lazen in Johannes 12 vers 2 was: 'Lazarus nu was één van hen die samen met hem – met Jezus dus – aanlagen aan tafel.'⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3040" title="Speel af vanaf 50:40">▶ 50:40⟨/button> ⟨span>Maria's Kostbare Nardusmirre en de Balseming⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maria nam een pond echte, pure en kostbare zalfolie van nardus. Dat pond was in dit geval een Romeins pond, wat neerkomt op iets minder dan ons pond: geen 500 gram, maar ongeveer 327 gram en nog wat. Het was een behoorlijke hoeveelheid, zeker als je bedenkt dat dit echte, kostbare zalfolie van nardus was. We zullen later in de geschiedenis zien dat het een waarde vertegenwoordigde van driehonderd denariën. Dat is een dik jaarloon, want één denarie was een dagloon. Het was dus echt een buitengewoon kostbare olie die hier aan de orde is.⟨/p> ⟨p>In de Griekse tekst wordt voor deze olie het woord 'mirre' gebruikt. Dat woord is verwant aan het Hebreeuwse 'Mara', wat 'bitter' betekent. Het eigenaardige is dat de naam Maria daar ook mee verband houdt: Mara, Maria, mirre. Als je de klinkers weghaalt, wat je in het Hebreeuws moet doen om de stam van het woord te zien, dan houd je alleen de medeklinkers over en zie je de verwantschap direct. Ik moet daarbij ineens denken aan een misschien nog wel bekendere Mara: Naomi. Zij zei: "Noem mij maar Mara en geen Naomi meer, want de Almachtige heeft mij veel bitterheid aangedaan." Ook kennen we natuurlijk de geschiedenis van Israël dat aankomt bij een plaats die Mara heette. Daar was water dat zij hoopten te kunnen drinken, maar het bleek bitter en 'ziek' te zijn; het was giftig en je ging eraan dood als je ervan dronk. Mozes wierp er een stuk hout in en toen werd het water gezond. Het hout maakte het verschil. Eerst was het bitter en daarna werd het gezond, en wat daar tussenin zat, was het hout — het kruis uiteraard. Dat maakt het grote verschil: daarvóór is het bitter, ziek en dood, en daarna wordt het levend, genezend en krachtig.⟨/p> ⟨p>Mirre wordt overigens nogal eens genoemd in de Bijbel en voor allerlei doeleinden gebruikt: cosmetisch, medicinaal en zelfs als smaakstof in alcoholische dranken. Maar in de Bijbel is het vooral bekend vanwege de balseming; mirre werd gebruikt als een specerij. Eigenaardig genoeg kennen we mirre misschien nog wel het beste van het kerstverhaal. Toen de magiërs bij de Here Jezus kwamen — Hij was inmiddels al een kind van bijna twee jaar oud — brachten zij kostbaarheden mee: goud, wierook en mirre.⟨/p> ⟨p>Bij de Joden werd mirre specifiek gebruikt voor de balseming. Laten we dat even lezen in Johannes 19, na het sterven van de Here Jezus op de veertiende nisan. Nicodemus, die voor de eerste keer 's nachts naar Hem toe kwam in Johannes 3, bracht een mengsel van mirre en aloë van ongeveer honderd pond. Dit was geen nardusmirre zoals die van Maria — je had immers allerlei soorten — maar een mengsel van mirre en aloë. Zij namen het lichaam van Jezus en bonden het in linnen windsels met de specerijen, zoals het bij de Joden gebruikelijk is om iemand ter aarde te bestellen. Hierachter zit de gedachte dat het lichaam ook na het sterven een grote waarde heeft. Feitelijk zit daarin het concept van de opstanding al besloten. Stel je voor dat het lichaam alleen maar een stoffelijk overschot zou zijn dat we 'wegdoen' omdat het toch om de onsterfelijke ziel gaat. Nee, in de Bijbel is het lichaam ook na het sterven buitengewoon belangrijk. Het gaat er niet om dat de Heer het lichaam niet meer zou terugvinden als het bijvoorbeeld verbrand is, maar het gaat om wat daarin wordt uitgebeeld: dat het lichaam na het sterven nog een enorme toekomst te wachten staat, namelijk de opstanding. Alle hoop is verankerd in de opstanding. Vandaar ook dat het lichaam zo verzorgd en gebalsemd werd. Jozef deed dat destijds ook. Hij kreeg weliswaar geen piramide, maar hij werd wel gebalsemd en zijn lichaam werd eeuwen later zelfs meegenomen bij de uittocht uit Egypte. De kist met het gebalsemde lichaam van Jozef werd al die tijd meegedragen om uiteindelijk begraven te worden bij de anderen. Dat was allemaal met het uitzicht op de opstanding, want die verwachting had Jozef ook. In het gebruik van mirre bij de balseming zit dus de gedachte dat het lichaam van belang is vanwege de opstanding.⟨/p> ⟨p>Maria nam dus een pond echte, kostbare zalfolie van nardus. Ik heb dat eens nagekeken: nardus is een kruid dat gewonnen wordt uit de wortelstok van het narduskruid. Dat spul had al een hele reis afgelegd, want het kwam helemaal uit het noorden van India, uit de Himalaya, het gebied waar ook de Mount Everest ligt. Je begrijpt dat als het van zo ver moest komen, er een behoorlijk prijskaartje aan hing; vandaar dat het zeer kostbaar was. Over die olie kom ik straks nog even te spreken.⟨/p> ⟨p>Maria nam dus een pond echte, kostbare zalfolie. Je kunt elk woordje onderstrepen om de betekenis ervan te belichten. Als je Johannes 12 vergelijkt met Marcus 14, lees je nog een interessant detail. Marcus schrijft dat toen de Here Jezus in Bethanië was in het huis van Simon de melaatse, er een vrouw kwam met een albasten kruik vol echte, kostbare nardusmirre. Dat is wat Johannes ook vermeldt, maar Marcus voegt eraan toe dat zij de albasten kruik brak en de mirre over Zijn hoofd goot. Dat is eigenaardig, want Johannes spreekt alleen over het feit dat de voeten van de Here Jezus werden gezalfd. Marcus en Mattheüs wijzen er echter op dat het op Zijn hoofd werd gegoten. Sommigen zien daar een tegenstelling in, maar dat is het helemaal niet. Als olie op het hoofd wordt gegoten, druppelt het vervolgens naar beneden. Ik kom daar straks nog op terug, want daar is een heel mooi Bijbels voorbeeld van; er is een prachtige Psalm over hoe zalfolie kan neerdalen. Maar eerst nog even dit: die nardusmirre, die kostbare inhoud, zat in een kruik, een albasten kruik. Maar die kruik moest gebroken worden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3611" title="Speel af vanaf 01:00:11">▶ 01:00:11⟨/button> ⟨span>De Gebroken Albasten Kruik: een Schat in Aarden Vaten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik ben daar erg mee bezig, want aankomende zondag in Zoetermeer hoop ik te gaan spreken over het vervolg van de geschiedenis van Gideon. En dan gaat het ook weer over kruiken, over een kruik die kapotgegooid moet worden; kruiken die kapotgegooid moeten worden en waar dan licht uit vrijkomt. Daar wil ik dieper op ingaan.⟨/p> ⟨p>Het idee daarbij is dat de mens een aardevat is. Je leest in de Petrusbrief dat van de vrouw gezegd wordt dat zij het zwakkere vat is, het zwakkere vaatwerk. Waaruit je, als je strikt leest, kunt afleiden dat de man dus het zwakke vat is. Toch? Het zwakke vat is de man en het zwakkere vat is de vrouw. Ja, het wordt namelijk in de vergrotende trap gebruikt — in de overtreffende trap... nee, in de vergrotende trap, sorry.⟨/p> ⟨p>Maar in ieder geval, het gaat mij er even om dat het aardevat dat de mens is, kapot moet. Daar gaat het om. We hebben het er in de pauze uitgebreid over gehad dat dit vergankelijk bestaan — want dat is wat een aardevat eigenlijk is, een kruik — kapotgaat. Het is wel een natuursteen, het is geen aardewerk. Geen aardewerk? Nee, maar het is wel een vat. Albast is een... ja, albast. Ik heb me er verder niet mee beziggehouden, maar het idee is vooral dat het een kruik was en dat die kapot moest. Hij moest kapot. Waarom?⟨/p> ⟨p>Ik heb zelfs begrepen trouwens dat het aangeleverd werd in een vat. Ik kan het niet Bijbels bewijzen, maar het lijkt mij wel logisch. En dat dan de hals kapotgeslagen werd, zodat de inhoud vrijkwam. Het ging om de inhoud en dat aardevat is breekbaar. Paulus zegt dan in 2 Korinthiërs 4: "Wij hebben een schat in aarden vaten." Het gaat om wat erin zit. Hoe graag we ook praten over dat aardevat, dat gaat toch een keertje vervangen worden door een gouden vat trouwens. Daar ga ik het nu niet over hebben.⟨/p> ⟨p>Opmerkelijk is dat het in een albasten kruik zat die werd gebroken. Zo nam ze het dus en ze goot het over zijn hoofd. Hier staat dan in Johannes 12 dat ze de voeten van Jezus insmeerde. Maar hoe kwam het dan op zijn voeten? Nou, eerst dus: de kruik brak.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3785" title="Speel af vanaf 01:03:05">▶ 01:03:05⟨/button> ⟨span>De Zalving van de Messias en de Voeten van de Vreugdebode⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het hoofd werd gezalfd. Let er eens op wat daarin besloten ligt: Jezus werd de Gezalfde. Zij deed dit, zo zullen we later in de geschiedenis zien, met het oog op de begrafenis. Eigenlijk balsemde zij Hem hier feitelijk al. Het was een soort van anticiperen, een vooruitgrijpen op wat pakweg een week later daadwerkelijk zou gebeuren. Letterlijk zelfs; als dit de zaterdag was, dan lag Hij een week later in het graf. Met het oog daarop heeft zij dit ook gedaan, maar zij maakt Jezus tot Gezalfde. Wanneer ik zeg "Gezalfde", dan is dat precies het Hebreeuwse woord Mashiach: Messias of Christus. Het betekent allemaal gezalfd.⟨/p> ⟨p>De olie daalde vervolgens neer op Zijn voeten. Ik denk dan aan wat we lezen in het boek de Psalmen, een Davidische psalm, vers 1 van Psalm 133. Een lied van de opgangen, Davidisch. Zie hoe goed en hoe liefelijk het is als broeders ook tezamen wonen. Dat is trouwens Bethanië, hè? Hoe liefelijk is het daar, de geur alleen al. Het is als de goede olie op het hoofd, neerdalende op de baard van Aäron, die neerdaalt op de zoom van zijn aangemeten klederen.⟨/p> ⟨p>Het idee is dat hier de hogepriester gezalfd wordt. Aäron werd de hogepriester en hij werd op zijn hoofd gezalfd. Je kunt het heel gemakkelijk visualiseren: hij werd overgoten met olie en vervolgens kwam het op zijn baard. Dat is een uitbeelding van wat uit zijn mond uitgaat, van zijn woord dus. Vervolgens daalt het neer tot op de zoom van zijn klederen. Het hogepriesterlijk aangemeten kleed van Aäron had een heel bijzondere zoom met granaatappeltjes en belletjes ertussen. Als hij in het heiligdom was, dan zag niemand hem, maar men hoorde hem wel. Waar denken we dan aan? Dan denken we weer aan de tegenwoordige tijd. Maar het gaat me er nu vooral om dat Hij werd gezalfd, dat het neerdalde op Zijn baard en vervolgens helemaal bij Zijn voeten terechtkwam.⟨/p> ⟨p>In Psalm 133 staat er nog bij: de dauw van de Hermon die ook neerdaalt, maar dan op de bergen van Sion, want daar bepaalt JAHWEH de zegen: leven tot in de aeon. Dan weet je meteen waar die olie een beeld van is, namelijk van zegen en van leven dat neerdaalt. Straks zal het neerdalen op de bergen van Sion en hier daalt het neer op de Olijfberg die voor Jeruzalem ligt. Voorafgaand ook, daar in het huis van de Heere, Bet-Ani, waar de Opgestane is.⟨/p> ⟨p>Je ziet dus dat er nog bij staat: "en smeerde de voeten van Jezus in." Wanneer je denkt aan de voeten, dan heb je het over de zoom van Aärons kleed waar iets bijzonders mee aan de hand was. Maar ook bij de voeten is er een tekst waar ik heel sterk aan moet denken, en dat is Jesaja 52. Als ik die tekst hoor, dan hoor ik de klanken van de Messias daarin doorklinken: "Hoe liefelijk zijn op de bergen de voeten van de vreugdebode die vrede aankondigt, die een goed bericht, een goede boodschap brengt, die heil en redding verkondigt, die tot Sion spreekt: uw God is Koning."⟨/p> ⟨p>Hier wordt gezegd hoe goed dat woord en die boodschap is, maar het gaat ook om de voeten. Het idee daarbij is niet alleen wat er gezegd wordt, maar ook waar het gebracht wordt. Het idee bij die voeten van de vreugdebode is niet alleen wat die vreugdebode zegt — dat wat uit zijn mond uitgaat — maar vooral ook waar hij naartoe gaat. Later wordt dit ook weer aangehaald door Paulus en die zegt dat het gaat tot aan de einden der aarde. Dat is vandaag ook aan de orde: het gaat tot aan de einden der aarde. Daar wordt die goede boodschap gebracht, vandaar ook: hoe liefelijk zijn die voeten van Hem.⟨/p> ⟨p>En dan gaan we verder: "en droogde zijn voeten met haar haren." Hier wordt niet gesproken over tranen, zoals wel het geval was bij die zondares. Misschien heeft deze Maria ook wel gehuild, dat weet ik niet, maar het staat er in ieder geval niet bij. Je moet dat er dus ook niet bij gaan verzinnen. Zij droogde met die nardus, die kostbare nardusmirre, Zijn voeten met haar haren.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4155" title="Speel af vanaf 01:09:15">▶ 01:09:15⟨/button> ⟨span>Het Huis Vervuld met de Geur van Opstandingsleven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En het woonhuis werd vervuld van de geur van de zalfolie. Dat is zo'n prachtige gedachte. Natuurlijk is dat gewoon historisch; daar in Bethanië werd dat hele huis gevuld met die lieflijke geur van die nardusolie. Maar nu ook even de actuele betekenis voor ons vandaag. Nu is de Heer verborgen. Hij is vertrokken vanaf de Olijfberg. Hij is nog niet daar in Jeruzalem, maar waar is Hij? Nou, Hij is in een huis. Hij is hier in de verborgenheid, in de beslotenheid, en daar houdt Hij maaltijd. En waar Hij nu woont, daar is het vervuld van de lieflijke geur van leven dat voortkomt uit Zijn dood.⟨/p> ⟨p>Want dat is die zalfolie, hè? De zalfolie spreekt inderdaad van leven dat voortkomt uit de dood. Olie trouwens altijd. Olijfolie is ook dat wat voortkomt uit de dood en feitelijk daarmee dus ook van leven dat sterker is dan de dood. Nou, dat is toch een lieflijke geur? Natuurlijk, zij deed dit met het oog op de begrafenis, maar wat komt er voort uit Zijn dood? Dat is een lieflijke geur, namelijk onvergankelijk leven, opstandingsleven. En het hele huis daar werd, natuurlijk was dat letterlijk zo, vervuld van die lieflijke geur.⟨/p> ⟨p>Ik moet trouwens ook denken aan de uitdrukking die in dat verband standaard gebruikt wordt voor de offerandes, voor de brandoffers in het Oude Testament. Daar lees je: "Het was een lieflijke reuk des Heren", zo staat het in de vertaling. Dus dan werd er een dier geslacht. Was dat een lieflijke reuk? Nee. Maar na de slachting steeg het vervolgens op op het altaar en dat was voor God een lieflijke reuk. Wij zouden zeggen: wat een stank zal dat daar geweest zijn, maar voor God was het een lieflijke reuk. Waarom? Dat is de typologie, de betekenis waar het naar verwijst. Namelijk dat wat na de dood komt, wat uit Zijn dood voortkomt, dat is een lieflijke reuk: opstandingsleven, echt opstandingsleven.⟨/p> ⟨p>Lazarus was daar. Iedere keer wordt het zo benadrukt en daarmee wordt ook gezegd: het gaat daar om de opstanding en het leven. En dat hele huis waar de Heer dus vertoeft, daar op de Olijfberg — nog niet in Jeruzalem, maar op de Olijfberg — dat is vervuld van die geur. Dat is dus lieflijkheid, eenheid, gemeenschap. We worden allemaal Lazarussen; ja, feitelijk wel. Opgewekte mensen. Daarmee krijg je een mooie switch in betekenis. Ik denk dat wij de echte zijn. De echte, ja. De echte Lazarus. Wil de echte Lazarus opstaan? Het antwoord is: hij is opgestaan. En dit is ook weer zo apart.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4372" title="Speel af vanaf 01:12:52">▶ 01:12:52⟨/button> ⟨span>Het Contrast met Judas en Zijn Besluit tot Overlevering⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het contrast in dat huis is groot. Aan de ene kant zien we wat hier nu geschilderd wordt: de eenheid en het leven. Maar aan de andere kant lees je — en daarom is deze geschiedenis vooral ook zo bekend geworden — over het contrast dat hier nu ineens ontstaat. Want er staat: "Maar Judas Iskariot, één van zijn leerlingen, die op het punt stond om Hem over te leveren, die zei..."⟨/p> ⟨p>Ik moet hier overigens nog even iets bij zeggen wat ik tot dusver nog niet verteld heb. Deze geschiedenis wordt hier in Johannes geplaatst vóór de intocht in Jeruzalem, of Zijn optocht naar Jeruzalem. Dat is namelijk het vervolg in Johannes 12, vanaf vers 12. In mijn Bijbel staat er ook boven: 'De intocht in Jeruzalem'. Maar als je dit leest in Matteüs 26 en Marcus 14, dan wordt het na de intocht verhaald. Meestal zegt men ook dat dit de avond is geweest vlak voor Jezus' sterven. Dat wordt weliswaar niet expliciet zo gezegd in Matteüs en Marcus, maar het wordt wel na de intocht verhaald. Laat ik het zo zeggen: waar je een bepaalde gebeurtenis plaatst, is nog iets anders dan te zeggen dat het toen ook gebeurde. Een indeling of het verhalen van een gebeurtenis hoeft niet strikt chronologisch te zijn.⟨/p> ⟨p>In Matteüs en Marcus is het eigenlijk een flashback. Misschien kan ik dat de volgende keer nog nader aantonen en ook grafisch laten zien waarom het in Matteüs en Marcus op een later tijdstip verhaald wordt. Ik denk namelijk dat het een terugblik is op wat er eigenlijk gebeurde. Wat is namelijk het geval? Terwijl Maria dit doet en Judas optreedt, vindt hier eigenlijk de grote omslag plaats. Hier besluit Judas dat Jezus moet worden overgeleverd. Er staat hier ook: "Maar Judas Iskariot, één van zijn leerlingen, die op het punt stond om Hem over te leveren." En inderdaad, dat is wat je daarna ook ziet gebeuren. Hij heeft aanstalten gemaakt; hier is dat idee bij hem geboren of ontstaan.⟨/p> ⟨p>Judas, zijn naam zegt het al. Zijn naam komt van Juda of van Judea en is daarmee een type van het Joodse volk. Ik weet dat sommige mensen daar heel veel moeite mee hebben omdat daar soms antisemitische conclusies uit getrokken zijn: Judas tegenover Jezus. Maar het idee zelf is volstrekt Bijbels. Judas is degene, één van de twaalf, die Jezus heeft overgeleverd aan de Joodse leidslieden. Wat zijn motief daarvoor precies geweest is, is nu nog niet aan de orde; dat komt ongetwijfeld in het komende seizoen nog ter sprake.⟨/p> ⟨p>Maar dat Judas een type is van Juda, dat zegt de naam al. Juda is degene die de Messias overlevert. En hier staat ook dat hij degene was die dat deed. Wel, hij staat daarmee eigenlijk model voor het Joodse volk en voor wat zij met hun eigen Messias hebben gedaan.⟨/p> ⟨p>Het is een heel opmerkelijk contrast. Aan de ene kant heb je dat huis dat gevuld is van opstandingsleven, waar eenheid en gemeenschap beleefd wordt. En aan de andere kant is daar die Judas, die juist daardoor getriggerd wordt. Ook omdat dit gebeurde met het oog op de begrafenis van de Heer Jezus. Dat is namelijk precies wat Judas niet wilde.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4666" title="Speel af vanaf 01:17:46">▶ 01:17:46⟨/button> ⟨span>Het Ware Motief van Judas: Jezus Forceren Koning te Worden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En Judas... u hoort mij nu even aarzelen, maar het komt erop neer dat Judas — later komt het nog wel wat uitgebreider aan de orde, maar ik wil het alvast even zo naar voren brengen — wilde dat Jezus zich zou openbaren als de Christus en Zijn koningschap zou claimen. Dat wilde hij. Terwijl de Heer Jezus altijd strikt had gezegd: "Ga niet vertellen dat Ik de Christus ben." Hij verbood het Zijn discipelen met nadruk om dat te vertellen. Het was dus bekend binnen de kring van de intimi, maar de Heer Jezus wilde absoluut niet dat het in de openbaarheid kwam.⟨/p> ⟨p>Als het dan expliciet door Petrus gezegd wordt: "U bent de Christus, de zoon van de levende God," dan zegt de Heer Jezus: "Vlees en bloed heeft jou dat niet geopenbaard, maar mijn Vader die in de hemelen is." En daar staat bij dat Hij ten strengste verbood om dit verder te vertellen. Wat Judas gedaan heeft, is dat hij juist wilde dat dit wél verteld zou worden; dat Jezus nu eindelijk eens Zijn koningschap zou claimen en zich als Christus zou openbaren. Om Hem daartoe te forceren, heeft hij dit verteld aan de overpriesters. Dan moest Jezus, om het even modern te formuleren, 'uit de kast komen'.⟨/p> ⟨p>Judas was helemaal niet van plan dat Jezus zou sterven. Integendeel, hij wilde niet dat Jezus zou sterven. Net als Petrus trouwens. Als Petrus bij die gelegenheid waar ik zojuist aan refereerde, hoort dat de Heer Jezus zegt dat Hij overgeleverd zal worden, dan zegt Petrus: "O, absoluut niet! Dat zal niet gebeuren." En dan zegt de Heer Jezus: "Ga weg achter Mij, tegenstander, Satan! Want je bent bedacht op de dingen van de mensen, niet van God." Jezus zei: "Ik moet sterven." Dat wilden Petrus en Judas toen niet, en zij wilden dat koste wat het kost verhinderen.⟨/p> ⟨p>Judas heeft naar het Sanhedrin toe duidelijk gemaakt dat Hij claimt de Christus te zijn. Vandaar ook dat je later leest bij het proces voor het Sanhedrin dat de hogepriester op een gegeven ogenblik, als er onvoldoende getuigen zijn, zijn gewaad scheurt en zegt: "Ik bezweer je nu, nu moet je gaan vertellen: ben jij de Christus, de zoon van de levende God?" Jezus antwoordt: "Ja." Hoe wist die hogepriester dat dan? Wel, er was iemand die uit de school geklapt had. En dat is wat Judas gedaan heeft. Hij wilde dat de claim van Jezus niet verborgen bleef, maar geopenbaard zou worden.⟨/p> ⟨p>Vandaar ook dat hij hier getriggerd werd door iets wat deze vrouw deed met het oog op de begrafenis. Dat wilde hij helemaal niet. Het is dus een heel ander plaatje dan wat altijd verteld wordt: dat Judas Jezus wilde laten sterven of dat hij een hekel aan Hem had. Helemaal niet. Hij had een heel ander idee. Hij wilde dat Jezus Koning zou worden, en om Hem daartoe te forceren heeft hij uit de school geklapt. Dus dan krijg je een heel ander beeld van Judas' motieven. We komen hier nog wel op terug, maar hier zie je in ieder geval dit: Maria staat hier tegenover Judas. Hij is het type van het Joodse volk dat hun Messias afwijst en verwerpt. Feitelijk bestaat daarin die verwerping.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4922" title="Speel af vanaf 01:22:02">▶ 01:22:02⟨/button> ⟨span>De Verontwaardiging over de Verspilling en de Kas⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zegt hij: "Waarom is deze zalfolie niet verhandeld voor driehonderd denaren en gegeven aan de armen?" Een denaar — we hadden het er al even over in verband met die kostbare zalfolie — is een dagloon. Dat lees je in Matthäus 20 en dat betekent dus dat driehonderd denaren driehonderd dagen werken is. Als je uitgaat van een zesdaagse werkweek — "zes dagen zult gij arbeiden" — dan komt dat aardig in die richting als je de feestdagen en hoogtijdagen er nog even aftrekt. Driehonderd denaren is een jaarloon.⟨/p> ⟨p>Reken het maar eens even om; ik moet dit er trouwens ook eventjes bij betrekken. Gewoon naar de mens gesproken heeft Judas toch echt wel een punt, zou je zeggen. Hoe kostbaar! Het is onvoorstelbaar. Wat is een modaal jaarinkomen tegenwoordig? 30.000 of 40.000? Het maakt me even niet uit, maar het gaat erom dat dat bedrag wordt uitgegeven aan 325 gram nardusolie. Dat is zo kostbaar, en dat de Heer Jezus daarmee gezalfd wordt... Wat een verspilling van geld.⟨/p> ⟨p>Judas noemt het argument: "Waarom is deze zalfolie niet verhandeld voor driehonderd denaren en gegeven aan de armen?" Tegelijkertijd wordt dat argument door Johannes, die achteraf het hele plaatje compleet heeft, ontkracht. Er staat namelijk bij: "Hij zei dit echter niet omdat hij zich om de armen bekommerde." Dat was in ieder geval niet zijn hoofdmotief. Hij zei het omdat hij een dief was, het geldkistje had en de inkomsten droeg.⟨/p> ⟨p>Hij was een dief. Judas beheerde de kas en waarschijnlijk had hij interesse in geld. Daarin vertoont hij natuurlijk ook gelijkenis met de reputatie die Juda in het algemeen heeft, als u begrijpt wat ik bedoel: de connectie met geld en financiën. Maar hij was een dief. Dat wil niet in de eerste plaats zeggen dat hij daar geld uit nam, maar hij onthield het de armen. Hij potte dat geld gewoon op. Dat is wat ik eigenlijk bedoel te zeggen: hij onthield het geld aan de armen en dus potte hij het op.⟨/p> ⟨p>Als zijn motief inderdaad geweest is dat Jezus zich nu zou gaan openbaren nu Hij bij Jeruzalem was als de Koning, en dat Hij er eindelijk openlijk voor uit zou komen dat Hij de Christus is, dan zou het Messiaanse Rijk aanbreken. Dan was de minister van Financiën meteen ook al bekend. Een goed minister van Financiën weet dat regeren vooruitzien is. We zijn bijna bij de derde dinsdag van september; ik maak het nu misschien een beetje belachelijk, maar eigenlijk bedoel ik het serieus. Hij was degene die de minister zou worden en hij beheerde al de geldkas. Hij spaarde het geld dat bestemd was voor de armen, maar hij potte het op. Daarmee onthield hij het aan de armen, en dat is ook diefstal: iets onthouden van wat eigenlijk bestemd is voor anderen. Het is dus niet zo dat hij het voor eigen gewin gebruikte.⟨/p> ⟨p>Judas wordt van oudsher altijd als een heel gemeen mannetje gezien, maar dat is het niet. Het is naar menselijke maatstaven juist heel nobel wat hij deed: hij spaarde het allemaal op en onthield het daarmee aan de armen. Hij had ook geen hekel aan Jezus; hij wilde juist dat Jezus zich zou ontpoppen als de Christus. Dat is een heel ander verhaal. Eigenlijk is Judas naar menselijke maatstaven dus een heel nobel man die wilde dat Jezus eindelijk de Christus zou zijn. En dan was Judas degene — ik noem hem maar even expres zo — de minister van Financiën; hij droeg de inkomsten.⟨/p> ⟨p>Het is trouwens niet zo als in de MBG-vertaling staat. In Johannes 12 vers 6 staat: "Maar dit zei hij niet omdat hij zich om de armen bekommerde, maar omdat hij een dief was en als beheerder der kas de inkomsten wegnam." Dat staat er niet. Hij nam de inkomsten niet weg; hij droeg letterlijk de inkomsten. Hij onthield het de armen, want hij potte het gewoon op. Dat is dus een heel ander verhaal.⟨/p> ⟨p>Judas is degene die zich hier zo ergert aan deze daad van Maria, niet alleen vanwege de hoeveelheid geld die hiermee gemoeid was, maar ook vanwege het motief, namelijk dat dit gebeurde met het oog op de begrafenis. Dat is helemaal niet wat hij wilde. Daarom zullen we later ook zien dat toen hij eenmaal in de gaten had dat Jezus zich gewillig liet gaan en veroordeeld werd — en zich dus helemaal niet ontpopte — zijn hele plan in duigen viel. Toen verhing hij zich, want dat was helemaal niet de bedoeling. Hij wilde helemaal niet dat Jezus zou sterven. Weg toekomst. Laat ik dan afsluiten met het zevende vers.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5320" title="Speel af vanaf 01:28:40">▶ 01:28:40⟨/button> ⟨span>Een Profetische Daad met het Oog op Jezus' Begrafenis⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Jezus zei dan: "Laat haar, want tot de dag van mijn begrafenis zou zij dit bewaren." Er staat dus ook niet dat ze haar moeten laten begaan om het te bewaren vóór de dag van Zijn begrafenis, want dat kon al niet meer; ze had het immers nu al gebruikt. Maar Hij zegt: "Laat haar, want tot de dag van mijn begrafenis zou zij dit bewaren." Ze heeft het dus niet pas op die dag gedaan, ze heeft het nu al gedaan. Maar met dát oogmerk deed ze het.⟨/p> ⟨p>Maria heeft daarmee dus ook een inzicht gehad. Zij behoort echt tot de intimi die de Heer Jezus echt goed begrepen hebben en zij wist wat hier ging gebeuren. Bij al die anderen in dat huis — Judas niet alleen, maar ook bij de andere discipelen — was het kwartje nog niet goed gevallen, als ik het eventjes ook weer in financiële termen mag zeggen. "Laat haar, want tot de dag van mijn begrafenis zou ze dit bewaren. Want de armen hebben jullie altijd bij jullie, maar Mij hebben jullie niet altijd."⟨/p> ⟨p>Ik stel voor dat we het hier even bij laten. De geschiedenis in zijn geheel bespreken komt er nu niet meer van, wat ik al vreesde, maar ik stel voor dat we daar de volgende keer nog wat meer naar zullen kijken. Ik hoop in ieder geval ook vanavond duidelijk te hebben gemaakt dat zo'n gebeurtenis daar in Bethanië een geweldige illustratie is van wat de Heer vandaag doet. Daarmee is het eigenlijk ook heel actueel. Het bepaalt ons vooral bij waar het in het Evangelie om gaat: namelijk over het leven dat voortkomt uit Zijn dood. Dat is de liefdelijke reuk, en Maria heeft de waarde daarvan al in zo'n vroeg stadium ingezien en gedemonstreerd. Goed, zullen we het daarbij laten?⟨/p>