⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie: de Trage Voortgang in Matteüs 24⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ook van mijn kant een hele goede avond en ik zou graag willen onderstrepen wat Wolter zojuist naar voren bracht: dat God Zijn woord niet zomaar aan ons bekendmaakt, maar juist en altijd met de bedoeling dat we het zouden delen om andere mensen daarmee te verrijken. Ik vind het bijzonder dat we het daar in de auto, op de weg hiernaartoe, uitgebreid over gehad hebben. Dat is dus een dubbele bevestiging. Waarvan akte.⟨/p> ⟨p>Wij gaan vanavond weer verder. Het is inmiddels de achtste keer dat wij een Bijbelstudie hebben rond Matteüs 24. Ik zeg het maar even expliciet zo, want het vijfentwintigste hoofdstuk is nog lang niet in beeld. Sterker nog, het is zo dat we de laatste avonden eigenlijk een enorme vertraging oplopen. De vorige keer hebben we eigenlijk maar stilgestaan bij twee verzen en vanavond behandelen we zelfs maar één vers. Dus dat gaat de goede kant op.⟨/p> ⟨p>We zijn nu bij vers 31. Hoeveel verzen heeft Matteüs 24 eigenlijk? Zeg het eens... Eenenvijftig. Nou, dan gaat het hem niet meer worden. Er staan nog twee avonden in de planning, op 13 april en 11 mei heb ik zojuist nog even gekeken. Ik overweeg zelfs om te vragen of er in juni nog een avond aan toegevoegd kan worden. Dat zou wellicht kunnen. Maar ook dan moet ik erbij zeggen dat we de bespreking van zelfs Matteüs 24 niet helemaal redden. Dat maakt niet uit, dan kunnen we altijd, zo de Here wil en wij leven, in het volgende seizoen verdergaan met de bespreking. Want er is nog zoveel te ontdekken.⟨/p> ⟨p>De samenvatting wordt natuurlijk ook steeds lastiger. Maar ik beperk me nu gewoon, en dat is wel zo simpel, tot de vorige keer. Laten we even lezen wat we toen hebben gezien.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="121" title="Speel af vanaf 02:01">▶ 02:01⟨/button> ⟨span>De Zonsverduistering als Markering van het Einde Der Verdrukking⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In vers 29 vangt er eigenlijk ook een nieuw gedeelte aan in Matteüs 24. Dan staat er: onmiddellijk echter na de verdrukking van die dagen. We hebben uitgebreid stilgestaan bij de verdrukking zelf. Israëls verdrukking met name, want dat is het onderwerp. We bevinden ons in een Joods gebied, in Judea en Jeruzalem, de heilige stad, de tempel enzovoort. Naar dat terrein begeven we ons als we ons bezighouden met Matteüs 24. Wel, er staat: onmiddellijk echter na de verdrukking van die dagen. Die verdrukking, weet u wel, die precies 3,5 jaar duurt. Oftewel 1260 dagen, of nog anders gezegd: 42 maanden. We vinden dat ook terug in Openbaring 11 en 12, en trouwens ook al in Daniël.⟨/p> ⟨p>Wat gebeurt er dan onmiddellijk na de verdrukking van die dagen? Wel, zegt de Heer Jezus, dan zal de zon verduisterd worden en de maan zal haar lichtschijnsel niet geven, en de sterren zullen vallen vanaf de hemel, en de machten van de hemelen zullen geschud worden. Dat duidt op een enorme kosmische omwenteling, een gebeurtenis. Ook in Lukas wordt op dezelfde wijze daarover gesproken, dat de volkeren bevangen zullen zijn door angst vanwege alles wat ze boven hen zien voltrekken. Maar met name even dat wat ik heb onderstreept: de zon die verduisterd wordt, de maan die haar lichtschijnsel niet geeft en de sterren die zullen vallen. Deze verschijnselen aan zon, maan en sterren markeren het einde van Israëls grote verdrukking. Dat staat hier gewoon.⟨/p> ⟨p>Onmiddellijk na de verdrukking van die dagen zal die zon verduisterd worden en de maan eveneens niet meer gezien worden. Als de maan haar lichtschijnsel niet geeft, dan zie je haar niet meer. Eerst zal ze bloedrood kleuren, of zo was het ja. Feitelijk is het meer dan een verduistering van de maan; het is de maan die haar gewone lichtschijnsel niet geeft. De zon wordt verduisterd, maar het markeert het einde van Israëls grote verdrukking, en dat hebben we ook gezien; we zijn onder andere naar deze schriftplaatsen gegaan. Het markeert tevens het begin van de dag van toorn. Dat is een van de belangrijke elementen die iedere keer weer terugkomen in deze serie: namelijk dat als Israëls verdrukking voorbij is, dan zal juist de dag van toorn aanvangen voor de natiën. Dat is een belangrijk punt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="291" title="Speel af vanaf 04:51">▶ 04:51⟨/button> ⟨span>De Komst van de Ben Adam en de Herkenning van de Ware Jozef⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan lees je in vers 30... En dan zal het dan, bij die gelegenheid... Dus als na de verdrukking... Als de zon verduisterd wordt en de maan haar lichtglans niet meer geeft... Dan zal het teken verschijnen van de Zoon van de mens in de hemel. Ook daar hebben we de vorige keer tamelijk uitgebreid bij stilgestaan. En mijn uiteindelijke conclusie is, en ik geef hem door voor wat het waard is: dat teken is de verschijning zelf. Het teken is namelijk de verschijning van de Zoon van de mens. Het teken van de verschijning is de verschijning. Het teken van de verschijning van de Zoon van de mens is dat de Zoon van de mens zal verschijnen. Dat is echt een teken, want 2000 jaar heeft Hij totaal geen acte de présence gegeven. Dus het teken is juist dat Hij dan zal verschijnen.⟨/p> ⟨p>Dan zullen heftig treuren al de stammen van het land. Ook hier zie je weer heel duidelijk dat we verplaatst worden naar het gebied van Haaretz, het land. Judea, kortom het Joods terrein. En dan zullen de stammen, al de stammen van het land, althans voor zover ze daar verkeren. Want het merendeel zal ook in die dagen wereldwijd nog steeds, zoals vandaag ook nog, verstrooid zijn. Maar dan zullen alle stammen van het land heftig treuren doordat zij de Zoon van de mens, de Ben-Adam, zullen zien.⟨/p> ⟨p>Want als de Heer Jezus dit zegt, dan refereert Hij direct aan woorden die de profeet Zacharia al had opgetekend in Zacharia 12. Het gaat ook over Jeruzalem en dat de Heer zal verschijnen en dan zullen ze Hem zien. En ze zullen rauw klagen alsof er een eerstgeborene is. Ze zullen zien degene – en dat staat er ook bij – ze zullen zien wie zij doorstoken hebben. Dat is zo'n frappante messiaanse profetie, want het geeft dus aan dat Israël in aanraking komt met iemand die zij voorheen dus al ontmoet hebben, die zich ooit al heeft aangediend, maar die ze toen niet hebben geaccepteerd. Maar dat is de rode lijn in heel de profetie. Sterker nog: niet alleen maar degene die ze niet hebben herkend en erkend, het is degene die zij hebben vermoord, degene die zij hebben doorstoken, of zo u wilt, die ze hebben overgeleverd om te worden gekruisigd. En dat zal dan gezien worden.⟨/p> ⟨p>Zoveel – juist het afgelopen weekend ben ik daar nog weer wat mee bezig geweest – zoveel profetieën spreken over die gebeurtenis. En zelfs typologieën, verhalen... Hebben we het de vorige keer daar niet over gehad, over het feit dat Jozef zich dan bekend maakt aan zijn broeders? Het sluit naadloos aan bij wat er in de toekomst gaat plaatsvinden als de ware Jozef zich dan zal gaan bekendmaken aan zijn broeders; degene die zij ooit hebben verworpen, de eerstgeborene, de geliefde van zijn vader. Maar ze hebben hem niet gezien, ze hebben hem verworpen. Hij is in het buitenland terechtgekomen en uiteindelijk door verdrukkingen heen en hongersnood komen ze... en dan zullen ze hem zien. Zo'n aangrijpende ontmoeting, dat is wat je ziet. Hier wordt trouwens vooral gesproken, of uitsluitend gesproken, over de reactie van de landbewoners, van de stammen van het land. Zij zullen heftig treuren.⟨/p> ⟨p>Maar, moet ik er dan bij zeggen, wat zal het betekenen voor de Ben-Adam zelf? Voor Hem, hun Messias. De Man van smarten. Als we het hebben over die geschiedenis van Jozef wordt juist dat ook benadrukt. Hij kon zich niet langer houden, inhouden. En hij zegt: Ik ben Jozef. Jullie broeder. Hoe aangrijpend zal dat treffen zijn! Dan zullen heftig treuren al de stammen van het land en ze zullen de Zoon van de mens zien – iedere keer die uitdrukking, de Ben-Adam, dat is de Hebreeuwse manier dan van zeggen – en ze zullen de Zoon van de mens zien, komende op de wolken van de hemel, met macht en grote heerlijkheid.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="574" title="Speel af vanaf 09:34">▶ 09:34⟨/button> ⟨span>Onze Verborgen Aanwezigheid bij Zijn Openbaring in Heerlijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik heb er vorige keer niet meer op gewezen. Maar ik kreeg naderhand – of was het een telefoontje, of iemand die me aansprak, of een mailtje? Ik weet het niet meer. Maar die zei: "Ik had wel gedacht dat jij zou wijzen op het feit dat wij daar ook bij zullen zijn." Dat ben ik nou helemaal vergeten, maar dat kan ik dan bij deze alsnog even rechtzetten.⟨/p> ⟨p>Want ik weet dat wanneer Christus openbaar zal worden – en dat is wat hier gebeurt – Hij zal verschijnen voor het volk van Israël en ze zullen Hem zien. Maar Hij zal komen met grote heerlijkheid. Maar wat is Zijn heerlijkheid? U zegt: "Ja, maar dat wordt hier niet vermeld, want dat is toch verborgen en dat was door Paulus verteld." Dan zeg ik: tot uw dienst! Maar wij zijn daarbij betrokken.⟨/p> ⟨p>Want wat zegt Paulus dan, wanneer de Christus openbaar gemaakt zal worden? Het is dat gedeelte waar gesproken wordt over: "Als je dan met Christus opgewekt bent, zoek de dingen die boven zijn, waar Hij is verborgen." Maar ook: "Wanneer de Christus openbaar gemaakt zal worden" – en dat gebeurt bij verschillende gelegenheden – "dan zullen jullie ook samen met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid." Maar dit is de eerste echte gelegenheid dat Hij geopenbaard zal worden. Hij zal gezien worden.⟨/p> ⟨p>Maar als Hij openbaar gemaakt zal worden – Hij is ons leven – dan zullen jullie ook samen met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid. Nou, als Hij straks zal verschijnen met grote heerlijkheid, met wie zal Hij dan verschijnen? We zullen dat straks trouwens ook nog zien als ik naar Zacharia 14 toe ga. Maar het kan wat mij betreft niet missen. Sommigen hebben daar zo hun vragen over, maar voor mij is het onmiskenbaar: daar zullen wij bij zijn.⟨/p> ⟨p>Hoe zegt Paulus het als wij weggerukt worden? "Alzo zullen wij altijd met de Heer zijn." Wij zijn met Hem verbonden. En hoe ik me dat moet voorstellen, weet ik niet. Dat is een lastig verhaal, want het tart echt mijn voorstellingsvermogen. Maar dat het zal gebeuren... Het is net zo lastig als voor een rups om zich voor te stellen wat het is om een vlinder te wezen, of voor een waterkever om een libelle te zijn. Dat zijn nogal totaal verschillende existenties – of hoe zeg je dat netjes? Nou ja, ik vind dit netjes genoeg eigenlijk: bestaanswijzen. Totaal verschillende bestaanswijzen. Maar goed, in die sfeer van heerlijkheid: Hij zal geopenbaard worden met grote heerlijkheid en wij zullen daar bij zijn. "Some way, somehow", zo zegt de Schrift: "en ze zullen zien de Zoon van de mens komende op de wolken van de hemel met macht en grote heerlijkheid."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="772" title="Speel af vanaf 12:52">▶ 12:52⟨/button> ⟨span>De Profetische Puzzel Rondom Israëls Bijeenverzameling⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan staat er in vers 31: hij zal de boodschappers van hem afvaardigen. Ik ben nog steeds aan het samenvatten van wat we de vorige keer hebben gezien. Hij zal de boodschappers van hem afvaardigen. Dat zijn engelen of boodschappers. Ik denk inderdaad dat we hier te maken hebben met engelen. Dat wil zeggen hemelwezens. Maar goed, dat laat ik even voor wat het is. Hij zal zijn boodschappers van hem afvaardigen met groot bazuingeschal. De komst van Christus heeft altijd te maken met bazuingeschal. Het heeft ook te maken met het verschijnen van de koning, de Ben-Adam. En zij zullen, wat gaan ze dan doen? En ze zullen bijeenvergaderen de uitverkorenen van hem. Vanuit vier winden, vanaf de uiteinden van hemelen tot de andere uiteinden van hen. Zo staat het er dan letterlijk.⟨/p> ⟨p>Maar goed, de vorige keer toen heb ik daar al wat over verteld. Want toen zijn we naar Deuteronomium 30 gegaan. Dat voordat Israël het land ingaat wordt al gezegd dat ze uiteindelijk ooit zelfs verstrooid zouden worden onder alle volkeren. Niet alleen maar de Babylonische ballingschap, maar ze zouden verstrooid worden onder alle volkeren. En uiteindelijk zal de Heer in hun lot een keer brengen en dan zullen ze terugkeren. Maar ook het volk zal zich bekeren tot hem. En dan zal vervolgens het volk ook weer terugkeren naar het land. Hij zal hen bijeenverzamelen. Nou, die bijeenverzameling van zijn uitverkoren volk... Ja, dat is zo'n groots en belangwekkend profetisch item. Iedere keer vind je dat weer terug. En ik wil daar vanavond eens een keer wat uitgebreider bij stilstaan. Want ik heb de vorige keer al verklapt van... Ja, dat is een heel bijzonder verhaal.⟨/p> ⟨p>En ik pretendeer absoluut niet compleet te zijn, want ik vind het altijd een beetje lastig. Je bespreekt natuurlijk Matteüs 24, maar ik ga me op voorhand eventjes excuseren: vanavond zullen we nauwelijks meer over Matteüs 24 hebben. Waarom? Dat zal ik toelichten. Er wordt hier gezegd: dan zullen zijn uitverkorenen worden verzameld vanuit de vier winden. Of vanuit de uiteinden van de hemelen. We hebben al een paar passages, met name Deuteronomium 30 daarover gelezen. Maar ik zal u vertellen, er zijn zoveel meer passages die allemaal daar licht op werpen. En het zijn echt puzzelstukjes. Ik blijf het zeggen en ik vind het ook een prachtige vergelijking.⟨/p> ⟨p>Ik heb een boek in de kast staan van ene dominee T.J. Boersma, een vrijgemaakt gereformeerd predikant, die ooit in de jaren 70 naar aanleiding van het boeken van Holwerda destijds een boek heeft geschreven, echt vanuit het kerkelijke denkkader, met als titel: De Bijbel is geen puzzelboek. En ik zeg: de Bijbel is juist een puzzelboek. Dat wil zeggen, en het is zo geweldig: de Bijbel levert een profetie hier, een schriftplaats daar, een passage zus en een gedeelte zo. En al die schriften bij elkaar geven een compleet panorama. Het is niet zo dat je... Laat ik het anders zeggen. De Schrift dient daarvoor ook onderzocht te worden. Je kunt je de vraag stellen, waarom geeft de Heer dat niet allemaal op een presenteerblaadje en meteen het hele plaatje? Nee, het is inderdaad gewoon een doos met allemaal puzzelstukjes. En dan zeg je: alsjeblieft, hier ga je gang.⟨/p> ⟨p>En wat zegt de Schrift? Petrus zegt: dit ene zou u niet ontgaan, dat geen profetie der Schrift een eigen uitlegging heeft. Al die profetieën van de Schrift leggen elkaar uit. En wij leggen die profetieën dus ook gewoon uit. Vind ik wel een mooie overeenkomst als het gaat over puzzelen en de Schrift interpreteren. Wij leggen al die stukjes gewoon uit en we leggen ze bij elkaar. En we zien van: hé, wat ontbreekt in het een, dat wordt juist aangevuld door het ander. En zo ontstaat een prachtig panorama. Het boek Spreuken zegt: het is de eer van de Heer, de eer van God om een zaak te verbergen. En dus niet iets zomaar op een presenteerblaadje te geven. En er staat er nog wel iets bij, wie weet het? Het is de eer van koningen om een zaak uit te vorsen. Zijn eer is het om iets te verbergen en het is een royaal voorrecht, een koninklijk voorrecht, om dat uit te vorsen en daarmee bezig te gaan. En die puzzel, die is jou overhandigd om het uit te pakken en uit te leggen. En te passen. En dat is een hele klus. Maar jongen, jongen, jongen, het is er ook, en dat is een andere metafoor, het is ook een goudmijn. Wat een ontdekkingen doe je dan? Ik zei al, vanavond wil ik me gewoon speciaal met dit ene gegeven eens bezighouden: wat zegt de Schrift over die bijeenverzameling van Israël? Eerst gaan we even naar Zacharia 14.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1141" title="Speel af vanaf 19:01">▶ 19:01⟨/button> ⟨span>Vluchten Via de Gespleten Olijfberg Naar de Woestijn (zacharia 14)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik ga er naartoe omdat daar beschreven wordt dat de Heere zou verschijnen op de Olijfberg. Nou, dan lees ik in vers 3. Ik zal straks duidelijk maken waarom ik naar dit schriftgedeelte eerst ben gegaan. En dan staat er in vers 3: "En Jahweh zal uittrekken en strijden te midden van de natiën, zoals ten dagen dat Hij streed, ten dagen van een aanval." Dan moet ik eigenlijk nog eventjes iets over de context zeggen. Het gaat erover dat alle volkeren — er komt een moment dat alle volkeren ten strijde zullen trekken tegen Jeruzalem. Nou, en dan... De Heer zelf zal hen trouwens daartoe ook daar brengen. En dan zal Jahweh het opnemen voor Zijn volk. Zijn naam zal worden aangeroepen. Dat lees je allemaal in die hoofdstukken. Ze zullen Zijn naam aanroepen in de uiterste nood. We praten hier over het einde van die verdrukking. Jeruzalem zal worden platgewalst en dan zal een overblijfsel wat nog in Jeruzalem is overgebleven, het overblijfsel dat aan het zwaard ontkomen is, Zijn naam aanroepen en dan zal Hij verschijnen.⟨/p> ⟨p>En dan zal Jahweh uittrekken en strijden te midden van de natiën, zoals ten dagen dat Hij streed, ten dagen van een aanval. En Zijn voeten... Ik lees verder: "En Zijn voeten zullen staan in die dag op de Olijfberg", want Hij zal verschijnen aan de hemel en dan vervolgens zal Hij Zijn voet plaatsen op de Olijfberg. We zijn nu al diverse keren bij dit schriftgedeelte uitgekomen; dat kan ook niet missen, want het is een sleutelpassage, zonder meer. "Zijn voeten zullen staan in die dag op de Olijfberg", zoals Hij ooit vanaf die locatie ten hemel voer en toen ook al gezegd werd: Hij keert weer terug op dezelfde wijze. En sterker nog, op dezelfde plaats van waar Hij is heengegaan. Wel, dat zal dan gebeuren. "En Zijn voeten zullen staan in die dag op de Olijfberg", die op het zicht van Jeruzalem ligt, vanaf het oosten. "En de Olijfberg wordt middendoor gespleten, oostwaarts en westwaarts, tot een zeer groot ravijn. De helft van de berg zal noordwaarts wijken en de helft zuidwaarts. En jullie zullen vluchten."⟨/p> ⟨p>Dat wat nog overgebleven is, dus die bekende rest, dat overblijfsel: "En jullie zullen vluchten in dat ravijn, dat dal dat daar ter plekke bij die gelegenheid gecreëerd wordt, en jullie zullen vluchten in het ravijn van Mijn bergen, want het ravijn van bergen zal reiken tot Atsel." Wat een wat cryptisch woord is, maar vermoedelijk de betekenis heeft van een gereserveerde plaats. En dat doet heel sterk denken aan wat we dan weer in Openbaring 12 lezen over die vrouw die voor 1260 dagen in de woestijn zal bivakkeren, een onderduikadres heeft, en dan staat erbij: op een plaats door God voor haar bereid. Dus ik denk dat er heel veel redenen zijn om aan te nemen dat dat Atsel hier een gereserveerde plaats is, of diezelfde locatie is waar al de afgelopen 1260 dagen — ik bedoel vanaf dit moment gerekend — al een onderduikadres was voor die vrouw die gevlucht was. Weet u wel?⟨/p> ⟨p>"En jullie zullen vluchten." Dit is dus... We praten hier even voor alle duidelijkheid, we praten hier dus over het einde van de grote verdrukking. De Heer zal verschijnen. Er ontstaat ter plekke een vluchtweg, dwars door de Olijfberg heen. "En jullie zullen vluchten zoals jullie vluchtten voor de aardbeving in de dagen van Uzzia, de koning van Juda. En Jahweh mijn God zal komen, alle heiligen met U." Heb je het weer? Jahweh, Zijn icoon, Christus zal dan verschijnen, maar Hij komt niet alleen, maar Hij komt met alle heiligen met Hem. Ja, wie zijn dat? Nou, in ieder geval wij, ik bedoel degene die vandaag tot Zijn lichaam behoren. Als Hij verschijnt, dan verschijnt niet alleen het hoofd. Nee, wij zijn juist Zijn lichaam. Wij vormen een eenheid. Wij zullen met Hem in heerlijkheid verschijnen. Dus ook Zacharia zegt niets over de identiteit van die heiligen. Dat is verborgen. Maar het is Paulus die het later openbaart. En wij weten het.⟨/p> ⟨p>En daarom vind ik het zo mooi en heerlijk ook — ook mag u rustig weten — om bezig te zijn met de Hebreeuwse Bijbel. Gewoon het Oude Testament. Want ik ben een hele tijd vertrouwd geweest met de gedachte dat het Oude Testament, daar hebben wij feitelijk niks mee te maken. Want ja, toen was de gemeente, toen waren wij verborgen, dus daar wordt niet over ons geschreven. Totdat het mij duidelijk werd, en dat werd me eigenlijk gelukkig vrij gauw duidelijk: in het Oude Testament zijn wij verborgen. En dus wordt daarover ons geschreven. En dus zijn wij, laat ik het anders zeggen... en dus zijn wij daar te vinden. Maar verborgen. En dus moet je zoeken. En dan kom je ons op elke bladzijde tegen. Verborgen. En dat vind ik het heerlijke van die Hebreeuwse Bijbel. Alles wat Paulus aan het licht brengt, openbaar maakt, dat is al verborgen in het Oude Testament. En dat maakt het bezig zijn ook met die Hebreeuwse Bijbel tot een heerlijkheid.⟨/p> ⟨p>Goed, ik wil niet te veel daarover uitweiden, want we moeten verder gaan. "Jullie zullen vluchten." Nou, ze zullen vluchten naar het buitenland. We zouden er natuurlijk ook nog eens hier een uitstapje kunnen maken. Ik bedoel niet in de zin van vluchten, maar in de zin van: hoe zal het land er dan uitzien? Als het restje, de rest, dat één derde deel wat nog overgebleven zal zijn en de naam aanroept, en hier dus al gaat vluchten uit het land. Reken maar dat het een afschuwelijke ravage is in Haaretz, het land. Daar blijft niets van over. De Bijbel spreekt over de verwoeste steden. Het is nog sterker. Maar op dit moment, als het overblijfsel vlucht, dat betekent dat er dan geen levende inwoner meer in het land zal zijn. Is dat afschuwelijk of niet? Moet je je voorstellen. Alles wat opgebouwd is, daar blijft niets van over. En nu, bij deze gelegenheid, krijgen ze inderdaad de gelegenheid om te vluchten. En dat zullen ze dan ook doen. En ze zullen vluchten naar Atsel, "jullie zullen vluchten over de locatie", dat zal ik straks ook laten zien. Maar nu loop ik even vooruit op wat ik straks wat duidelijker laat zien, maar ze zullen vluchten buiten het land en ik kan u vertellen, ze zullen vluchten richting het zuiden, namelijk naar het gebied van Edom, ook beter bekend van Bozra en Petra. Maar daarover straks meer.⟨/p> ⟨p>Ik ga nog even terug naar Zacharia 14, dan lees je verder. "En in die dag... Let op! En in die dag zal er geen kostbaar licht zijn, maar dikke duisternis." Hé! "In die dag zal er geen kostbaar licht zijn, maar dikke duisternis." Maar dat is precies wat we al lazen in Matteüs 24: dat de zon verduisterd zal zijn. Dus er is op die dag geen licht, geen kostbaar licht. Nee, maar alleen duisternis. "En het zal één dag zijn die bij Jahweh bekend is. Geen dag en geen nacht." Dat wil zeggen: het is dag, maar niet echt dag, omdat het duisternis is. De zon is namelijk verduisterd. "Maar", staat erbij, "ten tijde van de avond zal er licht zijn." Dus tegen de tijd dat het bijna donker gaat worden, dan is de zonsverduistering voorbij. En over de achtergronden van die zonsverduistering, of we aan een astronomisch fenomeen moeten denken of aan een seismisch fenomeen of aan een atmosferisch verschijnsel, dat doet nu even niet ter zake. De zon zal die dag verduisterd zijn. Het zal dus duister zijn. Er zal in die dag geen kostbaar licht zijn. Hier zie je dus ook weer dat het ene gedeelte het andere gedeelte bevestigt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1766" title="Speel af vanaf 29:26">▶ 29:26⟨/button> ⟨span>Verzameld als een Kudde Kleinvee in de Schaapskooi van Bosra (micha 2)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik lees het voor uit een wat letterlijke vertaling, direct gebaseerd op de interlineair, die ik hier trouwens niet bij toon. Maar dan staat er in vers 12, en nu ziet u ook meteen weer waarom ik naar dit gedeelte toe ga. Want het onderwerp van vanavond is de bijeenverzameling van Israël. Eén ding hebben we gezien: als de Ben Adam zal verschijnen, dan zal Hij ervoor zorgen dat het volk, zijn uitverkorenen, het uitverkoren volk, bijeenverzameld zal worden. In Mattheüs 24 wordt daar verder niet veel over gezegd in concrete, directe zin, maar elders in de profetie is dat een overbekend thema.⟨/p> ⟨p>Wat we in Mattheüs 24 ook niet zien, en dat zagen we zojuist wel in Zacharia 14, is dat als de Heer zal verschijnen, zijn voet op de Olijfberg zal staan, dat er een vluchtweg gecreëerd wordt en het volk zal vluchten buiten het land. Want waar naartoe wordt verder ook niet direct zo concreet gezegd. Maar goed, op dat moment is er dus geen levende inwoner meer in het land, maar dat wat overgebleven is, vlucht weg. Dat is wat we tot dusver hebben vastgesteld.⟨/p> ⟨p>En nu lezen we in Micha 2: "Ik", dus Yahweh Zelf die aan het woord is, "Ik zal Jakob verzamelen, ja verzamelen, allen van u bijeenbrengen, ja bijeenbrengen." Dat is inderdaad de gedachte. Ik zal Jakob verzamelen, ja verzamelen, allen van u bijeenbrengen. Ik zal het overblijfsel van Israël samenbrengen. Het overblijfsel, dat wil zeggen: dat wat ervan overgebleven is, de rest dus. En nu komen we op een heel belangwekkend ding, op een belangrijk gegeven. Want er staat hier: "Ik zal het overblijfsel van Israël samenbrengen als een kudde kleinvee in Bozra." Helaas heeft de NBG-vertaling het woord vertaald als "een kudde kleinvee in een kooi". Daar is op zich een hele goede reden voor, omdat het woordje Bozra 'een kooi' betekent. De Statenvertaling daarentegen heeft het onvertaald gelaten en opgevat als een plaatsnaam. Ik denk volkomen terecht, want we zullen het straks ook weer op andere plaatsen zien en daarin bevestigd worden. Maar het overblijfsel van Israël zal worden bijeengebracht als een kudde kleinvee in Bozra. En dat die plaats Bozra heet, is eigenlijk al een profetische naam. Ze heet al sinds eeuwen, wat zeg ik, sinds duizenden jaren Bozra, omdat dat de plaats is waar God Zijn kudde bijeen gaat brengen, de kudde van Israël namelijk, in Bozra. "Als een bijeengedreven kudde in het midden van de schaapskooi, het zal er gonzen van mensen", staat er.⟨/p> ⟨p>En nu laat ik het plaatje nog een keer zien, nu wat meer ter zake. Zojuist liet ik al zien: er gaat gevlucht worden uit Jeruzalem, via de Olijfberg richting het oosten dus, of zuidoosten in dit geval. En dit is het gebied van Edom, het rode gebergte van Edom. Edom betekent trouwens ook 'rood'. 'Adom', 'Adam', 'bloed'. Trouwens, het 'wassen' is eigenlijk ook wel bijzonder; dan zou je ook eens goed over een naam moeten denken. Edom is Ezau. Dus Jakob komt hier bij Ezau terecht. Dus Jakob en Ezau ontmoeten elkaar. Hé, nou, ik ga hem niet verder uitwerken, maar het geeft te denken. Jakob wordt verzameld in Edom en zo heet dit hele gebied. Dit is de Dode Zee, dit is de Rode Zee, hier heb je Eilat en precies daartussenin ligt het gebied van Edom. En daar heb je Petra en Bozra. Hoe Bozra en Petra zich precies verhouden, dat weet ik nog steeds niet. Ik weet in elk geval wel: het zal zijn in het gebied van Edom. Daar zijn trouwens heel veel plaatsen die daarover spreken. Het heet ook Theman, wat dan weer in Habakuk genoemd wordt. Maar een van die plaatsen, de momenteel bekendste plaats in Edom, dat is Petra. Dat is natuurlijk een locatie bij uitstek, die stad die helemaal uitgehakt is uit de rotsen. Ik ben er zelf nooit geweest, maar daar woont feitelijk niemand. Ik denk dat de Heer daar Zijn gemeente gaat bouwen, dus u begrijpt wat ik bedoel. Daar in die stad, in die rotsstad – dan moet je het goed zeggen, want anders zou je het verkeerd kunnen opvatten, dubbel 's' dus, ja. Nee, 's' wilde ik zeggen, maar dat is ook weer niet goed. Zie je hoe je uit moet kijken met woorden? De rotsstad, daar zal de Heer hen bijeenbrengen. Maar ik moet erbij zeggen: in de profetie is het vooral de naam Bozra. Dus als je even heel strikt bijbels wil zeggen: waar zal de Heer Zijn volk bijeenverzamelen? Dan is het bijbels gezien Bozra. Dat is de locatie, dat is de kooi, daar komt de kudde bij elkaar. Let op, we zullen straks alleen nog maar daarin bevestigd worden: de Heer verzamelt Zijn volk dus niet in het land. De Heer verzamelt Zijn volk buiten het land, in de woestijn, of beter gezegd: in dit geval heel specifiek in Bozra, een stad die trouwens ook bij andere gelegenheden in de Bijbel genoemd wordt en die wij trouwens ook nog wel zullen tegenkomen.⟨/p> ⟨p>We gaan nog even terug naar Micha 2. Daar staat dus: "Als een kudde kleinvee in Bozra, als een bijeengedreven kudde in het midden van de schaapskooi, het zal er gonzen van mensen. En dan vervolgens: de Doorbreker zal voor hun aangezicht doorbreken en ze passeren de poort, ze gaan daarin uit en hun Koning zal voor hun aangezicht passeren en Yahweh aan hun hoofd." Dat is een machtige beschrijving. God brengt Zijn volk bijeen, dat doet Hij in Bozra, en vervolgens trekken ze vanuit die stad, vanuit die kooi, op. Daar zal een Doorbreker zijn – wat is een doorbreker? Die gaat voor hun aangezicht uit, dat is in het Hebreeuws trouwens 'peres', en die zorgt voor de doorbraak. Het volk wordt bijeengebracht, maar vervolgens gaan ze optrekken. Ik zal straks ook laten zien hoe dat zal gaan en welke route men zal nemen. Er ligt daar een route, al duizenden jaren, die gaat van Egypte naar Syrië en dat heet 'The King's Highway', de koninklijke weg. In Numeri wordt die al genoemd, de koninklijke weg. Zoals gezegd: ik ben daar nooit zelf geweest, maar ik heb er borden genoeg gezien waarop staat 'The King's Highway'. Zoals Bozra daar al duizenden jaren klaarligt als kooi, zodat de kudde daar bijeengebracht zal worden, zo is er ook al een weg, al duizenden jaren in gereedheid, waar de Koning straks zal doorbreken en Zijn volk zal achter Hem aangaan. "En Yahweh aan hun spits", staat er dan in de NBG of in de Statenvertaling, geloof ik. Zoals het ooit ook ging met het volk van Israël toen ze optrok naar het land, ook vanuit de woestijn. Maar de details en dergelijke laat ik hier voor wat ze zijn, want het gaat puur om het punt van de bijeenverzameling van Israël. Hier in Micha 2 hebben we dus gezien dat die bijeenverzameling van Israël plaatsvindt in Bozra.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2380" title="Speel af vanaf 39:40">▶ 39:40⟨/button> ⟨span>Het Gericht en de Selectie Onder de Herdersstaf (ezechiël 20)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En nu gaan we naar Ezechiël 20. En dat is wel een heel bijzondere plaats in dit verband. Want het is eigenaardig, als je het hebt over de bijeenverzameling van Israël – en u weet het een en ander van de Bijbelse profetie – en ik zou aan u vragen: noem een schriftplaats in het boek Ezechiël die spreekt over het herstel van Israël en hoe God zijn volk bijeen zal brengen, nou, in 99 van de 100 gevallen zou ik als antwoord krijgen: Ezechiël 37. Dat is het hoofdstuk, en trouwens, dat is niet fout, dat is volkomen terecht. Maar er is één hoofdstuk dat daar net zo over spreekt, en dat is echt een ondergeschoven kindje hoor, dat is volstrekt onbekend, terwijl juist dat hoofdstuk of dat gedeelte in dat hoofdstuk zo duidelijk zegt hoe die bijeenverzameling daadwerkelijk zal gaan plaatsvinden.⟨/p> ⟨p>We gaan dus naar Ezechiël 20, en ik begin dan te lezen in vers 34, waar staat: "Ik" – Jahweh zelf is aan het woord – "Ik zal u voeren uit het midden van de volkeren en u bijeenbrengen uit de landen waarin u verstrooid bent, met sterke hand, met uitgestrekte arm en met uitgestorte grimmigheid." Dan weet je ook meteen waarmee dat allemaal gepaard gaat. Het zal dus een heel krachtdadig ingrijpen zijn; een sterke hand, een uitgestrekte arm, maar tevens zal het gepaard gaan met een uitgestorte grimmigheid. Het is ook bij die gelegenheid dat, als de Heer zijn volk gaat verzamelen, Hij zal optreden als een krijgsheld. Ik bedoel, dat is een heel andere taal dan wat wij nu vandaag in deze tijd gewend zijn. Het is volkomen terecht: de Heer houdt zich nu verborgen en heeft helemaal niets te maken met de heerschappij over deze wereld, helemaal niets, totaal niets. En het is vandaag zelfs een woord van vrede en verzoening dat klinkt. Straks is het oorlogstaal dat zal klinken. De Heer zal zelf verschijnen en dan zal Hij optreden als een krijgsheld. Een totaal andere situatie kunnen we ons nu wellicht moeilijk voorstellen, maar zo spreekt de Schrift erover.⟨/p> ⟨p>"Ik zal u voeren uit het midden van de volkeren en u bijeenbrengen uit de landen waarin u verstrooid bent, met sterke hand, met uitgestrekte arm, met uitgestorte grimmigheid." Ziet u? De verzameling van Israël uit alle volkeren waarin u verstrooid bent, met sterke hand, met uitgestrekte arm, met uitgestorte grimmigheid. "Ik", vervolgt Ezechiël 20, "Ik zal u brengen naar de woestijn der volkeren." Aha, maar dat hadden we al eerder gezien, namelijk naar het gebied van Edom, en dat is inderdaad één grote woestijn, prachtige woestijn daar in ieder geval. "Ik zal u brengen naar de woestijn der volkeren." Waarom dat nu 'der volkeren' heet? Is dat omdat de natiën daar zich ook zullen bevinden of gestationeerd zullen zijn, of is het omdat dat gebied gedeeld zal worden door meerdere volkeren, in bezit zal zijn van meerdere volkeren? Dat laat ik even in het midden, ik wil er een indruk bij zetten: de Heer zal dat doen. Hij zal hen brengen naar de woestijn der volkeren en daar met u in het gericht treden, van aangezicht tot aangezicht.⟨/p> ⟨p>Dus als de Heer zijn volk gaat bijeenbrengen, dan brengt Hij hen naar de woestijn, en Hij treedt daar met hen in het gericht, van aangezicht tot aangezicht. Dat betekent dus dat de Heer daar gezien wordt. Nou ja, ik weet het, God is de onzichtbare God en voor zover we Hem zien, is dat door zijn Icoon, maar daar hebben we het dus over, zijn beeld. Maar het gaat me er vooral om: van aangezicht tot aangezicht. Zoals – dat is het bijzondere – zoals Ik met uw vaderen in het gericht getreden ben in de woestijn van het land Egypte. En hier wordt dus teruggegrepen op de geschiedenis, 1500 jaar voor Christus ongeveer, dat toen het volk uittrok uit Egypte en op weg ging naar het beloofde land, toen is de Heer ook met hen in het gericht getreden. In feite, die hele woestijn was een gericht ook, een selectie of een zuivering. En staat erbij: "Zo zal Ik ook met u in het gericht treden." Dus in feite is het een herhaling van de geschiedenis zoals die zich ooit in het verleden heeft voorgedaan toen Israël op weg was van Egypte naar het beloofde land, want zo zal het opnieuw in de toekomst ook gaan. "Zo zal Ik ook met u in het gericht treden", luidt het woord van mijn Heer, jawel. Dus zoals dat toen trouwens ook weer in de woestijn was, en ook nu weer opnieuw in de woestijn.⟨/p> ⟨p>En dan staat erbij: "Ik zal u onder de herdersstaf doen doorgaan." Zie je het beeld voor je? Ook hier trouwens weer het beeld van een verzameling van een kudde. Eerst zal het zijn in Bozra, in de woestijn. Ja, oké, en we weten specifiek de plaats zelfs: het gebied van Edom, maar het zal de plaats Bozra zijn. En daar zal de Heer als een herder optreden. "Ik zal u onder de herdersstaf doen doorgaan", en zoals een herder bijvoorbeeld dan schapen en bokken scheidt, dat is het idee hier ook. Want er vindt een selectie plaats, we zullen dat ook in het volgende vers zien, "en Ik zal u brengen in de band van het verbond." Ik zal u brengen... Dus leest u wat hier staat? De Heer gaat zijn volk verzamelen uit alle volkeren, Hij brengt hen in de woestijn, daar gaat een selectie plaatsvinden. Hij zal met hen in het gericht treden, van aangezicht tot aangezicht. Dit is niet in het land, dit is buiten het land, in de woestijn, en daar vindt een selectie plaats. Dus ze worden allemaal gebracht, heel dat volk, dat wil zeggen van alle einden der aarde, hoe staat het? "Van de uiteinden der hemelen en van de vier windstreken." Ze worden gebracht, allemaal, in de woestijn, in Bozra. En daar zullen ze onder de herdersstaf doorgaan. "En Ik zal hen brengen in de band van het verbond."⟨/p> ⟨p>En ik zeg dan: feitelijk gebeurde dat in het verleden ook, in de dagen van Mozes. Toen was het het oude verbond, nu is het uiteraard het beroemde... Nou ja, Jeremia spreekt er met name over, een nieuw verbond, een eeuw. Het is ook een verbond waarvan de verplichtingen volstrekt eenzijdig zijn, niet meer iets opgelegd, maar het volk zal in de harten geschreven worden. "Maar Ik zal u brengen in de band van het verbond." Ik lees nog even verder, zodat we dit gedeelte nog kunnen afronden voordat we gaan pauzeren. Lezen we in vers 38: "Ik zal de weerspannigen uit u uitschiften en hen die tegen Mij overtreden hebben. Wel zal Ik hen leiden uit het land waarin zij als vreemdelingen vertoeven, maar in het land van Israël zullen ze niet komen, en u zult weten dat Ik Jahweh ben."⟨/p> ⟨p>Dat betekent dus dat aan het einde van de grote verdrukking er een rest vlucht vanuit Jeruzalem naar het buitenland, naar de woestijn, en daar zal de Heer zijn hele volk vanuit heel de wereld brengen in de woestijn. En daar vindt een heel proces plaats: de Heer zal van aangezicht tot aangezicht met hen in het gericht treden. En wat natuurlijk in de eerste plaats een positief verschijnsel is – dat wil zeggen een positief proces – Hij gaat daar alles rechtzetten. Het volk dat Hem hoort en naar Hem luistert, zij zullen gebracht worden in de band van het verbond, en degene die dat niet willen, die zullen uitgeschift worden. En feitelijk vond dat ook plaats destijds in de dagen van Mozes; ook toen ging toch een gelovig volk het land binnen en degene die niet geloofden en die weerspannig waren, die waren omgekomen in de woestijn. Zo was het toch? Nou, in feite zegt Ezechiël hier: zoals het was in de dagen van het verleden, in de dagen van Mozes, wat Ik toen deed in de woestijn, zal straks opnieuw gedaan worden. En dat betekent: de bijeenverzameling van Israël vindt plaats... en dat is, ik denk – en ik kan me niet voorstellen dat u dat ontkent – dat is toch een erg onbekend gegeven. Had u dat wel eens gehoord, dat Israël straks verzameld zal worden?⟨/p> ⟨p>Niet in het land, maar buiten het land, in de woestijn. En een gezuiverd volk; een volk dat gelovig is en naar Hem luistert. Met hen wordt een nieuw verbond gesloten.⟨/p> ⟨p>En zij zullen in het land gebracht worden. En zij zullen weten, en jullie zullen weten dat Ik JAHWEH ben. En dan is daar die zuivere verhouding met God. Dat is het echte herstel van het volk, maar ook een hersteld volk; een wedergeboren volk ook. Een gelovig volk zal het land gaan beërven.⟨/p> ⟨p>Daar zijn nog meer passages over, maar ik wil het hier even bij laten. Ik stel voor dat we eerst eventjes gaan pauzeren en dan gaan we straks verder met Jeremia 31.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3102" title="Speel af vanaf 51:42">▶ 51:42⟨/button> ⟨span>Resumé Na de Pauze: de Twee Ontkomen Groepen in Edom⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wij gaan weer verder, vrienden. U ziet dat het onderwerp wat we vanavond ter sprake brengen nogal uitgebreid is. Er zijn vele schriftplaatsen die daarover handelen, maar het brengt ook gegevens aan het licht die heel bijzonder zijn en die dikwijls volstrekt vergeten worden of buiten het zicht blijven. We hadden het er in de pauze nog even over om het beeld helder te krijgen.⟨/p> ⟨p>We hebben gezien dat er in die drieënhalf jaar van verdrukking een overblijfsel zal zijn in de woestijn; 1260 dagen worden ze daar bewaard. Maar dat is een overblijfsel dat voor de verdrukking al gevlucht zal zijn, want het uiterste moment dat ze nog kunnen vluchten, is wanneer dat afgodsbeeld op het tempelplein opgericht zal zijn. Dan zullen ze vluchten en dan zullen ze daar drieënhalf jaar bewaard worden. Na de verdrukking over het land Israël zal de Heer verschijnen en het deel dat overgebleven is in het land – dat is dus een overblijfsel – zal zijn naam aanroepen en die zullen dan vluchten naar diezelfde locatie, ook naar de woestijn. En ze zullen elkaar daar ontmoeten. Dat wordt niet direct zo beschreven, maar het komt erop neer dat zij naar een plek gaan waar al drieënhalf jaar lang een volk was dat daar onderhouden werd, dat de verdrukking niet heeft meegemaakt – die daar ondergedoken was en daar keurig verzorgd en bewaard is gebleven. Dat zijn dus twee verschillende groepen.⟨/p> ⟨p>Die groep die er al was gedurende de verdrukking, die waren al gevlucht. Dat was al een overblijfsel, een gelovig overblijfsel. Wat na de verdrukking naar de woestijn zal vluchten, dat is ook een gelovig overblijfsel, want allen die in het land waren en die niet geloven, die zijn omgekomen. Dat overblijfsel dat overgebleven is in het land, zal vluchten naar de woestijn, naar diezelfde locatie, mag je aannemen. In ieder geval naar de woestijn, en die zullen elkaar daar treffen. Dan zal vervolgens heel het volk vanuit alle windstreken verzameld worden en ook die zullen geselecteerd worden.⟨/p> ⟨p>Er was een overblijfsel gedurende de drieënhalf jaren. Na de verdrukking zal er een overblijfsel vluchten vanuit het land naar de woestijn, maar dan gaat God ook, en de Heer zal zijn hele volk vanuit alle natiën bijeenbrengen – niet hier, maar hier in de woestijn. Maar net als dat volk in het land geselecteerd werd en er een rest overbleef, zo zal dat ook gebeuren met die verzameling van dat hele volk wat hier in de woestijn bij elkaar gebracht wordt. Ook zij zullen worden geselecteerd. Het klinkt een beetje raar als ik het zo zeg, oh, geschift, nee, maar u begrijpt wat ik bedoel: geselecteerd. En dat is wat we dus in Ezechiël 20 hebben gezien.⟨/p> ⟨p>Ezechiël 20 is daarom zo markant, omdat daar gezegd wordt dat wat ooit in het verleden plaatsvond gedurende de woestijnreis, toen het volk van Israël optrok naar het beloofde land, zo zal het ook weer gaan in de toekomst. Van aangezicht tot aangezicht zal de Heer met zijn bijeengebrachte volk in het gericht treden en ook daar zal slechts een rest van overblijven. Hoe die selectie zal zijn, dat wil zeggen hoe de verhoudingen liggen, weet ik niet, dat wordt er ook niet bij gezegd, maar de weerspannigen zullen in ieder geval niet in het land komen. Zij zullen, net als ooit in het verleden, omkomen in de woestijn. Ik zeg er weer bij: ⟨em>some way, somehow⟨/em>, zo zegt de Schrift dan.⟨/p> ⟨p>Er zijn nogal wat meer schriftplaatsen die soortgelijke dingen zeggen. We gaan even naar Jeremia 31; ik wees al even op dat hoofdstuk omdat Jeremia 31 vooral bekend is als het hoofdstuk waar gesproken wordt dat God in toekomende dagen met het huis van Israël en het huis van Juda een nieuw verbond zal sluiten. Niet zoals het verbond wat Hij ooit sloot ten dage dat ze uitrokken uit het Egypteland, want dat verbond is verbroken. Maar dan gaat Hij een nieuw verbond sluiten, een blijvend verbond. Dat wordt in Jeremia 31 geweldig uiteengezet en in het Nieuwe Testament ook uitgelegd; in de Hebreeënbrief wordt dat toegelicht, machtig mooi. En weet u wat het geweldige daarvan is? Die geest van het nieuwe verbond, dat is ook de geest die u en ik hebben ontvangen, zegt Paulus zo, hè?⟨/p> ⟨p>Natuurlijk, dat nieuwe verbond zelf wordt gesloten met Israël. Wordt gesloten met hetzelfde volk als waarmee het oude verbond ooit werd gesloten. Dus het is niet zo dat met ons een nieuw verbond wordt gesloten; wij staan in een veel intimere betrekking met onze Heer dan het volk Israël ooit zal ontvangen. Niet een huwelijksverbond, wij zijn één lichaam met Hem. Geen bruid-bruidegom-verhouding maar hoofd-lichaam, dat zijn andere verhoudingen. Waarom zeg ik dat nu? Ja, precies. Want dat is het punt: er zal een nieuw verbond bij hen gesloten worden, maar de geest van dat nieuwe verbond, dat is... het is een verbond van genade en niet van veroordeling, maar van leven, van rechtvaardiging. Niet van dood, maar van levendmaking. 2 Korinthe 3, Paulus wijt daar een heel hoofdstuk aan. Afijn, dat is het nieuwe verbond. Dat nieuwe verbond zal met dat volk gesloten worden en we hebben zojuist gelezen in Ezechiël 20: God zal dat overblijfsel, die gelovige rest, brengen in de band van het verbond.⟨/p> ⟨p>Ik moet er trouwens nog iets bij zeggen, zojuist werd dat ook nog eventjes geopperd. Als – en nou ga ik misschien iets zeggen wat u niet zo leuk vindt, dat weet ik niet. Dat maakt me ook niet uit. Trouwens, u mag ermee doen wat u wil. Ik bedoel, ik mag zeggen wat ik wil. Nee, ik mag niet zeggen wat ik wil. Ik heb slechts te zeggen wat de Schrift mij leert. Maar in hoeverre dat klopt, dat is aan u als luisteraar. Dat bedoel ik. U hebt de vrijheid als luisteraar en ik heb de vrijheid als spreker om te zeggen dat wat ik meen te moeten zeggen vanuit de Schrift.⟨/p> ⟨p>Dat ging over, dat werd eventjes aangereikt, als Paulus zegt in Romeinen 11: "alzo zal gans Israël gered worden". Waarover gaat dat? Daar gaat het trouwens, dat is één ding wat zeker is, ik ga het maar niet opzoeken want ik vrees dat ik hier niet verder meer mee kom. Maar kijk het maar na in Romeinen 11 vers 25-26. Er wordt gesproken over het moment dat de Verlosser uit Sion zal komen en alzo, staat er, dan zal gans Israël gered worden. Dat gaat dus over deze tijdsperiode ook. Dat gans Israël dat gered wordt, dat is een overblijfsel, een rest. En als u zegt: "ja, maar elke Israëliet wordt nog gered", dan zeg ik: "ja, wis en waarachtig, elk mens". Maar niet dan, dat is aan het einde van de aeon. Het is niet zo dat elke Israëliet dan bij die gelegenheid gered zal zijn. En toen ik me zojuist eventjes indekte van "misschien vindt u dat niet leuk", het wordt heel vaak zo aangehaald: "Zoals ik zeg, nee ik geloof dat heel Israël gered zal worden". Men bedoelt dan elke Israëliet, maar dat is niet wat de Schrift ermee bedoelt. Het hele volk, dat wil zeggen het volk dat overgebleven is, dat zal gebracht worden in het land, en dat is heel Israël, het hele dan levende volk.⟨/p> ⟨p>Ja, nou laat ik nou niet te veel zijstraatjes ingaan. We gaan even terug naar Jeremia 31, dat doen we toch al vandaag, maar het gaat nog steeds, laat ik dat nog eventjes ter herinnering naar voren brengen. We hebben de hele avond dus over de bijeenverzameling van Israël. We hebben gezien waar dat is: in de woestijn, buiten het land, in Bozra. Daar wordt de kudde bijeengebracht. Daar zal de kudde onder de herdersstaf doorgaan. Geselecteerd. Daar zal een rest optrekken vanuit de woestijn. Maar het zal zijn in de woestijn.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3730" title="Speel af vanaf 01:02:10">▶ 01:02:10⟨/button> ⟨span>Het Overblijfsel Vindt Genade in de Woestijn (jeremia 31)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat hoofdstuk gaat over dat nieuwe verbond. En daar staat in vers 1: "Te dien tijde, in die dag, in die toekomst" – daar gaat het over – "luidt het woord van JAHWEH: zal Ik voor alle geslachten van Israël tot een God zijn en zullen zij Mij tot een volk zijn." Zo zegt JAHWEH: "Het volk der ontkomenden aan het zwaard vindt genade waar? In de woestijn." Israël op weg naar zijn rust.⟨/p> ⟨p>Hier, opnieuw: waar zal het volk van Israël genade vinden? In de woestijn, niet in het land. Feitelijk was het zo dat ze daar ook niks te zoeken hadden. De Heer brengt Zijn volk zelf af naar het land, maar dat doet Hij op Zijn condities.⟨/p> ⟨p>Het is het volk der ontkomenen aan het zwaard. Dat geeft wel aan dat er inderdaad een enorme verdrukking kennelijk heeft plaatsgevonden, een slachting. Maar er zijn er die ontkomen aan het zwaard. En zij, dat overblijfsel, die rest, die vindt genade. Het gaat mij vooral even om deze woorden: "in de woestijn". Die locatie, niet in het land, maar in de woestijn. Israël op weg naar zijn rust.⟨/p> ⟨p>Feitelijk herinnert deze formulering ook weer opnieuw aan wat er ooit in het verleden plaatsvond, toen Israël op weg was naar het beloofde land in de woestijn. Ik neem u mee naar nog een schriftplaats waar opnieuw sprake is van – let op – Bozra. Die kooi, de plaats waar de kudde verzameld zal worden. En dan staat er in Jesaja 63...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3875" title="Speel af vanaf 01:04:35">▶ 01:04:35⟨/button> ⟨span>De Krijgsheld in Bloedrode Klederen uit Edom (jesaja 63)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is heel triomfantelijk zoals die toon daar klinkt: "Wie is het die van Edom komt, in helrode klederen van Bosra?" Laat ik het eerst even doorlezen: "die daar praalt in zijn gewaad, fier voortschrijdt in zijn grote kracht? Ik ben het, die in gerechtigheid spreekt, machtig om te verlossen." En dan wordt de vraag gesteld: "Waarom is dat rood aan uw gewaad, en zijn uw klederen als die van iemand die de wijnpers treedt?"⟨/p> ⟨p>Eerst eventjes, ik lees nog verder hoor, maar eerst even dit: hier is sprake van iemand, uiteraard van de Heer Zelf – dat zullen we straks ook in vers 3 en 4 zien. Dit is de Heer Zelf die hier beschreven wordt. En waar komt Hij vandaan? Het staat erbij, het wordt meteen genoemd, expliciet gezegd: het is het gebied van Edom, en meer speciaal van Bosra. En dat is een heel bloederig gebeuren. We zagen zojuist de formulering: "de ontkomende van het zwaard", maar we hebben ook gelezen dat als de Heer zal verschijnen, Hij het op zal nemen voor Zijn volk en Hij in het gericht zal treden met de volkeren.⟨/p> ⟨p>Er zit hier – in onze taal, in onze vertaling kan dat per definitie niet doorklinken – maar in het Hebreeuws zit hier ook woordspel in. Omdat het namelijk iemand is die van Edom komt en Hij ziet er rood uit, maar in het Hebreeuws is dat gewoon hetzelfde: adom. Het Hebreeuwse woord voor rood is adom, niet waar? En Hij komt van Edom, van Adam. Adam, wat dan weer mens is, en dam... en dam is trouwens weer het woord voor bloed. Dus dat hangt allemaal met elkaar samen.⟨/p> ⟨p>"Wie is het die van Edom komt, in helrode klederen van Bosra?" Wel, dat is een krijgsheld. Het is de Heer die dan opgaat; Hij zal het op gaan nemen voor Zijn volk en tegen de natiën gaan strijden. En dat doet Hij voortvarend en ook resoluut. Hij voortschrijdt in Zijn grote kracht, met een sterke hand, een uitgestrekte arm en met grote grimmigheid. Dat is echt iemand die cordaat, ja resoluut optreedt.⟨/p> ⟨p>Terwijl de volkeren verzameld waren – we hebben vorige keer dat ook gezien: al de volkeren verenigd, de verenigde naties die op gaan trekken. Het was al langer geleden, herinnert u zich nog dat we toen Openbaring 11 lazen? Dat er een aardbeving zal plaatsvinden, dat er 7000 mannen van naam zullen omkomen. Dus kennelijk is daar een grote conferentie, maar in ieder geval, 7000 mannen van naam zullen omkomen. Maar dan gaat God Zelf ingrijpen en Hij zal in de Christus verschijnen. Hij komt, Hij is machtig om te verlossen.⟨/p> ⟨p>Kijk, Hij treedt op in gerechtigheid en Hij treedt op als een krijgsheld, als een oorlogsheld. Maar Hij doet dat omdat Hij machtig is om te verlossen. "Waarom is dat rood aan uw gewaad en zijn uw klederen als van iemand die de wijnpers treedt?" En ook dit is weer zo'n bekend Bijbels beeld van het oordeel. In het boek Openbaring wordt dat net zo goed genoemd. De wijnpers, er wordt ook gesproken over de dorsvloer. En in beide gevallen is het de bijeenverzameling van de oogst. In dit geval, de wijnpers, dat is vooral ook vanwege de associatie met dat bloedrode natuurlijk.⟨/p> ⟨p>"Waarom is dat rood aan uw gewaad?" En dan staat er – ik lees nu verder in Jesaja 63 –: "Ik heb de pers alleen getreden en van de volkeren was niemand bij mij. Ik trad hen in mijn toorn." Hier zie je wat we al diverse keren hebben gezien: als de Heer zal komen om Zijn volk te verlossen, dat is het einde van de grote verdrukking, maar het is het begin van de "dag van toorn". Hier zien we weer exact hetzelfde: Hij gaat Zijn volk verlossen en dan zegt Hij: "Ik alleen doe dat. Ik heb de pers alleen getreden en van de volkeren was er niemand bij mij. Ik trad hen in mijn toorn en vertrad hen in mijn grimmigheid." Die grote grimmigheid waar we ook al over lazen. Ziet u? Ik breng weer even het beeld van die puzzelstukjes bij elkaar in gedachten. En iedere keer dienen dezelfde gedachten zich weer opnieuw aan. En met steeds meer toegevoegde informatie. Ah, zo zit dat! Ziet u hoe vol Gods Woord hier over deze gebeurtenissen staat?⟨/p> ⟨p>Het grote moment van de verlossing van Israël, en daarmee ook, als de Heer voet gaat zetten op de Olijfberg. Dat betekent dat de Koning Zijn voet gaat zetten op de aarde. Dat is het eerste stukje land. En feitelijk is dat ook de introductie van de nieuwe aion. Die is dan nog niet begonnen, maar dat gaat dan ook zeker beginnen. Het begint met de verlossing van Israël, vervolgens moeten de volkeren nog onderworpen worden. Dat is een heel proces, maar dat is wat hier aan de hand is. Er gaat recht gezet worden. Niet over individuen, het gaat hier helemaal niet over individuen. Het gaat hier over natiën, volkeren, het volk van Israël.⟨/p> ⟨p>"Hoe bedoel je?" "Nou, de pers en de wijnpers is symbolisch." "Oh, hij... ja wel, maar ik bedoel, het zijn de volkeren die zo worden behandeld. Het is dus niet een gericht van individuen, bijvoorbeeld wat je bij de grote witte troon hebt, dan staan de doden op en dan is het: de doden worden ieder voor zich naar hun werken geoordeeld, gericht. Maar hier is het geen oordeel over individuen, maar over natiën." "Maar die pers wel, lijkt mij." "Waarom is dat rood aan uw gewaad?" "Dat lijkt mij beeldspraak, ja. Maar wel heel duidelijk, lijkt mij in dit geval. Ik vertrad hen in mijn grimmigheid." Dat zal dus allemaal daar gebeuren in dat gebied van Edom.⟨/p> ⟨p>En toen... Dit is nogal bloederig: "Toen spatte hun bloed op mijn klederen en ik bezoedelde mijn ganse gewaad."⟨/p> ⟨p>"Let op, want een dag van wraak had ik in de zin. En het jaar van mijn verlossing was gekomen." Let op, ik leg expres eventjes dit accent: "Een dag van wraak had ik in de zin. En het jaar van mijn verlossing was gekomen." Let op die verhouding. Kijk, we moeten dit niet wegpoetsen, die toorn en die grimmigheid en dat bloed van die klederen. En als u zegt: "Sorry, ik wil alleen maar een evangelie van genade en van vreugde en van vrede en van liefde horen en dit niet", nou ja, dan moet u dit uit uw Bijbel allemaal schrappen en die bladzijden eruit scheuren. Dan moet u dat doen, maar laten we alles staan wat van belang is. Om alles te laten staan, maar ook in de verhouding te laten staan zoals de Schrift het presenteert.⟨/p> ⟨p>En die verhouding, dat is hier ook weer zo onmiskenbaar, namelijk: het is een dag van wraak, dacht Hij eens, het is een dag van wraak, het is een jaar van verlossing. En dat is een mooie vraag: Hoe en in welke mate verhoudt wraak van God zich tot verlossing? Dan kan ik u precies vertellen: dat is een verhouding van 1 op 365. Hier, in deze metafoor, is dat een verhouding van 1 op 365. Soms is dat trouwens nog veel extremer. Want als je in Psalm 30 vers 6 leest, dan staat er: van een ogenblik duurt Zijn toorn, maar een leven lang Zijn goedertierenheid. Als je dan die verhouding wat technischer zou willen formuleren, dan zeg je van: hoe verhoudt de toorn zich tot Gods goedertierenheid? Nou, als een ogenblik, een moment, tot een lang leven. Dat is nog veel extremer.⟨/p> ⟨p>Het laat zien wie God is. Die wraak is ook trouwens altijd... het woordje wraak heeft alles te maken met rechtsherstel. Dat is wat wreken is, dat is dus niet iemand betaald zetten of... nee, it is juist het herstellen van geschonden rechtsverhoudingen. Dat is wat wraak is. En dat gaat God kort en snel, zo snel als mogelijk, ook realiseren. En daarom is er sprake van een dag van toorn, de dag van wraak. Wel, zegt God: "Ik had een dag van wraak in de zin, maar een jaar van verlossing", en dat...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4613" title="Speel af vanaf 01:16:53">▶ 01:16:53⟨/button> ⟨span>De Woestijn als de Locatie van het Nieuwe Huwelijksverbond (hosea 2)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik neem u nog mee naar Hosea 2. Ook daar is sprake van de woestijn waar de Heer zijn volk zal brengen. We hebben inmiddels al heel wat plaatsen gezien en het is met opzet dat ik daar een hele avond voor gereserveerd heb en dat ik Matteüs 24 vers 31 zo breed uitmeet. Eén vers wordt daar slechts gerefereerd aan de verzameling van zijn volk, maar wat een passages zijn er niet waaraan de Heer feitelijk daarmee ook refereert. Die zoeken we vanavond gewoon allemaal eens op, of althans een aantal daarvan.⟨/p> ⟨p>Oké, Hosea 2. Dat is een prachtig gedeelte. Heel liefelijk ook. Hosea is de profeet die ook de verhouding tussen de Heer en zijn volk laat zien in het beeld van de bruidegom en de bruid. Daarom, ik zal haar, het volk van Israël, dat is ook de bruid, lokken en haar leiden in de woestijn. Inmiddels is dat ons al duidelijk, maar hier zegt Hosea dat ook. Niet alleen Micha, niet alleen Ezechiël, niet alleen Jesaja; ook Hosea zegt dat en spreekt tot haar hart. Waar? In de woestijn. Ik zal haar vanaf daar, dus vanaf die woestijn, haar wijngaarden geven in het land. Dat wordt al in de woestijn kennelijk allemaal al geregeld en beloofd. En het dal Achor maken tot een deur van hoop. Er wordt even een beroep gedaan op onze bijbelkennis, want wat is dat dal van Achor? U kent het van een opwekkingslied misschien, maar dan schiet je er nog niet zoveel mee op. Want dan kun je het zingen misschien, maar dan weet je nog niet waar dat dal van Achor over gaat. Achor betekent trouwens ongeluk, wat er trouwens helemaal mooi natuurlijk is. Het dal van Achor, ongeluk, dat gaat God maken tot een deur van hoop. Dat is nog weer een andere metafoor die ik zelf heel graag altijd gebruik; een min maakt God tot een plus.⟨/p> ⟨p>Ja, Achor dat is dat dal waar ooit Achan met zijn huis omkwam. U weet het? Toen bij de val van Jericho. En dan lees je dat dat gebeurde in het dal van Achor. Dus dat was in de directe nabijheid van Jericho, vlak over de Jordaan. En dat dal van Achor, hier wordt dus gesproken over toekomende dagen. God gaat zijn volk brengen in de woestijn, daar tot haar hart spreken, maar ook het dal Achor zal daarin een functie vervullen. Dat dal van Achor dat ooit een dal van ongeluk was, dat wordt juist daar een deur van hoop. Daar gaat de deur open; een deur van hoop.⟨/p> ⟨p>Dan zal zij daar zingen als in de dagen van haar jeugd, als ten dage toen zij trok uit Egypte. En het zal te dien dage geschieden, luidt het woord van Yahweh, dat gij Mij noemen zult mijn Man en niet meer mijn Baäl. En ook hier zie je natuurlijk weer precies het bekende beeld. Israël is de bruid. Dan zal zij daar zingen als in de dagen van haar jeugd, als ten dage toen zij trok uit Egypte. En het zal te dien dage geschieden, luidt het woord van de Heer, dat gij Mij noemen zult mijn Man, niet meer mijn Baäl. Ja, Ik zal de namen van Baäl verwijderen uit haar mond. Hun naam zal niet meer genoemd worden. Te dien dage zal Ik voor hen een verbond sluiten. Hé, weer! Ook met het gedierte des velds, het gevogelte van de hemel, het kruipend gedierte der aarde. Dan zal Ik boog en zwaard en oorlogstuig in het land verbreken en hen veilig doen wonen. Ik zal u Mij tot bruid werven voor eeuwig. Ik zal u Mij tot bruid werven door gerechtigheid en recht, door goedertierenheid en ontferming. Ik zal u Mij tot bruid werven door trouw en gij zult Yahweh kennen.⟨/p> ⟨p>Nou ja, te dien dage zal het geschieden dat Ik zal verhoren. Ik zal de hemel verhoren, Ik zal de aarde verhoren. Geweldige Messiaanse profetie. Het gaat natuurlijk vooral over het volk van Israël dat de bruid is. En feitelijk is dit ook het begin van de bruiloft. En wanneer is de bruiloft? Oh ja, dat was op de derde dag. "En zie, er was een bruiloft op de derde dag." Maar daar hebben we het nu verder niet over. Het gaat erom dat het volk van Israël wordt geworven tot bruid en met hen wordt een nieuw verbond gesloten. Een nieuw huwelijksverbond namelijk.⟨/p> ⟨p>Kijk, we hadden het erover, we hebben gezien dat Israël verzameld zal worden. Het totale volk zal verzameld worden daar in de woestijn, in Bozra. In Micha 2 stond dat expliciet. En ik heb de naam van Petra er ook maar bij genoemd, niet omdat het toevallig mijn vrouw is, maar omdat dat natuurlijk ook een stad is die in dat verband een grote rol zal spelen. Maar hou vast, het is in de profetie vooral Bozra. En misschien is dat identiek of aan elkaar gelieerd; het zou kunnen, maar laten we vooral de naam Bozra onthouden. Dat is de schriftuurlijke naam. In Bozra zal het volk verzameld worden. Daar zal dat gericht ook plaatsvinden. Maar vervolgens zal men vanuit de woestijn, een rest, dat wil zeggen een gelovig volk, zal vanuit de woestijn optrekken als... Nou, wat lazen we? Dan zal zij zingen als in de dagen van haar jeugd, als de dagen toen zij trok uit Egypte. Dat wil zeggen, op weg naar het beloofde land.⟨/p> ⟨p>En hoe zullen zij dan daar komen? Nou, via het dal van Achor. En daar, zoals ze ooit in het verleden over de Jordaan heen trokken... Maar goed, toen kwamen ze in het dal van Achor en dat was ongeluk. Maar nu gaan ze via het dal van Achor, maar dat is dan een deur van hoop. Dus ze nemen ook nog eens een keer dezelfde route. Dus echt een herhaling van de geschiedenis. En dat zijn we nou al verschillende keren tegengekomen. Zoals toen ooit bij het uittrekken uit Egypte en de weg naar het beloofde land, zo ook in de toekomst. In de woestijn daar vindt een selectie plaats en vanuit dat gebied zal het volk ingaan in het beloofde land. En weet je wat je dan krijgt, is dit: hier vindt die verzameling van Israël plaats en men trekt dan op naar het noorden en via, nou eigenlijk dezelfde route als die ze dus ooit namen in het verleden, en toen gingen ze langs de koninklijke weg. Of, laat ik het maar even op z'n Engels zeggen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5183" title="Speel af vanaf 01:26:23">▶ 01:26:23⟨/button> ⟨span>Via het Dal van Achor en de Koninklijke Weg Naar het Beloofde Land⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Via de Koningsweg gaan ze dus richting het noorden en maken ze hier de afslag door de Jordaan. Onder leiding van de echte, de ware Jozua zal men via het Dal van Achor naar het beloofde land gaan, met de Here aan hun spits en Jozua als hun doorbreker.⟨/p> ⟨p>En zo krijg je een herhaling van de geschiedenis, maar dan op een veel volmaakter niveau. En hier zullen ze definitief inderdaad arriveren in het land en dat gaan beërven. En zo zal... en dan lees je, maar dat moeten we dan maar bewaren voor de volgende keer... zo zullen ze het totaal verwoeste land en al die steden waar niemand meer is overgebleven, en al die steden die ook verwoest zijn, weer herbouwd zien worden.⟨/p> ⟨p>In Zegel 36 zijn er diverse gedeelten die daar expliciet over spreken: hoe het totaal ontvolkte, maar ook verwoeste land bevolkt zal worden, weer totaal gerestaureerd zal zijn en in een glorie terecht zal komen als nooit tevoren. En zo gaat de Here dus Zijn volk verzamelen vanuit de woestijn en hen brengen in het beloofde land. Dus als daar zo in één, twee regeltjes staat: "En Hij zal Zijn engelen uitzenden", of "Zijn boodschappers uitzenden", en hen verzamelen, Zijn uitverkorenen verzamelen, dan zijn dat 1-2 regeltjes, maar in werkelijkheid blijkt dat dus een hele grootse gebeurtenis te zijn waar talloze profetieën over spreken.⟨/p> ⟨p>Nou, daarover hebben we het vanavond dus gehad met elkaar. Ik hoop dat u zo, met het doorbladeren van de Schriften, wat wijzer bent geworden. En vooral dat we met elkaar ook zicht hebben gekregen op hoe groot onze God is. En hoe Hij straks gaat ingrijpen en echt concreet met Zijn volk, via Zijn volk, een succesvolle invasie in deze wereld zal plegen. En heel de wereld wordt Zijn domein. Zullen we het daarbij laten?⟨/p>