⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Terugblik op de Eerdere Studies uit Matteüs 24⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dankjewel, Wolter, voor deze introductie. En je snijdt wel meteen een heel onderwerp aan, zeg! Over het buitenaardse. Het zal weinig mensen ontgaan zijn dat dat bericht gisteren is doorgekomen, want het werd met een hoop spektakel aangekondigd: zeven aardes. Het woord alleen al klinkt zo leuk: 'aardes'. Terwijl je altijd gedacht hebt dat er maar één was.⟨/p> ⟨p>Hartelijk welkom, ook van mijn kant. Ik ben blij dat de meesten van u zich niets hebben aangetrokken van de weersomstandigheden en dat we hier zo met elkaar mogen zijn om ons opnieuw – en het is inmiddels zoals u ziet de zevende keer – bezig te houden met Matteüs 24. Ik heb in de aankondiging nog steeds Matteüs 25 erbij staan, maar inmiddels heb ik de hoop opgegeven dat we daar dit seizoen nog aan toe zouden komen. Dat is iets voor volgend seizoen; we kunnen daar wellicht dan verder mee gaan, maar dat is van later zorg.⟨/p> ⟨p>Wij blikken nog even terug op wat we de vorige keer hebben besproken. Eigenlijk was dat, als het gaat om het aantal woorden en zinnen in Matteüs 24, niet zo gek veel, want we hebben ons slechts met twee verzen beziggehouden. Dat zal vanavond niet heel anders worden. Alles wat we tegenkomen in Matteüs 24 is namelijk zo compact; er staat zoveel in met zoveel dwarsverbindingen naar tal van andere schriftplaatsen. Je ontkomt er niet aan dat wanneer je het echt aandachtig leest en wilt weten wat de betekenis is – waarbij je de Schrift ook zichzelf wilt laten uitleggen – je er tal van passages bij moet betrekken.⟨/p> ⟨p>Het eerste wat we toen hebben gezien, is dat de aanwezigheid van de Zoon van de mens, de parousia, zal zijn als de bliksem vanaf het oosten. Niet alleen het feit dat het plotseling zal zijn, als de bliksem, maar ook die richting 'vanaf het oosten' is heel veelzeggend. Waar we ook uitgebreid bij stil hebben gestaan, is die uitdrukking: "waar het lijk is". In de NBG-vertaling staat "waar het aas is", daar zullen de gieren zich verzamelen, maar we hebben gezien dat er gewoon staat: "het lijk". Waar het lijk is, daar zullen de gieren zich verzamelen. We hebben gezien dat dit een heel toepasselijke aanduiding is, juist in deze hele context, omdat in het boek Openbaring inderdaad gesproken wordt over de parousia van de Heer Jezus Christus. Daarbij wordt vermeld dat het lijk van de twee getuigen zal liggen op de straten van Jeruzalem – of ik moet eigenlijk zeggen op het plein van Jeruzalem, namelijk het tempelplein. Dat hebben we tamelijk uitgebreid bezien.⟨/p> ⟨p>Vervolgens hebben we in de tweede helft van de avond de verduistering van zon en maan beschouwd. Dat is zo'n markant gebeuren dat ook weer op tal van andere schriftplaatsen genoemd wordt. Als de Zoon van de mens zal verschijnen, dan zullen zon en maan verduisterd worden. Ook de sterren van de hemel worden daarbij betrokken; daarover straks meer. Dat zal zijn "na de verdrukking van die dagen". Dat staat er heel uitdrukkelijk bij. Na de verdrukking van die dagen zal de zon verduisterd worden en de maan zal haar glans of lichtschijnsel niet geven; ze zal er als bloedrood uitzien.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="247" title="Speel af vanaf 04:07">▶ 04:07⟨/button> ⟨span>De Grote Verdrukking: een Chronologisch Schema van 1260 Dagen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Om het even in een schema te zetten: we hebben die periode van 1260 dagen gezien die telkens genoemd wordt in het boek Openbaring. Het wordt ook anders aangeduid, als 42 maanden, soms ook als 'een tijd, tijden en een halve tijd' – een jaar, twee jaren en een half jaar – of als drie jaar en zes maanden. Het mooie van al die aanduidingen is dat ze toch allemaal verwijzen naar exact dezelfde periode. Ik noem het hier voor het gemak maar even de 1260 dagen.⟨/p> ⟨p>Die periode vangt aan – dat hebben we gezien in Matteüs 24 – met de gruwel van de verwoesting. Een gruwel betekent een afgodsbeeld, en dat zal worden opgericht op de heilige plaats in Jeruzalem. In vers 15 staat: "Wanneer u dan de gruwel van de verwoesting ziet staan, waarvan door de profeet Daniël gesproken is, op de heilige plaats – wie het leest, die lette er op – laat dan wie in Judea zijn, vluchten naar de bergen." Want er zal een grote verdrukking zijn. Die vangt dus bij deze gelegenheid aan, op het moment dat er een afgodsbeeld geplaatst zal worden op het tempelplein van Jeruzalem. Dat zal trouwens een vervanging zijn; het zal namelijk de dagelijkse offerdienst vervangen. Dat betekent dus dat er op dat tempelplein weer een Joodse offerdienst zal zijn. Die zal enige tijd functioneren – hoelang weet ik niet – maar deze zal plotsklaps worden gestaakt en daarvoor in de plaats komt een gruwel die een enorme afgoderij met zich mee zal brengen.⟨/p> ⟨p>Die periode van 1260 dagen vangt aan met de gruwel van de verwoesting en eindigt met de verduistering van zon en maan. Daarna volgt er nog een periode, die ik voor nu maar even 'periode X' noem, en die eindigt met het einde van deze aeon. Dat was namelijk ook een van de vragen van de discipelen: "Hoe zit dat nu met de parousia van de Zoon van de mens en de voltooiing van de aeon?" Laten we dan even een paar dingen invullen. Die periode van 1260 dagen wordt hier in Matteüs 24 'de grote verdrukking' genoemd. Dat zal samenvallen met het optreden van de twee getuigen, wat ook 1260 dagen zal duren. Bovendien is het de periode waarin een overblijfsel bewaard wordt in de woestijn, iets waar we ons bij een eerdere gelegenheid al mee bezig hebben gehouden.⟨/p> ⟨p>Die 1260 dagen vangen aan met de gruwel van de verwoesting, maar er is nog een punt dat het begin markeert: de wegrukking van de mannelijke zoon. Dat markeert tevens het begin van de grote verdrukking. De Heer Jezus zegt in Matteüs 24 dat Israël, zodra ze die gruwel zien, moet maken dat ze wegkomen. Het is het laatste moment dat er nog gevlucht kan worden naar de woestijn. Daar zullen ze op een goddelijke wijze bescherming genieten; een onderduikadres in de woestijn. Ik vroeg me zojuist even hardop af of we in deze serie al hebben besproken waar dat zal zijn. Ik geloof het niet; dat was in de vorige serie over de woestijn van Edom. Als u het mij vraagt: Bozra en Sela-Petra. In ieder geval een plaats die door God bereid is in de woestijn. Al deze gebeurtenissen – de grote verdrukking, het optreden van de twee getuigen en het overblijfsel dat bewaard wordt in de woestijn – vinden plaats binnen die 1260 dagen.⟨/p> ⟨p>Wanneer de zon en de maan verduisterd worden, is dat het einde van de grote verdrukking. Tegelijkertijd zal het het begin zijn van de dag van toorn voor de volkeren. Dat is heel belangrijk. Wat we gezien hebben – en dat was met name een van de grote conclusies van de vorige keer – is dat wanneer de zon en de maan verduisterd worden, dit het einde van de grote verdrukking inuidt. Maar zoals we zagen in Joël 2 en Openbaring 6, vangt juist dan de dag van toorn voor de volkeren aan. Het zal ook de periode zijn waarin een hersteld Israël het Evangelie van het Koninkrijk zal prediken aan alle volkeren. Als dat gebeurd is, zo lezen we in vers 13 en 14 van Matteüs 24, wanneer het Evangelie van het Koninkrijk in de hele bewoonde wereld gepredikt zal zijn tot een getuigenis voor alle volkeren, dan zal de voltooiing van de aeon gekomen zijn. Dan zijn we dus inmiddels hier in het schema aangekomen. En als dit het einde is van deze aeon, dan vangt er daarna een hele nieuwe aeon aan.⟨/p> ⟨p>Dit plaatje valt nog veel meer in te kleuren en het is mij ook gevraagd om dat te doen. Ik stel voor dat we dat naarmate de studie zich voortzet, in de loop der tijd steeds verder invullen met allerlei details. Ik wil niet voor de muziek uitlopen en geen conclusies trekken voordat ik de 'bonnetjes' heb aangeleverd. Ik vat nu even kort samen wat we tot dusver hebben gezien en dit is een schematische voorstelling daarvan. Ja, er valt ontzettend veel over te zeggen. Wist u trouwens dat er in de Evangeliën geen enkele vraag is die door de discipelen gesteld wordt en die door de Heer zo uitgebreid beantwoord wordt als deze vraag waar Matteüs 24 mee opent? Zoek het maar eens op; geen vraag wordt zo uitgebreid beantwoord.⟨/p> ⟨p>Feitelijk verhaalt de Heer Jezus daar op de Olijfberg over de toekomst, terwijl Hij op het tempelcomplex uitkijkt en de stad Jeruzalem aanschouwd kan worden. Met dat uitzicht voor ogen spreekt Hij. Zijn woorden zijn bovendien een compilatie van citaten uit en referenties naar tal van passages in de profeten. Vandaar ook dat Hij zegt: "zoals u gelezen heeft in de profeet Daniël". Ook Ezechiël en al die andere profeten komen voorbij, zonder zelfs dat ze bij name genoemd hoeven te worden. Dat is helemaal niet nodig; u wordt eigenlijk geacht te weten wat daar staat voordat u Matteüs 24 werkelijk kunt verstaan. Goed, nou.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="754" title="Speel af vanaf 12:34">▶ 12:34⟨/button> ⟨span>Een Kosmisch Drama: de Krachten van de Hemelen Wankelen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vers 29, daar waren we gebleven. Ik lees het nog eventjes voor: "Onmiddellijk echter na de verdrukking van die dagen zal de zon verduisterd worden en de maan zal het lichtschijnsel van haar niet geven." Dat was het laatste wat we hebben gezien. We hebben ons er verder nog niet uitgebreid mee beziggehouden, maar heel kort even: "En de sterren zullen vallen." Er staat niet dat álle sterren vallen, maar de sterren zullen vallen vanaf de hemel. Gezien het feit dat ze hier in één adem worden genoemd met de zon en de maan, kan het niet anders of we moeten hier inderdaad aan letterlijke sterren denken. Hoewel we trouwens ook hebben gezien dat het heer des hemels of de sterren des hemels ook een type zijn van het volk van Israël. In Daniël 8 wordt het heel uitdrukkelijk zo gezegd dat het heer des hemels ter aarde geworpen zal worden. In die context is dat heel duidelijk een manier van zeggen dat vele Israëlieten zullen omkomen op dat stuk grond. Het is dus typologisch waar, maar ook heel letterlijk. Het is een kosmisch gebeuren – met een 's' ja, want komisch is het allerminst.⟨/p> ⟨p>Dat blijkt vervolgens ook wel uit wat er volgt, want de sterren zullen vallen vanaf de hemel. Dus niet alleen die tekenen van de zon en de maan, maar ook die sterren. En er staat bij: "en de machten van de hemelen zullen geschud worden." Het is een kosmisch drama dat zich hier voltrekt; daar lijkt me niets te veel mee gezegd. Zo stabiel als de hemel zich altijd voordoet en zo voorspelbaar als zij is, dan zullen de machten van de hemelen worden geschud. Zoals de aarde kan beven en geschud kan worden, zo kan dat ook met de hemelen, en zo zal het ook gaan.⟨/p> ⟨p>In Lukas 21 vinden we een parallelvers. Ik wil dat er even bij betrekken, omdat dat er ook nog weer licht op werpt. Hoewel ik er trouwens meteen bij moet zeggen: Lukas 21 valt niet volledig samen met Mattheüs 24. Lukas 21 heeft ook nog een ander thema, namelijk de gebeurtenissen van het jaar 70 die daarin beschreven worden. Maar we beperken ons nu tot Mattheüs 24. Daar staat dit in verband met die machten van de hemelen die geschud zullen worden: "En er zullen tekenen zijn in zon" – let op hoe het gezegd wordt – "er zullen tekenen zijn in zon en maan en sterrenbeelden." Er staat hier niet gewoon een woord voor sterren, maar constellaties van sterren, wat wij sterrenbeelden noemen. "Er zullen tekenen zijn in zon en maan en sterrenbeelden. En op de aarde" – dit is een letterlijke vertaling – "spanning of druk van natiën in radeloosheid." En dan staat erbij: "van weergalming van zee en beving."⟨/p> ⟨p>Het is dus een kosmisch gebeuren. Dat wil zeggen: de hemelen worden geschud, maar er vindt ook, dat weten we, een aardbeving plaats. Al was het maar de Olijfberg die bij die gelegenheid middendoor zal splijten; we komen daar vanavond trouwens nog over te spreken. Maar ook de zee wordt niet onaangeroerd gelaten. Er zal een echo, een weergalming zijn van de zee en beving. Ik denk eigenlijk meteen ook aan een tsunami. Moet je je voorstellen wat er dan aan de orde is: de volkeren die optrekken en daar gestationeerd zijn, de legermachten daar in Jeruzalem. De staat Israël die op het punt staat compleet vernietigd te worden – eigenlijk al vernietigd is – en dan die tekenen. Want dat is het grote keerpunt, daar hebben we het al eerder over gehad. Het volk zal in uiterste nood, dat wat er van overgebleven is in het land, de Naam aanroepen. En dan zal Hij verschijnen.⟨/p> ⟨p>Dat zijn dus de begeleidende verschijnselen aan de hemel, maar ook wat hier beschreven wordt in vers 26, de reden waarom ik even naar Lukas 21 ben gegaan: "Terwijl mensen bezwijmen van vrees." Flauwvallen, dat is eigenlijk wat er staat. Ze bezwijmen van vrees en verwachting; ze weten dus wat er gaat komen van de dingen die tot de bewoonde wereld komen. Want, zo staat er, de machten van de hemelen zullen worden geschud. Dat maakt het gebeuren helemaal uniek, want het is dus niet alleen maar wat er op aarde plaatsvindt, maar ook die samenloop met de dingen in de hemelen. De constellatie van sterren. Want de zon en de maan, dat is nog wat anders dan zeven planeten van Trappist-1. O ja, zo was het toch? Gevonden hè?⟨/p> ⟨p>Nee, dan zullen ze inderdaad gaan ontdekken dat er buitenaards leven is. Zo zullen ze het ongetwijfeld noemen; ze krijgen een buitenaards bezoek. Maar dat hadden ze nou net even niet verwacht. Ja, zij noemen dat dan ongetwijfeld buitenaards bezoek. Het staat dichtbij hoor; eigenlijk wordt de wereld er al helemaal klaar voor gemaakt. Maar ze zullen toch ontsteld zijn dat het zich op deze wijze zal aandienen. De machten van de hemelen zullen worden geschud. Denk daar nog maar eens over na; ik doe dat zelf ook en wat dat allemaal mag betekenen. Maar één ding is wel duidelijk: de impact die het zal hebben op de natiën en op alle mensen. In die zin is dit ook echt een wereldwijd gebeuren, mede vanwege de verwachting van wat men weet van wat er nu gaat plaatsvinden. Dit is dus ook een hele transitie, een overgang van een era, van een tijdperk naar een volgende. Nooit zal het meer zijn zoals het was. Dit is een keerpunt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1177" title="Speel af vanaf 19:37">▶ 19:37⟨/button> ⟨span>Het Teken van de Zoon van de Mens in de Hemel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed, we zijn bij vers 30. Sterren zullen vallen van de hemel en de machten van de hemel zullen geschud worden. En dan zal het teken verschijnen van de Zoon van de mens in de hemel. Voordat we op dat eigenlijke bezoek verdergaan – Wolter heeft me op het spoor gezet om het zo te noemen: dat buitenaardse bezoek – eerst even dit: dan zal het teken van de Zoon van de mens in de hemel verschijnen. Wat is dat teken?⟨/p> ⟨p>In de eerste plaats refereert dit aan de vraag die in vers 3 al was gesteld door de discipelen. Want daar staat dat toen Hij gezeten was op de Olijfberg, de leerlingen privé tot Hem kwamen en zeiden: "Zeg ons, wanneer zullen deze dingen geschieden?" Ze refereerden daarmee aan de verwoesting van Jeruzalem en de tempel. En ze vroegen: "Wat is het teken van uw parousia, uw aanwezigheid, en van de voltooiing van de aion?" Dat is de achtergrond. En nu zegt de Heer dat na de verdrukking, als de zon en de maan verduisterd worden, de machten van de hemelen zullen wankelen en de sterren van de hemel zullen vallen, dan het teken van de Zoon van de mens zal verschijnen in de hemel.⟨/p> ⟨p>Van de Zoon van de mens. We hebben al vaker bij die uitdrukking stilgestaan. Niet 'de Zoon des mensen', nee, het is 'de Zoon', tweemaal bepaald: de Zoon van de mens. In het Hebreeuws is het de Ben Adam, de erfgenaam van Adam. Dat bepaalt ons bij de positie die Hij inneemt. Voor Israël is Hij de Zoon van David, maar als de Ben Adam, de Zoon van de mens, neemt Hij de positie en de erfrechten in van dé mens. De eerste mens, ha-Adam, kreeg de hele aarde tot zijn domein en heerste over de wereld; dat was de erfenis van Adam. Wat krijgt de Ben Adam dan? Die erfenis voor de hele aarde. Niet slechts Israël, nee, de hele wereld is van Hem. De Ben Adam verwijst dus naar dat wat Hij wereldwijd zal gaan ontvangen.⟨/p> ⟨p>Dan nog even dat teken. Wat is nu het teken van de Zoon van de mens? Dat is een heel intrigerende vraag. Men heeft vaak gedacht aan een symbool, waarbij men kerkelijk dan denkt aan een kruis. Maar u begrijpt dat dit de gedachte niet kan zijn; het kruis verwijst immers naar zijn sterven, terwijl we het hier hebben over Degene die is opgestaan. Maar als we het hebben over een symbool voor de mens, wat is dan het getal van de mens? Laten we dit eens tekenen: sinds de Tweede Wereldoorlog heet dit de Davidster, maar van origine is dit het zegel van Salomo. Salomo is de zoon van David, de vredevorst met zijn duizendvoudige heerlijkheid. Die zes punten van de ster verwijzen eigenlijk naar het getal zes. Dit symbool is een grafische voorstelling van dat getal. Je kunt het getal 6 gewoon opschrijven, maar als je het uitbeeldt, krijg je zes punten in de vorm van een ster.⟨/p> ⟨p>Het binnenste van die ster verwijst eigenlijk naar een honingraat; het is precies zoals een cel van een honingraat. Het zijn zes driehoeken rondom een binnenruimte, de zevende, die naar de honing verwijst. En nu weet jij meteen, Menno, waar we het in de auto over hadden: het Woord dat zoeter is dan honing. Ik geef toe dat dit een wat vergezocht verband is, maar het gaat me om het feit dat het getal van de mens verwijst naar de zes. In Openbaring 13 staat: "Hier is de wijsheid. Laat wie verstand heeft het getal van het beest berekenen, want het is een getal van een mens: zijn getal is 666." Men zou in de verleiding kunnen komen om daarop door te gaan, maar dat doen we niet. Het gaat erom dat het getal van de mens inderdaad naar de zes verwijst, immers, de creatie van de mens vond plaats op de zesde dag. Daarna krijg je de zeven, wat van een andere orde is. Dit symbool, de zes, staat voor die volheid. Ik vind dit een mooie en ook plausibele verklaring, omdat dit teken grafisch gezien naar de mens verwijst en bovendien van oudsher verbonden is met de Messias, het zegel van Salomo, de zoon van David. In die zin zit er logica in, maar of je het echt Bijbels hard kunt maken, vind ik veel lastiger. Je kunt het hooguit aannemelijk maken en zeggen dat het plausibel is vanwege de logische parallel.⟨/p> ⟨p>Toch wil ik u op nog iets wijzen: we hoeven misschien helemaal niet te denken aan een symbool dat in de hemel zal verschijnen. De tekst kan namelijk ook zo gelezen worden dat de verschijning van de Zoon zelf het teken is. Dan hoeven we niet aan iets aparts te denken, want één ding is zeker: de Zoon van de mens zal bij die gelegenheid verschijnen. Dat staat pal in het vers hierop volgend: dan zullen ze de Zoon van de mens zien verschijnen. Dat is het teken waarop gewacht wordt. Dat is heel logisch. In Romeinen 4 vers 11 wordt bijvoorbeeld gesproken over het 'teken van de besnijdenis'. Wat is het teken van de besnijdenis? Dat is de besnijdenis zelf. En wat is het teken van de Zoon van de mens? Dat de persoon van de Zoon van de mens zal verschijnen. Dat is het teken van Hem. Eerlijk gezegd vind ik dat het meest logisch, gewoon vanuit de tekst.⟨/p> ⟨p>Ik heb u nu twee verklaringen aan de hand gedaan. In principe bijten ze elkaar niet, maar het is wel zo dat deze laatste verklaring de eerste overbodig maakt. Ik geef door wat ik gevonden heb en wat ik de moeite waard vind om te vertellen. Ik moet erbij zeggen dat ik de neiging moeilijk kan weerstaan om over typologie te vertellen en hoe dingen een uitbeelding zijn. Van zo'n ster gaat een sprake uit, zoals er van alle sterren en sterrenbeelden sowieso een sprake uitgaat. Maar goed: dan zal het teken verschijnen van de Zoon van de mens in de hemel.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1769" title="Speel af vanaf 29:29">▶ 29:29⟨/button> ⟨span>Alle Stammen van het Land Zullen Heftig Treuren⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik ga er gemakshalve vanuit dat dit teken inderdaad de verschijning van de Zoon van de mens Zelf is. En dan zullen zij heftig treuren. In de NBG-vertaling staat dat zij zich op de borst zullen slaan, als uitdrukking van diepe rouw. Dan zullen al de stammen van het land heftig treuren. Ik heb het meteen maar correct gezegd. De NBG-vertaling zegt: 'alle stammen der aarde'. Maar dat is mogelijk, want ik heb u al vaker verteld dat het woord voor 'aarde' en 'land', zowel in het Hebreeuws als in het Grieks, identiek is. Aarde is land en land is aarde.⟨/p> ⟨p>Waarbij de context bepaalt aan hoe groot een stuk aarde of land we moeten denken. Wanneer een Jood spreekt over ⟨em>Haaretz⟨/em>, dan heeft hij het soms over het land Israël. Maar ⟨em>Haaretz⟨/em> is in de Bijbel soms ook veel breder. Soms kan het bijvoorbeeld het land zijn waar Abraham vandaan kwam; hij werd geroepen uit het land van Ur der Chaldeeën. Ook daar staat ⟨em>Haaretz⟨/em>. Het hangt er dus vanaf waar het naar verwijst. Soms kan 'het land' ook gewoon al het droge zijn. Dat is in Genesis 1 het geval. God noemde het droge 'aarde'. Dat is gewoon land. Al het droge, dat is aarde.⟨/p> ⟨p>Eén betekenis kent de Bijbel echter niet, en dat is de betekenis die wij eraan toekennen: de hele planeet. Wij bedoelen daarmee het droge plus de zeeën. Daar heb ik nog wel eens een meningsverschil over met Wolter. Nee hoor, dat valt wel mee, maar we hebben daar nog wel eens over zitten sparren. Maar in ieder geval, als u het mij vraagt: de Bijbelse definitie van de aarde is gewoon het droge, exclusief de zeeën en de oceanen. Bij ons is de aarde de planeet die 'Aarde' heet – dat rijmt nog ook. Maar verschillende aardes? Dan zijn we toch weer terug bij de Bijbelse zienswijze. Eigenlijk is de gedachte aan een planeet een beetje een absurditeit in die context; de aarde is daar gewoon het droge.⟨/p> ⟨p>Waarom ik dit nu even aanstip? De NBG-vertaling spreekt over 'de stammen der aarde', maar dat is niet logisch. Je kunt spreken over 'de volkeren der aarde', alle volkeren waar dan ook op aarde. Maar als je het over 'de stammen' hebt, dan gaat het altijd over de stammen die behoren bij en verbonden zijn met het land: de stammen van het land. En inderdaad, dat lijkt me hier onmiskenbaar de gedachte. In Matteüs 24 bevinden we ons sowieso op puur Joodse bodem. 'Laten zij die in Judea zijn, vluchten naar de bergen', enzovoort. Wanneer de Zoon van de mens zal verschijnen en het teken van Hem aan de hemel gezien zal worden, dan zullen al de stammen van het land heftig treuren.⟨/p> ⟨p>Er is nog een heel goede reden om hier aan 'het land' te denken, behalve het feit dat er gesproken wordt over 'al de stammen'. De Heer verwijst hier namelijk, zonder de naam van Zacharia expliciet te noemen, rechtstreeks naar Zacharia: Zacharia 12. Daar gaan we meteen naartoe. Hiermee bevestig ik wat we al eerder bespraken: het is een compilatie van passages waar de Heer aan refereert, zonder er altijd direct naar te verwijzen. Laten we naar Zacharia 12 gaan. Ik begin te lezen in vers 9. Het is natuurlijk lastig om de hele context erbij te betrekken, maar vers 9 is helder: 'En het zal zijn in die dag dat Ik zal zoeken uit te roeien...' Dat 'Ik' slaat op de Heer Zelf, op JAHWEH. '...dat Ik zal zoeken uit te roeien al de natiën die komen op Jeruzalem.' Zo staat het er letterlijk.⟨/p> ⟨p>Dit is oorlogszuchtige taal. Het is geen lieflijke taal waarvan je zegt: 'Wat een genade!' Nee, alles op zijn tijd. Nu leven we in een dag van genade waarin de volheid van genade klinkt, maar dan zal de Here JAHWEH verschijnen als een krijgsheld en zal Hij inderdaad oorlog gaan voeren. 'Het zal zijn in die dag dat Ik zal zoeken uit te roeien al de natiën die komen op Jeruzalem.' We hebben het hier over het moment dat het overblijfsel van de Joodse staat – datgene wat zich op dat moment alleen nog in Jeruzalem bevindt – de naam van Jezus zal aanroepen. De Heer, die eerst alle volkeren had verzameld bij Jeruzalem, gaat dan tegen diezelfde volkeren strijden. Hij zal het opnemen voor Zijn volk.⟨/p> ⟨p>Hij gaat die volkeren die tegen Jeruzalem waren opgekomen en die daar zijn neergestreken, uitroeien. Het zal een dag van slachting zijn, zo lees je, en de Here zal er korte metten mee maken. Let ook weer op wat we al veel eerder hebben gezien – ik val in herhaling, maar ik wil die rode draad vasthouden. Hier is sprake van het einde van de verdrukking van Israël, want de Heer neemt het op voor de stad Jeruzalem. Maar het is tevens het begin van de dag van toorn voor de volkeren. Hier is het JAHWEH die voor Jeruzalem zal strijden en het voor Zijn volk opneemt. Juist die volkeren hebben nu het ergste te vrezen, want nu gaat JAHWEH tegen hen strijden en Hij zal hen zoeken uit te roeien.⟨/p> ⟨p>Het einde van de verdrukking betekent dus nog helemaal niet dat alle volkeren al zijn onderworpen en dat het duizendjarig vrederijk – overigens geen Bijbelse uitdrukking – al is begonnen. Nee, weet u wanneer de duizend jaren beginnen? Wanneer satan gebonden wordt. Je moet eigenlijk niet spreken over de duizendjarige heerschappij van Christus; Zijn heerschappij is een heerschappij voor aeonen. Wat geteld wordt, is de binding van satan. En waarom wordt hij gebonden? Opdat hij de volkeren niet meer zou verleiden.⟨/p> ⟨p>Die duizendjarige binding vangt aan wanneer de volkeren niet meer verleid kunnen worden. Dat is hier nog niet het geval. De volkeren zijn hier nog allerminst onderworpen. Hier wordt alleen Israël gered. De Heer neemt het op voor Israël; het volk zal verzameld worden, waar we nog uitgebreid over komen te spreken. Maar de natiën hebben nu inderdaad de dag van toorn te vrezen. Ziet u? Einde van de verdrukking, begin van de dag van toorn. Goed, dit was vers 9 van Zacharia 12, en nu gaan we naar vers 10.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2269" title="Speel af vanaf 37:49">▶ 37:49⟨/button> ⟨span>Pinksteren in de Eindtijd: een Geest van Genade en Smeekbeden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En Ik zal uitgieten op het huis van David. Ik weet niet of dit een geografische aanduiding is of dat dit slaat op een geslacht; ik leg de vraag gewoon even neer, ik weet het niet. Maar in ieder geval: Ik zal uitgieten op het huis van David en op de inwoners van Jeruzalem een geest van genade en van smeekbeden.⟨/p> ⟨p>Ik zal zoeken uit te roeien al de natiën die komen op Jeruzalem. En bij die gelegenheid zal Hij uitgieten op het huis van David en de inwoners van Jeruzalem een geest van genade en smeekbeden. Dat kennen we trouwens ook, maar dan moeten we weer naar Joël toe. Want in Joël 2 lazen we: "En daarna zal het zijn dat Ik mijn geest zal uitgieten op alle vlees." Niet in de zin van alle volkeren, nee: "en jullie zonen en jullie dochters zullen profeteren". Dat wil zeggen: alle vlees van het volk namelijk. En jullie zonen en dochters zullen profeteren, en dan, even later, lees je: "en de zon wordt gekeerd tot duisternis en de maan tot bloed voor het komen van de grote en gevreesde dag van Yahweh."⟨/p> ⟨p>Ziet u hoe we iedere keer weer in dezelfde lijn worden bevestigd? Namelijk dit: als de Heer Zijn Geest gaat uitgieten op heel dat volk, op alle vlees van Zijn volk, zal Hij een geest van genade en van smeekbeden uitgieten over de inwoners van Jeruzalem; over dat wat er nog overgebleven is. Alle vlees wat nog overgebleven is. En dan staat er ook: "en de zon wordt gekeerd tot duisternis". Dan weet je ook meteen wanneer het zal zijn: bij de verduistering van de zon en de maan. En wat breekt dan aan? Wel, die grote en gevreesde dag van Yahweh, de dag van toorn, wanneer Hij Zich namelijk zal keren tegen de natiën. Hij zal het opnemen voor Zijn volk. Het einde van de verdrukking zal dan ingeluid zijn, maar tegelijkertijd zal de dag van toorn voor de natiën aanvangen.⟨/p> ⟨p>Is dat helder? We zullen dat trouwens straks ook nog zien in Zacharia 14. Dan gaat het inderdaad over een dag; ten tijde van de avond zal het licht zijn. Dan gaat het heel duidelijk over een gewone dag. De dag des Heren in het algemeen is een periode, maar dat is denk ik weer een ander verhaal. De dag van toorn is ook niet één dag, dat is een hele periode.⟨/p> ⟨p>Wat was het bronnetje daarvan? Wil je die nu hebben? Nee? Ik zat nu even te denken om dat bronnetje... Nee, dat doe ik niet, want dan zouden we maar weer... Nou, in ieder geval, dan komen we op deze dia's niet meer terug. Eén ding is duidelijk: die dag van toorn zal dus aanvangen. Maar even ook nog dit: "Ik zal uitgieten op het huis van David en de inwoners van Jeruzalem een geest van genade en van smeekbeden." Dit is Pinksteren in de eindtijd, als u begrijpt wat ik bedoel. Dan wordt de Geest uitgestort op dat overblijfsel. U moet het woord heel letterlijk nemen: die rest die gebleven is, die niet omgekomen is. Daar zal de Geest worden uitgestort van genade en van smeekbeden. Dat is een totale innerlijke verandering ook. Het heeft trouwens te maken met "jullie zonen en jullie dochters zullen profeteren". Ze zullen het Woord van God uitspreken, dat is wat profeteren toch ook is.⟨/p> ⟨p>Ik lees verder, want we zijn nog steeds niet bij die link met Matteüs 24, maar nu wel: "En ze zullen Mij zien die zij doorstaken." Als u een NBG-vertaling hebt, dan staat er: "en ze zullen Hem zien die zij doorstaken." Ik begrijp heel goed waarom ze dat gedaan hebben, omdat een zinsnede verder inderdaad weer over Hem gesproken wordt in de derde persoon. Dat is vreemd, dus dacht men dat je hier ook over de derde persoon zou moeten spreken: "ze zullen Hem zien". Maar er staat in het Hebreeuws, hoe je het ook wendt of keert: "ze zullen Mij zien". Yahweh namelijk. Namelijk het beeld van Yahweh, zoals je in Zacharia ook leest: Yahweh zal verschijnen, Zijn voet zal staan op de Olijfberg. Ja, wie is dat? Yahweh is de Onzienlijke, maar Hij zal Zich tonen in Zijn icoon, in Zijn beeld, in Zijn teken.⟨/p> ⟨p>Let op: als de Heer het gaat opnemen voor Jeruzalem en gaat strijden tegen de volkeren, dan zullen de inwoners van Jeruzalem begiftigd worden met de Geest. Hij zal uitgieten. Dat is een prachtig beeld: uitgieten. Als we het trouwens over sterrenbeelden hebben: je krijgt na het vissertijdperk – u weet het, astrologen zeggen dat we nu leven in de transitie van het vissertijdperk, van Pisces – de overgang naar Aquarius. En Aquarius is de Waterman. En weet u wat die Waterman is? Dat is die man die een kruik leeggiet op de dorstige aarde. Dat is de Waterman. Hebt u ooit wel eens plaatjes daarvan gezien? Dat is Aquarius.⟨/p> ⟨p>Het is zo boeiend – ik zeg het er zomaar even bij omdat we het hier over uitgieten hebben: tweeduizend jaar lang heeft de zon in het sterrenbeeld Vissen gestaan. Tweeduizend jaar. "Ik zal u maken tot vissers van mensen." En nu? Dat is even aan het einde van die tweeduizend jaar. Je kunt daar niet één specifiek moment op vastpinnen, maar langzamerhand verschuift de zon in het sterrenbeeld – het lentepunt, laten we niet al te technisch worden – het lentepunt verschuift naar het sterrenbeeld van Aquarius. En dat is toch boeiend? De Waterman verschijnt. Waar is het wachten op na het tijdperk van de Vissen? Op de Waterman. En wat zal hij doen? Hij giet uit. En dat is wat hier gezegd wordt over Pinksteren in de eindtijd: Hij zal Zijn Geest uitstorten, uitgieten. Dat is één ding: Zijn Geest zal Hij uitgieten en dat zal zich uiten in het feit dat er een geest van genade en van smeekbede zich zal manifesteren daar op de inwoners van Jeruzalem.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2767" title="Speel af vanaf 46:07">▶ 46:07⟨/button> ⟨span>Zij Zullen Hem Zien Die Zij Doorstoken Hebben⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan gaat er iets gebeuren. Want er staat: "En zij zullen Mij zien." Heel letterlijk, ze zullen Mij zien die zij doorstaken. Dit refereert aan het verleden. Ze zullen Mij zien. Ooit hebben ze Hem, of Mij — beide kun je zeggen, ziet u? — doorstoken. Ze hebben Hem ooit miskend en doorstoken. Letterlijk zelfs. Dat het letterlijk is, lees je in het evangelie van Johannes. Ik ga dat er nu verder niet bij halen, ik heb er ook geen diaatje van, maar daar staat inderdaad dat wanneer die soldaat in de zijde van Jezus steekt, er staat: "En ze zullen zien wie zij doorstoken hebben." Dat is dat doorsteken wat er gebeurd is. Ze zullen Mij zien die zij doorstaken, de inwoners van Jeruzalem. Dat hebben de inwoners van Jeruzalem inderdaad ooit gedaan.⟨/p> ⟨p>En dat zal zo'n ontzagwekkend moment zijn. Want het blijkt: ze zullen Mij zien, letterlijk. Zijn voeten zullen staan op de Olijfberg, dat is dan weer Zacharia 14. Maar ze zullen Mij zien die zij doorstaken en rouwklagen over Hem als een rouwklacht over de enige zoon. Verstaat u dat letterlijk? En bitter verdriet over Hem hebben, als bitter verdriet om de eerstgeborene. In beide gevallen: Hij is de enige zoon. Hij is ook de eerstgeborene in elk opzicht trouwens. Van elk schepsel, ja. De eerstgeborene uit de doden ook. Hij is de enige zoon, de unieke.⟨/p> ⟨p>Dan zal het moment van herkenning zijn. Ze zullen Hem zien en ze zullen de naam van JAHWEH aanroepen. JAHWEH zal komen, ze zullen Mij zien. En wie zien ze dan? De enige zoon, de eerstgeborene, die de inwoners van Jeruzalem ooit hebben doorstoken. Dat zullen ze zien aan de tekenen: de tekenen in Zijn handen, voeten en zijde. Let trouwens op dat het dan geen wonden meer heet. De Heer heeft geen wonden in Zijn lichaam. Het is een opstandingslichaam van heerlijkheid, maar wel met de tekenen. Zelfs als wij Hem straks zullen zien, dan zullen we Hem daaraan herkennen.⟨/p> ⟨p>Je leest in het boek Openbaring dat als de Leeuw van Juda gezien wordt, Johannes een Lammetje ziet, staande als geslacht. Dat is toch bijzonder hè? Een lammetje dat geslacht is, ligt normaal gesproken dood. Nee, maar dit Lammetje is geslacht, maar Hij staat. Hij is namelijk opgestaan, maar nog steeds draagt Hij die tekenen als de Geslachtene. Die tekenen in Zijn handen, in Zijn zijde en in Zijn voeten. Dus ze zullen zien wie zij doorstaken. Waaraan zien ze dat? Gewoon aan het feit dat Hij doorstoken is; aan de tekenen in Zijn handen, Zijn voeten en Zijn zijde. En vandaar die ervaring: "Is Hij het dan toch?"⟨/p> ⟨p>Ik moet haast aan diverse geschiedenissen denken, maar met name aan de ervaring die de broers van Jozef ooit hebben gehad. Als Jozef zich dan aan hen bekendmaakt en zegt: "Ik ben Jozef, die jullie hebben verkocht naar Egypte." Dan vallen de schellen van hun ogen. Wauw, hoe is het mogelijk? Dat is die ervaring. De doodgewaande zoon van Jakob — want dat is wat de Heer Jezus ook is. Ze hebben Hem ooit vermoord en wat zal blijken? Degene die dan zal verschijnen, zal niemand minder zijn dan Degene die zijzelf ooit doorstoken hebben. Vandaar ook dat zij een rouwklacht over Hem aanheffen en bitter verdriet daarover hebben. Geen bitter verdriet over het feit dat Hij dood is, maar bitter verdriet over het feit dat zij Hem ooit hebben doorstoken. Dat Degene die zij doodwaanden hun bloedeigen Messias is. Wat een ervaring, joh!⟨/p> ⟨p>Bij Jozef was het ook al het geval dat iedereen werd weggestuurd toen hij zich bekendmaakte. Dit is een moment tussen Israël en de Heer Zelf. Er staat hier ook bij: de geest van genade en smeekbeden op de inwoners van Jeruzalem. Dan zullen zij Hem zien. Die ervaring is iets wat zij zullen ervaren en meemaken. Wat andere volken hiervan mee zullen krijgen, weet ik niet. Ik heb heel sterk de indruk dat dit echt iets is tussen hen: het volk, de stammen van het land, en de Doorstokene, de enige Zoon en de Eerstgeborene.⟨/p> ⟨p>Er is trouwens nog een tekst die ik als laatste even wil noemen: Openbaring 1. Want als we het hebben over de vraag dat ze Hem zullen zien en heftig over Hem zullen treuren, dan staat dat daar. Johannes zegt: "Neem waar, Hij is komende met de wolken en elk oog zal Hem zien, ook die Hem doorstaken." Zijn volk dus. "En alle stammen van het land zullen heftig treuren." Dat heftig treuren wordt beperkt tot de stammen van het land, of wat daarvan overgebleven is. Ja, amen, zo zal het gaan. Hij zal komen met de wolken en ze zullen Hem zien. Daar in Jeruzalem zal dat heftige treuren over Hem plaatsvinden. Daarover heeft de Heer gesproken in Matteüs 24: dat zal gebeuren als Hij zal verschijnen.⟨/p> ⟨p>Goed, ik zie dat het inmiddels negen uur is. Ik stel voor dat we eerst even gaan pauzeren en dan gaan we straks verder met vers 30.⟨/p> ⟨p>Ja, we hadden het over dat imposante, aangrijpende moment dat de inwoners van Jeruzalem oog in oog komen te staan met Degene die zij hebben doorstoken. Letterlijk: zij zullen Hem zien. Elk oog zal Hem zien. Het wordt heel duidelijk nog eens benadrukt dat dit niet slechts in geestelijke zin is. Nee, dit is een fysieke ontmoeting tussen Hem die ooit doorstoken werd, maar opgestaan is uit de doden, en degenen aan wie Hij Zich dan zal voordoen. En alle stammen van het land zullen heftig treuren over Hem. Ja, amen, zegt God. En dan zijn we weer terug bij Matteüs 24.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3248" title="Speel af vanaf 54:08">▶ 54:08⟨/button> ⟨span>Komende op de Wolken van de Hemel met Macht en Heerlijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We maken vanavond nog wat meer uitstapjes in het tweede deel van deze avond. Vers 30 van Matteüs 24 zegt: "en zij zullen zien". Zij, dat wil zeggen de stammen van het land, zullen de Zoon van de mens zien — de Zoon van Adam ook hier weer. Ze zullen Hem zien komen op de wolken van de hemel, precies zoals we dat trouwens ook in Daniël 7 al lezen. Ik heb daar geen dia van, maar daar gaat het ook over wolken. Ik denk dan inderdaad gewoon aan wolken.⟨/p> ⟨p>Dat lijkt een beetje een open deur intrappen, en dat is het ook. Maar er wordt in ander verband ook gesproken over dat Hij zal komen in 'wolk' (enkelvoud). In een parallelschriftplaats wordt heel uitdrukkelijk de enkelvoudsvorm gebruikt en dan denk je al gauw aan de Shechina, de mobiele Godstroon zoals die ook in Ezechiël wordt beschreven. Ik denk dus dat het niet zomaar alleen maar wolken zijn; het is kennelijk een begeleidend verschijnsel van dé wolk als het voertuig waarmee de Heer zal komen.⟨/p> ⟨p>Onderweg hiernaartoe — u weet, Menno gaat... ik zie ineens dat mijn microfoon daar bungelde, dus waarschijnlijk zal dat niet zo heel goed zijn opgenomen. Geachte luisteraars, hier ben ik weer! Ik zei: met Menno hebben we altijd dat hoe lang de reis ook duurt, het in no time weer voorbij is. Maar we hadden het even over Openbaring 1 en dat daar staat: "Hij is komende". Dat staat daar in de middle voice. Degenen die de cursus van Menno volgen, weten inmiddels wat dat is: de middenvorm. Dat wil zeggen dat het het midden houdt tussen actief en passief. Hij komt actief, Hij komt. Maar het is niet alleen actief, het is ook niet passief; het heeft een actief en een passief aspect. We zaten daarover door te denken: hoezo in de middle voice? Hij komt, dus dat is een daad van actie. Jawel, maar Hij wordt ook meegenomen. Vooral als ik denk aan een voertuig waarmee Hij komt — de wolken of die speciale wolk — dan begrijp ik dat ook. Hij wordt ook meegenomen in dat voertuig.⟨/p> ⟨p>Voor velen zal dat een ufo zijn, een Unidentified Flying Object. "Op een lichte wolkenwagen werd Hij van d'aard gedragen", maar zo komt Hij ook weer terug. En dan zeggen mensen: "Geloof je in ufo's?" Nou, wat is een ufo? Dat is gewoon een vliegend object dat je niet kunt identificeren. Israël niet, maar de volkeren zullen dat wellicht in eerste instantie zo benoemen. Weten zij veel met wie ze te doen hebben? Ze zullen Hem misschien in eerste instantie niet kunnen identificeren, dus naar de strikte definitie is het dan een ufo. Een buitenaardig bezoek. We komen de hele avond al erg in de buurt van de bevindingen van NASA van gisteren, en toch is het weer totaal anders. Daar ben ik ook wel weer blij om.⟨/p> ⟨p>Zij zullen de Zoon van de mens zien — de stammen van het land dus — komende op de wolken van de hemel met macht en grote heerlijkheid. Trouwens, in Matteüs 26 lees je dat ook als de Heer voor het Sanhedrin verschijnt. Dat is in de nacht dat Hij wordt overgeleverd. Hij komt voor het Sanhedrin en de hogepriester legt Hem het vuur aan de schenen. Dan zegt Jezus tegen hem: "Jij zegt het. Maar Ik zeg tot jullie" — let op de meervoudsvorm, Hij zegt dat daar tegen de Joodse leidslieden of de inwoners van Jeruzalem — "vanaf dit moment zullen jullie de Zoon van de mens zien, zittende vanuit rechts van de Macht." Ik geef toe dat het in het Nederlands wat vreemd klinkt, maar zo staat het er letterlijk: zittende vanuit rechts van de macht en komende op de wolken van de hemel.⟨/p> ⟨p>Dat wil zeggen: het eerstvolgende moment dat jullie de Zoon van de mens zullen zien, is wanneer Hij zal komen op de wolken van de hemel, namelijk vanuit zijn positie rechts van de Macht in de hemel. Dat Hij daar zit, betekent dat dit zijn erepositie is, de rechterhand Gods. Maar daar zal Hij niet blijven; Hij zal vanuit die positie komen op de wolken van de hemel. Hij zegt dat tegen die inwoners: dat is het eerstvolgende wat jullie van Mij zullen zien.⟨/p> ⟨p>Ze zullen de Zoon van de mens zien komen op de wolken van de hemel met macht en veel heerlijkheid. Veel glorie, veel lichtglans ook. Want heerlijkheid in de Bijbel is dikwijls een synoniem voor licht. De sterren en hun heerlijkheid is gewoon het sterrenlicht. Dat laat zich heel gemakkelijk verklaren. Met macht — met een enorme dynamis, een enorm vermogen, ook onweerstaanbaar — maar ook veel heerlijkheid en lichtglans.⟨/p> ⟨p>En Hij zal zijn boodschappers afvaardigen. In de NBG-vertaling staat "engelen", dat kan. Het nadeel van het woord engelen is dat je dan meteen aan hemelwezens denkt. Dat is in dit geval waarschijnlijk ook wel zo, maar het duidt een functie aan. Hij zal zijn boodschappers afvaardigen met groot bazuingeschal. Wat voor dag zal dat zijn? Er is namelijk een dag van bazuingeschal. De Heer heeft in de hoogtijdskalender, die we in Leviticus 23 vinden, allerlei data gefixeerd. Gewoon op voorhand: in de eerste maand en in de zevende maand. Die blijken dan allemaal puur profetisch te zijn en hebben nauwkeurig hun vervulling gevonden in de dood, in de begrafenis en in de opstanding van Christus. Vervolgens ook op de Pinksterdag; ook dat was nauwkeurig. De hoogtijden in de zevende maand houden allemaal verband met zijn terugkeer in heerlijkheid, wanneer Gods werk voltooid wordt. Die zevende maand begint met de eerste dag: de dag van het bazuingeschal. Dat is nieuwjaarsdag, in het Hebreeuws Rosh Hashanah. Het is de eerste van de maand en in ieder geval een dag van bazuingeschal. Ook dat parkeer ik eventjes, we kunnen niet alles bespreken, maar het gaat mij nu even om dit: Hij zal de boodschappers van Hem afvaardigen met groot bazuingeschal.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3819" title="Speel af vanaf 01:03:39">▶ 01:03:39⟨/button> ⟨span>Het Bijeenvergaderen van de Uitverkorenen uit de Vier Windstreken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En wat gaan ze dan doen? Want ze zullen de uitverkorenen van Hem bijeenvergaderen. De uitverkorenen? Dat wil zeggen... Als er bijeenvergaderd wordt, betekent dat dus dat de uitverkorenen verstrooid zijn, toch? Alleen dat wat verstrooid is, kun je immers weer bijeenvergaderen. Ze zullen de uitverkorenen van Hem bijeenvergaderen; ja, dat kan niet missen voor Joodse oren. De Heer spreekt hier tot een Joods publiek, in een volledig Joodse context en in verband met de profetieën. Als het uitverkoren volk vanuit heel de wereld verzameld zal worden, dan gaat het over de verzameling van het volk dat in de diaspora is verspreid.⟨/p> ⟨p>Bij die gelegenheid, als de zon en de maan verduisterd zullen worden, de Zoon van de mens gezien zal worden en de stammen heftig zullen treuren, dan zullen de uitverkorenen van Hem — dat wil zeggen het uitverkoren volk Israël — bijeenvergaderd worden. Want God heeft dat ene volk, het huis van Jakob, uitverkoren te midden van al de natiën. Dat volk koos Hij uit en dat volk is nu nog steeds, en dan trouwens ook, verstrooid over de natiën. Nou ja, er is nu een Joodse staat, maar als we het over Matteüs 24 hebben, dan hebben we het over een Joodse stad, over Jeruzalem, over een tempelplein enzovoorts, over hen die in Judea zijn. Maar het merendeel van dat volk is ook dan nog steeds verspreid over alle volken, en daar horen ze op dat moment eigenlijk ook nog.⟨/p> ⟨p>Zij zullen dan echter verzameld worden vanuit de vier winden, zo staat er. Wat winden zijn, dat weten we inmiddels wel vandaag, maar die vier... ja, dat is natuurlijk niet zo moeilijk: dat zijn de vier windhoeken. In Openbaring 7 komen we dat ook tegen, en dat is wel heel toevallig, want Openbaring 7 sluit direct aan op Openbaring 6. Dat vindt u natuurlijk niet zo verrassend, maar u weet dat Openbaring 6 eindigt met de zon en de maan die verduisterd zullen worden bij dat zesde zegel. En dan staat er: "Daarna zag ik vier engelen." Dat is een soort intermezzo in Openbaring 7, waar je de verzameling vindt van de 144.000 die dan ook verzegeld worden. We komen daar later nog over te spreken; ik heb dit nu alleen eventjes getriggerd om aan te geven dat dit niet voor niets in Openbaring 7 staat.⟨/p> ⟨p>Het gaat me eigenlijk om iets anders, namelijk dat er staat: "Daarna zag ik vier engelen, boodschappers, staan aan de vier hoeken der aarde." Mensen zeggen dan dat dit een archaïsch wereldbeeld is, maar dat is natuurlijk leuterkoek. Wat weet men er nu van? Het heeft daar niets mee te maken. Die vier hoeken der aarde worden trouwens meteen verklaard, want er staat bij dat zij de vier winden der aarde vasthielden. Dan weet je meteen wat die hoeken zijn: dat zijn gewoon de windhoeken. Daar spreken wij ook over: windhoeken. De Bijbel spreekt aan de ene kant over het rond der aarde — en ik heb nog nooit een vierkante cirkel gezien — maar het kan in die zin wel dat men spreekt over de vier hoeken, maar dan de vier windhoeken. Het loutere feit dat ze hier in één adem worden genoemd, zet je meteen op het goede spoor.⟨/p> ⟨p>Trouwens, ik ga nu even de Bijbel erbij pakken om u iets voor te lezen, want ik had daar eigenlijk een diaatje van moeten hebben, maar dat is me ontgaan. In Ezechiël 37 wordt namelijk ook gesproken over die vier winden, en die moet ik er even bij vermelden. Gaat u even met mij mee naar Ezechiël 37. Als ik de PowerPoint publiceer, dan zal ik dit diaatje ertussen voegen, maar leest u nu even met mij mee. Ezechiël 37 is echt een begrip, zoals Matteüs 24 inmiddels voor mij ook een begrip is. Dat hoofdstuk gaat over het herstel van Israël.⟨/p> ⟨p>Ik moet hierbij denken aan een kleine, korte anekdote. Ik weet de datum nog precies: het was 7 juli 1974. De voetballiefhebbers weten direct waarom die dag zo bekend is; dat was inderdaad de dag van de finale waarin Nederland tegen West-Duitsland uitkwam tijdens de wereldkampioenschappen. Heb ik het ook al over deze... oh god, dan ben ik niet origineel. Maar ja, ik moet er nu eenmaal onwillekeurig aan denken. Ik vermeld het eventjes omdat ik toen in Leersum was voor een jeugdkamp. Daar was een zekere dominee Brons, die mij ooit als zuigeling heeft besprenkeld. Dat herinner ik me dan zelf weer niet, maar ik was er wel bij, ja. Het was een heel markante gebeurtenis in mijn jonge leven. Ik heb trouwens vernomen dat ik toen verschrikkelijk zat tegen te sputteren, maar dat zal wel profetisch zijn geweest, denk ik. Ik had blijkbaar moeite met de kinderdoop; ik heb gehuild, terwijl er twee andere dopelingen waren die keurig stil bleven en ik niet. Men zegt dan dat dit verder niets te betekenen heeft, maar ik denk eerlijk gezegd van wel.⟨/p> ⟨p>Maar goed, die dominee Brons preekte toen — ik weet het nog heel goed — over Ezechiël 37. En hij bestond het om te zeggen — ik was toen dertien jaar oud op die 7 juli 1974 — dat Ezechiël 37 erover gaat dat God zondaren tot bekering brengt. Zo legde hij dat uit, terwijl Ezechiël 37 zo onmiskenbaar gaat over het volk van Israël dat verzameld zal worden uit de natiën en in wie God de Geest gaat brengen. Niks "zondaren in het algemeen"; dat is dus niet de uitleg. Trouwens, het staat er ook gewoon bij in vers 11: "Mensenkind, deze beenderen zijn het hele huis Israëls." Het kan helemaal niet mis, je hoeft dat helemaal niet te verklaren, want dit is de verklaring.⟨/p> ⟨p>In Ezechiël 37 wordt dus gesproken over het herstel van Israël en dat God ook in dat volk de Geest zal brengen. Let op, dan gaan we naar vers 9: "Daarna zei Hij tot mij: Profeteer tot de geest, profeteer mensenkind, zeg tot de geest: zo zegt de Heere HEERE — van JAHWEH dus — kom van de vier windstreken." Daar heb je ze: de vier winden, de vier windstreken. "O geest, en blaas in deze gedoden, zodat zij herleven", oftewel de geest krijgen. De profeet zag daar een dal vol met doodsbeenderen, allemaal knekels; een hopeloze, doodse en dorre toestand. Ja, maar op het moment dat God Zijn Geest geeft, dan komt dat tot leven.⟨/p> ⟨p>Daarom noem ik even Ezechiël 37. Als we dan nog even Matteüs 24 vers 31 verder lezen, dan zien we dat die engelen worden uitgezonden om de uitverkorenen van Hem — het uitverkoren volk — bijeen te vergaderen vanuit de vier winden of de vier windstreken, vanaf de uiteinden van de hemel tot de andere uiteinden van hen. Letterlijk staat er dus eigenlijk twee keer een meervoud: de uiteinden van de hemelen tot de andere uiteinden. Dat zijn dus weer die vier uiteinden van de hemelen, wat weer hetzelfde is als die vier windhoeken of de vier windstreken. Die uitdrukking wordt juist iedere keer weer gebezigd als het gaat om de verzameling van Israël. Van noord naar zuid, van oost naar west — ik weet niet of ik nu de goede gebaren maak, maar u begrijpt de gedachte — overal vandaan worden ze bijeen verzameld. Hoe verspreid het ook mag zijn, waar zij zich ook zullen bevinden, ze worden bijeenvergaderd. En dat heeft zulke oude papieren; de profeten spreken daar vanouds al over.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4402" title="Speel af vanaf 01:13:22">▶ 01:13:22⟨/button> ⟨span>De Eeuwenoude Belofte van Herstel in Deuteronomium 30⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laat ik u eerst eens meenemen naar Deuteronomium 30. Ik weet niet hoe ver ik vanavond ga komen, want ik zie dat de klok dit keer heel snel gaat. Ja, dat heb je als je weer een uitstapje maakt naar dominee Bronson en dergelijke. Maar goed, Deuteronomium 30. Nu moet u weten dat de Heer, JAHWEH, zijn volk zojuist een paar hoofdstukken lang de zegen en de vloek heeft voorgehouden. Hij sprak over alle verschrikkingen die over het volk zouden komen wanneer ze niet zouden luisteren naar Zijn woord.⟨/p> ⟨p>Ga even met me mee, want ik zou haast aan iets voorbijgaan waar ik geen dia van heb, maar terwijl ik erover spreek, moet ik eraan denken. Wat gaat er aan Deuteronomium 30 direct vooraf? Dat is Deuteronomium 29 vers 29. Ik begin straks met een lang citaat uit Deuteronomium 30, maar daar gaat dit ene vers aan vooraf, en dat had ik er eigenlijk bij moeten vermelden. De Heer had dus in de voorgaande hoofdstukken de zegen en de vloek voorgehouden, en dan zegt Hij in het laatste vers, voordat er vanaf hoofdstuk 30 vers 1 gesproken gaat worden over de verzameling van Israël uit heel de wereld: "De verborgen dingen zijn voor JAHWEH, onze God, maar de geopenbaarde zijn voor ons en onze kinderen voor altijd, opdat wij al de woorden van deze wet volbrengen."⟨/p> ⟨p>Dat is heel eigenaardig. Hij is genadig en zegt dat de geopenbaarde dingen voor Israël zijn, maar dat er ook verborgen dingen zijn die voor JAHWEH, onze God, zijn. En nadat Hij over die verborgen dingen heeft gesproken, gaat Hij over tot de verzameling van Israël uit alle windstreken om hen terug te brengen in het land. Denk daar eens over door. Wat gaan we straks verwachten en meemaken? De Heer gaat Zijn volk verzamelen uit alle windstreken, maar daaraan vooraf gaat een periode waarin er sprake is van verborgen dingen. Dat is precies de tijd waarin wij nu leven. Eigenlijk staat het er in Deuteronomium 29:29 heel cryptisch. Verborgen dingen? Wat zijn dat voor verborgen dingen? Dat wordt hen op dat moment niet verteld. De Heer zegt: "Die zijn van Mij." En pas als die verborgen dingen voorbij zijn, krijgen we het vervolg. Ik zie sommige mensen kijken van: wat bedoel je precies? Nou, denk er nog eens over na: eerst de verborgen dingen en daarna...⟨/p> ⟨p>Dan kom ik bij mijn punt in Deuteronomium 30: "Wanneer dan al deze dingen over u komen, de zegen en de vloek die ik u voorgehouden heb, en u dit ter harte neemt te midden van al de volkeren naar wie JAHWEH, uw God, u verdreven heeft..." Dat is wat Hij doet; Hij heeft hen in de verstrooiing gebracht. Hij heeft gezegd: "Luister naar Mijn woord, dan zal ik je zegenen in dit land. Luister je niet, dan word je er gewoon weer uitgezet." Ik zeg het nu even plat en kort door de bocht, maar dat is wat er samengevat staat.⟨/p> ⟨p>Het is zo eigenaardig: het volk staat hier in Deuteronomium 30 op het punt om het land in te gaan. Ze hebben er nog nooit gewoond; ze moeten het land nog in bezit gaan nemen. Maar voordat ze het land ingaan, zegt de Heer al wat er gaat gebeuren. Hij voorzegt zelfs dat ze verstrooid zullen worden onder alle naties. Ik herhaal: voordat ze het land binnengaan, wordt al gezegd dat ze, als ze daar eenmaal gevestigd zijn, vanwege ongehoorzaamheid door vreselijke vloeken getroffen zullen worden en verstrooid zullen worden onder de natiën. Maar er wordt dan ook meteen bij gezegd dat het zo niet zal blijven. Er komt een moment dat zij weer verzameld zullen worden. Let op, dat gebeurt doordat zij tot inzicht en tot inkeer komen: "Wanneer dan al deze dingen over u komen en u dit ter harte neemt te midden van al de volkeren naar wie JAHWEH, uw God, u verdreven heeft, en wanneer gij u dan tot JAHWEH, uw God, bekeert en naar Zijn stem luistert, overeenkomstig alles wat ik u heden gebied, gij en uw kinderen, met geheel uw hart en geheel uw ziel, dan zal JAHWEH, uw God, in uw lot een keer brengen en Zich over u erbarmen. Hij zal terugkeren en u bijeenbrengen."⟨/p> ⟨p>Als u een NBG-vertaling of een Statenvertaling hebt, dan staat er vaak: "Hij zal u weer bijeenbrengen." Maar dat staat er niet letterlijk. Er staat: "Hij zal terugkeren en u bijeenbrengen." Weet u wat nou zo'n aardige bevestiging is? Wie heeft hier de kanttekeningen van de Statenvertaling in bezit? Dat zijn er maar weinig. Ik wou al zeggen tegen Fred, als reformatorische broeder van origine: dan moet je toch die kanttekeningen hebben! Het leuke is dat er in die kanttekeningen heel dikwijls bij staat: "Letterlijk staat er dit." En in dit geval lees je daar ook dat er letterlijk staat: "Hij zal terugkeren en u bijeenbrengen." Dat is voor onze oren zo logisch en intuïtief.⟨/p> ⟨p>Wanneer jullie dan te midden van de volken tot inkeer komen en naar Zijn stem zullen horen... Er gaat namelijk een boodschap uit. Hij zal Zijn boodschappers uitzenden. Wat doen die? Een boodschap verkondigen. Dan zullen ze Zijn woord verstaan en daarnaar gaan luisteren. Ze komen daar in het buitenland tot inkeer, en dan zal Hij terugkeren. Ja, letterlijk: Hij zal terugkeren en u bijeenbrengen uit al de volken naar wie JAHWEH, uw God, u verstrooid heeft. "Al waren uw verdrevenen aan het einde van de hemel, JAHWEH, uw God, zal u vandaar bijeenbrengen en vandaar halen." Drie keer dat bijeenbrengen. Dat citaat is nog niet eens volledig, hoewel het al lang is. Het gaat mij puur om het feit dat hier, bij monde van Mozes — of zoals we zelf zeggen: bij monde van JAHWEH Zelf — dit al aan Israël wordt voorzegd voordat ze het land ingaan. Er komt een moment dat jullie onder de volkeren tot inzicht zullen komen, naar Zijn stem zullen horen, en dan zal Hij terugkeren en jullie weer terugbrengen naar het land. Jullie keren terug tot God, en dan zal Hij ook terugkeren.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4950" title="Speel af vanaf 01:22:30">▶ 01:22:30⟨/button> ⟨span>Een Drievoudige Terugkeer en de Innerlijke Besnijdenis van het Hart⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is eigenlijk een drievoudige bekering, hè? Zij bekeren zich, zij keren terug tot God en God keert terug tot hen. De weg, de terugkeer, de wederkomst: Hij komt terug, maar ook zij zullen weer terugkeren. ⟨em>Teshuvah⟨/em> is het Hebreeuwse woord hiervoor. Het is ook de terugkeer naar het land. Het is dus een driedubbele terugkeer. En Yahweh, uw God, zal u brengen naar het land. Ja, hoe? Dat gaat via een omweg; dat gaat Hij via de woestijn doen. Maar dat zullen we vanavond zeker niet meer bespreken, dat parkeren we gewoon voor de volgende keer. Hij doet dat namelijk via een speciaal traject. Hij brengt hen niet direct in het land, maar via de woestijn. In ieder geval gaat Hij hen uit de volkeren verzamelen.⟨/p> ⟨p>Er staat in vers 5: "Yahweh, uw God, zal u brengen naar het land." Dus een bekeerd, een teruggekeerd volk zal terugkeren naar het land, terwijl de Heer ook terugkeert. Yahweh, uw God, zal u brengen naar het land dat uw vaderen bezeten hebben, en u zult het bezitten. En Hij zal u weldoen en u talrijker maken dan uw vaderen. Met andere woorden: al die geweldige beloften voor het volk zullen dan in vervulling gaan wanneer de Heer terugkeert en jullie vanuit alle volkeren zullen worden teruggebracht naar het land.⟨/p> ⟨p>Dat is dus ook niet bij de Babylonische ballingschap gebeurd, want dat was helemaal geen verstrooiing onder alle natiën. Toen waren ze alleen maar onder één volk in ballingschap gebracht. Hier gaat het over een verstrooiing over heel de wereld. Maar daar zullen ze uit terugkeren. Dit is echt een panorama-uitzicht hoor. Hier wordt echt over de duizenden jaren heen gekeken. Er wordt hier gesproken over een periode van pakweg 3500 jaar, als we ervan uitgaan dat dit 1500 jaar voor Christus is opgetekend en uitgesproken, en dan 3500 jaar verder zijn vervulling vindt. Je zult het bezitten en Hij zal u weldoen en u talrijker maken dan uw vader.⟨/p> ⟨p>En Yahweh, uw God, zal uw hart en het hart van uw nakroost besnijden, zodat u Yahweh, uw God, liefhebt met geheel uw hart en met geheel uw ziel, opdat u leeft. Dit zijn geweldige dingen: opdat u leeft. Dan moet ik meteen weer denken aan Ezechiël 37. Hij zal geest in hen brengen, Hij zal hen leven geven. Leven uit de doden. Trouwens, ook weer op de derde dag: twee dagen, twee millennia, in het graf van de volkeren, en Hij zal hen op de derde dag opwekken uit de doden. Nieuw leven, dat is Pasen toch? En Pinksteren, ja, op één dag inderdaad. Maar dat is wat er gaat gebeuren.⟨/p> ⟨p>Wat God had gezegd — "Gij zult de Heere uw God liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel" — dat gaat een keer gebeuren. Maar dat gaat Hij ook doen. Want er staat hier: "En Yahweh, uw God, zal uw hart, het hart van uw nakroost, besnijden, zodat u Yahweh, uw God, liefhebt met geheel uw hart en geheel uw ziel, opdat u leeft." Wie doet dat? Dat doet Hij. Dus dat is met recht een voorzegging: gij zult de Heer uw God liefhebben. Niet "je moet", dat is het Oude Verbond. Nee, het wordt vervuld in het Nieuwe Verbond als Hij het doet.⟨/p> ⟨p>Let trouwens ook nog op: Hij zal het hart van u, maar ook het hart van uw nakroost besnijden. Het hart besnijden, niet gewoon de voorhuid besnijden. Dat is een bedekking die wordt weggenomen. Nee, Hij zal de bedekking op je hart, de "voorhuid uws harten" — zo wordt dat ergens in de Statenvertaling in het Oude Testament ook genoemd — besnijden. Dat wil zeggen: Hij zal de bedekking wegnemen. Oftewel, dit is echt dé ontdekking van hun hart. Hun hart wordt dan besneden. Het is geen uiterlijke, maar een innerlijke zaak; de echte besnijdenis. Dan zullen ze ook leven ontvangen. Trouwens, daar spreekt de besnijdenis ook van — dat ga ik nu verder niet uitleggen, maar dat heeft alles met opstanding te maken — dat is wat Hij doet.⟨/p> ⟨p>En Yahweh, uw God, zal al deze vervloekingen die zojuist in de voorgaande hoofdstukken waren genoemd, op uw vijanden en uw haters leggen, die u vervolgd hebben. Dus dan worden de rollen omgedraaid. Nu worden we in die zin misschien eentonig, maar het grote voordeel ervan is dat je wel heel erg sterk bevestigd en vastgesteld wordt in de waarheid.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5294" title="Speel af vanaf 01:28:14">▶ 01:28:14⟨/button> ⟨span>Het Keerpunt: het Einde van de Verdrukking en de Dag van Toorn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Die terugkeer van Israël luidt de dag van toorn in voor de volkeren. Het volk wordt teruggebracht in het land en vervolgens worden de volkeren onder handen genomen door God Zelf. JAHWEH zal het opnemen voor Zijn volk en de toorn uitgieten over de natiën, want daar heeft God ook nog een appeltje mee te schillen. Dus voordat de voltooiing van de aeon zal aanbreken, moeten ook al die volkeren worden onderworpen. Hij is immers de Zoon van de mens; niet alleen van Israël, maar de Ene aan wie heel de mensheid zal worden onderworpen. En dat is een heel leerproces.⟨/p> ⟨p>U ziet dus dat de parousia, de aanwezigheid van de Heer, niet slechts één moment is. Het is een hele reeks van momenten. Dit is overigens wel een hoofdmoment, dat Hij zal verschijnen op de Olijfberg. Wat gaat er dan allemaal gebeuren? Dat kan niet anders. Er wordt hier gezegd dat er dan heel veel halleluja geroepen wordt, maar wat gebeurt er dan feitelijk? De Heer zal verschijnen. En dan lees je: ze zullen de Zoon van de mens zien, de Eerstgeborene, de enige Zoon. Ze zullen heftig over Hem treuren. Het is de diepe belevenis van: Hij is het die ooit door ons doorstoken is.⟨/p> ⟨p>Maar dan is er ook de boodschap die wereldwijd zal uitgaan om het volk te verzamelen. Ik zei al: dat gaat via via. Ze zullen eerst gebracht worden in de woestijn. Hoezo in de woestijn? Daar gaan we het over vier weken over hebben. Ik had nog veel meer schriftplaatsen in gedachten en hoopte eigenlijk nog aan Ezechiël 20 toe te komen, maar dat mag nu niet meer zo zijn. Daar staat tegenover dat we nu wel een hele mooie cliffhanger hebben. Met Ezechiël 20 zullen we de volgende keer dan zo ongeveer beginnen. We hebben dus nog heel wat te bespreken voordat we Matteüs 24 in deze bespreking hebben afgerond.⟨/p> ⟨p>Hoeveel avonden doe je erover? Nou, ongeveer 1260. Goed, het is precies tien uur. Ik stel voor dat we het hierbij laten. Mag ik nog afsluiten met een dankgebed?⟨/p>