⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Inleiding en Schriftlezing⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed, mensen. Wij gaan dus beginnen en ik stel voor dat we, voordat ik met Kolosse 2 vers 8 verder ga (want daar waren we de vorige keer gebleven), eerst nog maar even een deel van de Kolossensebrief met elkaar zullen lezen. Ik begin te lezen bij vers 1 en ik ga door tot, ik meen, vers 23. Daar schrijft Paulus:⟨/p> ⟨p>"...en kennis verborgen zijn. Dit zeg ik, opdat niemand u met drogredenen misleide. Want al ben ik naar het vlees afwezig, naar de geest ben ik bij u en ik zie met blijdschap de orde die bij u heerst en de hechtheid van uw geloof in Christus. Nu gij Christus Jezus, de Heer, aanvaard hebt, wandelt in Hem, geworteld en opgebouwd wordend in Hem, bevestigd wordend in het geloof zoals u geleerd is, overvloeiende in dankzegging. Zie toe dat niemand u meeslepe door zijn wijsbegeerte en door ijdel bedrog, in overeenstemming met de overlevering van mensen, met de wereldgeesten en niet met Christus. Want in Hem woont al de volheid van de godheid lichamelijk en gij hebt de volheid verkregen in Hem, die het hoofd is van alle overheid en macht. In Hem zijt gij ook met een besnijdenis die geen werk van mensenhanden is, besneden door het afleggen van het lichaam van het vlees, in de besnijdenis van Christus, daar gij met Hem begraven zijt in de doop. In Hem zijt gij ook mee opgewekt door het geloof aan de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt.⟨/p> ⟨p>Ook u heeft Hij, hoewel gij dood waart door uw overtredingen en onbesnedenheid naar het vlees, levend gemaakt met Hem, toen Hij al onze overtredingen kwijtschold door het bewijsstuk uit te wissen dat door zijn inzettingen tegen ons getuigde en ons bedreigde. En dat heeft Hij gedaan door het aan het kruis te nagelen. Hij heeft de overheden en machten ontwapend en openlijk tentoongesteld en zo over hen gezegevierd. Laat dan niemand u blijven oordelen in zaken van eten en drinken of op het stuk van een feestdag, nieuwe maan of sabbat; dingen die slechts een schaduw zijn van hetgeen komen moest, terwijl de werkelijkheid van Christus is.⟨/p> ⟨p>Laat niemand u de prijs doen missen door gewilde nederigheid, een engelenverering, als ingewijde in wat hij heeft aanschouwd, zonder reden opgeblazen door zijn vleselijk denken, terwijl hij zich niet houdt aan het Hoofd, waaruit het gehele lichaam door pezen en banden ondersteund en samengehouden, zijn goddelijke wasdom ontvangt. Indien gij met Christus afgestorven zijt aan de wereldgeesten, waartoe laat gij u, alsof gij in de wereld leefde, geboden opleggen? Raak niet, smaak niet, roer niet aan. Dat alles zijn dingen die door het gebruik teloorgaan, zoals het gaat met voorschriften en leringen van mensen. Dit toch is, al staat het in een roep van wijsheid met zijn eigen duncelijke godsdienst, zijn nederigheid en zijn kasteiding van het lichaam, zonder enige waarde en dient slechts tot bevrediging van het vlees."⟨/p> ⟨p>Tot zover. Dat valt mij altijd op als je delen uit de, met name de brieven van Paulus leest. Ja, vooral inderdaad zijn brieven. Want hij kent vele volzinnen en soms wat ingewikkelde constructies, waardoor het soms wat lastig is om de draad vast te houden. Zodat je die brieven echt moet bestuderen om te zien: wat zegt hij nu precies? Want ze zijn zo vol aan inhoud. Ik heb gezegd: de vorige keer hebben wij ons beziggehouden tot en met hoofdstuk 2 vers 7.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="287" title="Speel af vanaf 04:47">▶ 04:47⟨/button> ⟨span>Colossenzen 2:8 als Sleutelvers⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik stel voor dat we de draad weer oppakken bij hoofdstuk 2 vers 8. Daarmee heb ik, denk ik, wel het sleutelvers bij uitstek van deze hele brief te pakken: Colossenzen 2 vers 8. Waarom noem ik dat een sleutelvers? Ik zeg niet dat het de enige is, maar als u het mij vraagt, is het wel hét sleutelvers. Daarmee bedoel ik dat het een vers is dat in één regel aangeeft wat de aanleiding is voor het schrijven, maar ook wat Paulus' antwoord is op de grote vraag die daar was ontstaan – of dreigde te ontstaan, zo moet ik het zeggen. Dat geeft vers 8 aan.⟨/p> ⟨p>Hij zegt: "Ziet toe, dat niemand u medeslepe." Het woord dat hij hier gebruikt heeft te maken met kapen of ontvoeren. Het idee is daarbij dat zij weliswaar vaststonden – zoals we in het voorgaande ook hebben gelezen – en Paulus verheugde zich over dat nieuws. Het was een kleine geloofsgemeenschap daar in Kolosse; misschien een man of tien, ik weet het niet, maar ze kwamen bij elkaar in een huis. Ik stel me voor dat het niet een al te grote gemeenschap geweest is. Hoe dan ook, Paulus verheugde zich over het nieuws dat hij van hen en over hen had vernomen. Ze stonden vast in het geloof, maar er waren, om even bij het spraakgebruik te blijven, kapers op de kust.⟨/p> ⟨p>Er waren nieuwlichters, mensen die zogenaamd met "nieuw licht" kwamen en die probeerden te infiltreren in de geloofsgemeenschap aldaar. Paulus had daarover gehoord en dat is de aanleiding voor het schrijven. Vers 8 geeft dat perfect weer, daarom noem ik het ook een sleutelvers: "Ziet toe, dat niemand u medeslepe door zijn wijsbegeerte en door ijdel bedrog." Letterlijk staat hier het woord 'filosofie'. Ons woord filosofie is eigenlijk gewoon een Grieks woord: 'filo' betekent houden van, en 'sofie' is wijsheid. Trouwens, ik realiseer me dat ik daar de vorige keer al wat over verteld heb; dat het woord wijsheid eigenlijk te maken heeft met uitzicht.⟨/p> ⟨p>Afijn, ziet toe dat niemand u meesleept door de filosofie en door ijdel bedrog. 'IJdel' betekent hier gewoon leeg bedrog. U ziet dat trouwens ook in de interlineair: ⟨em>empty seduction⟨/em>, leeg bedrog, lege bedriegerij. Dat is namelijk wat er aan de hand was. Er waren dus mensen, en hoewel uit dit vers op zich nog niet blijkt waaruit die filosofie bestond, laat Paulus in het voorgaande en vooral in het navolgende duidelijk merken wat voor leringen en gedachtegoed het was waardoor zij dreigden misleid te worden. We zullen dat vanavond ook gaan zien. Hij definieert het niet echt, maar uit de context kun je het duidelijk opmaken.⟨/p> ⟨p>Hij zegt daarover – we komen daar vanzelf over te spreken, dus ik hoef geen schot voor de boeg te lossen – dat het filosofie was, maar ook leeg bedrog. Hij had in het voorgaande ook al gezegd dat je je niet moet laten misleiden door drogredenen. Daar hebben we het ook over gehad: bedrieglijke argumentaties die een schijn van logica hebben, maar in werkelijkheid kapen ze je weg. Het lijkt voedsel te geven, maar in werkelijkheid word je zelf te grazen genomen. Ik denk dan aan het beeld van een haak met een beetje brood eraan, die je met een hengel in het water werpt. Zo'n vis denkt: "Hè, voedsel!", maar in werkelijkheid is hij daarmee zelf een prooi geworden. Dat is eigenlijk een beetje het idee van dat meeslepen.⟨/p> ⟨p>"In overeenstemming", zegt hij, "met de overlevering". Dat woord overlevering is het woord traditie: dat wat overgeleverd wordt van generatie op generatie. Hoe ouder een traditie is, hoe eerbiedwaardiger zij wordt en hoe heiliger de sfeer eromheen is. Het wordt ongenaakbaarder; dat wil zeggen dat je er niet aan mag komen. Dat geldt zeker als je komt aan leringen die al zo lang zijn overgeleverd. Ik begrijp wel dat ik nu ook denk aan allerlei leringen binnen de christelijke wereld; dan lijkt het een soort heiligschennis om daaraan te komen.⟨/p> ⟨p>Paulus spreekt hier over filosofie, maar het is ijdel bedrog. Het was in overeenstemming met de overlevering, de traditie van mensen. Let op: ⟨em>van mensen⟨/em>. En er staat bij: "met de wereldgeesten en niet met Christus". Die 'wereldgeesten', dat is wel een wat ongelukkige weergave hoor. Daar moet ik toch even op ingaan.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="607" title="Speel af vanaf 10:07">▶ 10:07⟨/button> ⟨span>De Eerste Beginselen van de Wereld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want als u de Statenvertaling hebt, dan zult u zien dat daar letterlijk staat: "de eerste beginselen". Ik denk dat dat veel beter is. In het Grieks staat daar het woord ⟨em>stocheia⟨/em> en dat heeft te maken met een rij of een kolom. De Concordant Version vertaalt het met "elementen", maar elementen zijn ook de eerste beginselen. De weergave van de Statenvertaling is, denk ik, heel correct: de elementen, de eerste beginselen of, zo u wilt, het ABC van de wereld.⟨/p> ⟨p>Want dat is wat er staat: de elementen van de wereld, van de kosmos. Het ABC waardoor deze wereld de ordening heeft, want "kosmos" is eigenlijk gewoon een ordening waar deze hele wereld op gebouwd is. Het zijn de eerste principes, de eerste beginselen, de elementen waar deze wereld uit bestaat. Waar deze mensen voor dreigden te vallen — of althans, dat waren de kapers op de kust, de infiltranten — dat waren filosofieën en bedrieglijke argumentaties. Het was in overeenstemming met de overlevering, met de tradities. Let wel: met Joodse tradities. Dat zal ik vanavond vanzelf nog laten zien, maar ik zeg het nu alvast even: Joodse tradities die inderdaad al heel eerbiedwaardig waren vanwege hun hoge ouderdom.⟨/p> ⟨p>Maar, zegt Paulus, het mag dan in overeenstemming zijn met de elementen van deze wereld waar religie in het algemeen op gebouwd is — religie en filosofie — maar het is niet in overeenstemming met Christus. Dat wil zeggen: met Hem die opgestaan is uit de dood. Want als we het hebben over deze titel "de Christus" of "Christus", dan hebben we het over een titel die aan Hem officieel is toegekend krachtens Zijn verrijzenis uit de dood. Want, zegt Paulus, en dat is dan tevens ook het antwoord: eigenlijk moet je, als we het toch over het sleutelvers hebben, vers 9 er ook bij nemen. Daar gaat hij namelijk gewoon verder: in overeenstemming met de overlevering van mensen, met de eerste beginselen, met het ABC van deze wereld.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="764" title="Speel af vanaf 12:44">▶ 12:44⟨/button> ⟨span>De Volheid van de Godheid in Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>...maar niet met Christus, want in Hem woont al de volheid van de godheid lichamelijk. Die uitdrukking, 'de volheid', waren we al even eerder tegengekomen in hoofdstuk 1, namelijk in vers 19. Daar lees je ook over Christus: "Want het heeft de ganse volheid behaagd in Hem woning te maken." Hier in hoofdstuk 2 wordt het eigenlijk wat nader aangeduid, want er staat: "al de volheid van de godheid". Het idee is dat tegen de Kolossers gezegd wordt: "Jullie dreigen meegesleept te worden door leringen van mensen, door tradities in overeenstemming met religie wellicht." Maar dat is niet in overeenstemming met Christus. Hij is voldoende, want in Hem woont al de volheid van de godheid lichamelijk. God heeft Zijn volheid in Hem; dat is wat het eigenlijk betekent.⟨/p> ⟨p>Wanneer ik zeg "lichamelijk", dan geef ik daarmee ook aan: niet alleen Christus, maar ook het lichaam – hoofd én lichaam. Dat blijkt dan ook wel als je nog even verder leest in vers 10: "en gij hebt de volheid verkregen in Hem". Jullie zijn in Hem gecompleteerd. Dat woord "volheid" heeft te maken met ⟨em>pleroma⟨/em>, dat is het Griekse woord. Dat wordt nogal eens gebruikt als een complement, dat wat aanvult. Eigenlijk is in dit verband ook het lichaam de volheid: het complement of de aanvulling van het hoofd. Want wat is een hoofd zonder lichaam? En omgekeerd kun je net zo goed zeggen dat het complement van het lichaam het hoofd is. Dat is heel frappant; dat is precies het verschil tussen de Efezebrief en de Kolossenbrief.⟨/p> ⟨p>In de Kolossenbrief is Christus de volheid: het complement, de aanvulling van de gemeente. In de Efezebrief (Efeze 1:23) is juist de gemeente, de ekklesia, het lichaam, het complement, de volheid van Christus. Het is niet zo moeilijk te begrijpen, want het is maar van welk standpunt je het bekijkt. Wat is het hoofd zonder lichaam? En omgekeerd: wat is een lichaam zonder hoofd? Die twee hebben elkaar nodig, ze vullen elkaar aan en ze zijn elkaars volheid. Dat is ook het woord dat hier gebruikt wordt. In Hem woont de volheid van de godheid lichamelijk en gij hebt de volheid verkregen in Hem. Letterlijk staat er: "jullie zijn in Hem gecompleteerd". Jullie zijn compleet in Hem. Als je Hem hebt, heb je alles.⟨/p> ⟨p>Waar het om gaat, is dat je gaat ontdekken wat dat allemaal betekent. Op het moment dat je in Hem gelooft – Paulus had het in de voorgaande verzen ook al aangegeven: "Nu gij Christus Jezus de Heer aanvaard hebt, wandelt in Hem." Je bent geworteld en wordt opgebouwd in Hem, wassende in Hem. Het idee is: je vindt je wortels in Hem en je groeit omdat je steeds meer aan Hem ontleent. Hij is alles, Hij is meer dan voldoende.⟨/p> ⟨p>Ik zei al dat vers 9 een sleutelvers is. Waarom? Omdat het aangeeft wat het antwoord is op de dreiging daar in Kolosse. Wat in Kolosse een dreiging was, is in de loop van de kerkgeschiedenis tot op de dag van vandaag actueel gebleven: de gedachte dat Christus niet genoeg zou zijn. Maar gij hebt de volheid verkregen in Hem, die het hoofd is van alle overheid en macht.⟨/p> ⟨p>Wat is nu het verschil tussen overheid en macht? De overheid is het hoogste. In het Grieks staat daar een woord dat in de Concordante versie wordt weergegeven met ⟨em>sovereignty⟨/em> (soevereiniteit) en het andere is ⟨em>authority⟨/em> (autoriteit). Dat is volmacht; macht die je gegeven is, zoals stemmen bij volmacht. Iemand anders autoriseert jou. In beide gevallen spreek je over macht, maar het verschil zit in de oorsprong: de oorspronkelijke macht tegenover de autoriteit die aan macht gegeven is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1131" title="Speel af vanaf 18:51">▶ 18:51⟨/button> ⟨span>Het Hoofd van Alle Overheid en Macht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Van Christus staat hier dus geschreven: Hij is het hoofd van alle overheid en macht. Er is niemand in het ganse universum die een hogere positie heeft dan Hij. Wel, wij zijn verbonden als gelovigen. Als mensen die nu geroepen zijn en Hem mogen kennen, zijn wij één lichaam. We zijn één gemaakt met Hem. God ziet ons aan in Hem. We hebben alles in Hem, en Hij is het hoofd van alle overheid en macht.⟨/p> ⟨p>Waarom gebruikt Paulus deze formulering? Hij bedoelt daarmee aan te geven – en dat zullen we ook nog zien – dat er niemand is, aan religieuze autoriteiten, die macht over ons kan claimen. Vergis je niet: als je Hem kent, dan ben je als lichaam verbonden met het Hoofd, met de hoogste autoriteit boven alles. Dus wie is bij machte en wie heeft het recht om te zeggen: "Dit moet jij doen, dat mag jij niet doen, dat moet jij geloven", enzovoort? Niemand. In Hem zijn wij compleet en Hij is het hoofd van alle overheid en macht.⟨/p> ⟨p>Ik wil graag even verwijzen – ik noemde het vers net al even – maar ik wil in dit verband toch dat schriftgedeelte aanhalen. Want het staat in een min of meer parallel gedeelte van een parallelle brief. De Kolossenbrief – misschien heb ik het al een keertje eerder aangegeven in deze studieserie – is een brief die parallel loopt met de Efezebrief. Bij elke passage kun je de tegenhanger, of het parallelle gedeelte – dat is een beter woord – er zo naast leggen.⟨/p> ⟨p>Hier in Kolosse... pardon, in Efeze 1 schrijft Paulus dat God Hem uit de doden heeft opgewekt en Hem heeft gezet aan Zijn rechterhand in de hemelse gewesten, boven alle overheid en macht. Dat is dezelfde gedachte als hier. En er staat bij: "boven alle overheid en macht en kracht en heerschappij en alle naam die genoemd wordt, niet alleen in deze, maar ook in de toekomende eeuw" – de toekomende aion, dat wereldtijdperk. Dus Hij staat boven alles. Weliswaar claimt Hij nu nog niet Zijn macht en is Hij verborgen in het hemels heiligdom. Hij oefent daar Zijn functie als priester uit, maar straks zal Hij naar buiten komen en dan zal Hij Zijn macht als Koning claimen. Maar niettemin: Hij heeft die positie. Hij is gekroond met eer en heerlijkheid.⟨/p> ⟨p>En er staat bij – want daar ging het mij ook al even om – dat God alles onder Zijn voeten heeft gesteld en Hem als Hoofd bovenal wat is, gegeven heeft aan de gemeente. De ekklesia is de "uitgeroepene" die Zijn lichaam is. Ja, nu had ik het toch even moeten afmaken, want daar staat in vers 23: "...gegeven aan de gemeente die Zijn lichaam is..." Nou Leesje, help me even. Ja, maakt niet uit. Efeze 1 vers 23. Had ik toch even mijn Bijbeltje bij me moeten hebben. "...die alles in allen vervult". En dan staat daar weer hetzelfde woord: ⟨em>pleroma⟨/em>, vervulling, complement.⟨/p> ⟨p>Efeze 1 vers 23: "welke zijn lichaam is, en de vervulling desgenen die alles in allen vervult". Ja, precies, die Zijn lichaam is. Dat maakt niet uit, nog een keer: "welke zijn lichaam is, en de vervulling desgenen die alles in allen vervult". Het lichaam is Zijn vervulling. Dat onderstreept dus wat ik zojuist zei. Ik vind dat even lastig, want jij gebruikt nu een Statenvertaling en ik ken het beter in mijn NBG-vertaling. Maar in beide gevallen moet je meestal toch corrigeren, omdat het vaak wat behelpen is met zulke vertalingen.⟨/p> ⟨p>Maar één ding is duidelijk: het lichaam is Zijn vervulling. Wat is een hoofd zonder lichaam? Vergis u niet: Christus is niet compleet zonder ons, zoals wij uiteraard niet compleet zijn zonder Hem. Hij is ons complement, dus onze volheid. Maar aangezien Hij de hoogste positie heeft – Hij is het Hoofd boven alle overheid en macht – en wij Zijn lichaam zijn, bezitten wij net zo goed die positie. Wij zijn volledig eengemaakt met Hem. Alles is onder Zijn voeten gesteld; ja, dat betekent dus ook onder ons, want wij zijn Zijn lichaam, toch?⟨/p> ⟨p>Dat betekent dus dat wanneer we ook in de toekomende aion met Hem in heerlijkheid verschijnen, wij met Hem die positie zullen delen. We hebben daar geen idee van, maar het is wel zo. Dat is wat God heeft beloofd en heeft vastgelegd. Dat is ook wat kenmerkend is voor het lichaam.⟨/p> ⟨p>Goh, dat weet ik niet. Jij hebt de interlineair? Je bedoelt... nee, goed. Dat zou ik niet zo direct weten. Ik neem aan dat het hier inderdaad gaat over een verleden tijd: alles is onder Zijn voeten gesteld. "Zijn onderworpen", alle dingen zijn onderworpen. Ja, precies. Ja, oké, maar goed, dan zou je het even na moeten kijken. Een mooi ding om even in de pauze te bekijken.⟨/p> ⟨p>Ik weet trouwens wel dat dit een citaat is uit Psalm 8, waar je leest over de ⟨em>Ben Adam⟨/em>, over de Zoon des mensen: "Wat is de mens, dat Gij zijner gedenkt, en de zoon des mensen, dat Gij hem aanziet? Gij hebt hem weinig minder dan de engelen gemaakt", staat daar dan, "maar met eer en heerlijkheid hebt Gij hem gekroond; alle dingen hebt Gij onder zijn voeten gesteld". Dat zijn dus deze woorden die Paulus aanhaalt in Efeze. Hoe dan ook, Hij heeft een positie boven alle overheid en macht. Hij is het Hoofd en wij zijn Zijn lichaam. Nou, wat krijg je nu weer voor een beeld? Dat zal ik even uitleggen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1594" title="Speel af vanaf 26:34">▶ 26:34⟨/button> ⟨span>Een Besnijdenis Zonder Mensenhanden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want in vers 11 gaat Paulus verder: "In Hem zijt gij ook met een besnijdenis..." Het mooiste embleem van de besnijdenis vind ik altijd dit plaatje van een eikel. Dat is precies wat een besnijdenis namelijk ook inhoudt. Maar goed, ik kom er straks nog even op terug. Laat ik eerst de zin even voorlezen: "In Hem zijt gij ook met een besnijdenis die geen werk van mensenhanden is, besneden door het afleggen van het lichaam van het vlees in de besnijdenis van Christus."⟨/p> ⟨p>Laten we even bij het begin beginnen. In Hem zijt gij ook. Je zou daar een punt kunnen zetten, of even een paar puntjes om te wachten: in Hem zijn jullie ook verbonden met Hem. Hij is het Hoofd, wij zijn het lichaam; wij maken daar deel van uit. In Hem zijt gij ook met een besnijdenis die geen werk van mensenhanden is, besneden. Waarom zegt Paulus dit? Hij doet dat niet alleen hier, maar hij laat op andere plaatsen op een andere wijze net zo goed zien: wij zijn besneden. Dit zegt hij ook als antwoord op de roepstemmen en op het gedachtegoed van de infiltranten daar in Kolosse. Die andere meningen, die nieuwlichters, leerden: "Jullie moeten besneden worden," of: "Het zou beter zijn als jullie ook besneden werden." Dat was de dwaling waar Paulus iedere keer mee te maken had: Joodse leraren of Judaïsten. Dat hoefden niet eens Joden te zijn, maar in ieder geval kwamen zij met de gedachte: "Hoor eens eventjes, God heeft toch ooit een besnijdenis gegeven aan Israël? Dus als wij nu Hem kennen en God dienen, dan zouden wij toch ook besneden moeten worden?" Het is niet zo moeilijk om daar argumenten voor te verzamelen. Paulus noemt het drogredeneringen, maar hij geeft ook het antwoord. Hij zegt: "Wij zijn besneden." En wel in de hoogste vorm.⟨/p> ⟨p>Want uiteindelijk is de besnijdenis slechts een ritueel. Het is werk van mensenhanden, een uitbeelding. Je zou kunnen zeggen dat het enig medisch nut heeft – dat is misschien wat omstreden – maar daar gaat het uiteraard niet om. Het was niet zo dat God de besnijdenis ooit aan Abraham gaf vanwege het medische nut. Het was een uitbeelding ergens van. We moeten vaststellen dat Paulus hier zegt: "Jullie zijn besneden." Alleen is het geen werk van mensenhanden. Dat lijkt mij een aanbeveling, want het betekent namelijk dat het een geestelijke of goddelijke waarheid is. Het ⟨em>is⟨/em> gebeurd; niet het ⟨em>moet⟨/em> gebeuren of het ⟨em>zou⟨/em> moeten gebeuren. Het is niet iets waarvan je zegt: "Het zou ideaal zijn als jullie dat ook bij jezelf zouden toepassen." Nee, "In Hem zijt gij ook met een besnijdenis die geen werk van mensenhanden is... besneden." Hoe? "Wel door het afleggen van het lichaam van het vlees in de besnijdenis van Christus."⟨/p> ⟨p>Kijk, normaal gesproken wordt er bij een besnijdenis een stukje vlees weggenomen. Maar dat is een uitbeelding van meer dan slechts het wegnemen van een stukje vlees; God laat daarmee uitbeelden dat het mes in het vlees gezet wordt. En met het vlees bedoel ik niet een stukje voorhuid, maar gewoon het vlees, het lichaam; feitelijk als uitbeelding van de hele uitwendige mens. Vlees zijn we. "Alle vlees is als gras." En de Heer Jezus zegt ergens in Johannes dat het vlees geen nut doet. De mens kan niets bijdragen, gewoon omdat hij slechts een vergankelijke sterveling is, een zondaar. Welnu, de besnijdenis laat zien dat God het mes in het vlees laat zetten. Dat wat weggenomen wordt, telt niet meer voor Hem. Dat is precies wat er met ons gebeurd is op het moment dat je in Hem geplaatst bent. Je wordt geroepen door Hem en dan ben je met Hem verenigd, Hoofd en lichaam. Je maakt deel uit van Zijn lichaam en daarmee is een einde gekomen aan het vlees; dat telt niet meer voor God. Het mes is in het vlees gezet.⟨/p> ⟨p>Ik wil over die besnijdenis een paar dingen opmerken. Je kunt het op een negatieve manier zeggen: bij de besnijdenis wordt een stukje voorhuid weggenomen. Dat is de negatieve kant: dat wat weggenomen wordt. Maar je kunt het ook positief zeggen: er wordt iets zichtbaar gemaakt. De vrucht, meer specifiek de eikel, wordt zichtbaar gemaakt. Dat is een beeld van de vrucht, eigenlijk ook van vruchtbaarheid. Het is niet voor niks dat juist het mannelijk geslacht die ingreep ondergaat; het is de uitbeelding van vruchtbaarheid. En de vrucht wordt zichtbaar. Dat zijn prachtige onderwerpen waar ik nu niet te diep op in kan gaan, maar ik wil het gewoon even aanstippen. Het is ook prachtig in de Hebreeuwse symboliek, want het woord voor eik en eikel in het Hebreeuws is hetzelfde woord als het woord voor eed of godszweer. Dat zijn verbanden die ons vaak ontgaan, maar in het Hebreeuws ligt dat zo voor het oprapen.⟨/p> ⟨p>Er staat dat God aan Abraham een eed zwoer. Abraham was niet meer bij machte om nageslacht voort te brengen; hij was verstorven, zo staat er. Maar juist aan de kinderloze Abraham en Sara wordt nageslacht voortgebracht. Het vlees was er niet meer toe in staat, maar God ziet voorbij aan het vlees. Dat is precies wat dat eerste punt aangaf: een mes wordt in het vlees gezet. God ziet voorbij aan het vlees en er wordt nieuw leven voortgebracht: vrucht. God zwoer een eed. Dat doet Hij niet vaak, maar in een paar gelegenheden in de Bijbel lees je dat God niet slechts belooft, maar Zijn belofte bekrachtigt met een eedzwering. Dat Hebreeuwse woord voor eed is "alah". Dat is hetzelfde woord als het woord voor eik of eikel. Is dat niet opmerkelijk? God zwoer een eed. Feitelijk is het zo dat bij het ritueel van de besnijdenis de voorhuid wordt weggenomen en het mes in het vlees wordt gezet, maar wat er gebeurt, is dat de eikel vrijkomt. Dat wil zeggen: de vrucht van de eik. Daarmee werden Abraham en zijn nageslacht herinnerd aan Gods eedzwering. God had een belofte gedaan en de besnijdenis herinnerde hen daar letterlijk aan. Want wat wordt er bij de besnijdenis gedaan? De eikel wordt zichtbaar gemaakt, gewoon automatisch, altijd. Daarmee is het dus inderdaad een uitbeelding van vruchtbaarheid.⟨/p> ⟨p>Dit komt ook overeen met het volgende punt: het is inderdaad een uitbeelding van leven uit de dood. Deze twee zaken liggen erg dicht bij elkaar. Waarom? Wel, ik zei al dat Abraham zelf verstorven was. Het ritueel van de besnijdenis vindt zijn oorsprong bij Abraham. Hij was verstorven, dat wil zeggen dat hij impotent was. Het vlees was daardoor niet meer bij machte om nieuw leven voort te brengen, maar God brengt leven voort uit de dood. Dat is wat de besnijdenis eveneens uitbeeldt: voorbij de dood is er leven. Daarom vindt de besnijdenis trouwens ook plaats op de achtste dag. Als u daar meer over wilt weten, moet u aanstaande zondag naar Den Haag komen, want daar heb ik een studie over de achtste dag. Daar ga ik veel meer vertellen over dat fenomeen. Maar in dit verband is het genoeg om op te merken dat de besnijdenis plaatsvindt op de achtste dag. De achtste dag is de eerste dag van een nieuwe week. Het is ook de dag dat de Heer Jezus opstond. En nu kom ik automatisch bij nog een ander punt: het is de 17e Aviv. Aviv is de eerste maand van de Hebreeuwse kalender. Aviv betekent trouwens lente – maart/april. Tel Aviv betekent eigenlijk "lenteheuvel". Maar op de 17e Aviv, dat is de dag dat de Heer Jezus opstond uit de doden. En waarom wijs ik daarop? Dat was inderdaad de achtste dag.⟨/p> ⟨p>Het was de dag na de Sabbat. De Sabbat is de zevende dag. Hij stond op de dag na de Sabbat en dus de achtste dag. Dat is ook al een connectie met besnijdenis, dat is één ding.⟨/p> ⟨p>Maar via een andere lijn, die zeventiende Aviv, die is wat moeilijker. Ik zal u vertellen, het was ook de dag – die kan ik nu niet kortweg bewijzen, helaas. Maar als u er meer over wil weten, dan kan ik u wel verwijzen naar studies daarover. Het is de dag dat de Heer Jezus ooit besneden werd als Joods jongetje op de achtste dag.⟨/p> ⟨p>Ik ga er namelijk vanuit dat Hij geboren is op 10 Aviv. Dat is wat lastiger om uit te leggen, maar het is ontleend aan Lukas 2, waar we lezen dat de Heer Jezus inderdaad jarig was; Hij werd twaalf jaar net een paar dagen voor het Pascha, voor het Pesach. En dan kom je uit bij de tiende Aviv.⟨/p> ⟨p>Nou, als Hij op de tiende Aviv geboren is – een hele opmerkelijke datum – maar tel acht dagen verder, dan kom je bij de zeventiende. En dat is dus... als Joods jochie is Hij op de achtste dag besneden; dat was 17 Aviv. En jaren later zou Hij op die datum dat Hij ooit als jongetje besneden werd, opstaan uit de datum. Ziet u?⟨/p> ⟨p>Het is een beetje moeilijk om al die lijntjes nou weer bij elkaar te brengen en toch is het ook weer niet zo moeilijk. Want uiteindelijk zeg ik via verschillende omwegen, via verschillende routes, toch iedere keer hetzelfde: het verwijst namelijk allemaal naar Christus.⟨/p> ⟨p>En als Paulus schrijft: "In Hem zijt gij ook met een besnijdenis, die geen werk van mensenhanden is, besneden door het afleggen van het lichaam van het vlees" – want dat is waar besnijdenis dus van spreekt. Het vlees doet geen nut, telt niet mee. En dus ook dat zogenaamde completeren van het vlees, allerlei rituele dingen doen... raakt niet, smaakt niet, roert niet aan. Geboden van mensen, feestdagen moeten onderhouden, dit doen, dat doen, dat niet mogen doen... dat is allemaal vlees. Het heet vroom; een mens wordt er heel wat van als je dat allemaal kunt onderhouden.⟨/p> ⟨p>Maar het telt niet voor God. Waarom niet? Wel, we zijn volmaakt in Hem en realiseer je dat. We zijn compleet in Hem en het lichaam van vlees is afgelegd in de besnijdenis van Christus. En die besnijdenis van Christus, ja, dat is niet moeilijk, dat is toen Hij inderdaad stierf op het hout op Golgotha. Toen werd het mes inderdaad in het vlees gezet en drie dagen later verrees Hij uit het graf.⟨/p> ⟨p>En nou ja, dat gezegd hebbend, komen we vanzelf natuurlijk bij vers 32 uit. Ja, daar gaat het hard, ja. In vers 32. Ik wil daar nog eventjes een paar dingen over zeggen, want de zin loopt namelijk door en laten we dan eventjes tot hier aankomen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2396" title="Speel af vanaf 39:56">▶ 39:56⟨/button> ⟨span>Begraven in de Doop in Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Paulus spreekt over de besnijdenis van Christus: "daar gij met hem begraven zijt in de doop". Wanneer wij dat horen, denken wij door kerkelijke traditie – gevormd of, moet ik zeggen, misvormd als we zijn – meteen aan een ritueel, aan een werk van mensenhanden. Maar Paulus heeft het hier juist niet over een ritueel of over werk van mensenhanden. Als Paulus het over de doop heeft, dan heeft hij het over de doop in Christus.⟨/p> ⟨p>In Efeze 4 zegt Paulus dat er één God en Vader is, één Heer, één Christus, één lichaam, één geest en ook één doop. Dan heeft hij het niet over een waterdoop, maar over de doop in Christus. Op het moment dat een mens gelooft – zoals 1 Korinthe 12 vers 13 zegt – dan zijn wij door één geest tot in één lichaam gedoopt. Daar komt geen druppel water bij kijken; we zijn ondergedompeld in Hem, in de geest. Wij denken bij de christelijke doop vaak automatisch aan een doop in water.⟨/p> ⟨p>Ik heb hier een plaatje van de Jordaan. Het is u misschien niet opgevallen, en dat kunt u ook nauwelijks weten, maar het is een afbeelding van de Jordaan. Dat doet mij weer denken aan de doop, maar vooral ook aan Johannes de Doper die in de Jordaan doopte. Maar wat zei Johannes? Hij zei: "Ik doop u met water, maar na mij komt iemand, Hij zal dopen in de geest." Ik citeer het niet helemaal compleet, maar het staat een stuk of zes, zeven keer in het Nieuwe Testament. Iedere keer is de gedachte: de doop in water is een uitbeelding van de doop in de geest, van de echte doop.⟨/p> ⟨p>De christelijke doop is geen doop in water. De doop in water is slechts een voorafschaduwing, een beeld van de echte doop. Dat wil zeggen: het is geen doop van mensenhanden, zoals ook de echte besnijdenis geen werk van mensenhanden is. Wij zijn begraven – "daar gij met hem begraven zijt in de doop". In Hem bent u ook medeopgewekt door het geloof aan de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt.⟨/p> ⟨p>Misschien is het goed om nu eerst even te pauzeren. Dan pakken we de draad straks weer op, want het is teveel om dat nu nog eventjes in twee of drie minuten te zeggen. Ik stel voor dat we het hier dan bij laten.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2584" title="Speel af vanaf 43:04">▶ 43:04⟨/button> ⟨span>Mede Opgewekt Door de Werking Gods⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed vrienden, wij gaan onze studie voortzetten en we waren gebleven in het twaalfde vers. Halverwege de zin zegt Paulus: "Daar gij met Hem begraven zijt in de doop." Ik heb er al over opgemerkt dat wanneer Paulus het heeft over de doop, hij het bijna per definitie in zijn brieven heeft over de doop in Christus. Ik zal even de uitzondering noemen: in de eerste brief aan de Korinthiërs spreekt hij één keer over de waterdoop. En weet u wat hij dan zegt? Op die enige plek waar hij het over de waterdoop heeft, zegt hij: "Christus heeft mij niet gezonden om te dopen." Hij noemt nog wel dat hij die en die gedoopt heeft, maar hij benadrukt dat Christus hem niet gezonden heeft om te dopen. Hij excuseert zich eigenlijk bijna voor het feit dat hij überhaupt nog gedoopt heeft; het was namelijk niet zijn missie of zijn zending. Dat is de enige keer dat hij spreekt over de waterdoop. Alle andere keren spreekt hij — buiten de eerste Korinthiërbrief om — over de doop in Christus en over de doop in het lichaam van Christus. Wij zijn met Hem verbonden, in Hem ondergedompeld, en dat betekent tevens dat we met Hem gestorven en begraven zijn.⟨/p> ⟨p>Vervolgens staat er: "In Hem zijt gij ook mede opgewekt door het geloof aan de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt." Het idee is dat wij — en ik val wat dat betreft misschien in herhaling — volgens Romeinen 6 één plant met Hem geworden zijn. We zijn een eenheid. Wat Hem is overkomen en wat Hij heeft ondergaan, dat hebben wij ondergaan. Dat wil zeggen dat wij in Hem worden gerekend. Hij stierf, dus wij stierven met Hem. Hij werd begraven, dus wij werden met Hem begraven. Hij werd opgewekt uit de doden en omdat wij Zijn lichaam zijn, worden wij bij Hem ingerekend. Zoals hier staat, zijn wij ook mede opgewekt door het geloof aan de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt.⟨/p> ⟨p>Ik wees al even op het plaatje van de Jordaan. Dat is natuurlijk een prachtig embleem van dood en opstanding. De "doods-Jordaan" waar je doorheen moet om in het beloofde land te komen. Een schitterend beeld natuurlijk, en het was niet voor niets dat Johannes die locatie had uitgekozen om te dopen. Er zijn zoveel plaatsen en schriftplaatsen die verwijzen naar de Jordaan en naar wat daar gebeurt. Denk maar aan de geschiedenis van Elia en Elisa, of de tocht door de Jordaan van Israël onder leiding van Jozua. Altijd is het een beeld, een type, een uitbeelding van sterven, begraven worden en daaruit weer opstaan.⟨/p> ⟨p>Ik moet er aan denken dat toen de Heer Jezus Zelf gedoopt werd in de Jordaan door Zijn neef Johannes, je leest dat Hij werd ondergedompeld en opstond uit het water. Het is een onderdompeling, en waar zou dat een beeld van zijn? Gewoon van opstanding. Je leest dat er een stem uit de hemel kwam en de Heilige Geest op Hem neerdaalde. Hij werd gezalfd met Gods Geest; Hij werd de Christus. Toen kwam die stem uit de hemel: "Deze is Mijn Zoon, Mijn geliefde, in wie Ik al Mijn welbehagen heb." Wat daar plaatsvond in de Jordaan is een uitbeelding van wat later zou gebeuren toen Hij daadwerkelijk opstond uit de doden.⟨/p> ⟨p>Ik moet er trouwens nog één ding bij zeggen. In de tekst staat: "door het geloof aan de werking Gods". Ik heb dat niet meer apart op een dia staan, die is op een of andere manier verloren gegaan, maar laat ik het zo aanwijzen. Er staat: "door het geloof aan de werking Gods", maar dat "aan" staat er niet. Het is niet ons geloof aan de werking Gods. Kijk maar: het is "door het geloof van de werking van God". Het is het geloof, of de trouw, van de werking van God die Hem uit de doden heeft opgewekt. Zie je? Het is dus niet ons geloof aan de werking Gods, het is het geloof of de trouw van de werking Gods. Dat is misschien een wat merkwaardige uitdrukking.⟨/p> ⟨p>Het idee is dat God trouw is. Hij had beloofd — het hele Oude Testament staat er vol van — dat de Christus zou opstaan. Welnu, Zijn trouw deed Hem opstaan. De trouw van de werking Gods deed Hem opstaan uit de doden. Het gaat hier dus niet over ons geloof. Dat zeg ik even terzijde, maar dat blijkt veel vaker het geval te zijn. In de vertalingen, zeker in de NBG-vertaling, hebben ze het telkens over ons geloof, terwijl Paulus in werkelijkheid schrijft over het geloof van Christus of over het geloof van God. En in dit geval is het inderdaad het geloof van God die Hem uit de doden deed opstaan. Het geloof van God wil zeggen: de trouw van God. God is trouw aan Zijn woord. Hij had gesproken over de Christus die zou worden opgewekt, en dat heeft Hij ook gedaan. Dat is geloof. We moeten er misschien wat aan wennen, maar het idee is wel degelijk dat God "gelooft". Dat wil zeggen: God is trouw aan Zijn woord. Hij weet dat Zijn woord waar is. Waarom? Wel, Hij heeft beloofd, Hij heeft gezworen en Hij vervult wat Hij heeft aangekondigd.⟨/p> ⟨p>Daar heb ik bij dezen dan even aandacht aan gegeven: "door het geloof van de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt". Daarmee is in deze zinnen feitelijk gewezen op het hart van het Evangelie, het goede bericht: Christus stierf, Hij werd begraven en ten derde dage werd Hij opgewekt uit de doden. Dat is in essentie, in de kiem, het goede bericht en alles wat daaruit voortvloeit. Want het feit dat Hij opgestaan is uit de doden, is de garantie dat de dood eens volkomen tenietgedaan wordt. Alles wat daaruit voortvloeit, vindt zijn fundament en zijn oorsprong in deze heilsfeiten. Goed, we gaan verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3036" title="Speel af vanaf 50:36">▶ 50:36⟨/button> ⟨span>Levend Gemaakt in Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ook u heeft Hij, hoewel gij dood zijt in uw overtredingen en onbesnedenheid naar het vlees, levend gemaakt met Hem, toen Hij ons al onze overtredingen kwijtschold. U ziet dat ik hier op de dia iets heb doorgekrast. Waarom? Dat is niet om even interessant te doen, maar het geeft werkelijk een andere zin. Er staat namelijk niet 'dood waart', maar 'dood zijt'. De ene is verleden tijd, de andere is tegenwoordig. We waren niet alleen dood door onze overtredingen; er staat letterlijk dat we het zijn.⟨/p> ⟨p>Het wijst hier niet op het verleden, maar op het nu. Dat is een waarheid die Paulus op heel wat andere plaatsen ook aangeeft, maar de meest duidelijke vind ik altijd nog Romeinen 6 vers 11, waar Paulus zegt: "Zo moet het ook voor u vaststaan – rekent er dus mee – dat gij wel dood zijt voor de zonde, maar levend voor God in Christus Jezus." Zo ziet God ons. Ons, die geloven, ziet Hij verbonden met Zijn Zoon en dus dood voor de zonde. En Hij ziet ons levend in Christus Jezus: volmaakt.⟨/p> ⟨p>Hoezo zou je dan nog 'beter' moeten worden? Waarom zou je rituelen nodig hebben waardoor je in een beter zicht bij God komt, of in een beter blaadje, of waardoor je Hem meer zou naderen? Je kunt Hem helemaal niet méér naderen; we zijn al volmaakt in Hem. Leef daaruit, dat is wat Paulus zegt. Op het moment dat je je door godsdienstige autoriteiten laat onderwerpen door commando's van wat je moet en wat je niet mag – en met name dat 'moeten geloven' – dan is dat in wezen het prijsgeven van de vrijheid, maar ook van de volmaaktheid die wij in Hem hebben. We zijn compleet in Hem en we zijn dood voor de zonde. Zo ziet God ons.⟨/p> ⟨p>Paulus schrijft hier uiteraard aan de Kolossers: heidense mensen, onbesnedenen. We mogen aannemen dat er ook Joden in die kring waren, daar zijn een paar aanwijzingen voor, maar hier lees je: "ook u, dood zijt in uw overtreding en onbesnedenheid naar het vlees." Dat wil zeggen: naar het vlees mogen jullie dan onbesnedenen zijn, niet-Joden, maar jullie zijn wel degelijk besneden in de ware zin van het woord. Zij die jullie proberen wijs te maken dat jullie onbesnedenen zijn, weten niet waar ze het over hebben. We zijn wel besneden, zegt hij. Dat is wat hij aangeeft: we zijn besneden in Hem. De echte besnijdenis, de ware besnijdenis. Weet u hoe hij de praktijk waar zij mee bezig zijn noemt in een andere brief? De versnijdenis. In de brief aan de Filippenzen zegt hij dat. Hij noemt die mensen die dat prediken 'de versnijdenis'. Eigenlijk is dat het verminken van het lichaam; wij zouden spreken over castratie. Dat is geen besnijden, dat is gesneden worden, versnijden.⟨/p> ⟨p>En nu staat er: "in de overtreding en onbesnedenheid naar het vlees, levend gemaakt met Hem toen Hij ons al onze overtredingen kwijtschold." Dat woord 'kwijtschold'... kijk, letterlijk staat er dit: "ons genadeverlenend bij al de krenkingen." U ziet het hier: 'gracing'. Dat kwijtschelden, ik zeg niet dat het fout is, maar er staat letterlijk het woordje 'genadegevend'. Dit is het Griekse woord en toen zag ik erbij in de interlinear dat de fundamentele betekenis eigenlijk 'joy make' is. Dat is uiteraard Engels, maar het idee is dat het woord fundamenteel 'begenadigend', 'verwaardigend' betekent, oftewel: vreugde makend, vreugde genererend. 'Joy-eyes'. Zal ik eens een nieuw Nederlands woord daarvoor verzinnen? 'Vreugdiserend'. Die vindt u nog niet in de Van Dale, maar als we het maar genoeg gebruiken, dan komt dat er vanzelf nog een keer in. 'Plezierend' kan ook, dat is misschien iets platter, maar het gaat om de gedachte. De primaire gedachte van begenadigen is blij maken. Genade is 'joy', vreugde. Genade ontvangen, dat is blij gemaakt worden. Het is inderdaad een gift; het is niet iets wat je verkrijgt, maar iets wat je gegeven wordt en daarom word je blij. Dat is wat God doet: Hij bewijst genade.⟨/p> ⟨p>Ondanks de onbesnedenheid – die Kolossers waren geen Joden en zoals wij hier bij elkaar zitten zijn we ook geen Joden, onbesneden naar het vlees – en hoewel we qua afkomst nergens aanspraak op kunnen maken, rekent God er niet mee. Al zijn er nog zoveel krenkingen, Hij rekent het niet toe. Je bent volmaakt in Hem, dus je bent verbonden met Hem. In Hem zijn wij begraven en er staat ook: levend gemaakt met Hem toen Hij al onze overtredingen kwijtschold. Maar letterlijk staat er: ons genade verlenend, vreugde gevend in al onze krenkingen. Daar wordt dus helemaal aan voorbijgezien. Ziet u ook hier weer: het mes wordt in het vlees gezet, maar dat telt niet. Ook het godsdienstige telt niet. God geeft om niet. Dat is wat genade is. Hij maakt blij, ondanks de krenkingen.⟨/p> ⟨p>Dat woord 'overtredingen'... ik zeg niet dat het fout is, maar de gedachte is eigenlijk 'het krenken'. Wij denken bij overtredingen vooral aan de wet. Dat begrip kent het Griekse Nieuwe Testament ook, maar dat is een ander woord: het overtreden van de wet. Dat is niet het woord dat hier gebruikt wordt. De Concordant Version geeft het ook weer met 'offenses', en dat zijn inderdaad krenkingen. Maar al onze krenkingen rekent Hij niet toe; integendeel, Hij bewijst genade. Nou, dat is de boodschap van het Evangelie. Wie je ook bent, wat je achtergrond ook is en wat je ook op je kerfstok hebt: Hij geeft jou genade. Hij zegt: je bent volmaakt in mijn Zoon. Ik reken jou in Hem. Laat je niet wijsmaken dat je nog allerlei dingen zou moeten doen. Je bent volmaakt in Hem. Voilà. Hoezo autoriteiten? We zijn verbonden met de hoogste autoriteit en in Hem zijn wij op dezelfde positie geplaatst. Ik lees nog even verder, want we moeten even de gedachten vasthouden die Paulus hier uiteenzet.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3527" title="Speel af vanaf 58:47">▶ 58:47⟨/button> ⟨span>Het Handschrift van Besluiten Uitgewist⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want we zijn nu inmiddels aangekomen in het veertiende vers. Dus: "levend gemaakt met Hem, toen Hij ons genade verlenend bij al onze krenkingen door het bewijsstuk..." Dit zijn wat lastige verzen hoor, dat geef ik direct toe. Dat moet je even goed op je laten inwerken en stukje bij beetje tot je nemen. Daar komt bij dat de vertalingen ons ook niet altijd ter wille zijn. Paulus spreekt hier over het "uitwissen van het bewijsstuk dat door zijn inzettingen tegen ons getuigde en ons bedreigde". Nou, voor dat 'bewijsstuk' staat er letterlijk dit: "the handwriting of the decrees". Dat zijn besluiten. Het wordt vertaald met inzettingen, maar het zijn besluiten. Ik zal vanzelf duidelijk maken wat dat betekent. Er staat letterlijk: "het handschrift van de besluiten".⟨/p> ⟨p>Kijk waarover hij het heeft. Het woord 'inzettingen' komt er dichtbij, maar er staat hier iets interessants. Zelfs als je geen Grieks kent, herken je waarschijnlijk wel wat hier staat. Welk woord herken je erin? Dogma. Ja, dogma. Ons woord dogma is hiervan afgeleid. Dit woord komt een stuk of vijf, zes keer voor in het Nieuwe Testament en het betekent letterlijk een besluit, een decree. Het is ook altijd een besluit van mensen. De eerste keer dat het gebruikt wordt, gaat het over een besluit van keizer Augustus. In onze vertaling wordt het dan gewoon keurig met 'besluit' weergegeven, maar hier zou men het ook gewoon met 'besluiten' moeten weergeven, want dat is precies wat het woord dogma betekent: een besluit van mensen. Hier is dat ook het geval, want het gaat over een handschrift van besluiten dat tegen ons getuigt en ons bedreigt.⟨/p> ⟨p>Weet u waar hij het over heeft? Dan gaan we weer even naar die parallelle brief waar we het eerder over hadden, namelijk naar de Efezebrief. In Efeze 2 vers 15 wordt gesproken over het feit dat Hij in Zijn vlees "de wet der geboden in besluiten (in dogmata) bestaande, buiten werking gesteld heeft". Hij heeft het hier over de wet der geboden; dan gaat het duidelijk over de Mozaïsche wet, de wet van Mozes. Maar die bestaat in besluiten. Wat bedoelt Paulus daarmee? Kijk, God had Zijn wet gegeven, de Torah, de wet van Mozes. Maar die was 'ommuurd' – zo wordt dat ook door het jodendom zelf genoemd – door besluiten. Het was ommuurd door allemaal andere, nadere bepalingen. Het was allemaal opgeschreven in de Talmud, in talloze documenten waarin precies staat aangegeven wat mensen moesten doen.⟨/p> ⟨p>Ik heb afgelopen zondag een studie gegeven over het Loofhuttenfeest; een aantal van u waren daarbij. Dat ligt nog vers in het geheugen. Ik heb me er nog eens mee beziggehouden. Bijvoorbeeld in Leviticus 23 wordt gesproken over de lulaf, over die vruchten en over een palmtak die ze zouden nemen. Dat zijn hele eenvoudige dingen die in de Schriften staan aangegeven, maar het jodendom en het rabbinaat hebben daar talloze bepalingen omheen gemaakt waaraan men moet voldoen. Allemaal besluiten. Het is de wet der geboden, maar men heeft die ommuurd en omsloten in besluiten bestaande. Dat getuigde tegen die Kolossers. Het was dus niet alleen de Torah, maar ook dat wat mensen ervan gemaakt hebben in de tradities van mensen.⟨/p> ⟨p>Ik trek de lijn door naar vandaag, want Paulus heeft het hier over dat wat hen bedreigde in Kolosse: judaïsten die probeerden het jodendom te introduceren in die geloofsgemeenschap, omdat ze dan 'beter' zouden worden. Maar het is vandaag de dag nog steeds niet anders. Het zijn tradities van mensen waarbij men de wet, of meestal een aftreksel daarvan, opnieuw introduceert. Neem nu eens de richting die in ons land het meeste voet aan de grond heeft gekregen: het calvinisme. In ieder geval een slap aftreksel daarvan. Men zegt bijvoorbeeld dat we de sabbat zouden moeten houden. Die sabbat heeft men dan verplaatst naar de zondag, en dat wordt elke zondag keurig voorgelezen. Men heeft daar een besluit over genomen, een inzetting van gemaakt: een dogma. Dat is met recht dogmatiek. Men hanteert het dogma dat de sabbat nu de zondag is geworden en dat de bepalingen die golden voor de sabbat, de zevende dag, nu zijn overgeheveld naar de zondag. Vandaar dat men niet de sabbat houdt, al noemen ze dat wel zo. "Sabbateren" noemen ze het, maar ze bedoelen "zondageren". Dat is het echter niet.⟨/p> ⟨p>Dit zijn dus bepalingen uit de wet die men door besluiten heeft veranderd. Denk ook aan de besnijdenis. Die wordt ook nog steeds onderhouden, alleen is die ook gewijzigd. Men zegt nog steeds, wanneer een klein kind wordt gedoopt – en ik bedoel dit helemaal niet om te schoppen, ik probeer het gewoon zo feitelijk mogelijk weer te geven – dan wordt Psalm 105 vers 5 gezongen: "Het verbond met Abraham, Zijn vriend, bevestigt Hij van kind tot kind." Daarbij is de gedachte, en dat wordt in het doopformulier ook zo voorgelezen – een heel cruciaal stukje tekst in dat verband: "In de plaats van de besnijdenis is nu de doop gekomen." Aha, dus als we ons kind dopen, besnijden we het eigenlijk? Dat is de gedachte. Vandaar dat men Psalm 105 zingt over het verbond van Abraham en het teken van het verbond. De besnijdenis is de doop geworden. Zo wordt een aangepaste versie van de wet weer aan christenen opgelegd en worden we geacht ons daaraan te houden: de sabbat, of de eis dat je gedoopt moet zijn.⟨/p> ⟨p>U zegt misschien: "Ja, maar dat is het calvinisme." Laten we het iets dichter bij huis betrekken: ook het baptisme. Altijd is het weer zo dat er een ritueel is waaraan jij je moet onderwerpen als je bij de groep wilt horen. Men heeft een gemeenschap opgericht en daar kun je lid van worden. Ik denk echter dat er maar één gemeente is, één ekklesia, één lichaam. Daar word je lid van, niet doordat je ingeschreven staat in een of ander boek van mensen, maar door geloof. Dan word ik ondergedompeld in Hem en dan hoor ik bij Hem. Het heeft niets te maken met een ritueel, ook niet met een godsdienstige groep die haar eigen wetten en regels opstelt over wat je moet doen en wat je moet geloven. Dat zijn allemaal dogma's. Men zegt: "Je moet gedoopt worden," maar we zijn al gedoopt in Hem. Dan laat je je weer regels van mensen opleggen; rituelen. Er zijn talloze andere dogma's die je moet onderschrijven, anders hoor je er niet bij. Sommige worden je zelfs op straffe van de hel voorgehouden. Het grootste dogma is bijvoorbeeld het dogma van de drie-eenheid. Zo heet dat ook letterlijk: "het dogma". Dat is met recht een besluit. Dat hebben mensen zo besloten in de derde en vierde eeuw tijdens concilies, waar eerbiedwaardige mensen de koppen bij elkaar hebben gestoken. Hoe dat precies gegaan is, doet nu niet ter zake, maar men heeft besloten: "God is niet één Iemand, de Vader; nee, Hij is één wezen in drie personen."⟨/p> ⟨p>Dat zijn allemaal formuleringen die men bedacht heeft en men heeft besloten dat het zo is. En nu wordt iedereen geacht dat te geloven. In de geloofsbelijdenis van Athanasius en van Nicaea staat ook dat wie dat niet accepteert, verdoemd is. Zo staat het er: voor eeuwig verdoemd. Dat zijn dogma’s van mensen waaraan je moet beantwoorden. En dat getuigt dus tegen je, want op het moment dat je je aan zulke dogma’s onderwerpt... ja, dat is een veroordeling van anderen. Het sluit namelijk uit.⟨/p> ⟨p>Degenen die daaraan beantwoorden – bijvoorbeeld degenen die gedoopt zijn of die de sabbat vieren – die beantwoorden weliswaar, maar het is tevens weer een veroordeling van degenen die dat niet doen. Zie je? Het is daarmee een handschrift; een handschrift van besluiten. Dat wil zeggen: een hele verzameling van besluiten die opgesteld en opgetekend zijn door mensen. "Dat zijn onze bepalingen, dat moet jij geloven." En dat getuigt tegen je en het bedreigt je voortdurend.⟨/p> ⟨p>Paulus is daar heel laconiek in. Hij zegt – weliswaar waren ze daar in Kolosse nog niet voor gezwicht, maar het dreigde wel, want er waren infiltranten die dat daar leerden – hij zegt over al dat soort dogma’s: Hij heeft ze weggedaan door ze aan het kruis te nagelen. Welk dogma er ook is, het telt niet. Het legt geen enkel gewicht in de schaal; het is namelijk traditie van mensen. We zijn volmaakt in Hem. Laat je dus niets opleggen in de trant van: "dit zou je nog moeten ondergaan" of "dat mag je niet". Dat zijn dogma’s die tegen ons getuigen.⟨/p> ⟨p>Hij heeft het weggedaan. Hij doet dat weg, hoor! Als feit wordt dat gesteld, ook weer in die oude aoristvorm, door het aan het kruis te nagelen. Het mes is in het vlees gezet. Al dat soort dogma’s, misschien van eerbiedwaardige en oude tradities, ze tellen niet. Ze rekenen namelijk niet met het feit – en ze gaan daaraan voorbij – dat wij in Christus compleet zijn. Gij hebt de volheid verkregen in Hem.⟨/p> ⟨p>Zie je dat ook als je zo’n brief leest? Je moet er even goed doorheen, omdat je misschien niet helemaal de context, de samenhang en de achtergrond van Kolosse begrijpt bij deze brief. Natuurlijk leven we in een heel andere tijd, maar in essentie hebben we nog steeds met exact dezelfde fenomenen te maken. Alleen de verschijningsvorm is misschien wat anders, maar het is niet moeilijk om dit soort fenomenen meteen te herkennen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4356" title="Speel af vanaf 01:12:36">▶ 01:12:36⟨/button> ⟨span>De Overheden en Machten Openlijk Tentoongesteld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En Hij heeft, staat er dan nog bij, de overheden en de machten ontwapend en openlijk tentoongesteld en zo over hen gezegevierd. En nu zijn we weer bij de opstanding uit; dat kan niet missen. Zie je dat Paulus voortdurend daarop wijst? Hij wijst op het kruis van Golgotha door te spreken over het aan het kruis nagelen, en hier wijst hij op wat er op de derde dag plaatsvond, namelijk toen Hij triomfeerde over alle overheden en machten.⟨/p> ⟨p>De overheden en machten, dat is trouwens wel even goed om daarop te wijzen. Dat kan in allerlei verschijningsvormen voorkomen. Ik heb er al een paar dingen over gezegd: dat kan politiek van aard zijn, maar Paulus heeft het ook in deze zelfde brief over overheden en machten in de hemelen. Trouwens, in de Efezenbrief zegt hij dat ook: de overheden en machten in de hemelse gewesten. Dus achter de coulissen, dat wat zich aan ons oog onttrekt, maar daar heb je ook overheden en machten. Zoals je hier op aarde overheden hebt, lagere en hogere overheden, zo heb je ook godsdienstige autoriteiten. Ik denk dat Paulus hier met name ook daarop doelt. Maar het maakt niet uit; Hij is namelijk gesteld boven alle overheid.⟨/p> ⟨p>Er staat bij: Hij heeft de overheden en machten ontwapend en openlijk tentoongesteld en zo over hen gezegevierd. En dit is wel een heel mooi embleem hoor, ik zal het misschien even toelichten. Wat gebeurde er toen Hij begraven werd? Toen kwamen de Joodse autoriteiten, het Sanhedrin, en die hebben toen bij de Romeinse overheid, bij de Romeinse volmacht Pilatus, gevraagd om het graf te verzegelen. Dus een godsdienstige autoriteit, vertegenwoordigers van het Sanhedrin, hebben gevraagd aan de politieke overheid van die dagen, Pilatus, om het te verzegelen. En dat gebeurde ook. Vervolgens is er een militaire macht bij gestationeerd: soldaten. Maar dat gebeurde met de autorisatie van de hoogste overheid in die dagen, namelijk van de keizer zelf. Want een zegel betekende in die dagen dat het een waarmerk had van de keizer zelf. Het was ook absoluut zo dat op straffe van de dood een zegel werd verbroken. Zo'n zegel was dus eigenlijk een embleem van de hoogste autoriteit, van de hoogste macht, de hoogste overheid moet ik eigenlijk zeggen; in dit geval van de keizer.⟨/p> ⟨p>Dit graf was verzegeld. Er was eerst een zware steen voor gewenteld en vervolgens was het verzegeld. Dus alle politieke, godsdienstige en militaire machten waren daarbij eigenlijk vertegenwoordigd. Drie dagen lang. En dan? Dat vind ik zo prachtig. Daarom vind ik dit geopende graf zo'n schitterende uitbeelding van dit vers. Toen dachten namelijk ook de overheden en machten... Nu zinspeel ik weer op een ander vers in 1 Korinthe 2 waar Paulus zegt dat als de machten, de geestelijke machten, de wijsheid Gods hadden geweten die nu geopenbaard is, zij de Here der heerlijkheid niet gekruisigd zouden hebben. Zij dachten namelijk bij de kruisiging de overwinning behaald te hebben. De Zoon van God was gestorven; het was einde verhaal. In werkelijkheid was het de opstap tot hun definitieve nederlaag.⟨/p> ⟨p>Dat is waar hiernaar verwezen wordt, want er staat: Hij heeft de overheden en machten — en dan mag je van mij ook nog de allergeestelijke overheden en machten daaronder verstaan, want dat is namelijk ook zo — Hij heeft ze ontwapend en openlijk tentoongesteld. Satan dacht namelijk ook toen dat hij de overwinning had behaald. Het maakt echter niet uit: Hij heeft de overheden en de machten ontwapend en openlijk tentoongesteld door die steen weg te wentelen en het zegel te verbreken. Hij heeft gewoon een lange neus getrokken tegen alle overheden en machten. In plaats van dat dit gebeurde op straffe van de dood, overwon Hij juist de dood. Juist door het verbreken van het zegel werd Hij niet gedood, maar Hij verbrak de banden van de dood en Hij was daarmee, met die daad, juist de grote overwinnaar. Openlijk heeft Hij ze te kijk gezet, de overheden en machten.⟨/p> ⟨p>Dit vers kun je je dus echt heel goed voorstellen; Paulus denkt hier onmiskenbaar aan de opstanding. De opstanding is de grote overwinning van de Heer Jezus Christus op de overheden en machten. Hij heeft ze openlijk te kijk gezet en ontwapend. Dat wil zeggen: ze zijn uitgekleed, ze hebben niets meer in handen. En Hij heeft zo over hen getriomfeerd, gezegevierd. Ik weet niet of in dat 'gezegevierd' ook nog het woordje 'zegen' verborgen ligt; dat zou je nog eens moeten onderzoeken. Het zou wel mooi zijn, want het is namelijk wel zo dat in die triomf de zegen gelegen is.⟨/p> ⟨p>Nou, en dan zegt Paulus in dat verband — misschien dat we daar de volgende keer wat op door kunnen gaan — maar ik kan het beste ter afsluiting wel even wijzen op de conclusie die Paulus trekt. Want dan heb je ook meteen de draad vastgehaald van het betoog. Ik bedoel, wij houden ons nu bezig met vers 8 tot en met vers 16 en je legt de loep eigenlijk bij die verzen, maar dan loop je het risico dat je het grote geheel uit het oog verliest. Kijk, Paulus wijst op de grote betekenis van de dood, de begrafenis en de opstanding van Christus. In Hem zijn wij compleet, en hoezo dan nog rituelen?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4783" title="Speel af vanaf 01:19:43">▶ 01:19:43⟨/button> ⟨span>Conclusie: Laat Niemand U Oordelen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zegt Paulus ook – en dit heeft echt het karakter van een conclusie: Laat dan niemand u oordelen in zaken van eten en drinken, of op het stuk van een feestdag, nieuwe maan of sabbat. Het zijn dingen die slechts een schaduw zijn van hetgeen komen moest, terwijl de werkelijkheid letterlijk het lichaam van Christus is. Dat is een hele mond vol, maar het is buitengewoon belangrijk. Ik wil daar de volgende keer nog meer over gaan vertellen, want dit is buitengewoon cruciaal. Dat is ook een mooi woord in dit verband; cruciaal heeft immers alles met het kruis te maken.⟨/p> ⟨p>Hoe de details ook verder ingekleurd moeten worden, één ding is wel duidelijk: Paulus geeft hier aan dat als dit de waarheid is – dat wij compleet zijn in Hem die verrezen is uit het graf en het hoofd is van alle overheid en macht, en hen ook openlijk tentoongesteld heeft – laat je dan niet oordelen. Of niet alleen maar niet veroordelen – dat sowieso niet – maar laat je ook niet eens beoordelen. Het staat hier niet eens in de negatieve vorm: laat je niet oordelen, laat je niet beoordelen in zaken van godsdienstige rituelen, over koosjer eten of drinken, of op een feestdag of het onderhouden van dagen.⟨/p> ⟨p>Het is nu momenteel Loofhuttenfeest. Er zijn christenen die zeggen dat christenen dat ook horen te vieren: Sukkot. "Nou ja, dat zou je toch eigenlijk moeten doen? Wil je echt een goed christen zijn?" Dat soort verhalen komen altijd weer, via welke route dan ook en in welke vorm dan ook. Of dat nu baptistisch of calvinistisch is of joods-messiaans; altijd weer proberen ze je onder een juk te leggen en te brengen. En dat terwijl het alles slechts met recht een schaduw is. De werkelijkheid is het lichaam van Christus; deze dingen zijn van nul en generlei betekenis.⟨/p> ⟨p>Ik denk dat we het daar voor vanavond even bij moeten laten. Ik wil daar de volgende keer graag nog even wat dieper op ingaan. Eén ding is duidelijk: we zijn compleet in Hem. Ik hoop dat die boodschap vanavond in elk geval is overgekomen.⟨/p>