⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Inleiding op de Kolossenzenbrief⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Als onderwerp voor deze avonden, voor de komende maanden nog alvorens het zomerseizoen aanbreekt, is gekozen voor de brief aan de Kolossers, of zoals het bij velen wellicht beter bekend is: de brief aan de Kolossenzen. In elk geval de Kolossers, dat waren de inwoners van de stad Kolosse. Maar daarover straks meer. Het is een schitterende brief die de apostel Paulus heeft geschreven.⟨/p>
⟨p>Ik heb niet de indruk dat wanneer we twee keer per maand bij elkaar komen – dat is deze maand en dan mei en juni ook nog twee keer, zo de Here wil natuurlijk – we dan al aan het einde van Kolossenzen 4 zullen zijn. Die illusie koester ik niet. Ik heb geen idee hoe snel we zullen gaan. Ik wil niet al te langzaam op elk woord gaan inzoomen; het zijn geen woordstudies, het is echt het onderzoeken van een brief, in dit geval dus de Kolossenzenbrief. Maar we hebben wel de gelegenheid om in alle rust en alle vrijheid ontspannen de zinnen en verzen tot ons te nemen en ons daardoor werkelijk wijzer te laten maken.⟨/p>
⟨p>Ik zou natuurlijk een inleiding kunnen houden over deze brief en de achtergrond, maar mijn ervaring is dat het de slimste en snelste manier is, en ook de meest voor de hand liggende manier, om gewoon bij het begin te beginnen. Dan kom je vanzelf op van alles en nog wat: de achtergronden en de schrijver, om maar eens wat te noemen, want daar gaan we straks meteen over beginnen, namelijk de geadresseerden, et cetera, et cetera. Alles wat van belang is voor het verstaan van deze brief kom je vanzelf op het spoor wanneer je gewoon begint bij vers 1 van hoofdstuk 1. Daar heb ik inmiddels al genoeg ervaring mee opgedaan om te weten dat het inderdaad zo werkt. Dus, wat verhindert ons om gewoon bij vers 1 te beginnen?⟨/p>
⟨p>Overigens wil ik ook nog even zeggen dat we hier niet in huiselijke kring bij elkaar zitten, maar het is een betrekkelijk knus samenzijn, mag ik wel zeggen. Dus als je een vraag hebt of een opmerking: schroom niet. Ik wil mijzelf er wel even aan herinneren dat wanneer er een vraag gesteld is, ik die nog even herhaal voor de opname, want anders begrijpt degene die het thuis nog eens een keertje nabeluistert er weinig van. Maar als ik in het vuur van mijn verhaal zit, dan kan ik dat zomaar vergeten. Dus als u wilt, herinner mij daar dan even aan. Goed, hoofdstuk 1 vers 1.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="182" title="Speel af vanaf 03:02">▶ 03:02⟨/button> ⟨span>Vers 1: de Afzender Paulus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan begint Paulus meteen van wal te steken, namelijk door zijn naam te vermelden. Zoals in de brieven in het Nieuwe Testament altijd het geval is, introduceert de auteur zichzelf eerst. Dat was destijds een oud gebruik en het is feitelijk ook het meest van belang wanneer je een brief ontvangt. Het eerste wat je wilt weten is: wie is de afzender? Daarom is het eigenlijk helemaal niet zo handig of praktisch om die naam pas onderaan de brief of aan de achterkant te vermelden; je kijkt daar immers toch hoe dan ook als eerste naar.⟨/p>
⟨p>"Paulus," schrijft hij. Met die naam is de schrijver geïdentificeerd. Overigens, als we deze bijeenkomsten "theologisch" zouden noemen, dan zou ik hier natuurlijk al enorm over kunnen uitweiden. Want is Paulus wel de schrijver? Zijn naam wordt weliswaar drie keer vermeld, maar op theologisch niveau blijkt dat niet altijd voldoende te zijn. Als je het op een dergelijk niveau zou behandelen, kom je op totaal andere vragen uit.⟨/p>
⟨p>Wanneer wij vanavond en de volgende keren Bijbelstudie doen, dan doen we dat gewoon aan de hand van de Schrift. We lezen wat er staat en we vergelijken dat met andere Schriftplaatsen die daarbij van belang zijn. Daarbij hanteren we de regel: de Schrift legt zichzelf uit. Of anders gezegd: de Schriften – want het is een bibliotheek – leggen elkaar uit. En dat zal ook hierbij van groot belang zijn.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="287" title="Speel af vanaf 04:47">▶ 04:47⟨/button> ⟨span>De Naamsverandering van Saulus Naar Paulus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Paulus is de schrijver, maar feitelijk moet je daarbij nog iets bedenken. Dat was namelijk niet zijn oorspronkelijke naam; hij heette namelijk Saulus. Van jongs af aan heeft hij de naam Saulus gekregen, naar de illustere koning uit de stam Benjamin. Overigens kwam deze man zelf ook uit de stam van Benjamin. Het was bij een bepaalde gelegenheid dat hij Paulus ging heten en dat lezen we in Handelingen 13 vers 9. Daar staat: "Doch Saulus, anders gezegd Paulus..." Dit is de eerste keer dat we de naam Paulus tegenkomen. Er wordt weleens gezegd dat hij de naam Paulus kreeg toen hij geroepen werd op de weg naar Damascus, maar dat klopt niet. De naam Paulus is ontleend aan deze gebeurtenis.⟨/p>
⟨p>Ik wil het even lezen in Handelingen 13, want het is van belang voor de start van de brief, maar het is ook van belang om Paulus’ bediening in het algemeen te verstaan. In vers 8 lees je over een Jood met de naam Elymas. Die trachtte de landvoogd, Sergius Paulus, van het geloof afkerig te maken. Die landvoogd was overigens een heiden, een niet-Jood; op het eiland Cyprus vond dit plaats. Hij trachtte hem van het geloof afkerig te maken en die Elymas — dat kan ik dan nog wel even verklappen — werd bij deze gelegenheid blind. Niet voor altijd, maar voor een zekere tijd. Dat is in feite een schitterend plaatje van waar het bij de naam Paulus allemaal om gaat. Hier is het namelijk voor het eerst dat Saulus, die dertiende apostel uit de stam Benjamin, zich wendt tot iemand uit de natiën, terwijl een Jood dat probeert te verhinderen.⟨/p>
⟨p>Bij die gelegenheid krijgt Saulus de naam Paulus. Voor Handelingen 13 vers 9 heet hij altijd Saulus en daarna heet hij altijd Paulus; dit is het moment van de naamswisseling. Als Saulus in aanraking komt met die landvoogd Sergius Paulus, die heiden, dan krijgt hij ook de naam Paulus. Hij adopteert dus feitelijk de naam van deze landvoogd. Daar zit veel meer aan vast. Als je het vanuit Hebreeuws perspectief bekijkt, is het de 'S' die een 'P' wordt: Saulus wordt Paulus. De Romeinse naam Paulus betekent 'kleintje', maar vanuit het Grieks heeft het te maken met stoppen of pauze; ons woord 'pauze' komt daar ook weer vandaan. Daar ga ik het nu even niet over hebben. Het punt is dat Saulus zijn naam ontleent aan deze gebeurtenis: dat hij zich wendt tot een heiden, terwijl het Joodse volk tandenknarsend toeziet en dit probeert te verhinderen.⟨/p>
⟨p>Daarmee is feitelijk Paulus’ bediening, juist onder die naam, gekarakteriseerd: iemand die zich tot de natiën wendt, juist ook vanwege en in combinatie met de afkerigheid, het ongeloof van het Joodse volk. Dit is illustratief. Het is ook zo dat Paulus dan tegen deze man zegt: "Je zult voor een tijd — niet altijd, maar voor een tijd — blind zijn, totdat God jouw ogen weer zal openen." Dat geldt ook voor het Joodse volk. Zie daar in een notendop het verhaal rondom en achter de naam Paulus. Het is van belang om te weten. Dus als Paulus zijn brieven begint met 'Paulus', dan is dat helemaal niet zo logisch, want hij zou normaal gesproken moeten beginnen met 'Saulus'. Hij heette dus Paulus vanwege deze gebeurtenis.⟨/p>
⟨p>Moet ik er nog iets bij zeggen? Paulus’ naam wordt drie keer in deze brief genoemd. Aan het begin, in het eerste vers, en in het laatste vers vermeldt hij zijn naam. Daartussen ook nog een keer, maar daarover straks in het volgende gedeelte. Dit is een citaat uit de Statenvertaling. Er staat: "De groetenis met mijn hand van Paulus." Dat is oud-Nederlands en betekent gewoon 'de groet'. U moet weten dat deze brief is geschreven door Paulus, maar ook... nou, u kunt het hier al zien: "Paulus, door de wil van God een apostel van Christus Jezus, en Timoteus onze broeder." Kennelijk is het zo dat Timoteus degene is geweest die deze brief heeft opgeschreven terwijl Paulus hem dicteerde. Alleen Paulus heeft zijn handtekening er nog onder gezet; dat deed hij altijd. Een eigenhandige groet van mij.⟨/p>
⟨p>Bij de Galaten zegt hij dat ook een keer: "Ziet met hoe grote letters ik u schrijf." We krijgen echt in alle opzichten, met name door de Galatenbrief, de indruk dat deze man een oogafwijking had en moeilijk in staat was te schrijven. Als hij dan schreef, deed hij dat met koeienletters. Ja, een groet met mijn hand van Paulus: "gedenkt mijner banden." Ik ken een Bijbelleraar die dacht dat dat betekende dat hij verwees naar zijn cassettebandjes; die zei ook altijd: "Gedenk mijn banden," en dan bedoelde hij: "koop ze." In de NBG-vertaling staat: "gedenkt mijn gevangenschap." Dat ligt nogal voor de hand. Als je gevangen bent, ben je gevangen in banden. "Gedenkt mijner banden," en dan de gebruikelijke groet zoals hij altijd zijn brieven eindigt: "De genade zij met u. Amen."⟨/p>
⟨p>Hij begint de brief dus met Paulus en hij eindigt ermee. En dan ook nog een keer in Kolosse 1. Ik kan het niet nalaten om hem te vermelden; wellicht dat we er vandaag nog meer aan toe zullen komen, aan dit vers. Daar schrijft hij over de hoop van het evangelie. Dat wil zeggen: de verwachting die het goede bericht, de blijde boodschap, wekt. "De hoop van het evangelie, dat gij gehoord hebt en dat verkondigd is in de ganse schepping onder de hemel, en waarvan ik, Paulus, een dienaar geworden ben." Paulus is degene die het evangelie wereldwijd heeft gebracht aan wie dan ook, Jood en Griek. Eigenlijk zegt hij ergens in Kolosse 3 aan Griek en Jood. In die volgorde verkondigde hij de boodschap van de hoop van het evangelie.⟨/p>
⟨p>Is daarmee het evangelie ook getypeerd? Ik heb altijd een beetje moeite met woorden als 'evangelie'. Ik heb er op zich geen bezwaar tegen en gebruik het zelf ook vaak genoeg, maar het is een Grieks woord en het zegt in wezen in het Nederlands niets. Evangelie betekent een blijde boodschap of, zoals ik zelf graag zou zeggen, een goed bericht. Dat is wat evangelie is, en dat ligt dus ook helemaal in de lijn met wat hier staat: de hoop van het evangelie. Een goed bericht dat hoop en verwachting wekt, een universele verwachting zelfs. Daar had Paulus ook al over geschreven in deze zelfde verzen. Ik zeg altijd: het heet de Kolossebrief, maar dat is mijn Nederlandse verklaring — en u mag er anders over denken — vanwege de kolossale hoop die hij predikt en optekent.⟨/p>
⟨p>We kunnen niet bij elk woord natuurlijk zo lang stilstaan, maar dit is de aanhef. Zo komt Paulus binnen met het vermelden van zijn naam, wat hij dus drie keer doet in deze brief. Paulus... en dan schrijft hij verder.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="857" title="Speel af vanaf 14:17">▶ 14:17⟨/button> ⟨span>Door de Wil van God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Door de wil van God. Trouwens, even tussen haakjes: ik zal vaak ook de interlineaire tekst hieronder vermelden. Niet dat ik daar zo al te vaak naar zal verwijzen, maar dan kunt u ook zien hoe het in het Grieks staat. Dat zal voor de meesten echt Grieks zijn. Daaronder is de concordante weergave, dat wil zeggen de meest letterlijke, concordante, eensluidende weergave. En daaronder, dat blauwe, dat is de wijze zoals de NBG het heeft weergegeven. En dat is soms heel goed en soms wat minder.⟨/p>
⟨p>Om maar even een voorbeeld te geven: hier staat 'Timoteus de broeder'. En hoe heeft de NBG dat weergegeven? Met 'Timoteus, onze broeder'. Nou, dat staat er dus eigenlijk niet. Is dat nou zo’n kolossale fout? Nou nee, dat zou ik niet zeggen, maar dit is wat er echt staat. En als je Bijbelstudie doet, dan wil je toch weten wat er echt in het origineel staat. Dan ben je niet tevreden met de wijze waarop de vertalers dat voor het gemak, of om welke reden dan ook, aan ons hebben voorgeschoteld.⟨/p>
⟨p>Goed, Paulus zegt dus: door de wil van God. Letterlijk staat er hier ook niet 'door dé wil', maar 'door Gods wil', 'door wil van God'. Een apostel van Christus Jezus. Dat doet hij vaker; zoals hij zich altijd bij zijn introductie voorstelt: door de wil van God. De tegenstelling is natuurlijk: het is niet mijn eigen keuze. Het is door de wil van God dat ik een apostel ben. En daarmee is ook veel gezegd over de wijze waarop Paulus een apostel is geworden. Hij is geroepen, maar dat was op de weg naar Damascus terwijl hij moord en doodslag blies. Hoe formuleert hij dat zelf? Hij wilde de gemeente Gods uitroeien, hij was een hartstochtelijk vijand van het evangelie. Zijn keuze was het niet, maar hij was vanaf de moederschoot al afgezonderd om deze taak, namelijk als apostel, uit te oefenen. Het was door Gods wil. En Gods wil geschiedt altijd. Uiteindelijk. Toch?⟨/p>
⟨p>Juist gisteren hoorde ik nog weer heel gedragen het Onze Vader, wat ik zelf niet zo vaak placht te bidden om redenen die nu even niet ter zake doen. Maar toen hoorde ik dat plechtig bidden, en dan wordt het ook zo mooi gezegd: 'U, Onze Vader, die in de hemelen zijt, Uw wil geschiede in de hemel zowel als ook op de aarde.' Gods wil geschiedt uiteindelijk altijd. En zelfs als een mens zijn onwil toont, dan kan God een andere weg gaan, maar Zijn wil geschiedt uiteindelijk toch. Als God iets wil, gebeurt het altijd.⟨/p>
⟨p>Daarom is dat een succesvolle mededeling, en Paulus was daar een bewijs van. Hij wilde niet, maar God wilde het en dus gebeurde het. Hij kon afkerig zijn als geen ander; hij noemt zichzelf niet voor niets de grootste, de eerste der zondaren. Maar God had een plan. God had hem voorbestemd en afgezonderd vanaf de moederschoot, dus wie kon dat keren? Nou, Saulus zelf niet. Hoe fanatiek hij ook was, wat voor ijver hij ook aan de dag legde, wat voor bezwaren hij ook had, of hoe hij ook tegenwerkte: God pakte hem bij de kraag en zo werd hij een apostel. Een gedreven man. Geweldig. Met recht dus: door de wil van God, die alles op zijn plek zet. Een apostel.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1096" title="Speel af vanaf 18:16">▶ 18:16⟨/button> ⟨span>Een Apostel van Christus Jezus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Wat ik net zei over het woord 'evangelie', kan ik nu eigenlijk ook herhalen, maar dan in verband met het woord 'apostel'. Want 'apostel' is ook weer zo’n Grieks woord dat voor ons betrekkelijk nietszeggend is. Het is dat het gewoon in het christelijk jargon en in het kerkelijk gebruik binnengekomen is. Dan spreken we over de 'Apostolische geloofsbelijdenis', wat trouwens helemaal geen apostolische geloofsbelijdenis is. Heb je daar wel eens over nagedacht? U kent toch de twaalf artikelen des geloofs? Dat wordt altijd de Apostolische geloofsbelijdenis genoemd, suggererend dat de geloofsbelijdenis door de apostelen is doorgegeven. Wat niet het geval is.⟨/p>
⟨p>Goed, een apostel. Het apostolaat. We kennen het woord in allerlei verbanden, maar een apostel is een normaal Grieks woord en betekent gewoon een 'afgevaardigde'. Feitelijk zou je er verstandig aan doen om het woord gewoon altijd om te zetten. Dat geldt bij 'evangelie', dat is een goed bericht, en bij 'apostel', dat is een afgevaardigde of eventueel een gevolmachtigde. Het is grappig, maar je leest ergens in de Filippenzenbrief het woord 'apostel' in een ander verband. Het woord komt natuurlijk heel vaak voor in het Nieuwe Testament, maar één keer komt het voor in een context waarbij we helemaal niet aan apostelen denken en dan wordt het vertaald met 'afgevaardigde'. Die ene uitzondering werpt nu juist licht op al het overige gebruik. Dat is een heel frappant verschijnsel; dat zie je wel vaker. Maar ook hier dus: hij is een afgevaardigde van Christus Jezus.⟨/p>
⟨p>Kijk, en dat is van belang. Hij is hoogstpersoonlijk door Christus Jezus zelf afgevaardigd. Zo staat het er: een afgevaardigde van Christus Jezus. Dat is een term die je uitsluitend bij Paulus vindt. De term komt 94 keer voor in de brieven en uitsluitend bij Paulus. Ga het maar na. Er zitten hier mensen met een Bijbeltje of een Bijbelprogramma en je kunt het zo oproepen. Je komt het ook nog twee keer in Handelingen tegen in een iets ander verband, maar in de brieven uitsluitend bij Paulus. Waarmee je dus kunt zeggen dat, aangezien Jakobus het nooit gebruikt, Johannes niet, Petrus niet en Judas niet, het een heel typisch paulinische term is.⟨/p>
⟨p>Als je erover nadenkt, begrijp je het ook onmiddellijk. Paulus kende deze persoon over wie hij het heeft, Jezus, namelijk ook op deze wijze. Het zegt iets over de chronologie. Toen Jezus geboren werd, gaf men Hem de naam Jezus. Dat is de naam van de mens die hier op aarde wandelde. Het is door Zijn roeping sinds Zijn doop in de Jordaan en later heel officieel vanaf Zijn opstanding dat Hij de Christus werd. God heeft Hem, zegt Petrus, tot Here en tot Christus gemaakt, en dan heeft hij het over Zijn opstanding. Tot Gezalfde.⟨/p>
⟨p>Bij 'Christus' moet je weer hetzelfde verhaal vertellen als wat ik al zei over 'evangelie' en 'apostel'. Want Christus is ook weer zo’n term waarvan wij denken dat het een naam is, maar het is geen naam; het is een titel. Het betekent 'Gezalfde'. Het is exact hetzelfde als 'Mashiach' of 'Messias'; de een is Hebreeuws en de ander is Grieks, maar het betekent gewoon gezalfde. Jezus is degene die hier op aarde rondwandelde; vanaf Zijn geboorte heette Hij Jezus. Als opgestane is Hij de Christus.⟨/p>
⟨p>Maar hoe kenden de twaalf discipelen Hem, die hier op aarde hebben gewandeld? Nou, als Jezus, die later de Christus werd. Vandaar dat zij altijd spreken over 'Jezus Christus'. Maar Paulus kende Hem als de Opgewekte die in hemelse heerlijkheid is. Hij was immers niet hier op aarde door Hem geroepen, maar vanuit de hemel. Hemels licht omstraalde hem en op het moment dat Christus, de Gezalfde, de hemelse Heer aan hem verscheen, vraagt hij: "Wie zijt Gij, Here?" En dan krijgt hij het antwoord: "Ik ben Jezus, die jij vervolgt." Dus hij leerde Hem kennen als de Opgewekte, als de Verheerlijkte in hemelse heerlijkheid. En wie was dat dan? Wel, dat was degene die hier op aarde bekend was onder de naam Jezus. Dus met recht kende Paulus Hem als Christus Jezus.⟨/p>
⟨p>Als je erover nadenkt, is het volstrekt logisch dat Paulus Hem bij voorkeur ook op deze wijze aanduidt. Niet exclusief, want in een bepaald verband kun je echt wel spreken over Jezus Christus. Het is niet dogmatisch, maar er zit logica in. Het is volstrekt logisch dat het zo wordt aangeduid. Goed, hij is een afgevaardigde van Christus Jezus. Daarmee is alles gezegd over zijn autoriteit. Als Paulus spreekt of als Paulus schrijft — en dat doet hij hier ook — dan doet hij dat als apostel, als afgevaardigde. Daarmee handelt hij met de autoriteit en de volmacht van degene door wie hij geroepen is, die hem dus hoogstpersoonlijk heeft afgevaardigd.⟨/p>
⟨p>Hij is trouwens ook de laatste in de reeks. "Het laatst," zegt Paulus in 1 Korinthe 15, "is Hij aan mij verschenen, als aan een ontijdige geborene." Iedereen die naderhand nog zegt: "Ik ben een apostel" of "Ik heb Christus Jezus gezien", dat mag — en nu zeg ik het eufemistisch — zeer betwijfeld worden. Dat kan niet. "Het laatst is Hij aan mij verschenen." Het is dus niet voor niets dat Paulus zich zo introduceert: als een apostel van Christus Jezus.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1532" title="Speel af vanaf 25:32">▶ 25:32⟨/button> ⟨span>Timotheüs: een Medearbeider Één van Ziel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan nog: en Timoteus onze broeder, of Timoteus de broeder. Zoals we zojuist al zagen, komen we deze Timoteus natuurlijk heel veel tegen, ook in de brieven. Er zijn zelfs een tweetal brieven naar hem vernoemd, dat wil zeggen: 1 Timoteus en 2 Timoteus. Daar hebben we het over deze persoon, een jonge medewerker van Paulus.⟨/p>
⟨p>Hij was ook een half-Jood, voor zover dat bestaat. Nee, hij had een Joodse moeder en dus naar de Joodse wet was hij volledig Jood. Dat lezen we allemaal in Handelingen, maar deze man betekende zeer veel voor Paulus. Je leest in Filippi 2 – of de Filippiërs, het is maar hoe je het wilt zeggen – in vers 19: "Ik hoop in de Here Jezus Timoteus spoedig tot u te zenden." Dat schrijft Paulus hier aan de Filippiërs. En dan even later: "Want ik heb niemand die zo eens geestes is." Letterlijk staat er "gelijk-ziels", één van ziel. Ja.⟨/p>
⟨p>Nu vind ik dit heel storend in de NBG-vertaling. Daar zie je dat weer: "met u" staat er niet, en het is zelfs een verkeerde indruk die hier gewekt wordt. Er staat: "Ik heb niemand die zo eensgeestig is om uw belangen getrouw te behartigen." Niet eensgeestig of één van ziel met júllie, nee: één van ziel met mij. Ik heb niemand die zo één van ziel is, waarmee Paulus dus zegt wat Timoteus voor hem betekent.⟨/p>
⟨p>En dit was natuurlijk een aanbeveling ten behoeve van de Filippiërs. Want als Paulus zegt: "Nou, die Timoteus, die zend ik nu tot jullie", waarom doet hij dat? Nou, hij zegt eigenlijk: "Er is niemand die dat zo goed kan als hij, want hij is één van ziel met mij." Ja, hij is volstrekt één, gelijk-ziels. Waarom? Wel, om uw belangen getrouw te behartigen, zoals Paulus dat zelf ook gedaan zou hebben.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1681" title="Speel af vanaf 28:01">▶ 28:01⟨/button> ⟨span>Vers 2: de Heilige en Gelovige Broeders⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan gaan we verder in het tweede vers. Aan de heilige, en dan de gelovige broeders. 'Heilig' wil zeggen dat iemand geheiligd is, dat wil zeggen: aan God gewijd, afgezonderd. Maar als iets gewijd is aan God, dan is het dus apart gezet en daarmee afgezonderd van de rest. Je kunt het negatief benaderen als 'afgezonderd van', maar de gedachte is vooral 'afgezonderd tot'. Positief dus: gewijd aan. Aan de heilige.⟨/p>
⟨p>En er staat bij: "en gelovige broeders in Christus". Gelovig? Ja, wat is gelovig? Het zou kunnen zijn dat een van u of jullie nu denkt: waarom moet je daar nou bij stilstaan? Nou, ik doe het toch, omdat wij bij geloof soms zulke rare dingen denken. Dan worden mensen bijgelovig. Maar ik bedoel dit: gelovig, dat is iemand die... nou, dat is iemand die naar de kerk gaat, of iemand die godsdienstig is. Een moslim die heel serieus zijn godsdienstige identiteit beleeft, daarvan zegt men ook: die is heel gelovig. Ja, geloven kan van alles betekenen.⟨/p>
⟨p>Iemand die iets vertrouwt, want dat is wat gelovig echt betekent. Maar je moet altijd daarbij de vraag stellen: ja, wat geloof je eigenlijk? Of beter: wie geloof je? Kijk, geloven doen we namelijk allemaal. Zelfs als je zegt: "Ik geloof niet in God", dan geloof je nog, namelijk dat God er niet is. Als je zegt dat je niet in God gelooft, dan geloof je nog, namelijk niet in God. Geloven doen we allemaal. De vraag is: wie geloof je? En daarmee dus: wat geloof je? Want als u mij gelooft — wat ik u niet aanbeveel en wat ik zeker niet op een avond als deze propageer. Ik zeg eerder: geloof mij niet, heb een gezonde dosis wantrouwen en zeg: "Ik wil het best aannemen, maar dan moet ik het eerst zelf gezien hebben in de Schrift." En eerder doe ik het niet. Dan zeg ik: nou, dat lijkt me een hele goede instelling. Alles wat je niet terugvindt, dat kun je gewoon gevoeglijk weer vergeten.⟨/p>
⟨p>Maar kijk, als je iemand gelooft, dan wil dat zeggen dat je iemand vertrouwt en daarmee stel je ook je vertrouwen in dat wat iemand zegt. Als iemand zegt: "Ik ben daar geweest" en je gelooft hem, dan zeg je: "Nou, zo is dat." Geloven is niks bijzonders; ons hele leven is ervan vergeven. Als iemand een mededeling doet, dan veronderstelt dat geloof, namelijk dat de ander vertrouwen stelt in dat wat jij beweert. Bij geloof is het van belang dat je de vraag stelt: wie geloof je en wat geloof je?⟨/p>
⟨p>Hier wordt er ook bij vermeld: "de gelovige broeders in Christus". Wat geloofden zij? Of in dit geval inderdaad: wie geloofden zij? Wel: Christus. En wie is Christus? Ik zei al, dat is de Gezalfde. En waaraan ontleent Hij deze titel? Wel, aan het feit dat Hij is opgewekt uit de doden. Wat geloofden deze Kolossers dus in Christus? Ze geloofden in Degene die was opgewekt door God uit de doden. Dat is wat ze geloven, met alles wat dat vervolgens impliceert. Want Hij is de garantie dat de dood uiteindelijk ook tenietgedaan zal worden, oftewel dat heel het mensdom leven zal ontvangen. Dat zit allemaal opgesloten in "gelovige broeders in Christus". Zo kom je toch nog eens wat op het spoor als je wat meer inzoomt op de woorden en de frasen die gebruikt worden.⟨/p>
⟨p>Gelovige broeders in Christus. Nou zou het kunnen zijn dat de zusters onder ons zich wat buitengesloten voelen. Om die reden hebben we de vertalers van de NBV — de Nieuwe Bijbelvertaling — die hebben het weergegeven met "broeders en zusters". Ik geloof dat er nog een moderne vertaling is die dat zo doet, en de Engelse moderne vertalingen doen dat ook. Wie zal hen daar lastig over vallen? Want inhoudelijk heb ik daar volstrekt geen bezwaar tegen. Alleen moet ik erbij zeggen: Paulus zegt gewoon "de broeders". Maar het hele bijbelse principe is — en dat begrijpen we tegenwoordig niet zo erg goed meer — dat als je de mannen aanschrijft, de vrouwen daarbij inbegrepen zijn.⟨/p>
⟨p>Zelfs in onze taal kennen we daar nog allerlei restanten van, ook al is dat tegenwoordig een beetje ongeëmancipeerd. "Hoeveel man was er gisteravond?", vraagt Petra straks. Als ik zeg: "Hoeveel man was er gisteravond", dan tel ik ook de dames mee als ik daar antwoord op geef. In het mannelijke is het vrouwelijke inbegrepen. En als u het niet geloven wilt of als u wilt weten hoe dat komt, dan zou u dat eens aan Adam moeten vragen. Want daar begint dat fenomeen al; Eva was immers inbegrepen bij Adam, als ik Genesis 2 goed begrepen heb. Dus de gelovige broeders, en daarmee de zusters inbegrepen, in Christus.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2091" title="Speel af vanaf 34:51">▶ 34:51⟨/button> ⟨span>De Stad Kolosse en de Gemeente Ten Huize van Filemon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En er staat bij: te Kolosse. Ze zijn weliswaar gelovig in Christus, maar ze wonen te Kolosse. Nou, die plaats bestaat tegenwoordig niet meer. Het enige wat er nog van overgebleven is, is een kleine heuvel; dat heet de terp van Kolosse, als ik het goed onthouden heb. Maar dat is in ieder geval hier; hier lag de stad Kolosse. En als je dat wilt traceren op de kaart: dit is het zuidwesten van Turkije, het toenmalige Klein-Azië, en hier ligt dat dus. Hier heb je het eiland Patmos, en Samos voor de Griekse eilandenliefhebbers; Kos is ook zo’n populair eiland. Maar hier heb je nog een heel aantal plaatsen die we vanuit het Nieuwe Testament erg goed kennen: Pergamum, Tyatira, Sardis, Smyrna en Efeze. Wat dacht u daarvan? Het lag niet al te ver. Ik geloof dat dit, als ik me niet vergis, honderd kilometer verwijderd is, maar geloof me niet op mijn woord; ik meen dat het ongeveer honderd kilometer is tussen Efeze en Kolosse. In elk geval lag het heel dicht bij twee andere plaatsen. Ik kom er straks waarschijnlijk nog eventjes op, omdat ze ook in de brief aan de Kolossers worden vermeld. Het lag vlak bij Laodicea, ook bekend uit het boek Openbaring, en Hierapolis, wat trouwens letterlijk 'heilige stad' betekent: 'Hiera', dit woord. Ja, daar lag het vlak bij.⟨/p>
⟨p>Dus de stad is inmiddels al vele eeuwen niet meer bestaand, maar dit is de plek en we vinden wel het een en ander aan informatie. Wat weten we over de stad? Nou, meer specifiek over deze geadresseerden weten we één ding in elk geval, en dat was het eerste wat ik erover wilde vermelden: dat is dat Paulus er niet geweest is. Paulus was weliswaar in deze omgeving geweest, in deze streek van Perge en Lycië... en hoe heet deze omgeving zelf? Waarschijnlijk gewoon Klein-Azië. Dat weet ik even niet; ja, dat is meer het geheel. En trouwens, Turkije is een naam van veel latere datum eigenlijk. Maar in ieder geval was Paulus niet in Kolosse geweest. Dat weten we zeker, want hij schrijft in Kolossense 2 – trouwens, we zullen het straks ook nog in Kolossense 1 lezen – in hoofdstuk 2 vers 1: "Want ik stel er prijs op dat gij weet hoe zware strijd ik te voeren heb voor u en voor hen die te Laodicea zijn en voor allen die mijn aangezicht niet hebben gezien in het vlees." Strikt genomen is dit nog niet eens een echt bewijs dat hij niet in Kolosse is geweest, maar we weten het als je het vergelijkt met die andere mededeling: dat ze het evangelie hadden vernomen van Epafras. Niet van Paulus zelf, maar van Epafras. Paulus was er dus kennelijk niet zelf geweest; het evangelie was tot hen gekomen via een andere man, Epafras. Maar daarover straks meer.⟨/p>
⟨p>En dan kan ik er nog iets over vermelden over deze Kolossers, en dan komen we in hoofdstuk 4 aan het slot van de brief, waar Paulus nog wat huishoudelijke mededelingen doorgeeft en de groeten doet aan die en gene. Dan zegt hij in Kolossense 4 vers 9 – ik val midden in de zin – maar dan staat er: "...samen met Onesimus, mijn getrouwe en geliefde broeder, die een van de uwen is." Dus Onesimus was een Kolosser. "Zij zullen u van alle omstandigheden hier op de hoogte brengen." Onesimus was een van de hunnen, was een Kolosser dus. Nee, je denkt: die was de 'kolos', nee dat bedoel ik niet, hij was een Kolosser. En van Onesimus – want kijk, zo werkt Bijbelstudie: je pakt een concordantie en kijkt waar een woord nog meer voorkomt, en dan kom je van het een op het ander en weer bij andere Schriftplaatsen. Want als je de naam Onesimus hoort, dan moet je meteen denken aan de brief aan... Filemon, ja. Want deze Onesimus, dat was de slaaf van ene meneer – ik zeg met recht 'de heer' – Filemon. Want in die verhouding ligt het dan: Onesimus was de slaaf en Filemon was de heer. Nou, dat weten we heel zeker, want als we daar even naartoe gaan, naar Filemon, dan lees je dit. Want dan komen we namelijk meteen nog wat meer te weten over deze Kolossers.⟨/p>
⟨p>De brief die Paulus aan Filemon schrijft, is overigens ongeveer tegelijkertijd geschreven, sommigen zeggen zelfs in hetzelfde jaar. Je zou Filemon zelfs de tweede brief aan de Kolossers kunnen noemen, en waarom, dat zal ik nu laten zien. Paulus begint zijn brief weer zo: "Een gevangene..." Nu introduceert hij zich niet als een apostel, want dat is niet van belang; het is een persoonlijke brief. "Een gevangene van Christus Jezus en Timoteus, de broeder, aan de geliefde Filemon, onze medearbeider." En dan: "aan Apfia, de zuster." Gewoonlijk wordt verondersteld dat het de vrouw is geweest van deze Filemon. "En aan Archippus", en dat zal dan de zoon zijn. Maar met permissie: dat staat er niet, het is hooguit een suggestie die gewekt wordt. Trouwens, deze Archippus wordt ook genoemd in Kolossense 4; kijk het maar na in hoofdstuk 4 vers 17. Dan staat er: "...aan Filemon onze medewerker, de zuster, aan Archippus onze medestrijder en aan de gemeente (de Ecclesia) te uwen huize." Daarmee is inderdaad bevestigd dat het ging over een huisgezin. Paulus adresseert deze brief aan Filemon en aan de zuster en aan ene Archippus, en aan de gemeente te uwen huizen. De Ecclesia kwam bij elkaar in huis.⟨/p>
⟨p>Waarmee we dus een paar dingen in één klap weten. Deze gelovige broeders tot wie Paulus zich richt in de Kolossensebrief, die kwamen bij elkaar in hun huis. Dus dat is niet een al te groot gezelschap geweest; dat is een ding wat zeker is. Nou goed, over aantallen kun je geen uitspraken doen, maar het is meestal trouwens zo... lees het maar na, of we nu praten over de Ecclesia te Rome – ook het woord 'gemeente' is al een beetje belast hoor, ik spreek liever over de Ecclesia, een uitroepsel – de Ecclesia te Rome, de Ecclesia te Korinte, de Ecclesia te Efeze of de Ecclesia te Kolosse: ze kwamen bij elkaar in huis. De gemeente in het huis van Filemon ook. Dat is dus niet een al te groot gezelschap geweest. In huiselijke kring waren zij 'uitgeroepen' en kwamen ze dus bij elkaar. Zodat je daarmee ook een zicht krijgt en daarmee ook achtergrondinformatie ontvangt van die Kolossensebrief: het is dus een betrekkelijk klein gezelschap dat samenkomt in een huis.⟨/p>
⟨p>En wat trouwens daarbij ook nog opmerkelijk is: dat zie je dus dikwijls, dat een Ecclesia ontstaat gewoon rondom een echtpaar of rondom een gezin. Ik zeg een echtpaar, maar dan doel ik bijvoorbeeld op Priscilla en Aquila; die hadden ook een gemeente aan huis. Zo was de gemeente te Rome ook ontstaan. Je leest ook nog bij een ander – maar zijn naam ben ik nu even ter plekke kwijt – maar in ieder geval: die kwam ook rond dat huisgezin. Dat was een soort van bastion, een plaats van waaruit het goede bericht had geklonken en waardoor er mensen waren uitgeroepen, en die op deze wijze ook bij elkaar kwamen. Totaal niet institutioneel of georganiseerd ofzo; nee, gewoon een heel normaal communicatief fenomeen. Je spreekt een boodschap, dat roept respons op, en je zoekt elkaar op, je vindt elkaar. Nou, zo ging dat in de dagen van Paulus. En daar waren mensen die... ja, het staat hier ook: "onze medearbeider". Hij werkte mee met Paulus. En je leest zelfs van die Archippus dat hij een medestrijder was. Want je weet het: het mag dan een goed bericht zijn, op het moment dat je het vertelt, dan ontstaat de strijd. Waarom? Waarom ontstaat de strijd over een goed bericht? Dat is toch iets wat met open armen ontvangen wordt? Zou je denken, hè. Nou ja, probeer het maar eens uit.⟨/p>
⟨p>Vertel het maar eens een keertje: het is gratis. En de ervaring is... dat zie je ook altijd weer in het Nieuwe Testament. De strijd wordt opgeroepen in een godsdienstige context. Dat was toen zo en dat is nu nog steeds niet anders. Elders, buiten de godsdienstige context, buiten de orthodoxie... weet u wat voor reactie het daar oproept? Zeg maar in de wereld, in de seculiere omgeving. Gewoon, als ze er al op ingaan, dan ben je 'van lotje getikt'.⟨/p>
⟨p>Paulus zegt het samenvattend – ik vind het heel mooi als je het even als oneliner neerzet – in 1 Korinthe zegt hij: het evangelie is voor de Grieken een dwaasheid. Gek, hoe kan dat nou, iemand die uit de doden is opgestaan? Dat is een dwaasheid. Als Paulus op de Areopagus in Athene is en voor een kring van filosofen staat, dan horen ze hem op een gegeven moment welwillend aan, totdat hij begint te praten over iemand die uit de doden is opgewekt. Dan halen ze de schouders op en zeggen ze beleefd: "We zullen u hier nog eens over horen." Maar hij werd daar niet serieus genomen.⟨/p>
⟨p>In een godsdienstige omgeving is het anders: voor de Grieken een dwaasheid, voor Joden een aanstoot. Er staat letterlijk een ⟨em>skandalon⟨/em>, een struikelblok. Het verzet komt altijd van godsdienstige zijde; vanuit die hoek waar men namelijk pogingen onderneemt om tot God te naderen door werken, van welke aard dan ook. Ja, en dan is het evangelie helemaal niet zo'n goed bericht. Want al die werken blijken ineens helemaal niets te betekenen. Dat heeft helemaal niets te betekenen, want God geeft het gratis. "Ja, maar dan zitten we helemaal voor niets te werken!" Ziet u? Het is gewoon een bom onder religie, van welke aard dan ook. Dat is nooit leuk!⟨/p>
⟨p>Je verliest ook je exclusiviteit. Als je denkt dat God alleen maar een Redder is van jouw clubje, zeg maar... Het is een machtige boodschap dat de genade Gods is verschenen aan alle mensen en dat Hij een Redder is van alle mensen. Ja, maar dat is geen goed bericht voor degene die dacht dat het alleen maar voor jou of voor jouw groepje was.⟨/p>
⟨p>Hoe kom ik erop? Er wordt hier gesproken over die medestrijder, dus ik ben inmiddels een beetje verdwaald. Maar goed, we pakken de draad weer op: "...te Kolosse". We hebben inmiddels dus een klein beetje zicht gekregen – en we zullen dat in de loop van de bespreking vanzelf wel meer krijgen – op wat daar plaatsvond in Kolosse en wat voor gezelschap dat dus was. Ze kwamen samen in het huis van Filemon, die slaven had, en één van zijn slaven was Onesimus. En die Onesimus, dat was ook een gelovige. Dat zegt iets over de achtergrond van deze brief. Goed, we gaan verder.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2931" title="Speel af vanaf 48:51">▶ 48:51⟨/button> ⟨span>Genade en Vrede: de Griekse en Hebreeuwse Groet⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan vangt Paulus aan; het is nog steeds de aanhef van zijn brief. Ook nog steeds een hartelijke groet en dan zegt hij, zoals altijd: "Genade en vrede zij u van God onze Vader." Laten we beginnen met genade en van daaruit ook vrede. Als u mij vraagt: de volgorde is erg belangrijk, want vrede is gebaseerd op genade. God geeft Zijn genade om niet – want dat is wat genade is – en juist daarop is vrede, van welke aard dan ook, gebaseerd. Vrede in het hart, vrede onderling of van mijn part zelfs wereldvrede, is gebaseerd op wat God geeft.⟨/p>
⟨p>Genade en vrede... ik kan het ook op een andere manier duidelijk maken of in ieder geval wat toelichten. Dit is de Griekse groet én dit is de Hebreeuwse groet. En wat dacht u daarvan? Feitelijk is dat ook heel Paulinisch: door de Griek de voorrang te geven. De Jood, die altijd dacht voorrang te hebben, mist die voorrang juist in de boodschap van Paulus. Niet dat hij achtergesteld is, maar de voorrangspositie is hij kwijt. Daarmee heb ik ook in een paar zinnen gezegd waarom de boodschap van Paulus ook niet lekker lag bij het Jodendom. Waarom? Omdat de voorrangspositie totaal niet meer aan de orde was.⟨/p>
⟨p>Goed, genade. Zo groeten de Grieken elkaar. Het staat ergens in Mattheüs 28: als de Opgestane in het gezelschap van de discipelen verschijnt, dan zegt Hij: "Wees gegroet." Maar daar staat eigenlijk gewoon dit: "Genade." Wees gegroet... en vrede? U weet dat de Israëli's elkaar tot op de dag van vandaag op die wijze groeten: "Shalom". Die groet heeft hele oude papieren, want zo deed men dat al in de dagen van het Oude Testament, van de Tenach.⟨/p>
⟨p>Goed, "Genade en vrede zij u van God onze Vader." Want dat is zoals Hij altijd wordt gepresenteerd: God, dat is de Vader. Trouwens, als Paulus vervolgens zijn eigenlijke brief begint – dat is hier in vers 3, want de eerste twee verzen zijn alleen nog maar aanhef – als hij dan in vers 3 begint te schrijven en aan zijn eigenlijke verhaal begint, dan begint hij ook weer eerst te spreken over God de Vader. Kijk maar: "Wij danken God, de Vader van onze Heer Jezus Christus." Altijd zo, hè? Want dit is zo herkenbaar. Wie enigszins vertrouwd is met Paulus' brieven, die zal opmerken dat met name in de aanvang van de brief, maar ook in heel andere verbanden, Paulus het zo vaak op deze wijze formuleert: "God, de Vader van onze Heer Jezus Christus."⟨/p>
⟨p>Ik wil nog even wijzen op één vers voordat we gaan pauzeren: 1 Korinthe 8. Want wat je hier ziet, deze formulering, is niet alleen maar iets officieels, zo van: "Nou ja, zo moet dat." Nee, zo moet het helemaal niet. Waarom dan wel? Hooguit omdat het in de Bijbel staat, is dat voor ons een gebruik geworden om het op die manier te formuleren. Maar waarom wordt het zo geformuleerd? Omdat in deze formulering heel kernachtig onder woorden wordt gebracht wat feitelijk de boodschap van het Evangelie is.⟨/p>
⟨p>Namelijk, zoals Paulus dat weergeeft in 1 Korinthe 8: "Voor ons nochtans is er maar één God." Nog niet zo lang geleden hebben we daar een Bijbelstudie over gehad in Zoetermeer. Toen was dit het thema: één God. Voor ons nochtans is er maar één God. Wie is dat? De Vader. Eén iemand, één persoon. Één God, de Vader, uit Wie alle dingen zijn en tot Wie wij zijn. Hij is de bron, de basis. En één Heer, dat wil zeggen: één ⟨em>kurios⟨/em>. Een heer, dat is iemand die eigenaar is. Zoals we het al in een eerder verband hadden over een slaaf: een slaaf heeft een heer. Een slaaf is namelijk het eigendom; hij is niet een werknemer. Nee, hij is het eigendom van zijn heer. Een ⟨em>kurios⟨/em> wil zeggen: een eigenaar.⟨/p>
⟨p>En waar is Hij eigenaar van? Dat is een goede vraag, hoor. Van Zijn schepselen? Ja, van Zijn schepselen. Maar je leest zelfs... Petrus zegt in Handelingen 10: "Hij, deze Jezus, is aller Heer." Paulus zegt in Romeinen 10 hetzelfde, ik zeg het uit het hoofd: Hij is Heer van allen, rijk voor allen die Hem aanroepen. "De aarde is des Heren en haar volheid." Dat wil zeggen: wat is van de Heer? Nou, gewoon alles, net wat u zegt. Het is gewoon allemaal van Hem. Om meer dan één reden: omdat Hij de Schepper is. Dat wil zeggen: God is de Schepper en Hij heeft het toevertrouwd aan de Heer. Dat wil zeggen: aan Degene die Hij gesteld heeft, die Hij gemaakt heeft.⟨/p>
⟨p>Nu kom ik weer even terug op een vers dat ik eerder citeerde, Handelingen 2 vers 36: "God heeft Hem gemaakt door Zijn opstanding tot Heer en tot Christus." Waarmee gezegd is dat Hij, uit hoofde van Zijn opstanding, nu de Hoogste is. Hij is de Gezalfde, Hij is ook de ⟨em>kurios⟨/em>. Hij is Jezus – dat wil zeggen: "Jahweh is redding" – en Christus. Degene door wie alle dingen zijn; het kanaal waardoor God alles realiseert. "Wij danken God, de Vader van onze Heer Jezus Christus, te allen tijde bij ons bidden voor u."⟨/p>
⟨p>Nou, we gaan natuurlijk straks verder, maar ik stel voor dat we eerst eventjes een kopje koffie gaan drinken. Ik stel voor dat we daarna weer verder gaan met onze bespreking.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3372" title="Speel af vanaf 56:12">▶ 56:12⟨/button> ⟨span>Vers 3: Paulus' Voortdurende Dankzegging⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We waren al een heel eind op streek; de aanhef hadden we in ieder geval gehad, de eerste twee verzen. Dan zijn we nu aangekomen bij het derde vers, waar Paulus zijn brief aanvangt door te schrijven: "Wij danken God, de Vader van onze Here Jezus Christus". Dat is waar ik zojuist gebleven ben. "God de Vader", dat is de standaard formulering, en het is "de Zoon van God". Ik wijs er toch nog maar eens eventjes op, want het lijkt me van enorm belang. Als er maar één God is, de Vader, dan is het logisch dat het altijd "God de Vader" is. Hoezeer de term "God de Zoon" ook ingeburgerd mag zijn, zij is wezensvreemd aan de Schrift. Dat kan niet, want er is maar één God: de Vader.⟨/p>
⟨p>Paulus schrijft: "Wij danken God, de Vader van onze Here Jezus Christus, te allen tijde bij ons bidden voor u." Alleen dit al: wij danken te allen tijde bij ons bidden voor u. Over dat bidden komen we later nog te spreken, of vanavond of bij een volgende gelegenheid. Maar eerst even dit: "Wij danken". Paulus had zoveel reden om te danken, en ik zal dat straks ook laten zien. Maar neem alleen al het feit dat hij altijd dankte zodra hij dacht aan deze Kolossers.⟨/p>
⟨p>Zij stonden onder druk — en dat zullen we in de rest van de brief nog uitvoerig gaan zien. Er waren andersluidende beweringen en er waren veel invloeden waardoor in Kolosse het gevaar dreigde dat deze jonge gemeenschap van gelovigen zou afwijken van het goede bericht. Waarom? Je kunt het haast raden, want het is namelijk altijd vanwege een boodschap van wet en werken. Niettemin dankte Paulus God altijd voor het feit dat zij er waren. Ik teken daarbij aan dat het woord "danken" alles te maken heeft met genade. Op het moment dat je iets gratis ontvangt, wat doe je dan? Dan dank je. Welnu, Paulus leefde uit genade en hij vangt meteen aan met dankzegging. Dat is karakteristiek voor iemand die leeft uit genade.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3536" title="Speel af vanaf 58:56">▶ 58:56⟨/button> ⟨span>Het Evangelie als Objectief en Goed Bericht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Wij danken God te allen tijde bij ons bidden voor u, daar wij gehoord hebben van uw geloof in Christus Jezus. Over dat geloof in Christus hadden we het al even, want dat stond al in vers 2: "gelovigen in Christus". Maar hier zegt hij: "wij hebben gehoord van uw geloof in Christus Jezus". Ook hier weer: Christus Jezus. Het loutere feit dat Paulus dit op deze wijze formuleert, geeft al aan dat Paulus zelf niet in Kolosse was geweest en dat deze mensen niet door zijn prediking tot geloof waren gekomen. Want hij had ervan gehoord, zegt hij. Wij danken altijd, omdat wij gehoord hebben van uw geloof in Christus Jezus. "In Christus", dat wil zeggen de Opgewekte uit de doden. En wie is dat? Wel, Jezus die hier op aarde leefde en stierf aan het kruis van Golgotha. En dat zeg ik niet omdat het vandaag Witte Donderdag is en morgen Goede Vrijdag, maar dat is de basis van waar we het over hebben.⟨/p>
⟨p>Als Paulus het evangelie samenvat in 1 Korinthe 15, dan zegt hij: het eerste wat we vertellen is dat Christus Jezus is gestorven naar de Schriften, dat Hij is begraven en ten derde dage opgewekt uit de doden. Dat is het ABC van het evangelie. Met recht dus een bericht. Ja, het is een goed bericht, maar het is ook echt een bericht; dat wil zeggen een mededeling van een feit dat wordt verhaald.⟨/p>
⟨p>Je kunt het goede bericht op twee manieren onderuit halen: of je zorgt ervoor dat het niet meer goed is, of je zorgt dat het geen bericht meer is. In de christenheid is het beide gebeurd. In de orthodoxie is het nog steeds een bericht, maar geen goed bericht. In de vrijzinnige wereld is het misschien wel goed, maar geen bericht meer. Maar daardoor is het uiteindelijk ook geen goed bericht meer, als u begrijpt wat ik bedoel. Dan zeggen ze bijvoorbeeld: "Het is een levensleer. Het komt uiteindelijk misschien allemaal wel goed, maar het gaat er vooral om dat je goed leeft." Het evangelie betekent dan dat we Jezus navolgen — kent u dat soort terminologie? — en dat we ons zo inzetten voor de gerechtigheid in deze wereld en voor de politieke structuren. Ik kan het heel deftig en mooi zeggen, maar het is allemaal gebaseerd op wat wij zouden moeten doen om onderling, of in een groter geheel, de wereld beter te maken. Dat is in tweeduizend jaar nog niet erg goed gelukt.⟨/p>
⟨p>Het staat ook zo haaks op het evangelie, het goede bericht. Want het goede bericht is juist de mededeling dat deze wereld inderdaad goed gaat worden. We krijgen een betere wereld niet door onze inzet en onze toewijding, maar dat gaat straks binnenkort zomaar gratis voor niks gerealiseerd worden. Als Hij straks zal verschijnen — de termijn is per slot van rekening bijna aan het aflopen — dan zal Hij verschijnen en dan komt die wederwereld er vanzelf. Daar zorgt Hij namelijk voor. Maar het is een bericht, een mededeling, en het is goed.⟨/p>
⟨p>We hadden het er in de pauze nog even over hoe het van beide kanten van zijn historische basis wordt ontdaan. Dan wordt het een levensleer, een filosofie, een moralisme of een politieke ideologie, maar geen bericht meer; geen mededeling zoals een nieuwslezer zegt: "Dit is gebeurd, dat is gebeurd." Dat is immers wat een bericht is. Als het geloof niet gebaseerd is op feiten, dan gaat het helemaal nergens over. Paulus schreef in datzelfde hoofdstuk, 1 Korinthe 15: als Christus niet uit de dood is opgewekt, dan zijn wij valse getuigen. Zonder inhoud is uw geloof en zonder inhoud is ook onze prediking. Kortom: leeg, hol, ijdel; het slaat nergens op en stelt niks voor.⟨/p>
⟨p>Je kunt ook het bericht intact laten, in de zin dat je wel bepaalde feiten vertelt. Jezus is gestorven. Morgen is het Goede Vrijdag en wereldwijd gaan mensen naar de kerk om te denken aan het feit dat Jezus is gestorven. Maar hoe weinigen weten dat Hij daar Zijn leven gaf tot een losprijs voor allen? Vanavond is er een enorm spektakel in Rotterdam: The Passion. Ik ga daar geen kwaad woord over zeggen, maar is dat het evangelie wat daar verteld wordt? Ik heb begrepen van wat ik erover gelezen heb, dat degenen die het moeten uitbeelden verder helemaal niks bijzonders met de Bijbel hebben. Ze spreken met respect misschien over Jezus, maar dat is het dan zo ongeveer.⟨/p>
⟨p>Dat zeg ik niet als een aanval op zulke acteurs of musicalspelers. Ik wil alleen maar zeggen: het evangelie is een bericht. Het is de mededeling: Hij gaf Zijn leven. Maar wat men ervan gemaakt heeft, is dat Hij Zijn leven gaf voor een aantal; voor de uitverkorenen of voor degenen die voor Jezus kiezen. Dan heb je nog steeds geen goed bericht. Dan kun je zondag wel Pasen vieren en zeggen: "De Heer is waarlijk opgestaan!", maar waarom is dat nou zo'n geweldig feit? Omdat Hij de garantie is dat de dood uiteindelijk als laatste vijand tenietgedaan wordt en er geen dood meer is. Dan leven allen. Als dat niet waar is, dan is het dus geen goed bericht.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3959" title="Speel af vanaf 01:05:59">▶ 01:05:59⟨/button> ⟨span>De Theologie van de Hel als Verminking van het Goede Bericht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dit is geen theorie hoor, waar ik het nu over heb. Want dit is allerwege gebeurd met het goede bericht. Dan is er ofwel geen bericht meer en alleen maar moralisme, ideologie of filosofie, óf het is niet goed meer. Men laat de feiten intact, dat wil zeggen: men gelooft inderdaad dat Hij stierf op het kruis van Golgotha, men gelooft dat Hij opstond uit de doden en men gelooft dat Hij ooit zal terugkeren, maar goed is het allerminst. Het is hel en verdoemenis wat daaromheen hangt. In die context wordt dat verkondigd, want je moet wel kiezen, anders is het 'eeuwig' – waarmee men dan eindeloos bedoelt – wee; een vreselijk lot.⟨/p>
⟨p>Het staat me nu heel goed voor de geest, want ik heb deze week nog een boekje gekocht van ene Francis Chan – je schrijft C-h-a-n, ik denk dat het een Amerikaan is met Chinese wortels. ⟨em>Erasing Hell⟨/em> is de oorspronkelijke titel; ⟨em>Bestaat de hel?⟨/em> is de Nederlandse vertaling, een boekje uitgegeven bij uitgeverij Medema. Het is vreselijk, ik kan niet anders zeggen. En dat zeg ik niet over het boekje zelf, maar over wat erin gezegd wordt. Zo introduceert het boekje zichzelf. Moet u nagaan: de inleiding wordt gedaan door een predikant van de PKN. Dat is de orthodoxe leer die daar wordt neergezet, maar het is zo dramatisch wat er wordt verteld.⟨/p>
⟨p>Ik zal u een voorbeeld geven. De schrijver, Francis Chan, zit daar aan een tafeltje in de stad en was bezig met het leerstuk van de hel. Alleen al dat woord... maar goed, daar zullen we het verder niet over hebben. Ik ga nu niet verder op de inhoudelijke argumenten in, maar ik wil even laten zien wat het betekent. Hij zit daar aan een tafeltje in de stad, is bezig met het onderwerp en het schrijven van dat boek, en hij wordt zich er zo pijnlijk van bewust dat er binnen een straal van een paar meter pakweg vijftien mensen zitten waarvan hij mag aannemen dat ze straks eindeloos in de hel terechtkomen. Dan spoort hij de lezer ook aan om je dat heel goed te beseffen. Zodanig dat, áls je dat echt beseft, mensen er wel op uit móéten gaan om anderen te waarschuwen dat ze daar niet terechtkomen. Dat is 'evangelie', mensen. Dat heeft men ervan gemaakt.⟨/p>
⟨p>Van het allerbeste bericht dat er is – namelijk dat er een God is die van deze wereld houdt, alles op zijn plek zet en daar gaat brengen waar Hij het hebben wil door Zijn Zoon Jezus Christus; dat Hij het leven laat triomferen en dat Hij zoveel van deze wereld houdt zoals Hij gedemonstreerd heeft op het kruis van Golgotha – van zo’n machtig bericht heeft men het allerslechtste bericht gemaakt, waarbij zelfs de Holocaust in het niet zinkt als kinderspel. En dat is geen retoriek die ik nu vertel, want uiteindelijk was dat een gebeurtenis die, hoeveel mensen het ook betrof, een paar jaar duurde. Maar nu hebben we het over de hel en dat is een drama voor miljarden, voor de meerderheid van de mensen, voor eindeloos. Welkom in het 'evangelie'.⟨/p>
⟨p>Ja, je zou er inderdaad hard om lachen als het niet echt dodelijke ernst was. Ik weet niet eens of ik het hier in deze 'Zomer' mag zeggen. Het is de voorhof... verder komen we niet, nee. Nou ja, dan moeten we maar een andere lokaliteit zoeken. Maar ik bedoel: dit is toch vreselijk, dat zulke dingen verteld worden en dat allemaal onder het etiket 'evangelie'? Wat moet je ervan zeggen dat er jaarlijks zoveel honderdduizenden afhaken? Ze hebben het geloof vaarwel gezegd? Vergeet het maar. Ze hebben een boodschap vaarwel gezegd die verkocht wordt – en met recht verkocht, want er wordt natuurlijk een prijs voor gevraagd: je moet wel zus en zo doen. Het wordt verkocht als evangelie, maar het is geen evangelie. Het is vreselijk, het is een afschuwelijk drama.⟨/p>
⟨p>Als ik dan zo’n boekje lees van die Francis Chan, dan ben ik hem in die zin dankbaar: hij zet inderdaad weer eens de puntjes op de i. Dat is de boodschap die verkondigd wordt, dat is de orthodoxe leer over de eindbestemming van de mensheid: tenzij je gekozen hebt voor Jezus. En dat is dan het evangelie. Een groter contrast tussen wat een 'goed bericht' is en zo'n dramatische waarschuwing is nauwelijks denkbaar.⟨/p>
⟨p>Waarom zeg ik dit nu? Heeft Paulus het daarover in de brief aan de Kolossers? Nee, totaal niet. Maar ik wil even het contrast schilderen tussen wat hij vertelt aan de Kolossers over het evangelie en dat wat ervan gemaakt is. Ik zou haast in de verleiding komen om te verwijzen naar vers 23. Daar waarschuwt hij de Kolossers om niet af te wijken van de hoop van het evangelie. En dat is precies wat massaal is gebeurd in de christenheid. Niet lang na Paulus' verscheiden is dat gewoon allerwege gebeurd. In eerste instantie waren het een paar kopstukken die zulke dingen bedachten, maar het heeft massale navolging gevonden en een paar eeuwen later, sinds Augustinus, werd het zelfs de officiële leer. Het is nu zo dat wanneer je vanaf de dagen van Augustinus van die lijn afwijkt, je een ketter bent. Aangenaam. Dat is de gang van zaken.⟨/p>
⟨p>Maar dit is wat Paulus predikte. Hij had gehoord... nou ja, we gaan weer terug naar waar we lazen. Ik meen dat je vanzelf op zulke contrasten komt op het moment dat je de Bijbel leest terwijl je tegelijkertijd je achtergrond meeneemt. De meesten van ons hebben een godsdienstige achtergrond; per slot van rekening hebben verreweg de meeste Nederlanders die. Alleen zitten we inmiddels in een fase waarbij een heel groot deel van de mensen echt afstand heeft genomen. Dan zeggen we: 'afstand van het evangelie'. Nee, van de kerk hebben ze afstand genomen, of van dat wat als het evangelie werd verkocht. We kennen dat allemaal. We zouden ons goed bewust moeten zijn van dat contrast en van hoe enorm gelukkig we zijn wanneer we deze boodschap weer verstaan. Wanneer je oren geopend zijn voor dat goede bericht dat Paulus ooit zelf gebracht heeft en dat Godzijdank ook is opgetekend. Want stel je voor dat hij het niet had opgetekend! Juist doordat hij als apostel, als afgevaardigde, dat zwart-op-wit heeft opgetekend, hebben we zo’n solide grond onder de voeten. Goed, "wij hebben gehoord van uw geloof in Christus Jezus".⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4488" title="Speel af vanaf 01:14:48">▶ 01:14:48⟨/button> ⟨span>Geloof, Hoop en Onvoorwaardelijke Liefde⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Geloof, vertrouwen. Het is allemaal gebaseerd op dat wat Hij doet, niet op onze werken. "Daar wij gehoord hebben van uw geloof in Christus Jezus en van de liefde die gij al de heiligen toedraagt." Hier krijgen we de bekende trits die we vaker in de brieven tegenkomen: de bekende combinatie van geloof, hoop en liefde. Hier vind je eerst het geloof: het geloof in Christus Jezus. En daarna de liefde die gij al de heiligen toedraagt.⟨/p>
⟨p>Hier staat trouwens het woordje ⟨em>agape⟨/em>. Het gaat hier niet over sympathie of het Griekse woord ⟨em>phileo⟨/em>. Dat is gewoon de genegenheid die je voor iemand kunt hebben op basis van sympathieke eigenschappen. Nee, dit is liefde die daar ver bovenuit gaat. Zij hadden liefde voor al die anderen. Waarom? Het was onvoorwaardelijke liefde die voortvloeide uit dat geloof in Christus Jezus.⟨/p>
⟨p>Ik zal het ook laten zien, want er wordt vervolgens gezegd: "...en de liefde die gij al de heiligen toedraagt, om de hoop die voor u is weggelegd in de hemelen." Als je het goed leest, staat er dus: waarom hadden ze elkaar lief? Vanwege de hoop die voor hen was weggelegd in de hemelen. Waaruit dus blijkt dat dit geen menselijke liefde is. Dat is niet iets wat sympathie of genegenheid zomaar in natuurlijke verbanden kan voortbrengen. Echte liefde, echt van de ander houden; onvoorwaardelijk. Want dat is wat dit woord voor liefde, ⟨em>agape⟨/em>, betekent.⟨/p>
⟨p>Die liefde wordt opgewekt vanwege de hoop die voor u is weggelegd in de hemelen. En daarvan hadden ze gehoord. Zij hadden een woord gehoord, het woord aangaande Christus Jezus. En dat hield zo’n enorme hoop – dat wil zeggen verwachting – in. Dat maakt vervolgens liefde los of wakker, of liever gezegd: het stort liefde in ons hart. Dat is een woord uit Romeinen 5: de liefde Gods is in onze harten uitgestort.⟨/p>
⟨p>Uitgestort, dat wil zeggen dat het levende Woord dat in een mens bewerkt. Dit is allemaal werk van God. Je hoort een boodschap, maar het is een levend Woord. Je krijgt geen oproep van: je moet dit of dat doen. Het is een bericht, de mededeling dat Christus Jezus Zichzelf gaf tot een losprijs voor allen. Hij werd opgewekt uit de doden als garantie voor heel het mensdom. Alles wat daarmee verband houdt, is een mededeling. Er wordt niets gevraagd; het is louter het beamen en het vertrouwen stellen op die boodschap.⟨/p>
⟨p>Dat geeft hoop, oftewel verwachting. En omdat het zo’n geweldige hoop is – een hele hoop! Ja, dit is echt hoop voor iedereen. Verwachting. Omdat het zo’n krachtig en duidelijk bericht is, wekt het ook liefde op; de liefde die gij al de heiligen toedraagt. We zullen trouwens later nog zien dat het nog veel verder gaat, maar in de eerste plaats geldt het voor de heiligen met wie je deze boodschap deelt. Het is de hoop die voor u is weggelegd in de hemelen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4730" title="Speel af vanaf 01:18:50">▶ 01:18:50⟨/button> ⟨span>Christus: de Hoop Die voor U Is Weggelegd in de Hemelen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Weggelegd, eigenlijk staat er een woordje dat betekent: die voor u gereserveerd is in de hemelen. Je zou kunnen denken aan een verwachting, aan iets, maar bij nader inzien blijkt het iemand te zijn. Ik kan dat toelichten aan de hand van woorden die we in dezezelfde brief ook vinden, zelfs nog in ditzelfde hoofdstuk, al zijn we dan inmiddels aan het einde van het hoofdstuk gekomen. Maar ik moet het hier nu even aanhalen in dit verband. Daar staat in vers 27 van ditzelfde hoofdstuk: de heerlijkheid van dit geheimenis. We komen daar nog uitgebreid op terug, op deze verborgenheid. De heerlijkheid van dit geheimenis onder de heidenen, onder de natieën. En daar staat bij: Christus onder u. Dat wil zeggen onder u, natieën: de hoop der heerlijkheid. Ziet u, Christus Zelf is die hoop van de heerlijkheid.⟨/p>
⟨p>Dus als er hier gesproken wordt over dat ze elkaar liefhadden vanwege de hoop die voor hen is weggelegd... 'Because of', hè? Vanwege de hoop die voor u is gereserveerd in de hemelen, dan heeft Paulus het niet over zomaar iets. Ik heb er geen bezwaar tegen hoor, want natuurlijk verwachten wij geweldige dingen en een geweldige toekomst. Ik bedoel, zoals ik zelf graag placht te zeggen: het beste komt nog! En niet alleen voor ons, maar voor iedereen die ik tegenkom. Daarom vind ik het heerlijk om in de stad aan een tafel te zitten. Want als ik dan denk aan een omtrek van drie meter, dan zitten er misschien vijftien mensen en dan denk ik: dat zijn allemaal mensen die daarin delen. Dat zijn allemaal schepselen van God, door Hem onvoorwaardelijk geliefd. En ook al gaat er misschien nog een diepe weg, God komt tot Zijn doel met al die mensen. Hoe meer mensen ik zie, de wereld raakt overvol, hoe meer zielen, hoe meer vreugd. Toch? Die verwachting wordt alleen maar groter. Hoop voor elk mens.⟨/p>
⟨p>Christus onder u, de hoop der heerlijkheid. Dat is wat we vertellen. Geen drama. Dan ben je trouwens nog heel wat beter uit als je gewoon een atheïst bent, nietwaar? Want dan is het met de dood over en uit. De ergste toekomstverwachting, de meest vreselijke toekomstverwachting heb je juist wanneer je een christen bent en in een drama gelooft. Ja, eventjes... gewoon als je er nuchter over nadenkt. Iedereen moet dat onderkennen. Als je er met een open mind naar kijkt, kun je veel beter atheïst zijn, want dan is het met de dood over en uit. Maar als christen begint het drama dan pas echt. Maar dit is het: de verwachting. Eigenlijk is die verwachting belichaamd in Iemand. Want Hij is daar momenteel in de hemel, vandaar ook: voor u is gereserveerd in de hemel. Ja, want Hij is daar boven.⟨/p>
⟨p>Later in de Kolossenbrief zegt Paulus ook: bedenk de dingen die boven zijn. Ik moet de tijd in de gaten houden. Bedenk de dingen die boven zijn waar Christus is, Die ons leven is. En hij zegt ook dat als Hij verschijnt, wij met Hem in heerlijkheid zullen verschijnen. Ik bedoel, we hebben nog zo enorm veel geweldig moois te verwachten. Niet alleen voor onszelf als gelovigen van wie nu al de oren, de harten en de ogen geopend zijn, nee, maar gewoon voor de hele schepping. Die hoop is weggelegd. Zo moet ik het zeggen: Hij, de Heere Jezus Christus, is de belichaming van de hoop. Want Hij is de Eersteling en daarmee ook de garantie dat de rest, gefaseerd — dat wil zeggen ieder in zijn eigen rangorde — zal volgen.⟨/p>
⟨p>Dat is de hoop die voor u is weggelegd in de hemel. Als je dat weet en ziet wat het allemaal bewerkt, wat Gods Woord, het goede bericht, vermag te doen in een mensenleven. Paulus zegt in Romeinen 1 vers 16 dat het een kracht Gods is tot redding voor ieder die het gelooft. Het evangelie is niet alleen maar een mededeling, maar het is ook een enorme dynamis, dynamiet, een krachtbron die je verandert in je leven. Het geeft je namelijk hoop. En u weet: hoop doet leven. Als je eenmaal hoop hebt, dan heb je ook kracht. Kracht voor vandaag, blijde hoop. Als je dat hebt, dan kan er niks meer stuk. Dan ga je vandaag ook al opgewekt door het leven. Toch, opgewekt? Maar dat betekent dat er nieuw leven moet zijn. Ja, opgewekt door het leven, want je kijkt omhoog. De hemel is blauw, er is een God Die van je houdt, Hij heeft alles in Zijn handen en Hij gaat alles tot een goed einde brengen.⟨/p>
⟨p>Dat is toch een stralende zon in je hart en in je leven. Als je dat mag geloven, verandert dat je vanzelf, zonder dat iemand zegt: jij moet nou eens aardig gaan doen of jij moet nu vriendelijk gaan kijken. Nee, dat is de kracht van het evangelie. Het is een blijde boodschap en dat doet het nou allemaal. Daarom vind ik het zo heerlijk om gewoon een goed bericht te vertellen, zonder dat er iets voor gevraagd wordt. Je legt iets neer en dan is het kijken wat het uitwerkt. Je vertelt gewoon maar iets. Nou ja, ik kan zeggen: ik doe het me niet, want er hoeft zoveel niet geheim op, dat is waar. Maar er zijn ook mensen, enkelingen nu, bij wie God de ogen en de oren opent. En die erop zitten te wachten, die snakken... Trouwens, er zijn er velen vandaag die snakken naar hoop en daarmee ook naar een kracht om vandaag te kunnen leven. In het alledaagse leven heb je hoop nodig. Daar moet je een God kennen Die werkelijk God is. Nou, Die kennen we. Dat is precies wat het goede bericht inhoudt.⟨/p>
⟨p>Heel simpel. Ik zeg simpel, maar ik bedoel eenvoudig, want er is er maar Eén. Eenvoudiger kunnen we het niet maken. Eenvoudiger en complexer is het niet. Complexer kunnen we het wel maken, en je krijgt er trouwens ook complexen van, als u begrijpt wat ik bedoel. Ja, een complex. Dat is wel leuk hoe dat in de taal werkt: als je iets complex maakt, dan krijg je een complex. Wel ingewikkeld, want leven is eenvoudig. De waarheid is eenvoudig. Hoe diep en hoog ze ook mogen zijn, uiteindelijk is het eenvoudig. Goed, ze hadden dus geloof in Christus Jezus en de liefde die zij al de heiligen toedroegen vanwege de hoop, de verwachting die voor u is gereserveerd in de hemelen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5221" title="Speel af vanaf 01:27:01">▶ 01:27:01⟨/button> ⟨span>Het Woord van de Waarheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Daarvan hebt u tevoren gehoord in het woord van de waarheid. Dus ook hier blijkt weer dat Paulus niet zelf degene was die dit had verteld. Trouwens, dat gaat hij in het komende vers ook zeggen: daarvan hebt u tevoren gehoord. Letterlijk staat er niet "de prediking", maar "het woord van de waarheid". Ook dit onderstreept waar het in het evangelie, het goede bericht, om gaat. Het is de mededeling van iets wat waar is, wat berust op feiten. Want dat is wat waarheid is.⟨/p>
⟨p>Waarheid staat uiteraard tegenover leugen. Het feit dat Paulus dit zo noemt, geeft meteen kleur aan de hele brief. We zullen zien dat hij in deze brief laat zien hoe er leugens verteld worden die een mens doen afwijken van het goede bericht en die de mens weer belasten. Leugens die afbreuk doen aan de hoop en daarmee ook afbreuk doen aan het goede bericht, en daarmee ook de blijdschap en de dankbaarheid wegnemen. Maar dat is allemaal het gevolg van het afwijken van de waarheid.⟨/p>
⟨p>En dan zegt hij nog: het woord der waarheid, het evangelie. Weet u trouwens dat er letterlijk dit staat: "het woord van de waarheid van het evangelie"? Het woord van de waarheid van het evangelie. Oftewel: het is de boodschap van de waarheid. En wat is dat? Wel, dat is het goede bericht dat tot u gekomen is. Immers, in de hele wereld draagt het vrucht en wast het op, zoals ook bij u.⟨/p>
⟨p>Ik denk dat ik afsluit met dit vers. Heel mooi. Ik heb er inmiddels al één of twee keer vanavond naar verwezen, maar het zet de toon voor de studieavonden die we nog gaan krijgen. Het zet ook de toon voor deze hele brief als Paulus schrijft:⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-16" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5380" title="Speel af vanaf 01:29:40">▶ 01:29:40⟨/button> ⟨span>Vers 23: Vasthouden aan de Hoop van het Evangelie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>In vers 23 wil ik het nu nog eens wat meer gearticuleerd en nog wat langzamer voorlezen. Kijk, hij spreekt dus over het woord van de waarheid, het evangelie, en dan zegt hij in vers 23: "Indien gij slechts welgegrond en standvastig blijft". Paulus hamert er zo op bij die Kolossers dat ze niet zouden afwijken van het geloof. Dat is namelijk wat er dreigde te gebeuren daar in Kolosse, want er waren mensen binnengekomen – invloeden, leraren, leerlingen – die de mensen van alles gingen vertellen.⟨/p>
⟨p>Lees het maar na in hoofdstuk 2 vers 16, bijvoorbeeld. Die zeiden van bepaalde spijzen, die gingen vertellen over eten en die mensen gingen beoordelen in zaken van eten en drinken, of over een feestdag of een sabbat. En er staat bij: dingen die slechts een schaduw zijn van wat komen moest. Dingen uit de Tenach; je hebt ze vandaag ook nog weer. Het komt altijd weer binnen. Ene Epafras had daar in Kolosse een goed bericht verteld over Christus Jezus, en wat komt er vervolgens? Mensen die zeggen: "Ja, dat is allemaal mooi en aardig, maar..." En dat "maar" doet vervolgens al het voorgaande weer teniet. Je zou ook moeten letten op wat je eet en drinkt. Geen varkenslappies meer. Nou, ik voer geen pleidooi voor een varkenslappie – u begrijpt me goed, ik heb ook veel liefde voor het vlees – maar u begrijpt wat ik bedoel: om godsdienstige redenen iets wel of niet doen. Of zeggen dat je bepaalde dagen moet onderhouden: de sabbat, of de zondag, of Goede Vrijdag. Dat hele kerkelijke jaar is in wezen gebaseerd op menselijke ideeën.⟨/p>
⟨p>En wat dacht u van rituelen? Besnijdenis, of je moet eerst ondergedompeld zijn in water, of bepaalde druppels moeten op je voorhoofd gesprenkeld zijn. Welk ritueel ook, Paulus laat zien: in Christus zijn jullie volleindigd, compleet. Dat is een van de uitspraken die hij in deze brief meerdere keren doet: "Gij zijt volleindigd in Hem." Dat wil zeggen: in Hem ben je compleet. Niet door een proces, maar gewoon: Hij is alles. Waar het om gaat, is dat je dat gaat beseffen. Het is één ding om het te weten, het is een ander ding – en dat is waar Paulus zijn knieën dan ook voor buigt – dat we dat niet alleen maar weten, maar dat we het ook echt gaan beseffen. Epigenosis, daarover ga ik het de volgende keer nog wel meer hebben: gaan beseffen, gaan realiseren hoe rijk we zijn, en geen millimeter af te wijken van het geloof.⟨/p>
⟨p>Geloof staat tegenover werk, hè? Alles is gedaan. Wij stellen ons vertrouwen op Zijn belofte. Hij doet het. "En u niet laat afbrengen van de hoop van het evangelie." En wat is de hoop van het evangelie? Ja, Christus onder u, de hoop der heerlijkheid. Maar ik zou eigenlijk moeten verwijzen naar wat er nog drie verzen hiervoor stond, waar staat – ik citeer – dat God door het bloed van het kruis het al, hetzij de dingen op de aarde, hetzij wat in de hemelen is, tot Zich verzoent. Ik citeer het niet helemaal goed: Hij heeft vrede gemaakt door het bloed des kruises, ja. Hij zal het al tot Zich verzoenen. Dat wil zeggen: al die mensen, al die schepselen die van Hem vervreemd zijn, die vijandig gezind zijn, Hij maakt ze allemaal tot liefhebbers van Hem. Elk schepsel verzoent Hij tot Zich.⟨/p>
⟨p>Dat is de hoop van het evangelie. En Paulus zegt: laat je daar niet van afbrengen. Niet laten afbrengen van de hoop van het evangelie dat gij gehoord hebt en dat verkondigd is in de ganse schepping. Dit is niet, zoals sommigen dan zeggen, de slagroom op de pudding of een leuk extraatje van het evangelie. Nee, dat is de clou, mensen! De clou is: Hij redt niet alleen maar een enkeling, nee, Hij redt allen en dus ook u. Hoort u wat ik zeg? Ja, er is hoop voor iedereen en dus is er ook hoop voor mij. Dus het is wel heel persoonlijk, ja, maar waarom is het zo persoonlijk? Omdat het universeel is.⟨/p>
⟨p>Nou, dat is de boodschap die Paulus had verteld. "Die gij gehoord hebt en dat verkondigd is in de ganse schepping onder de hemel, en waarvan ik, Paulus, een dienaar geworden ben." Hij zegt: dat is de boodschap die mij is toevertrouwd. Die vertel ik jullie. Die vertel ik, die teken ik op. Jullie hebben het gehoord van Epafras en het is bij jullie aangeslagen. Jullie hebben het gehoord en jullie hebben het geloofd, en het doet zijn werk. Ja, ik heb nog niet de neiging om nu "amen" te zeggen, want eigenlijk zit ik nog midden in mijn verhaal. Ik bedoel, de brief is net begonnen. Maar we moeten hier toch maar eindigen; inmiddels zie ik dat het alweer vijf over tien is.⟨/p>