⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik op Eerdere Studies over het Evangelie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ook van mijn kant een hele goede avond allemaal. Het is goed u hier allemaal weer te mogen treffen. Wij zetten onze serie over 'het evangelie van' vanavond voort, en u ziet dat dit inmiddels de zesde avond is. De eerste avond hebben we het in het algemeen gehad over het evangelie en ook over het werkwoord dat daarmee verband houdt: evangeliseren.⟨/p> ⟨p>De avond daarop – ik moet het even uit het hoofd doen – hebben we het gehad over het evangelie van het Koninkrijk, een uitdrukking die we meestal aantreffen in de evangeliën. De avond daarop hebben we het specifiek gehad over de uitdrukking 'mijn evangelie'. Dat wil zeggen: het evangelie van Paulus, zoals hij dat noemt in diverse passages, maar met name in Romeinen 16.⟨/p> ⟨p>De daaropvolgende avond hebben we het gehad over het evangelie van de besnijdenis en het evangelie van de voorhuid; twee uitdrukkingen die we aantreffen in Galaten 2. We bespraken het onderscheid tussen beide boodschappen, tussen beide goede berichten, want dat is immers wat het woord evangelie betekent.⟨/p> ⟨p>De laatste avond – dat was qua titel een beetje een dissonant – hebben we het gehad over het evangelie... goedenavond... het evangelie van de verborgenheid. Maar dat was een foutje van mijn kant; dat moest zijn: de verborgenheid van het evangelie, het geheim van het evangelie. Dat betekent dat we ons vanavond mogen wijden aan dit thema. Dat was even een intermezzo.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="108" title="Speel af vanaf 01:48">▶ 01:48⟨/button> ⟨span>Introductie op het Evangelie van de Genade Gods⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het Evangelie van de genade Gods is de titel voor vanavond. Die uitdrukking vinden we trouwens maar één keer in de Bijbel, en wel in Handelingen 20. Het lijkt me een goed idee om daar straks meteen mee van start te gaan. De uitdrukking zoals we die noemen komt weliswaar maar één keer voor, maar als we ons daar wat meer op focussen, dan zal al snel blijken dat hoewel strikt genomen de uitdrukking maar één keer voorkomt, de zaak zelf talloze keren — met name in de brieven van Paulus — voorkomt. En waarom in de brieven van Paulus? Wel, omdat juist aan hém dat is toevertrouwd; ook dat zullen we vanavond zien.⟨/p> ⟨p>Als ik deze dingen zeg, dan borduur ik feitelijk ook weer voort op de voorgaande avonden, toen we al hebben gezien dat aan Paulus een evangelie is toevertrouwd. En wat voor een? Voor de natiën. Het evangelie van de voorhuid. Dat is wat hij ook noemt 'mijn evangelie'. Wel, dat is ook het Evangelie van de genade Gods. Wat ik daarbij gedaan heb voor vanavond — want alleen maar stilstaan bij die ene keer dat die uitdrukking voorkomt leek me niet zo wijs — is dat ik het vooral op deze manier wilde behandelen: dat we de uitdrukking bezien, maar eerst kijken naar de passage waarin deze voorkomt. Vervolgens stellen we onszelf de vraag: wat betekent die uitdrukking? En dan laten we Paulus zelf het antwoord op die vraag geven.⟨/p> ⟨p>Ik heb een heleboel dia's gemaakt. Zojuist zei René al: "Dat wordt een lange avond, want je hebt je broodtrommeltje meegenomen." Nou, dat broodtrommeltje heeft er toevallig even niets mee te maken, maar het zou inderdaad een heel lange avond kunnen worden. Het is mijn inschatting dat we lang niet al die dia's zullen behandelen; ik weet niet hoe ver we daarin zullen komen. De volgorde die ik daarbij heb gekozen voor de dia's was niet helemaal, maar toch enigszins toevallig of willekeurig. Maar ze geven allemaal — dat is karakteristiek en gemeenschappelijk voor deze dia's — antwoord op de vraag wat Paulus zelf onder die genade van God verstaat. Concreet: wat is dat nou? Voor wie is dat? Wat is de reikwijdte daarvan en wat is de aard daarvan? Het zijn van die elementaire journalistieke vragen, zeg maar. Een journalist vraagt altijd als hij met iets geconfronteerd wordt: wie, wat, waar, hoe en wanneer? Dat soort vragen lijken mij zeer ter zake.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="276" title="Speel af vanaf 04:36">▶ 04:36⟨/button> ⟨span>Handelingen 20: Paulus' Bediening Getuigt van Gods Genade⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Handelingen 20 is de passage waar we die uitdrukking 'het evangelie van de genade Gods' tegenkomen. Laat ik daar even dit over zeggen, want het maakt deel uit van een lang betoog dat de apostel daar houdt. We zijn dan op het strand van Milete. Milete was een plaatsje dat niet al te ver van Efeze was verwijderd en Paulus had daar de oudsten, de opzieners, laten komen. Hij was namelijk op doorreis en hij wilde hen graag nog iets op het hart binden. Dat doet hij dan ook in een lange toespraak. Het is een hele aangrijpende toespraak; dat blijkt aan het eind wel, want ze breken in tranen uit als Paulus het slotwoord heeft gesproken. Vooral ook omdat ze te horen hadden gekregen dat ze zijn aangezicht niet meer zouden zien.⟨/p> ⟨p>Paulus vertelt dan over alles wat hij daar in Efeze heeft meegemaakt. Hij heeft daar twee jaar gearbeid, een markant getal. Een markante termijn moet ik zeggen, ook in het boek Handelingen. Hij blikt terug op hoe hij daar gearbeid heeft en wat hij daar heeft doorgegeven. In vers 24 zegt hij dan: "Maar ik tel mijn leven niet." O ja, dat moet ik er dan ook nog even bij zeggen: hij geeft al aan dat hem te verstaan is gegeven door de Heer zelf dat hij naar Jeruzalem zou gaan en dat hij daar ook gevangen zou worden genomen. Met andere woorden, het was naar de mens gesproken buitengewoon onverstandig. Dat is hem later ook nog heel vaak nagedragen, maar het was menselijkerwijs gesproken buitengewoon onverstandig om naar Jeruzalem te gaan. Maar Paulus was gebonden door de Geest, zo noemt hij dat ook; hij móest daar naartoe gaan.⟨/p> ⟨p>Hij zegt daarbij: "Ik tel mijn leven niet en ik acht het niet kostbaar." Mijn leven, mijn ziel; ik acht het niet kostbaar voor mijzelf. Paulus wist zich — en dat was voor hem geen holle frase, het was gewoon de waarheid van zijn leven — ik behoor Hem toe. Hij is mijn Heer, ik ben Zijn eigendom en Hij doet met mij en door mij wat Hij wil. Waar het Paulus om ging, dat zegt hij dan ook: "Ik acht het niet kostbaar voor mijzelf, als ik slechts mijn loopbaan ten einde mag brengen." Mijn loopbaan, mijn carrière... Als wij het woordje 'carrière' gebruiken, dan hebben we het vooral over een opklimmende reeks van stappen op de maatschappelijke ladder; dan kom je steeds hoger. Ik heb wel eens gehoord dat iemand zei: "Totdat je erachter komt, als je op de bovenste tree staat: hé, nu sta ik tegen de verkeerde muur aan." Dat kan ook nog, en dan ben je daar eigenlijk niet zo gelukkig mee.⟨/p> ⟨p>Paulus had echter een heel ander idee, een ander concept van zijn loopbaan. Het ging hem erom dat hij zijn loopbaan ten einde zou brengen tot volmaaktheid, of anders gezegd: te voltooien, af te maken. Zijn loopbaan ten einde te brengen, te voltooien, en dan zegt hij — nu komen we bij de frases waar ik uiteraard vooral de nadruk op wil leggen — "en de bediening". In het Grieks staat hier de ⟨em>diakonie⟨/em>. Dat is inderdaad de bediening die ik in ontvangst nam, die ik van de Here Jezus ontvangen heb. Ja, inderdaad, van of bij de Here Jezus. U ziet, hij noemt Hem hier ook de Here Jezus. Hij is Heer, dat wil zeggen: Hij is mijn eigenaar. Ik ben slechts Zijn eigendom en Hij doet aan mij en met mij wat Hem goeddunkt. En dat is goed, met recht.⟨/p> ⟨p>Dat is waar het Paulus helemaal om te doen ging: om één ding. Hij achtte zijn eigen ziel en alles wat daarmee verband houdt totaal niet kostbaar. Dat is van nul en generlei waarde. Nou, ik weet niet of ik het helemaal zo mag zeggen; het is misschien wel wat waard, allerlei dingen van het leven, maar als het erop aankwam, achtte hij dat niet kostbaar. Het ging hem inderdaad om dat ene ding: dat hij de bediening zou voltooien, de loopbaan zou voltooien en de bediening die hij van de Heer had ontvangen, om dat te betuigen.⟨/p> ⟨p>U ziet dat de volgorde van de woorden en van de zinsdelen iets anders is dan in de vertaling. "Om te betuigen" is een juridische term en dat betekent om een boodschap — daar gaan we het straks over hebben — met nadruk uitdrukkelijk te verzekeren. Te garanderen als een getuige. Hier staat inderdaad het Griekse woordje ⟨em>martir⟨/em>, waar ons woord martelaar nog vandaan komt. Maar een martelaar is vanuit het Grieks eigenlijk een getuige. Het is heel eigenaardig dat bij ons een martelaar iemand is die dat moet bekopen met de dood. Dan weet je eigenlijk ook meteen wat er gebeurt met iemand die de waarheid spreekt in een boze aion. Waarom is deze aion boos? Omdat de vorst van de leugen, de leugen, hier regeert. De vader der leugen heeft hier alles voor het zeggen. In deze aion wordt de waarheid niet verdraagd; men verdraagt de waarheid niet en houdt die in ongerechtigheid ten onder. Degene die uitkomt voor de waarheid wordt dikwijls een kopje kleiner gemaakt, en in Paulus' geval zelfs letterlijk.⟨/p> ⟨p>Maar goed, "te betuigen" betekent dus te spreken van. Paulus was daarbij ook inderdaad een getuige in de juridische zin van het woord: een ooggetuige. Dat zijn wij, u en ik, niet. Wij geloven het woord van deze ooggetuigen, maar hij was iemand die oog in oog heeft gestaan met de opgestane Heer. Hij was niet de enige, maar hij was de apostel van de natiën. Hij heeft daar oog in oog mee gestaan en dus was hij met recht een ooggetuige. Daar sprak hij van; hij sprak van zaken die hij zelf had gezien en gehoord en bij wijze van spreken had getast. Daar ging het maar om: om een boodschap door te geven. Als je een boodschap kent — zojuist zei Wolter even in de inleiding: wat zou je met dat evangelie doen als je een blijde tijding hebt gehoord? In de eerste plaats beseffen wat dat is, en vervolgens: je hebt een mond gekregen, wat zou je dan doen? Zeg het voort, spreek het uit! Dat is wat Paulus ook doet. Hij had een bediening gekregen en hij zou spreken, betuigen. Hij was dus echt een getuige, een ooggetuige. Maar in feite kan ieder die dat vervolgens hoort, daarvan spreken.⟨/p> ⟨p>Waarom zou je ervan spreken? Nu komen we inderdaad bij de term. Wat moest Paulus dan betuigen? Let op, Paulus zegt dus — houd de hele zin nog even in gedachten, de context: Paulus zegt: "Ik acht mijn eigen leven niet kostbaar, het gaat mij maar om één ding: mijn loopbaan te voltooien en de bediening die ik van de Heer heb ontvangen, om daarvan te getuigen." En wat is dat? Wel dit: om te betuigen het evangelie van de genade van de God.⟨/p> ⟨p>Ja, want er staan in het Grieks drie keer een bepaald lidwoord voor. Het is dus HET evangelie, en het is DE genade, en het is DE God. Ik vind het altijd mooi omdat dat in het Grieks veelvuldiger wordt gedaan dan in het Nederlands. Dat bepaalde lidwoord kun je idiomatisch, zoals dat zo mooi heet, vaak niet zo weergeven, maar in een interlineair kun je dat daarentegen juist wel weer heel mooi doen. Het is het goede bericht; dat was aan Paulus toevertrouwd en daarvan zou hij spreken. En de genade, maar niet zomaar... nee, dé genade waar hij mee in aanraking was gekomen en waardoor hij overweldigd was. Houd die uitdrukking even vast, want we komen er later vanavond nog over te spreken. En de genade van dé God. Inderdaad, dat suggereert dat het maar om een specifieke God gaat, een bepaalde God, namelijk de ene God die met recht ook God genoemd mag en kan worden, omdat Hij alles beheerst en beheert en beschikt. Uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen. Hij is dus met recht de God. Niet zomaar een god, maar dé God.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="887" title="Speel af vanaf 14:47">▶ 14:47⟨/button> ⟨span>De Betekenis van Charis: Vreugde en Gunst Volkomen Om Niet⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wat ik vanavond wil doen, is de vraag stellen: wat is dat dan? Laat ik eerst nog even in herinnering roepen wat ik volgens mij eerder al, of op een van de voorgaande avonden, naar voren heb gebracht. Zoiets kun je eigenlijk niet voldoende herhalen. Om met Paulus te spreken – ik geloof dat hij dat in de Filippenzenbrief zegt – nog een keer hetzelfde te zeggen is voor mij niet verdrietig en voor u is het nuttig. Bij bepaalde herhalingen is dat ook zo; als je die dagelijks hoort, is dat prima. Het is een goede zaak; je moet daar voortdurend aan herinnerd worden. Genade, dat is vreugde, charis, om niet. Dat wil zeggen: gratis. Er is een Nederlands woord dat daar heel dichtbij komt – ik durf zelfs te beweren dat het misschien wel één op één is – en dat is gunst. Gunst is inderdaad iets wat je onverdiend krijgt, om niet, en wat ook blij maakt; het is een voorrecht als je het ontvangt.⟨/p> ⟨p>Kijk, wij denken bij het woord genade – misschien is het goed om dat toch even in dit verband naar voren te brengen – dikwijls op een calvinistische manier. Als we als Nederlanders denken, of in het algemeen traditioneel christelijk, denk je bij genade vooral aan schuld. Je hebt schuld, dat wordt dan vergeven, en dat is genade. Of je bent des doods schuldig en dan wordt je gratie verleend, genade verleend. Nu is het woordje charis breed genoeg om dat in te sluiten, maar in wezen is het woord genade een versmalling, omdat wij meestal direct die associatie leggen, terwijl dat in het Grieks niet de primaire gedachte is.⟨/p> ⟨p>Ja, nu weet ik het weer. De vorige keer vertelde ik ook al dat Grieken het bijvoorbeeld hebben over de goede dingen van het leven die je zomaar krijgt: een mooie zonsopgang, een goed glas wijn, gezondheid. Dat is allemaal charis. Je kunt het woord genade gebruiken, maar wat eigenlijk meer voor de hand ligt is het woord gunst. Het is een gunst dat je dat krijgt, zonder dat daarbij per se de gedachte in zit van: 'Ja, maar jij bent schuldig' of 'Je verdient straf'. Dat kan wel zo zijn, begrijp me goed, dat ontken ik niet, maar daar gaat het bij het woordje charis niet om. Het is dus inderdaad iets wat blij maakt, een voorrecht, en wat je krijgt om niet. Een vreugde, charis dus, vreugde om niet.⟨/p> ⟨p>Ik vind het altijd mooi en goed om woorden en uitdrukkingen die een heel geijkte betekenis hebben gekregen in onze woordenschat, specifiek te bekijken. We gebruiken ze zo vaak dat je op een gegeven moment niet eens meer in de gaten hebt wat je eigenlijk zegt. Er zijn zoveel van die termen, zeker als ze ook nog direct uit het Grieks komen, zoals 'apostel'. Er is niets mis mee om dat te gebruiken, maar wat is een apostel? Wat is evangelie eigenlijk? Ik vind het mooi om dat in stukjes te hakken, om het te decoderen. Wat is dat nu eigenlijk? Nou, het is het goede bericht van de gunst, de vreugde om niet, van de God.⟨/p> ⟨p>Ook dat woord 'God' kun je nog heel specifiek maken, want God is bij ons een algemene term voor het opperwezen. Maar God is – en dat is geen verrassing als ik dat in dit gezelschap zeg, voor de meesten van u tenminste – Degene die alles plaatst. Theos is afgeleid van het werkwoord plaatsen, stellen, neerzetten. Welnu, God is het die alles plaatst. Op Zijn tijd, op Zijn wijze. Hij beschikt, Hij plaatst. Dat zijn de drie centrale woorden in deze uitdrukking: het goede bericht van de genade, van de gunst, van de God. En Paulus mocht dat betuigen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1167" title="Speel af vanaf 19:27">▶ 19:27⟨/button> ⟨span>Romeinen 11: het Absolute Contrast Tussen Genade en Werken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wat is dat eigenlijk: genade? Laten we eerst eens gaan naar Romeinen 11. Ik had ook in Romeinen 4 kunnen beginnen, maar laten we eerst bij dit vers stilstaan. Romeinen 11 bevat een heel mooi vers, want je leert een woord dikwijls pas echt goed kennen door de tegenstelling ervan te onderkennen. Als je wilt weten wat een woord precies betekent, dan is het heel verhelderend om precies het tegenovergestelde daarvan te weten.⟨/p> ⟨p>Ik geef een paar keer per week Nederlandse les aan Poolse mensen. Een vast onderdeel van de les, meestal de laatste vijf of tien minuten, zijn de antoniemen, zoals dat heet. Tegenstellingen. Ja en nee. Wel en niet. Noem maar op. Gezondheid en ziekte. Al dat soort termen. Een woord leer je juist kennen door het contrast. Je kunt het zelfs heel breed en filosofisch benaderen, zoals de Bijbel dat trouwens ook doet. Je leert bijvoorbeeld het goede alleen maar kennen door het contrast met het kwade. Dat vinden we soms vervelend genoeg, maar het is wel zo: je leert dingen kennen in contrast. Als je wilt weten wat wit is, dan zie je pas echt wat wit is in contrast met zwart. Dat is de wijze waarop een mens überhaupt leert.⟨/p> ⟨p>Nou, als je wilt weten wat genade is – gunst, het Griekse woordje ⟨em>charis⟨/em> – wel, dat staat in de brieven van Paulus altijd in contrast met werken. Ik zeg "altijd", maar laat ik me nu even beperken tot dit vers waar het wel heel duidelijk staat. Paulus zegt daar – en het verband doet er nu even niet toe, omdat de statement op zich al duidelijk genoeg is: "Indien het nu door genade is (of letterlijk: in genade is), dan is het niet meer uit werken." Met andere woorden: genade of gunst staat recht tegenover werken. Een gunst krijg je "om niet", terwijl werken te maken heeft met verdienen.⟨/p> ⟨p>Ik moet er ook even bij zeggen: in de Bijbel is "werken" niet hetzelfde als "doen". Je kunt van alles doen zonder dat het een werk is. En je kunt zelfs werken zonder dat je iets doet. Ook dat kan nog. Walter zegt: "Ja, daar houd ik van." Betaald krijgen voor het feit dat je helemaal niets doet. Maar het zijn twee verschillende dingen. Je hebt mensen die zich ’s avonds het vuur uit de sloffen lopen en bezweet thuiskomen, en toch heet dat geen werken. Terwijl ze de hele dag op kantoor hebben gezeten; dát is werken. Dan komen ze thuis en doen ze veel meer, maar dat is geen werken. Nee, want wat is werken? Dat is iets doen voor loon.⟨/p> ⟨p>Ik heb daar nu net geen dia van, maar ik noemde net al even de schriftplaats in Romeinen 4. Daar zegt Paulus dat ook echt expliciet. Het gaat daar over Abraham, die God geloofde en het werd hem tot gerechtigheid gerekend. Dan zegt Paulus in Romeinen 4 vers 4: "Nu wordt hem die werkt, het loon niet toegerekend uit genade, maar naar verplichting." Dat is logisch, want als je werkt, dan krijg je loon. Als jij van je baas je salaris krijgt, dan is dat geen gunst. Toch, Rob? O, wel? Kun je het nader verklaren? Hij krijgt te veel, ja ja. Maar ik bedoel: een salaris is geen gunst, dat is gewoon naar verplichting. Daar zie je dus dat werken verband houdt met verdienen. Je verdient iets, je doet iets, namelijk om er iets voor terug te krijgen. Dat is werken.⟨/p> ⟨p>Nou, genade staat tegenover werken. Dat zijn dus antoniemen, tegenstellingen. Het één sluit het ander per definitie uit. Je doet het "om niet", óf je doet het om loon, om salaris, om er iets voor terug te krijgen. Strikt genomen kunnen die twee termen dus ook niet met elkaar vermengd worden. Dat kan niet. Het is gratis of het is niet gratis. Er bestaat niet iets daartussenin. Er bestaat niet zoiets als "een beetje gratis". Volgens een heleboel reclamefolders wel, dan staat er "gratis" of "vrij", maar dan blijkt er in de kleine lettertjes onder te staan dat daar toch allerlei voorwaarden aan verbonden zijn. Kijk uit bij dat soort woorden.⟨/p> ⟨p>Daarom zijn mensen denk ik ook heel erg argwanend als je zegt: "Die genade is gratis." Mensen hebben dat in de kerk gehoord – sorry dat ik het wat onaardig zeg – maar als je dan goed naar de dominee luistert, blijkt het helemaal niet gratis te zijn. Want je moet er wel degelijk wat voor doen. Daarmee wordt zo’n begrip gewoon uitgehold. Dat betekent namelijk helemaal niets meer. Want het is namelijk of gratis, of niet gratis. Al hoef ik er maar één cent voor te betalen, dan is het al niet meer gratis. "Ja, maar het is bijna gratis." Onzin. Het is niet gratis. Het maakt niet uit of je er nou veel of weinig voor moet geven: je moet er iets voor geven.⟨/p> ⟨p>Denk daarbij aan dat verhaal uit het Oude Testament van Gehazi. U kent de geschiedenis van Naaman, die genezen was van zijn melaatsheid in de Jordaan door het woord van Elisa. Elisa wilde er niets voor hebben. Naaman bood hem heel veel aan, maar Gehazi, de knecht van Elisa, had dat vernomen en die vond dat maar niets. Naaman gaat weer terug naar Syrië, waar hij generaal was, en dan gaat Gehazi hem toch nog achterna. Hij vraagt hem alleen maar om een zak goud. Gehazi vroeg maar een schijntje, relatief gezien, ten opzichte van wat Naaman allemaal had meegenomen. Maar dat was nu juist fataal.⟨/p> ⟨p>Nu was Naaman inderdaad genezen naar Syrië teruggegaan, en wat kon hij daar vertellen? "De God van Israël heeft mij genezen." "En hoeveel heb je ervoor moeten geven?" "Nou, bijna niets." Terwijl het gratis was, heel principieel, want Elisa weigerde elk geschenk. Hij wilde er niet voor betaald krijgen. En nu ging Gehazi alsnog, en dat wordt hem daarom ook uiterst kwalijk genomen. Want in plaats van Naaman werd nu Gehazi melaats. Waarom? Omdat hij de genade geen genade meer liet zijn. Er moest toch nog weer wat betaald worden.⟨/p> ⟨p>Dat is fataal. In wezen wordt het fataler en gevaarlijker – en ik bedoel daarmee subtieler – op het moment dat je er heel weinig voor hoeft te geven. Want dan valt het niet zo op. Kijk, als je ergens een enorm bedrag voor moet betalen, dan is het duidelijk dat het niet gratis is. Maar als je er bijna niets voor hoeft te geven, dan zou je het haast over het hoofd zien. Nee, het is gratis of het is niet gratis. Een beetje gratis bestaat niet, zoals "een beetje zwanger" ook niet bestaat, zeg ik altijd. Het is het één of het ander. Bijna zwanger bestaat misschien wel, maar een beetje zwanger niet.⟨/p> ⟨p>U begrijpt het punt. Dit is, over contrast gesproken, echt een zwart-witzaak. Anders is het niet. Laat u nooit wijsmaken dat die genade bijna gratis is. Ik heb die uitdrukkingen heel vaak horen gebruiken, dat men zegt: "Ja, jullie prediken – als je zegt dat Hij de Redder van alle mensen is – goedkope genade." Goedkoop? Wat ze daarmee bedoelen is dat wij een goedkoop evangelie brengen, omdat je er bijna niets voor hoeft te doen. Wij brengen geen goedkoop evangelie. Wij brengen een gratis evangelie. En als het niet gratis is, dan is het geen evangelie. Anders is het niet. Gratis. Voor niets. Paulus zegt het in Romeinen 11 vers 6 zo duidelijk: "Indien het nu door genade is, dan is het niet meer uit werken. Anders is de genade geen genade meer."⟨/p> ⟨p>Dus dat is het: het een sluit het ander volstrekt uit.⟨/p> ⟨p>En als u trouwens een Statenvertaling hebt, dan gaat de tekst nog verder, wat het nog sterker onderstreept. Het is dubieus of dat inderdaad door Paulus is opgetekend, maar nieuwere handschriften zeggen dat. In de Statenvertaling staat dan: "en indien het is uit de werken, zo is het geen genade meer; anderszins is het werk geen werk meer." Dus in het andere geval is het namelijk net zo. Beiden sluiten elkaar gewoon volledig uit; dat is het idee.⟨/p> ⟨p>Dus dat is het eerste antwoord op de vraag: wat verstaat Paulus eigenlijk onder dat evangelie der genade Gods? Nou, we hebben bij dezen dan toch in elk geval vastgesteld dat het staat tegenover werken, oftewel tegenover verdienen. Er valt niets te verdienen, het is om niet, gratis. En wat bedoel je met gratis? Daar bedoel ik mee: gratis. Dat lijkt mij een eerste, heel duidelijk antwoord.⟨/p> ⟨p>Ik neem u mee naar Romeinen 3. U weet, in de Romeinenbrief legt Paulus als het ware het fundament voor dat evangelie. Het is de eerste brief die we in het Nieuwe Testament van hem aantreffen; niet de eerste brief die hij overigens geschreven heeft. Maar wel de eerste brief die in de collectie, in de oude handschriften, staat. En daar is een heel goede reden voor. Ik ga ervan uit dat Paulus zelf die collectie heeft samengesteld en dat die brief de basis van alles is: de brief aan de gelovigen in Rome.⟨/p> ⟨p>Het ligt me nog vers in het geheugen. Ik ben juist afgelopen weekend in Rome geweest. En wat ik daar heb gezien van alles wat christelijk is, doet me weinig denken aan de Romeinenbrief. Of het doet me er juist wel aan denken, maar dan vooral als antoniem, om het zo te zeggen. Het contrast.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1898" title="Speel af vanaf 31:38">▶ 31:38⟨/button> ⟨span>Romeinen 3: Allen Derven de Heerlijkheid, Allen Worden Gerechtvaardigd⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In Romeinen 3 schrijft Paulus wat die genade van God nu precies is. Het is zo mooi en hij zegt het heel kernachtig, zoals hij dat dikwijls doet. Laten we eens zinsdeel voor zinsdeel bezien wat hier staat. In Romeinen 3 vers 23 schrijft Paulus: "Want allen hebben gezondigd" – of eigenlijk staat er in de verleden tijd: "Want allen zondigden." Dat had hij in het voorgaande al breedsprakig en uitvoerig aangetoond. Als u in uw Bijbeltje meekijkt, leest u in hoofdstuk 3 vers 10 dat God allen onder de zonde heeft besloten. Vers 11 zegt dat niemand rechtvaardig is en hij voegt eraan toe – mocht je eronderuit willen – "ook niet één." Hoe duidelijk wil je iets zeggen? Eerst zegt hij "allen" en dan zegt hij "niemand". De hele wereld is onder de zonde; niemand is rechtvaardig, zelfs niet één (vers 12). In de tussenliggende verzen spreekt hij ook nog in die termen en gebruikt hij woorden als "allen" en "niemand". In vers 19 zegt hij dat de hele wereld strafwaardig voor God is. Het gaat erom dat het de hele wereld betreft: allen, niemand uitgezonderd.⟨/p> ⟨p>Dus als Paulus in vers 23 zegt: "Want allen zondigden", dan bedoelt hij ook werkelijk allen. Zoals hij met "gratis" en "charis" ook werkelijk genade bedoelt. Doe daar niets aan toe en niets aan af; het woord is kristalhelder. Allen zondigden en derven – of eigenlijk staat daar een woord dat "tekortkomen" betekent – de heerlijkheid Gods. Ik geloof dat het in de Statenvertaling zo staat, of anders zeker in de Voorhoeve-vertaling: ze derven de heerlijkheid Gods. Dat wil zeggen: ze komen tekort aan Gods heerlijkheid. Waarbij het er trouwens niet om gaat ⟨em>hoeveel⟨/em> je tekortkomt, want daar zijn weliswaar gradaties in, maar wat maakt dat uit? Je komt gewoon tekort. Je bent gezakt, om het zo te zeggen. Of je nu zwaar gezakt bent, een beetje gezakt, of dat je "bijna geslaagd" bent: je bent gezakt.⟨/p> ⟨p>Ik heb daar in onze familie een mooi verhaal over dat dit aardig illustreert. Mag ik dat even vertellen? Ja, dat is wel een leuk verhaal. Het is geen Bijbelstudie, maar het illustreert misschien wel aardig mijn punt. Mijn vader gaf vroeger rijles aan een bevriende predikant, dominee Prins. Die man had heel veel verstand van het Grieks enzovoorts, maar van autorijden en alles wat hij met zijn handen moest doen, daar had hij totaal geen kaas van gegeten. Mijn vader – we hadden zo'n Dafje met dubbele bediening – gaf hem les. Op een gegeven ogenblik zou die man weer afrijden; hij had het al vaker geprobeerd zonder het gewenste resultaat. Mijn moeder belde tussen de middag de vrouw van de dominee op en vroeg: "Is uw man geslaagd?" Die vrouw sprak altijd nogal gedecideerd, maar ook heel traag, en ze zei: "Ja! Theorie was nooit een probleem voor hem, maar de praktijk..." Ik weet eigenlijk niet of hij het ooit gehaald heeft, maar hij was "bijna geslaagd". Dat betekent dus dat hij even hard gezakt was als een baksteen.⟨/p> ⟨p>Kijk, ze komen tekort aan Gods heerlijkheid. Dat is gewoon een vaststelling. Allen zondigden, allen komen tekort. Wie derven of komen tekort? Gewoon allen. Dit is, over contrast gesproken, de zwarte achtergrond voor de hele mensheid. Hiermee is de hele wereld geschetst: zwart, sterveling, zondaar. Of ze nu veel of weinig tekortkomen, je hebt ze in alle soorten, maten en kleuren, maar het maakt eigenlijk geen fluit uit als het er strikt om gaat, want ze komen allemaal tekort. Je bent een sterveling en we zijn allemaal zondaren, uit hetzelfde adamitische hout gesneden. Die oorsprong tekent ook onze bestemming: sterveling. Dat geldt voor allen. Allen zijn zonder de heerlijkheid Gods.⟨/p> ⟨p>En nu komt het: "...en worden om niet gerechtvaardigd uit Zijn genade." Of letterlijk: "in de genade van Hem." U ziet het: over wie gaat het hier? Allen zondigen, allen derven de heerlijkheid Gods, en allen worden om niet gerechtvaardigd uit Zijn genade. Als het "om niet" is, hangt er dus ook geen voorwaarde aan, en dan geldt het net zo goed voor iedereen. Dat het om niet is, lijkt me duidelijk, want ze missen het doel. Dat is wat "zondigen" immers betekent: je doel missen. Of je nu ver van dat doel verwijderd bent of maar een beetje, je mist de heerlijkheid Gods.⟨/p> ⟨p>Maar ze worden ook om niet gerechtvaardigd. Hier is het mooi trouwens: in het Grieks staat hier inderdaad "om niet", en daarnaast wordt het woord "genade" gebruikt. Die twee begrippen versterken en ondersteunen elkaar, want het één houdt verband met het ander. Paulus gebruikt beide woorden om zijn punt te maken: genade is inderdaad "om niet" en hij zegt het er nog eens uitdrukkelijk bij. Ze worden wel degelijk gerechtvaardigd, dat wil zeggen: rechtvaardig verklaard. Hoe dat precies in elkaar steekt, daar neemt Paulus in de volgende hoofdstukken uitgebreid de tijd voor om dat uiteen te zetten – dat is nu niet het onderwerp – maar het gaat nu vooral over de vraag: voor wie is die genade? Wat de reikwijdte ervan is. We hebben gezien wat genade is, en nu zien we voor wie die genade is: voor allen.⟨/p> ⟨p>Bent u een zondaar? Derft u de heerlijkheid van God? Dan heb ik heel goed nieuws. Dat is een goed bericht voor iedereen die een zondaar is, voor iedereen die een sterveling is en gewoon een armzalige aardbewoner, zoals we dat allemaal zijn. En waarom zijn we armzalig? Zelfs al woon je in een luxe huis en heb je alles, dan ben je nog armzalig, want je gaat dood en je hebt je eigen "zores". Ik benader het nu even heel plat, zodat iedereen het kan begrijpen: we zijn allemaal armzalige stervelingen. En voor al die armzalige stervelingen is er een goed bericht.⟨/p> ⟨p>Misschien vraagt u: "Kan dat zomaar? Is dat niet goedkoop?" Nee, het is niet goedkoop, het is gratis. Je kunt deze boodschap ook niet verkopen. Kun je deze boodschap verkopen, joh? Nee, die kan ik niet verkopen, want als ik het zou verkopen, dan is deze boodschap er niet meer. Nee, het is gratis en dus is het een mededeling. Of u het er nu mee eens bent of niet: als u het niet eens bent met het eerste deel, dan zeg ik "sorry", maar het is gewoon een mededeling dat u gezondigd hebt. En het tweede deel is ook een mededeling, en het derde deel is net zo goed een mededeling. Wanneer dat gebeurt, is een ander punt – ieder in zijn eigen rangorde – maar het feit staat vast: je wordt "om niet" gerechtvaardigd, wie je ook bent. Al die miljarden mensen die op deze aarde krioelen, voor hen allemaal kun je zeggen: ik ben een zondaar en een sterveling, maar ik heb een goed bericht. Je wordt om niet gerechtvaardigd en bent bestemd tot leven. Als u dit niet zou willen geloven, lees dan Romeinen 5, waar Paulus nog veel duidelijker en uitvoeriger aantoont waarom dit inderdaad allen betreft. Daar laat hij dat zien aan de hand van Adam en Christus en zegt hij heel uitdrukkelijk: "alle mensen".⟨/p> ⟨p>Maar Romeinen 5 vers 18 en 19 laat ik nog gewoon even achterwege. Het gaat me vooral even om dat woord genade. En hier zie je het: genade. Het is genade, mensen, het is om niet, en dat is zo'n geweldige boodschap. Alle mensen zijn zondaren, en zo zeker als het is dat we allemaal gewoon doelmissers zijn, zo zeker is het ook dat we allemaal gerechtvaardigd worden, rechtvaardig worden gemaakt. Dat is Zijn werk en dat gaat Hij ook doen. En we krijgen datzelfde leven en diezelfde volmaaktheid die Christus aan het licht heeft gebracht. En zo ziet God ons nu al. Wij zijn beperkt in de tijd en wij zien dat allemaal niet, maar God ziet dat zo. Dat is gewoon een gegeven.⟨/p> ⟨p>Dit is een mededeling, en dus: allen worden om niet gerechtvaardigd. Vandaar dus: uit Zijn genade. Paulus, wat versta je onder die genade van God? Nou, dit: allen worden om niet gerechtvaardigd. Wie je ook bent en wat je ook op je kerfstok hebt, het maakt geen verschil. Dit is een goed bericht, en met minder kun je het niet doen. Op het moment dat je hier een prijskaartje aan gaat hangen – al is het goedkoop: "je hoeft alleen maar te kiezen" (dat is de christelijke variant: je hoeft alleen maar te kiezen voor Jezus, dat is wel noodzakelijk want de ⟨em>finishing touch⟨/em> is uiteindelijk voor de mens) – dat is wat er verteld wordt, maar dan is de genade weg. Dan heb je de genade helemaal om zeep geholpen. Dan heb je het bijna gratis gemaakt.⟨/p> ⟨p>Er staat: "en worden om niet gerechtvaardigd uit Zijn genade." En hier gaat het dus nog steeds over al die mensen, door de verlossing in Christus Jezus. Dat is die geliefkoosde term van de apostel Paulus: Christus Jezus, de opgewekte, verheerlijkte Heer. En "door de verlossing", ook weer zo'n term, maar eigenlijk betekent het gewoon de loskoping of vrijkoping. Hij heeft de prijs betaald, zegt Paulus. Hij zegt dat later in de brief aan Timotheüs ook: één God, één Middelaar van God en mensen, de mens Christus Jezus, die Zich gegeven heeft tot een losprijs. Dat is hetzelfde begrip, hetzelfde woorddomein, de woordenfamilie. Die Zich gegeven heeft tot een losprijs voor allen; en daarvan wordt getuigd op de juiste tijd. "En ik ben daartoe," zegt Paulus dan, "gesteld tot een apostel en leermeester der natiën. Ik spreek de waarheid en ik lieg niet." Einde citaat 1 Timotheüs 2.⟨/p> ⟨p>Maar u ziet: het sluit naadloos aan bij wat hij hier zegt. Door de vrijkoping is er een prijs betaald. Kijk naar die prijs, hoe groot de prijs was. Hij gaf Zijn leven aan het kruis van Golgotha. Voor wie? Voor alle mensen. Ooit, doordat er één mens at van een verboden vrucht, zijn we allemaal zondaren en stervelingen geworden. En doordat er Eén hing aan het kruis van Golgotha en daarmee de prijs betaalde, daarom zullen alle mensen gerechtvaardigd worden. Zo zeker als het een is, zo zeker is het ander. Het ene is zwart, is donker, een rouwkleur zeg maar, zwart omrand. Het andere is zo spetterend. Echt een fantastisch goed bericht voor elke sterveling door de loskoping in Christus Jezus. En dat het waar is wat ik zojuist daarover gezegd heb... Paulus zegt dat gewoon zo; ik geef alleen links en rechts wat toelichtingen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2722" title="Speel af vanaf 45:22">▶ 45:22⟨/button> ⟨span>Titus 2: de Heilbrengende en Opvoedende Genade voor Alle Mensen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In Titus 2 geeft Paulus wat instructies aan de slaven en hij vertelt daar over het voorrecht van de positie waarin zij geplaatst zijn. Ja, ik zeg het goed hoor, ik verspreek me nu niet. Paulus beschouwt het als een voorrecht dat ze een slaaf mogen zijn. In het tiende vers valt hij midden in de zin en zegt: "alle goede trouw bewijzen". Dat wil zeggen op de werkvloer, alle goede trouw bewijzen aan je heer, al is het nog zo'n vreselijk figuur. En dan staat erbij – en daar gaat het me vooral om – wat het motief is: om de leer van God, onze Heiland, onze Redder, in alles tot sieraad te strekken.⟨/p> ⟨p>Er staat in de NBG-vertaling "tot sieraad strekken", maar letterlijk staat er "te versieren", wat natuurlijk op hetzelfde neerkomt. Ik vind het prachtig dat in het Grieks hier het woordje ⟨em>kosmeo⟨/em> wordt gebruikt. Dat kennen we allemaal van kosmos; er zijn heel wat varianten van dat begrip, maar bij ⟨em>kosmeo⟨/em> denken we vooral aan cosmetica. Dat betekent inderdaad mooi maken, versieren. Nou, dat vind ik zo prachtig. Het gaat allemaal om die leer van God, onze Redder. Alles gaat om de leer van God, onze Redder.⟨/p> ⟨p>Het voorrecht van die slaaf, maar in het algemeen van ons leven, is dat wij... ja, de uitdrukking is dan: het leven is een feest. Wat in het algemeen trouwens denk ik niet waar is, maar voor degene die Hem kent is het waar. Het leven is een feest, zeggen ze dan, maar je moet zelf de slingers ophangen. Wij mogen de slingers ophangen in ons leven om wat te versieren? Wel, de leer van God, onze Redder. Het is dus niet waar wat je wel eens hoort: "Het gaat uiteindelijk niet om de leer, maar om de praktijk." Dat is niet waar. Het gaat in de praktijk om de leer. De leer of de Heer, ja. Hoe zou ik de Heer kunnen kennen als me dat niet geleerd wordt? Als ik erover nadenk, dan stel ik me al de vraag wie zo'n term bedacht heeft. In de praktijk van ons leven gaat het elke dag gewoon om één ding: de leer van God, onze Redder. Wat zouden we ermee doen? Versier het maar, want die leer is geweldig. Paulus licht dat hier ook toe. Ons leven mag laten zien hoe geweldig Hij is, hoe groot Hij is en hoe rijk Hij is, om de leer van onze God, van de Redder inderdaad te versieren in alles, in elk detail van je leven.⟨/p> ⟨p>Paulus motiveert dat met gronden die identiek zijn aan wat we tot dusver hebben gezien. Maar goed, u weet het: wanneer staat iets vast? Daar heb je een paar getuigen voor nodig, dus die wil ik vanavond ook echt opvoeren. Want, zegt Paulus, de genade van God is verschenen – of kwam tevoorschijn – heilbrengend voor alle mensen. Letterlijk staat er: reddend aan alle mensen. We zagen het al in Romeinen 3, maar hier zie je het ook. Wat mochten die slaven doen? Net als gelovigen in het algemeen mogen ze de leer van God, onze Redder, versieren. Hoezo, wat is daar geweldig aan? Nou, we hebben één God en die God is de Schepper. Dat is wel geweldig dat u dat weet. Kijk eens naar buiten: we hebben een Schepper, er is een God die het allemaal bedacht heeft en die een geweldig plan heeft. Deze hele schepping gaat Hij ook redden.⟨/p> ⟨p>Als we ons nu even beperken tot het mensdom: die genade van God is verschenen. Waarin dan wel? Reddend aan alle mensen. Gods genade betekent dat alle mensen worden gered, om niet gerechtvaardigd uit Zijn genade. Daarom is Hij ook de Redder van alle mensen. Dat is het motief: u ziet het, genade, en dus is het ook voor alle mensen. Het is een mededeling, een bericht – een uitzending van de overheid met een hoofdletter. Het is een bericht: ⟨em>take it or leave it⟨/em>, zeggen ze dan. Degene die het mag beamen, zal daar ook de vruchten van plukken, dat wil zeggen: de rijkdom daarvan. Als je het niet gelooft, dan doet het niks met je leven, maar het is een kracht Gods voor ieder. Dit is niet alleen maar geloof; dit is iets waarvoor je niet kunt werken, want het is een mededeling. Wat zou je kunnen doen voor iets wat je gegeven wordt? Dank God. Ik zou zeggen: het is een evangelie, een goed bericht. Zegt het voort!⟨/p> ⟨p>Ik heb juist vorige week een studie gedaan met als thema "tot lof van Zijn heerlijkheid". In Efeze 1 vers 6 staat dat God ons heeft uitgekozen opdat we zouden zijn tot lof van de heerlijkheid van Zijn genade. We zijn gewoon een reclamezuil van Zijn genade. Wauw, het is Zijn genade! En inderdaad: zegt het voort. Als je die genade kent en je hebt een mond gekregen, dan kun je erover spreken. Je hoeft het niet te verkopen, vertel het gewoon. Vertel hoe groot God is, tot lof van de heerlijkheid van Zijn genade.⟨/p> ⟨p>Wel, die genade van God is verschenen, reddend aan alle mensen. En daar blijft het niet bij, want die genade voedt ons ook nog eens een keer op. In het Grieks staat hier het woordje ⟨em>paideuo⟨/em>. Daarin herken je het woord pedagogisch of pedagogiek. En er is nog iets leuks: het is afgeleid van het woordje ⟨em>paio⟨/em>. Ik hou van dat soort etymologie; de oorsprong van een woord herleiden brengt je vaak veel op het spoor. Dat woordje ⟨em>paio⟨/em> betekent eigenlijk raken of treffen, soms ook in de zin van slaan. Sommige mensen hebben dat heel beperkt gezien, alsof pedagogisch alleen maar tikken geven en slaan betekent. Nee, het is treffen, raken. Dat kan fysiek zijn – een schop onder je hol, om het zo te zeggen, kan heel pedagogisch zijn. Ik weet dat ik dit natuurlijk niet mag zeggen, maar goed, even voor eigen rekening. Trouwens, in het boek Spreuken lees je ook zulke dingen hoor. Maar opvoeden is in werkelijkheid gewoon raken. De verantwoordelijkheid ligt niet bij het kind, maar bij de ouder om het kind te raken met zijn genade. Getroffen worden door, dat is eigenlijk wat opvoeden is: treffen, raken.⟨/p> ⟨p>De genade van God voedt ons dus ook op. Dat wil zeggen: die treft ons en die zorgt er ook voor dat we... ik ga nu niet verder in deze regel, maar kijk het maar eens na: er staat dat we de goddeloosheid en de wereldse begeerten verzaken zouden. Verzaken betekent gewoon negeren, loochenen. Het bestaat niet meer voor je. Dat is wat genade doet. Je hoeft er niet tegen te strijden; het is negeren. Genade maakt blij, zodat al die andere dingen niet eens meer tellen. Dat is het geweldige. Men zegt wel eens: "Ja, het is geweldig om die genade te ontvangen, maar dan zou je vervolgens toch weer onder een wet gesteld moeten worden, want je moet toch wat?" Wat is dan je norm in het leven? Wel, dat is deze genade. Die genade vormt ons. Die genade maakt ons blij, geeft ons een doel in het bestaan en zorgt er inderdaad voor dat we opgevoed worden.⟨/p> ⟨p>Nou, ik zie dat het negen uur is, dus het is hoog tijd om eens even een kopje koffie te gaan drinken. Dan gaan we straks na de pauze naar 1 Timotheüs 1.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3304" title="Speel af vanaf 55:04">▶ 55:04⟨/button> ⟨span>Timotheüs 1: Paulus als Oermodel van de Overweldigende Genade⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vrienden, zullen we de draad weer oppakken waar we die vóór de pauze hebben losgelaten? We waren in de brief aan Titus, waar Paulus schreef over de genade Gods die reddend is verschenen aan alle mensen. Die leer mogen we versieren in ons leven; die genade voedt ons ook op. Dat was het laatste wat we voor de pauze zagen.⟨/p> ⟨p>Ik neem u nu mee naar 1 Timotheüs, weer zo'n brief die Paulus aan één persoon heeft geschreven, in dit geval Timotheüs. Ik neem u mee naar het dertiende vers. Dat is midden in een zin; laat ik het gedeelte even opslaan in mijn Bijbeltje. "Ik breng dank aan Hem," zegt hij in vers 12, "die mij kracht gegeven heeft, Christus Jezus onze Heer, dat Hij mij trouw geacht heeft, daar Hij mij in de bediening gesteld heeft." En dan komt het, vers 13: "Hoewel ik vroeger een godslasteraar..." Hier staat eigenlijk ons woord 'blasfemie'. Eigenlijk was hij niet zozeer een godslasteraar, maar een lasteraar. In strikte zin was hij geen godslasteraar; hij vervolgde de gemeente Gods. Hij was een lasteraar van de naam van Jezus. Een lasteraar dus, een vervolger en een geweldenaar, een belediger. "Geweldenaar", dat klopt op zich ook heel goed. Ik wou zeggen: geweldig was hij, maar dat bedoel ik niet; gewelddadig was hij. Een terrorist, een religieuze terrorist zoals we er vandaag ook vele kennen. In die sfeer was Paulus inderdaad bezig. Hij was een lasteraar, een vervolger en een belediger, staat er.⟨/p> ⟨p>"Maar," zegt hij, "mij is ontferming bewezen, omdat ik het in mijn onwetendheid — of letterlijk: onwetend zijnde — gedaan heb." Dat wordt vaak opgevat alsof Paulus het niet opzettelijk heeft gedaan. De gedachte is dan: ja, Paulus deed het in onwetendheid, dat wil zeggen: niet opzettelijk, en daarom komt dat in mindering op zijn straf. Maar dat is uitdrukkelijk niet de strekking. Dat zullen we vanzelf zien, want een paar verzen later zegt hij — ik heb daar ook een diaatje van — dat hij onder de zondaren de eerste is. Je kunt dus niet zeggen: "die zonde die hij deed, was niet zo groot omdat hij het niet opzettelijk maar in onwetendheid deed." Nee, dat is de strekking niet. Hij zegt: "mij is ontferming bewezen omdat ik het onwetend zijnde deed." Maar waarvan was hij onwetend? Het antwoord lezen we eigenlijk in het volgende vers. Hij was onwetend aangaande Gods genade. God bewees hem ontferming omdat hij onbekend was met Gods genade en dat wilde God hem bewijzen en laten zien. Mij is ontferming bewezen omdat ik het onwetend zijnde deed, uit ongeloof, dus zonder geloof. Dat betekent hier niet zozeer dat hij het niet geloofde, maar dat hij simpelweg geen geloof had. Zo was hij bezig. Hij was inderdaad onwetend. Hier staat trouwens ons woord — dat kennen we ook nog — 'agnost'. Hij was onbekend met... onbekend met wat? Met Gods genade. Waar het aan ontbrak bij Paulus — en dat geldt in het algemeen — is het kennen van Hem. We zingen in een lied: "To know Him is to love Him." Is dat niet dat lied over die vonk die genoeg is van Gods liefde? Hoe dan ook, de waarheid is in ieder geval: Hem werkelijk kennen, betekent Hem liefhebben. Hij was onwetend van Gods genade. Hij kende de wet en nog veel meer, hij was een ijveraar, maar hij was onwetend van Gods genade.⟨/p> ⟨p>Dan zegt hij in vers 14 — en waarom haal ik dit nu aan? Omdat Paulus zichzelf ook voorstelt als een prototype (dat woord gebruik ik niet zomaar, daarover straks meer): "en zeer overvloedig is de genade van onze Heer geweest." Dat staat hier trouwens niet zozeer als een perfectum ("is geweest"), maar ook hier weer die aorist zonder tijdshorizon; gewoon het feit wordt gesteld. Overweldigend is de genade. Hier staat een woord dat meer betekent dan alleen overvloedig; het is een versterking. Kijk, iets kan vol zijn, iets kan overvloeien, maar wat kan het nog meer zijn? Het is nog méér dan overvloedig, en vandaar dat het inderdaad 'overweldigend' is. Onwederstandelijk. Ik heb hier een plaatje van een tsunami geplaatst. Dat is natuurlijk op zich geen fijne gedachte of associatie, maar het is wel erg bruikbaar om te laten zien wat het betekent dat iets overweldigend is: het is niet te weerstaan. Paulus heeft niet voor de keuze gestaan. Kijk het maar na in de geschiedenis, want het is gewoon een historisch gegeven dat drie keer in het boek Handelingen wordt verhaald: hoe hij geroepen is. Paulus zegt: "Ik ben overweldigd door Gods genade." Als een tsunami. Dat was geen kwestie van "ik heb voor de Heer gekozen". Dat is terminologie die in dit verband totaal buiten de orde is. Dan word je inderdaad weggevaagd. Ik bedoel: van je ego blijft niks over. Eén ding was zo onmiskenbaar: het was Gods genade. En als je daarmee overweldigd wordt — de genade zelf is al zo groots en alomvattend — maar als een mens overweldigd wordt door die genade, dan is er geen houden aan. Dan is er geen kwestie meer van kiezen. Dan word je overtuigd, je ontvangt geloof. Dat is geweldig.⟨/p> ⟨p>Ik heb expres het woord 'onwederstandelijk' gebruikt omdat het een oud-Nederlands begrip is dat ook in de belijdenisgeschriften van de reformatorische kerken wordt gebezigd, als ik me niet vergis, wanneer het gaat over de onwederstandelijke genade Gods. Als je het mij vraagt, is die term waarschijnlijk ontleend aan deze passage. Overweldigend is de genade van onze Heer. We hebben al gezien: daar valt niks aan te verdienen, dat is juist wat genade is. We hebben gezien dat het universeel is, alles en allen omvattend. En hier zien we ook dat het overweldigend is. Dus als je Paulus vraagt: "Aan mij is de bediening gegeven van het Evangelie, het goede bericht van de genade Gods, maar Paulus, wat bedoel je daar nu mee?", dan moet je maar eens zo door zijn brieven sprokkelen. Dan kom je heel wat te weten. Dan zie je bijvoorbeeld dit: die genade van God is, zoals we in de Efeze-brief lezen, overvloeiend. De overvloeiende genade Gods. En hier zegt hij het nog sterker: overweldigend. Met recht een geweldige term. Overweldigend is de genade van onze Heer, met het geloof en de liefde die is in Christus Jezus. Die genade wordt hier wat meer gepreciseerd. Hij heeft het over het geloof dat hij kreeg. Kreeg, hè? Overweldigende genade; wat kreeg hij daarmee? Geloof en liefde. Hij werd overtuigd. Zoals hij zegt in de Romeinenbrief: de liefde van God is in onze harten uitgestort. Uitgestort, dat is een term die me ook hieraan doet denken: een stortbui. Uitgestort, overweldigd; als een tsunami is het in zijn leven gekomen. Geloof krijg je, en liefde, namelijk die in Christus Jezus is, want daarin is het allemaal verankerd. Dat is Degene die hem midden op de dag verscheen, in levenden lijve, oog in oog, oogverblindend — en dat bedoel ik ook letterlijk. Dan zegt hij erbij, want dit is de inleiding tot een statement...⟨/p> ⟨p>En dan zegt hij: "Dit is een getrouw woord", of: "betrouwbaar is het woord en alle aanneming waardig". Aanneming, dat wil zeggen: verwelkoming. Dat woord kun je welkom heten. Dat woord is het namelijk waardig.⟨/p> ⟨p>Deze uitdrukking komen we later nog een keer tegen in de Timotheüs-brief, in hoofdstuk 4 vers 9. Daar zegt hij exact hetzelfde: "Getrouw is het woord en alle aanneming waardig." Ik heb er geen moeite mee om hem zo uit het blote hoofd op te zeggen en dan vervolgens verder te gaan. Want hiertoe — dat zegt hij daar in hoofdstuk 4 vers 10 — arbeiden wij en worden wij gesmaad, omdat we onze hoop hebben gevestigd op de levende God, die een Redder is van alle mensen. Beveel en leer dit. Dat is een hoofdstuk of wat later.⟨/p> ⟨p>Hier zegt hij dit: "Het is een betrouwbaar woord, alle verwelkoming waardig." En wat is dat dan wel? Wel, dat Christus Jezus in de wereld kwam om zondaren te redden. Nu hebben we al gezien wie er in aanmerking komen voor die kwalificatie "zondaren". Dat is nogal simpel in dezen. Ik houd altijd van... ik ben een simpel mens, ik houd van simpele dingen waar geen uitzonderingen zijn. Gewoon universeel, evangelisch simpel: alle mensen zijn zondaren, en allen worden om niet gerechtvaardigd.⟨/p> ⟨p>En hier staat dat Christus Jezus in de wereld kwam om zondaren te redden. Dáárom kwam Hij. En wie zijn dat? Dat zijn alle mensen. In Johannes 3 vers 17 — vers 16 is bekend, maar vers 17 is veel onbekender: "Want God heeft Zijn Zoon niet in de wereld gezonden opdat Hij de wereld zou veroordelen, maar opdat de wereld door Hem gered zou worden." Dat was Zijn missie: om de wereld te redden. Zondaren, gewoon alle zondaren.⟨/p> ⟨p>Maar is dat echt een hoop voor alle zondaren? Ja, zegt Paulus, want onder die zondaren neem ik de eerste plaats in. Dat wil zeggen: Paulus is dus gewoon het prototype van de genade. En als ik zeg prototype, hier staat het woordje "proto". Gewoon "eerste". Hij is model. Als er hoop is voor de eerste der zondaren — ik neem het gewoon letterlijk — als er hoop is voor de eerste der zondaren, dan moet dat wel betekenen dat er hoop is voor alle zondaren.⟨/p> ⟨p>Want hij is overweldigd. Niet omdat hij iets verdiende, want hij zegt juist: "Ik ben de eerste der zondaren." Er is geen sprake van verdienen. Nee, het is overweldigende genade. En dat betekent dus: het is een gunst. De gedachte aan verdiensten is juist totaal wezensvreemd daaraan. De eerste der zondaren... Wel, als dat zo is, dan is er hoop voor alle zondaren. En vandaar ook inderdaad: het is een betrouwbaar woord en alle aanneming waardig dat God een Redder is van alle mensen. Zo logisch als wat.⟨/p> ⟨p>Je moet er een theoloog voor zijn om het niet te begrijpen. Ja, echt. Hè? Ja, precies. Die houden we erin. Ja, maar het is zo simpel, het is zo overweldigend, zo groots. En hoe is het gelukt om de genade van God, het Evangelie van de genade van dé God, te verdraaien? Dat is afschuwelijk.⟨/p> ⟨p>Zodat de wereld... Als je nu in de wereld spreekt... Ik bedoel, we leven inmiddels een beetje in een post-christelijke natie. De meeste mensen weten nauwelijks nog wat christelijke feestdagen inhouden en wat het betekent. Dat is geen beschuldiging, dat is gewoon een vaststelling. Mensen weten echt niet meer waar het over gaat. Maar als je ze spreekt over genade... Ze begrijpen het echt niet. En ze zijn er ook doof voor geworden, omdat de term zelf uitgehold is.⟨/p> ⟨p>En wat altijd van de kansel gepredikt is en wat via folders in de handen van mensen gedrukt wordt op een drukke winkelstraat, en dan heet dat "genade"... die termen komen allemaal voorbij. Maar vorige week kreeg ik nog zo'n foldertje in handen, ook weer, en het is zo'n afschuwelijke vertekening van het Evangelie. Het zijn dan gedreven mensen die dat doen, daar heb ik het niet over. Fanatiek zijn ze wel. Dat was Paulus ook, dus dat zegt helemaal niets.⟨/p> ⟨p>De vraag is: breng je inderdaad een goed bericht? En wat is een goed bericht? Nou, van Gods genade, die overweldigend is, die voor iedereen is en voor alle mensen geldt. Er is hoop! Hoop voor de eerste der zondaren, en dus is er hoop voor alle zondaren. Dat is geen menselijke conclusie; het is gewoon wat zwart-op-wit in de Schrift staat, en Paulus betuigt dat.⟨/p> ⟨p>En ik vind het geweldig. En mensen, doe daar niets van af. Want juist de kracht is gelegen in het pure. Op het moment dat je water bij de wijn doet, dan is de kracht weg; dan is de wijn limonade geworden. En dat is wat er algemeen geserveerd wordt, maar het is krachteloos. De kracht zit hem juist in het feit dat het puur is: genade. Nou ja, we hebben het over kolossale dingen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4334" title="Speel af vanaf 01:12:14">▶ 01:12:14⟨/button> ⟨span>Kolossenzen 1: de Genade Gods in de Waarheid Leren Beseffen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laten we direct naar de Kolossenbrief gaan, Kolosse 1. Dat is een prachtig gedeelte in dit verband, want het bewijst dat Paulus met het evangelie de genade Gods bedoelt. Lees maar met me mee. Ik val weer midden in een zin, maar dat doe je bij Paulus al gauw; zijn zinnen zijn vaak nogal lang.⟨/p> ⟨p>Hij spreekt over het evangelie, het goede bericht dat tot u gekomen is, dat feitelijk aanwezig is en 'present' is onder jullie. Hij zegt immers dat het in de gehele wereld vrucht draagt en opwast. Het klinkt overal. Nou ja, misschien nog sporadisch, maar in ieder geval is het niet aan plaatsen gebonden. In de gehele wereld draagt het vrucht; het is vruchtdragend en het groeit op. Zoals ook bij jullie, zegt hij, vanaf de dag dat jullie het gehoord hebben. Gods genade is een krachtige boodschap, maar het is ook een levende boodschap voor ieder die het gelooft. En wat men gelooft, dat is eenvoudigweg 'amen' zeggen. Het is niet voor iemand die er iets voor doet, maar voor iemand die het gelooft.⟨/p> ⟨p>Jullie hebben het gehoord en er werd niets gevraagd, want het is een boodschap van genade. Het is een levende boodschap, en het kenmerk van leven is dat het groeit, bloeit en vrucht draagt. Dat is precies wat het bij hen ook deed. Het gaat maar om één ding: klinkt er genade? Als er echt gunst klinkt, puur om niet, de genade van God, dan is dit de uitwerking. Dat kan niet missen. Niet omdat het moet, maar omdat het niet anders kan. Dat is werkelijk schitterend; het is allemaal gratis en voor niets.⟨/p> ⟨p>Zoals ook bij jullie, vanaf de dag dat jullie het hoorden en de genade Gods in waarheid hebben leren kennen. Hier zie je dus inderdaad dat het evangelie onder hen present was. En wat hadden ze dan gehoord? De genade Gods. Met andere woorden: het evangelie is de genade Gods. Dan zijn we weer helemaal terug bij de kern. Want hoewel de specifieke uitdrukking 'het evangelie van de genade Gods' strikt genomen maar één keer voorkomt, zie je hier zwart-op-wit dat het evangelie, het goede bericht, inderdaad niets anders is dan de boodschap van de genade Gods.⟨/p> ⟨p>Dat hadden ze vernomen 'in waarheid'. Let op: de genade Gods in waarheid. Er bestaat namelijk ook nog zoiets als een leugenachtige voorstelling van zaken. Zoals ik al diverse keren heb gezegd, wordt er veel over 'genade' gesproken wat in feite slechts schijn is. Er is een hele brief die daarover gaat, waarin Paulus verontwaardigd meteen met de deur in huis valt: Galaten 1. "Ik verbaas mij erover dat gij u zo schierlijk," zegt hij daar, "van de genade van Christus laat afbrengen tot een evangelie dat geen evangelie is" (Galaten 1:6). Kijk, dat is dus genade in schijn; nep en onecht. Het is misschien 'een beetje' genade, maar dat is onzin, want dan is het geen genade meer. Paulus is daar heel zwart-wit in. Een tussenweg bestaat niet; laat je dat nooit aanleunen en laat je niets wijsmaken.⟨/p> ⟨p>De genade Gods in waarheid wil zeggen: voor allen, overweldigend voor iedereen, niemand uitgezonderd. En dat hadden ze leren kennen. Dat 'leren kennen' is trouwens prachtig; in het Grieks staat daar het woord ⟨em>epignosis⟨/em>. Dat betekent letterlijk 'op-kennis'. Je kunt iets kennen, maar dit gaat verder: het is iets gaan beseffen. Het veronderstelt dat je het weet, maar je kunt iets weten zonder dat je het beseft of dat je het realiseert. In de ⟨em>Concordant Version⟨/em> wordt ⟨em>epignosis⟨/em> inderdaad ook met ⟨em>realisation⟨/em> vertaald; het realiseren van. In het Nederlands zeggen we dan meestal 'beseffen' of 'realiseren'. Het is gebaseerd op kennen, maar het is meer dan dat. ⟨em>Epignosis⟨/em> is het besef hebben van Gods genade. Dat is wat een gelovige doet: je beaamt het en je gaat beseffen wat de genade Gods in waarheid werkelijk inhoudt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4647" title="Speel af vanaf 01:17:27">▶ 01:17:27⟨/button> ⟨span>Efeziërs 2: in Genade Gered, Geloof Is Louter het Kanaal⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Efeze 2. Ja, want ik moet nu toch echt een beetje... niet om mijn lijstje af te krijgen, want dat gaat me never nooit lukken, maar ik wil toch wel Paulus zo maximaal mogelijk aan het woord laten. Efeze 2, want dat is nog een mooie. Een hele mooie, want daar is Paulus ook zo verschrikkelijk duidelijk. Daar houd ik van en ik hoop u ook. Want, zegt hij daar in Efeze 2 — hij gaat hier motiveren wat hij in het voorgaande gezegd heeft, maar laten we ons even beperken tot dit statement: "Want door genade — want eigenlijk staat hier: in genade — zijt gij behouden." Zijn jullie gered? Het is inderdaad meervoud. Zijn jullie gered? In genade. Maar goed, dat hoef ik nu toch niet meer uit te leggen: redding is genade. In genade.⟨/p> ⟨p>En er staat bij: "door geloof". Dat woordje 'het' kun je doorstrepen, want dat staat er niet. Door geloof. Let op: geloof is geen voorwaarde, maar een kanaal. Je wordt gered uit genade; genade is de bron, de grond. Op grond van genade, en hoe komt het tot een mens? Wel, door geloof. Niet omdat geloof een voorwaarde is, want het is niet uit onszelf. Als het een voorwaarde was, dan zou het weer geen genade zijn. Maar hoe komt die genade tot een mens? Wel door geloof, namelijk doordat je het beaamt. Dat lijkt me vrij logisch. Dat geldt voor elk bericht dat tot je komt. Hoe komt dat bericht hier in je hart? Hoe ga je het beërven? Wel, door geloof. Als het niet is toegezegd of als het niet is beaamd, dan zal dat nooit zijn werk doen in je leven. Dus geloof is het kanaal waardoor dat plaatsvindt, maar het is geen voorwaarde.⟨/p> ⟨p>Dat is heel logisch, want geloof is namelijk ook een geschenk. "Door geloof dat niet uit uzelf..." Dat wordt een beetje een technisch verhaal — ik heb dat onlangs nog in een blogje uiteengezet — maar in het Grieks blijkt grammaticaal heel duidelijk dat "dat niet uit uzelf" zowel op het behouden als op het geloof slaat. Dat blijkt uit het gebruik van mannelijk, vrouwelijk en onzijdig en de wijze waarop hij die termen gebruikt. Dat niet uit uzelf; dat wil zeggen: niets uit uzelf. Het behoud niet en het geloof evenmin. Het is niet uit jezelf. Het is een naderingsgave, een naderingsgeschenk van God. Dat woordje naderingsgeschenk laat ik nu even voor wat het is; het gaat er nu even puur om dat Hij het is die dat geeft. Het feit dat je mag zien, dat je overtuigd bent, dat is Zijn werk. Ons geloof is Zijn prestatie.⟨/p> ⟨p>Dat betekent dus dat er geen enkele roem is. Niet voor je redding, maar evenmin voor het feit dat je het gelooft. Dat is precies wat Paulus in vers 9 zegt: "Niet uit werken." Het is geen verdienste. Je hebt er niets voor betaald, je kon er niets voor doen. Het is allemaal genade. En waarom is dat? Opdat niemand roeme. Of, mocht er geroemd worden, dan is het in Hem. "Dat geen vlees voor God zou roemen", maar gelijk geschreven staat: "Wie roemt, roeme in de Heer." In Hem. Want ja, logisch: Hij redt en Hij overtuigt. Dat is Zijn prestatie.⟨/p> ⟨p>Als je het hele verhaal in dit verband wilt lezen — want Paulus gaat het in vers 10 nog wat mooier zeggen, maar dat laat ik nu even weg — het is allemaal Zijn prestatie. Dat is het woord ook alweer. Ik heb daar vandaag juist een mooi blogje over gelezen van ene Gerard Oudijn. Oh, hij zit hier in de zaal, ja. "Zijn maaksel zijn wij." Ja, dat is het woord eigenlijk: dat is Zijn prestatie. Zijn werk, Zijn kunstwerk zijn wij. Dat is allemaal Zijn prestatie. Je mag geloven, weet je wel? Ik bedoel, het is eigenlijk heel grappig, maar geen mens beroemt zich over het feit dat hij dingen ziet. Ik zie u nu en u ziet mij. Of u mij ziet zitten, weet ik niet, maar dat moet haast wel. Maar ja, we zien elkaar. Is het een prestatie dat je ziet en dat u mij hoort? Nee, dat is een gunst. Ik bedoel niet dat het een gunst is dat u mij hoort, maar dat je überhaupt kunt horen. Zo bedoel ik het: dat is een gunst. In het boek Spreuken staat het zo prachtig: "Het oog dat ziet, het oor dat hoort, beide heeft de HEERE gemaakt."⟨/p> ⟨p>Maar dat geldt geestelijk net zo. Als je geestelijk dingen mag zien, als je geestelijk dingen mag verstaan: Hij heeft je de ogen geopend. Hij heeft je de oren geopend. Hij heeft je hart geopend. Het is fijn dat je mag geloven, maar dat is allemaal Zijn prestatie. En als je dat gaat zien, dan is het ook weer genade en dan is dus alle roem aan Hem. Dat is precies waar we voor bestemd zijn: tot lof van de heerlijkheid van Zijn genade. Dat is het. Alle roem is dus volstrekt uitgesloten. Het is allemaal Zijn eer, Zijn prestatie, en daarom ook Zijn eer. Ja, en deze sla ik nu toch even over. Heel jammer, maar daar wilde ik eigenlijk mee afsluiten.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5032" title="Speel af vanaf 01:23:52">▶ 01:23:52⟨/button> ⟨span>Handelingen 13: Niet Verder Trekken, maar Blijven bij de Genade Gods⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Handelingen 13. We begonnen met Handelingen en we eindigen met Handelingen. Als u zegt: "Je hebt je broodtrommeltje toch meegenomen? Je kunt toch nog wel verder gaan?", dan zeg ik: ja, want ik heb hier zeker nog een stuk of twintig dia’s. Dus daag me niet uit! Maar het lijkt me wel een aardige om hiermee af te sluiten. Ik bedoel, we beginnen met genade. Maar moet je dan niet verder komen? Nee, zegt Paulus.⟨/p> ⟨p>En nu komen we bij Handelingen 13. Het ligt me allemaal vers in het geheugen, want in Rijnsburg ben ik bezig met een serie over het boek Handelingen en daar zijn we juist net hier voorbij. Dus toen heb ik er nog wat extra aandacht voor gevraagd en het trof mij toen ook. Je leest daar over Paulus en Barnabas in de synagoge van Antiochië, waar Paulus zijn verhaal mocht vertellen. Dat doet nu even niet ter zake, maar je leest dat Paulus hen aanmoedigde die tot hen spraken en bij hen aandrongen. Dat wil zeggen: degenen bij wie hij geloof vond en die beaamden wat hij te melden had. Hij drong bij hen aan – dat wil zeggen Paulus en Barnabas – en eigenlijk staat hier het woordje 'overreden' of 'overtuigen'. Hij noemde argumenten. Paulus preekte niet; het was geen peptalk. Nee, Paulus deed moeite om zijn punt te maken en om het onder bewijs te stellen. Gewoon de bonnetjes erbij, zodat je niet zomaar misleid kunt worden door allerhande verhalen, want dan wordt je van alles op de mouw gespeld. Er is zoveel desinformatie. Paulus overtuigde hen, hij overreedde hen met argumenten.⟨/p> ⟨p>En wat vertelde hij dan? Wat was zo belangrijk om te blijven bij de genade Gods? Waar had hij over verteld en waar had hij hen gebracht? Ja, bij de genade Gods. Daar begon het bij. Dat was het evangelie wat hem was toevertrouwd. Dat zagen we al eerder: het evangelie van de genade Gods. Dat had hij verteld. Nu krijg je heel vaak te horen: "Ja, het begint bij genade." Hoor hoe het gaat, hoe subtiel, maar ook hoe destructief: "Nu moet je wel verder komen." Weet je wat dat betekent, verder komen? Dat betekent verder van huis. Dat is geen ontwikkeling; integendeel. Je begint bij de genade Gods en de bedoeling is dat je erbij zou blijven. Om te blijven bij de genade Gods. Met andere woorden: het begint bij genade en het blijft bij genade. En niks anders.⟨/p> ⟨p>Er zijn zoveel passages die nu even door mijn gedachten schieten waarin Paulus dat zo duidelijk in zijn brieven uiteenzet. Het is alles genade. En omdat het alles genade is, zou een mens daar ook bij blijven. Dus niet zich laten meeslepen door de gedachte: "Ja, maar nu moet je verder." Welnee, amahoula. Niet verder, maar blijven bij die genade. Als die genade genoeg is om een mens te redden, om een mens blij te maken en om een mens op te voeden, dan is die genade Gods afdoende voor heel je leven. Daarin mag je roemen. Dan kijk je omhoog en dan geef je Hem de eer. Dat is wat je te melden hebt. Meer niet, maar het is meer dan voldoende. Het is overweldigend en universeel: te blijven bij de genade Gods.⟨/p> ⟨p>Waarom ik dat plaatje erbij heb? Omdat ik dan denk aan een boom. Een boom staat gewoon; die komt niet verder. Voor zover er sprake is van groei, bloei en vrucht dragen – dat is waar – is die wel gegrond in de genade. Zoals een huis gefundeerd is. Natuurlijk, daar spreek je niet over groei, maar een huis wordt ook gebouwd. Jawel, maar het is gefundeerd op één grondslag. Een boom die groeit, dat kan slechts plaatsvinden doordat zijn wortels uitgeslagen worden. Zodat hij zijn voeding onttrekt aan wat? Aan de genade Gods, die overweldigend en overvloeiend is. Blijf daarbij, dat is de boodschap.⟨/p> ⟨p>Daar wil ik het voor vanavond bij laten. Ik zie dat het tien voor tien is. Ja, tien voor tien, u ziet het. Ik zou nog naar Romeinen 6 kunnen gaan of 2 Timotheüs 1, maar dat doen we niet. De genade Gods. De volgende keer gaan we ons bezighouden met een onderwerp dat ik weer wat gewijzigd heb. Ja, ik blijf bezig; ik moet namelijk toch selecteren. Ik zou het de volgende keer hebben over 'het evangelie van jullie redding', een uitdrukking die ontleend is aan Efeze 1. Maar het wordt 'het evangelie van God en Zijn Zoon'. Waarom ik daarvoor gekozen heb, daarover de volgende keer meer. Dat is over drie weken. Zo de Heer wil en wij leven – zo ben ik opgevoed en dat lijkt me zeer ter zake. Over drie weken, dat is 28 mei. Nee, dan zou ik spreken in Bodegraven, maar dat gaat niet door. Dus mochten er mensen zijn die daarnaartoe willen: dat kan, maar dan kom je op de koffie bij Arie en Leni Doorduin. Er is geen Bijbelstudie, die valt er dus tussenuit. Wilde u nog iets? Ik dacht dat het allemaal opschuift? Nee, er schuift niks op. Er valt er gewoon één tussenuit, that's it. Het ritme is dit seizoen heel regelmatig. Goed, zullen we het hier dan bij laten?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5450" title="Speel af vanaf 01:30:50">▶ 01:30:50⟨/button> ⟨span>Afsluiting en Dankgebed⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik stel voor dat we nog zullen afsluiten met dankgebed.⟨/p> ⟨p>Hemelse Vader, we danken U dat U ons zo enorm veel reden geeft om te danken, nu we ons bezig hebben gehouden met zo’n veelheid en een overvloed aan gunst. We danken U dat we op mogen zien naar een groot God die de Schepper is van hemel en aarde, maar die ook weet wat Hij doet. U bent de God die geen fouten maakt, die Zich niet laat narekenen en Zich ook niet verantwoordt, maar Hij is goed. Allemaal hoofdletters: GOD IS GOED. En we danken U dat we zo’n God mogen kennen. U plaatst alles, U hebt alles in Uw hand en U brengt ook alles tot een goed einde. Alle eer is daarbij aan U.⟨/p> ⟨p>We danken U dat we dat vanavond ook mochten bestuderen en mochten zien in de Schriften, speciaal bij die apostel die U bestemd hebt voor de natiën: de apostel Paulus. We zijn zo enorm blij met wat hij heeft mogen bekendmaken en wat hij van U heeft geleerd. Het is zo’n rijkdom. We danken U dat we dat tot ons mogen nemen; dat we het niet alleen maar mogen weten, maar ook steeds meer mogen gaan beseffen. En we danken U dat we ook die rijkdom mogen uitdelen en mogen spreken aan ieder die het maar horen wil.⟨/p> ⟨p>Want onze God is groot en goed en heerlijk. Het is een goed bericht, het is een blijde tijding. U hebt leven en rechtvaardiging bestemd voor heel het mensdom. We danken U, Vader, uit de grond van ons hart dat dat de waarheid is en dat we daaruit mogen leven. Zo mogen we ook de leer van God, onze Redder, versieren in alles, in elk detail van ons bestaan, dag in, dag uit, tot lof en eer van de heerlijkheid van Uw genade.⟨/p> ⟨p>Amen.⟨/p>