⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie: het Evangelie van Paulus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Heel hartelijk dank voor deze mooie intro, dat maakt ook al blij. Vanavond wil ik u inderdaad bepalen bij dit thema: het Evangelie van mij. Ik heb er tussen haakjes bij geschreven 'Paulus', want u moet vooral niet denken dat het daarbij gaat om het evangelie van André Piet.⟨/p> ⟨p>Het punt is namelijk dat we nu een aantal avonden wijden aan uitdrukkingen die in de Bijbel gebezigd worden, waarbij iedere keer begonnen wordt met 'het evangelie van'. Er is een hele rits aan uitdrukkingen en frases die daarvoor worden gebruikt. Met uitzondering van de eerste avond, die alleen maar een introducerend karakter had om wat te vertellen over het evangelie en wat het werkwoord evangeliseren precies inhoudt, zijn alle andere avonden die op het programma staan gewijd aan die uitdrukking 'het evangelie van'.⟨/p> ⟨p>Het zou kunnen zijn dat u hier om misleidende redenen naartoe gekomen bent, want ik had eerder op mijn website, en trouwens als ik me niet vergis de vorige keer ook aangekondigd, dat ik het vanavond zou hebben over het evangelie van de voorhuid en het evangelie van de besnijdenis, en dan de navolgende avond over het evangelie van Paulus. Om didactische redenen leek het me echter verstandiger om het bij nader inzien toch om te gooien. Vanavond ga ik het met name hebben over Galaten 1 en de volgende keer over Galaten 2. Dat is een wat logischer volgorde, vandaar dus die wijziging.⟨/p> ⟨p>Met excuses voor het geval u alleen bent gekomen om juist daar wat over te horen. Nou ja, u kunt nog weg... Maar de oude deur zit op slot. Het lijkt wel het IJzeren Gordijn; ik wil maar zeggen: je kunt er niet meer uit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="124" title="Speel af vanaf 02:04">▶ 02:04⟨/button> ⟨span>Terugblik: het Evangelie van het Koninkrijk⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wellicht is het nog nuttig om de voorgaande avond nog even in herinnering te roepen. We hadden het de eerste avond over het evangelie en over wat evangeliseren is, en ook over wat elk evangelie in de Schrift gemeenschappelijk heeft: namelijk de opstanding van Jezus Christus. Over welke blijde boodschap je het ook hebt, over welke goede tijdingen je het ook hebt, altijd is dat het centrale punt. We zullen dat trouwens straks ook nog wel even zien en wellicht dat ik u daar nog even aan herinner.⟨/p> ⟨p>De voorgaande avond — dat was de tweede avond dus — hebben we het gehad over het evangelie van het koninkrijk. Het leek me heel logisch om daar ook mee te beginnen in deze serie over "het evangelie van...". Waarom? Omdat het Nieuwe Testament daar ook gewoon mee aanvangt. Als je de evangeliën leest, dan is het telkens zo dat — en we hebben heel wat voorkomens zo met elkaar bestudeerd en onderzocht — Jezus inderdaad het evangelie, het goede bericht, aan Israël bracht. Namelijk dat het beloofde koninkrijk inmiddels nabijgekomen is. Dat zou aan Israël worden geopenbaard, maar ook via Israël wereldwijd gevestigd worden.⟨/p> ⟨p>Dat koninkrijk dat op aarde gevestigd zal worden, zal gevestigd worden via Israël. Om de heel simpele reden dat in Jeruzalem de troon zal staan. Jeruzalem zal de hoofdstad zijn van het koninkrijk en de dynastie, het koningshuis van David, zal daarbij hersteld en gerestaureerd worden. De beloofde zoon van David zal daar als enige rechthebber de claim leggen en ook daadwerkelijk niet alleen in en over Israël, maar ook over heel de volkerenwereld regeren, zodat het volk van Israël in dit evangelie een centrale rol speelt. Het is namelijk via dat volk dat dit evangelie ook gepredikt en gerealiseerd wordt.⟨/p> ⟨p>En dat staat daarom ook erg in contrast met het onderwerp voor vanavond. Want wat we vanavond zullen zien, is dat Israël in deze periode, inmiddels al tweeduizend jaar, terzijde staat en dat God de natiën bezoekt. Dat Israël in ongeloof verkeert, heeft natuurlijk allemaal met Gods plan te maken — daar niet van — maar niettemin is Israël nu tijdelijk uitgerangeerd en is het evangelie naar de natiën gegaan. Nou, dat is dus waar we het vanavond over hebben: het evangelie van mij.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="304" title="Speel af vanaf 05:04">▶ 05:04⟨/button> ⟨span>Israëls Verwerping en de Unieke Roeping van Paulus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat wil zeggen: het evangelie van Paulus. Die uitdrukking komt trouwens zelf maar een paar keer voor in de Bijbel: in Romeinen 2, in het slot van Romeinen 16 vers 25 – daarover straks meer – en ook in 2 Timotheüs 2 vers 8. Die eerste en die laatste voorkoming zullen vanavond misschien niet eens ter sprake komen; dat hangt er nog een beetje vanaf hoe het uitkomt met de tijd.⟨/p> ⟨p>Maar één ding moet duidelijk zijn: de uitdrukking verwijst naar de apostel die geheel apart geroepen werd. Als we het hebben over "het evangelie van mij", dan gaat het over het evangelie van Paulus. Het verwijst naar hem die als apostel geroepen werd op een heel bijzonder tijdstip en op een bijzondere locatie: buiten het land. Het wordt beschreven in Handelingen 9. Dat was nadat het evangelie van het koninkrijk, waar we het de vorige avond over hadden, officieel was afgewezen.⟨/p> ⟨p>Wat bedoel ik met officieel? Dan bedoel ik niet alleen maar de grote meute van het Joodse volk. Nee, ik bedoel ook de Joodse overheid, de Joodse raad, het Sanhedrin. De regering van Israël had het afgewezen. Ik verwijs daarbij naar Handelingen 7. Eigenlijk had dat zich al afgetekend; dat het Sanhedrin er helemaal niets van moest hebben. Stefanus was in dit geval de kroongetuige – dat is een beetje een woordspeling als ik het zo zeg, want Stefanus betekent namelijk "kroon". Hij was de kroongetuige die werd gestenigd door het Sanhedrin. Daarmee bevestigde de Joodse overheid feitelijk wat ze een aantal jaren eerder had gedaan door Jezus van Nazareth te kruisigen. Door nu Stefanus te stenigen, bevestigden ze dat de kruisiging voor hen geen fout was en dat ze echt willens en wetens afstand deden van die Jezus van Nazareth.⟨/p> ⟨p>Pas daarna wordt Paulus geroepen. Trouwens, het is nog veel bijzonderder dan wat ik nu zeg. Want juist bij deze gelegenheid, de steniging van Stefanus, wordt de naam van Saulus voor het eerst vermeld. Hij stemde daar namelijk van harte mee in en hij was toen ook degene die de mantels bewaarde. Over wat daar typologisch achter zit, wil ik het nu niet hebben, maar hij bewaarde de mantels van degenen die daarin actief waren en stemde van harte in met deze steniging.⟨/p> ⟨p>Twee hoofdstukken later, in Handelingen 9, wordt hij daadwerkelijk geroepen buiten het land. Juist deze man, die de meest hartstochtelijke vervolger was van de Ecclesia en daarmee ook van de naam van de Messias, wordt geroepen. De eerste der zondaren. Waarom? Omdat God juist in hem Zijn genade zou tentoonstellen. Daarmee heb ik eigenlijk de toon al aangegeven voor waar we het vanavond over gaan hebben: het evangelie van Paulus. Ik wil u eerst meenemen naar Romeinen 16.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="538" title="Speel af vanaf 08:58">▶ 08:58⟨/button> ⟨span>Romeinen 16: Mijn Evangelie als Tussenzin (pauze)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Waarom noem ik dit? Omdat in het slot van de Romeinenbrief die uitdrukking ook echt daadwerkelijk wordt toegelicht. We praten over Romeinen 16 vers 25, waar Paulus zijn brief afsluit. Hij zegt: "Hem nu, die bij machte is u te versterken" — of letterlijk staat er: standvastig te maken. En dan volgt er een tussenzin, want deze zin loopt vervolgens pas in vers 27 verder. U ziet dat trouwens ook in de vertalingen; er volgt nu een haakje, dat wil zeggen: een lange tussenzin. Ik zal het zo even weergeven, dat is nog wat duidelijker. Je krijgt dus dit: "Hem nu, die bij machte is u te versterken..." en dan laten we het gedeelte tussen haakjes even weg en lezen we verder in vers 27: "Hem, de alleen wijze God, zij door Jezus Christus de heerlijkheid tot in de aeonen! Amen."⟨/p> ⟨p>Dit is het echte slot. En hier tussen de haakjes staat iets; hij gaat hier wat vertellen over "mijn evangelie", maar dat doet hij in een tussenzin. Terwijl ik het opper moet ik mijn woorden meteen weer inslikken, want zo is het natuurlijk niet; dit is immers geen eigen verdienste van Paulus. Ik wilde namelijk dit zeggen: Paulus zou hier een literatuurprijs voor moeten krijgen. Dit is namelijk zo geweldig gestileerd! De boodschap van hem, "mijn evangelie", is namelijk zelf een onderbreking. Trouwens, Paulus’ naam verwijst zelfs naar een onderbreking, want zijn naam verwijst naar een pauze. Ons woord "pauze" komt uit het Grieks. "Pauo" betekent stoppen, dikwijls ook in de zin van onderbreken, en daar is de naam Paulus ook van afgeleid. Er is veel meer over te zeggen, ook vanuit Latijnse achtergronden, maar vanuit het Grieks is dit de betekenis: Paulus verwijst naar een pauze.⟨/p> ⟨p>Waarom is dat zo? Dat is niet zo moeilijk. Op andere donderdagen geef ik studies in Rijnsburg en daar behandel ik het boek Handelingen; daar hebben we er recentelijk nog uitgebreid bij stilgestaan. Je leest in Handelingen 13 dat er voor het eerst sprake is van de naam Paulus. Wanneer is dat? Dat is op het moment dat hij voor het eerst naar de natiën gaat. Er staat: "Saulus, anders gezegd Paulus", en vanaf dat moment krijgt hij consequent de naam Paulus. De naam Paulus heeft te maken met zijn bediening onder de natiën. Het is ook bij die gelegenheid dat de Joodse tovenaar, die valse profeet Elymas, Paulus tegenwerkte en vervolgens blind werd gemaakt. Hij wordt gestopt; daar wordt in het Grieks ook dat woordje "pauo" gebruikt. Die Elymas wordt gestopt; voor een tijd lang zou hij blind zijn. Niet voor altijd, nee, voor een tijd. Dus Paulus gaat naar de natiën en die Jood die hem tegenwerkt, wordt voor een periode blind gemaakt. Een onderbreking dus.⟨/p> ⟨p>Dat loopt perfect parallel met de geschiedenis van Israël. De boodschap ging eerst naar Israël, maar Israël wijst de boodschap af. Vervolgens gaat het door Israëls val tijdelijk naar de natiën, om vervolgens weer de draad op te pakken met het volk. Dat betekent dus dat in deze tijd, in die tijd van onderbreking, het evangelie van Paulus verteld wordt. Ik kom daar straks uiteraard nog op terug, want het is het grote onderwerp van deze avond en een van de belangrijkste thema's voor het verstaan van wie Paulus is en wat zijn boodschap is. Dit is buitengewoon cruciaal.⟨/p> ⟨p>Wat ik in dit verband zo geweldig vind, en u ziet het hier prachtig uitgebeeld, is dat dit een tussenzin is. In die tussenzin — in die parenthese, zoals dat met een duur woord heet, een intermezzo of onderbreking — wordt het naar voren gebracht. Paulus onderbreekt zijn zin, zet die zin vervolgens voort, en het is eigenlijk één grote lofprijzing aan de alleen wijze God, aan wie de heerlijkheid zij in de aeonen. Welnu, in die onderbreking staat centraal wat daar geëtaleerd wordt: daarin vertelt Paulus wat "mijn evangelie" is. Literair is dat zo geweldig; er wordt hiermee uitdrukking gegeven aan wat de inhoud precies is. Daarom zei ik dat aan iemand die zulke dingen optekent een literatuurprijs zou moeten worden toegekend. Maar u begrijpt dat dit niet de eigenlijke gedachte is, want dit is geïnspireerd.⟨/p> ⟨p>Er zijn trouwens meer voorbeelden te geven waarbij Paulus in een tussenzin juist die verborgenheid uiteenzet. Voor de gravers onder u: Efeze 3 is misschien wel het hoofdstuk bij uitstek waarin Paulus uiteenzet wat de verborgenheid is. Ik zal u dit vertellen: Efeze 3 is een tussenzin, althans voor het grootste gedeelte. En in die tussenzin zet hij uiteen wat de verborgenheid is. Dat is weer precies dezelfde gedachte.⟨/p> ⟨p>Ik ga verder. "Hem nu, die bij machte is u te versterken..." en dan volgt dus die tussenzin, die onderbreking: "naar mijn evangelie". Dat verwijst naar wat hem als geheim is geopenbaard, want dat zal vervolgens ook in de rest van deze woorden en zinsdelen worden uiteengezet. "Naar mijn evangelie." Het heeft dus specifiek te maken met wat aan hem is toevertrouwd. Vandaar ook dat hij zegt: "mijn evangelie". Niet dat van anderen, nee, het is aan mij geopenbaard en mij bekendgemaakt. En "de prediking", zegt hij, de proclamatie, de heraut-boodschap — dat is eigenlijk wat het is — de prediking van Jezus Christus. Jezus, die de Messias is. Heel dikwijls schrijft Paulus ook "Christus Jezus", maar hier zegt hij: de heraut-boodschap van Jezus Christus "naar de openbaring". "Naar" betekent in overeenstemming met de onthulling van een geheim. Hier ziet u dus dat evangelie van mij, van Paulus.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1015" title="Speel af vanaf 16:55">▶ 16:55⟨/button> ⟨span>Het Geheim Dat in Aionische Tijden Verzwegen Was⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat is, hoezo "mijn evangelie"? Wel, hem is een geheim onthuld, bekendgemaakt, geopenbaard. De onthulling van een geheim. En dan zegt hij vervolgens: "eeuwenlang". Ja, dat staat er in onze vertalingen dan, maar letterlijk staat er: aeonische tijden. Zo’n uitdrukking zet een hele klassieke theologie – dat klinkt misschien wat erg aangedikt, maar dat is denk ik echt niet het geval – zo’n uitdrukking als aeonische tijden zet een hele theologie op zijn kop.⟨/p> ⟨p>Want uit zo’n uitdrukking blijkt dus dat... Kijk, men spreekt in de klassieke theologie over tijd en eeuwigheid als twee dingen die niets met elkaar te maken hebben. En Paulus spreekt doodleuk – en dat doet hij trouwens drie keer hoor, deze uitdrukking vinden we in de brieven drie keer zelfs – over aeonische tijden, "eeuwige tijden". Men zegt: een aeon, dat duurt eindeloos. Maar Paulus zegt: aeonische tijden. Een aeonische tijd is een tijd van een aeon, en die wordt weer opgevolgd door een andere aeonische tijd. De uitdrukking is zoveelzeggend en elders, in 2 Timotheüs, lees je zelfs over "vóór-aeonische tijden". Dat betekent dus dat die tijden van de aeonen een aanvang hebben gehad, want er was zelfs iets vóór. En ze volgen elkaar op.⟨/p> ⟨p>Hier zegt hij dat hem een geheim is geopenbaard, en vandaar dus "mijn evangelie". In aeonische tijden, in de tijden der eeuwen zo u wilt, de wereldtijden die voorafgegaan waren, was dat verzwegen. Er was niet over gesproken; met andere woorden: het was verborgen. Deze waarheid trouwens, dat het verzwegen is en niet geopenbaard in vroegere tijden, staat niet alleen hier. U kunt dat ook lezen in Kolossensen 1 en hij zegt het in Efeziërs 3, waar ik zojuist al even op wees. Dat zijn allemaal dezelfde gedachten: in vroegere geslachten is dat niet geopenbaard, maar het is aan hem als een geheim geopenbaard.⟨/p> ⟨p>Dus we praten over iets gigantisch: wat altijd verzwegen was, waar nooit over gesproken was en wat verborgen was, dat is aan één iemand geopenbaard. Vandaar dat Paulus zegt: "Het is mijn evangelie". En waarmee heeft dat te maken? Nou, laten we nog even verder lezen: "...maar thans geopenbaard en door profetische schriften, volgens bevel van de eeuwige God..." Nou ja, enzovoort. Maar laten we eventjes bij dit zinsdeel blijven en er met de loep naar kijken. Het was dus aeonische tijden verzwegen, maar het is nu, thans, nu echter geopenbaard. Nu wordt het geopenbaard.⟨/p> ⟨p>Hoe? Je krijgt wat kromme woorden als je naar de interlineair kijkt; dan zie je soms woorden die je natuurlijk niet echt in een vlotte vertaling kunt verwerken, dat begrijp ik ook wel. Maar ze werpen wel heel veel licht op hoe het er precies staat. Het betekent eigenlijk, als u ook kijkt naar "geopenbaarmaakt-wordende"... Dat wil zeggen: het is bezig. Toen Paulus dit schreef, was het bezig geopenbaard te worden. Hoe? Wel, door profetische schriften. En bij profetische schriften hebben we het inderdaad over Paulus' evangelie, en dat is waar Paulus nu juist mee bezig was. Toen hij deze Romeinenbrief optekende, was dat zo'n profetisch schrift.⟨/p> ⟨p>Godsspraak. Een profeet is de mond van God. Wel, Paulus was met recht ook de mond van God. Al aeonenlang waren de dingen die hij nu door profetische schriften optekende, en zo dus ook openbaar maakte, verzwegen. Nooit was daarover gesproken. En er staat bij: "volgens bevel", of overeenkomstig een uitdrukkelijk bevel. Dat is het woord dat gebruikt wordt in het Grieks. Een woord dat betekent: met grote kracht. Het is niet vrijblijvend. Nee, de aeonische God... Hier weer hetzelfde begrip. Sorry? De "oogje"? Ja, oh ja. Dat moet ik inderdaad weer te vluchtig gedaan hebben. Daar had ik even de... nee, dat heeft hier geen zin. De tekstcontrole, hoe noemen ze dat? Even de spellingscontrole eroverheen laten gaan, ja.⟨/p> ⟨p>Maar goed, de aeonische God. Oftewel, dat is de God der aeonen, Degene die de aeonen maakt en plaatst. Prachtige term! Nou, die aeonische God... In de voorgaande zin was er sprake van aeonische tijden, nu is er sprake van de aeonische God, de God van de aeonen. Wel, Die beveelt nu uitdrukkelijk: zo moet het gebeuren. Alleen al die uitdrukking geeft aan dat hier een enorme kracht en autoriteit in doorklinkt. Wat Paulus vertelt en optekent en zo dus openbaar maakt, is niet vrijblijvend. Zo moest het naar het uitdrukkelijke bevel van de aeonische God.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1404" title="Speel af vanaf 23:24">▶ 23:24⟨/button> ⟨span>Tot in Gehoorzaamheid van Geloof⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan staat er: "tot bewerking van gehoorzaamheid des geloofs". Eigenlijk staat er gewoon: "tot in gehoorzaamheid van geloof". En als u de Romeinenbrief een beetje kent, dan weet u: hé, die uitdrukking kwam ook al eerder voor. Sterker nog, die werd al aan het begin van de brief genoemd: gehoorzaamheid van geloof. In een soortgelijk verband trouwens.⟨/p> ⟨p>Die uitdrukking heeft te maken met twee dingen. Ten eerste met gehoor geven — gehoorzaamheid is gehoor geven aan — en ten tweede met geloof. In de hele Romeinenbrief staat geloof tegenover werken. Het is óf geloof óf het is werk. Dat is een prachtig voorbeeld en Paulus wijdt er in de Romeinenbrief een heel hoofdstuk aan, Romeinen 4, over Abraham. Abraham kreeg ook een woord van God, een belofte. Hij kreeg geen opdracht, want bij een opdracht hoort een "opdrachtwerkje". Nee, hij kreeg een belofte.⟨/p> ⟨p>U weet wel, toen hij naar de sterrenhemel mocht kijken en die woorden te horen kreeg. De kinderloze Abraham, met een onvruchtbare vrouw. De leeftijd zat ook al niet erg mee, om het zo maar te zeggen. Later werd het naar de mens gesproken zelfs volstrekt onmogelijk, maar dan begint God altijd. Tegen die Abraham wordt dan gezegd: "Zo zal jouw nageslacht zijn." En dan staat er: "En Abraham geloofde God." Hij gaf gehoor aan wat God zei en hij beaamde het. Het werd hem tot gerechtigheid gerekend. Abraham was een rechtvaardige. Waarom? Omdat hij iets deed? Nee. Omdat hij iets kon doen? Nee, dat kon hij ook al niet. Want dat wat hem beloofd werd, had hij in ieder geval niet kunnen uitwerken.⟨/p> ⟨p>Dat ligt namelijk volledig buiten het vermogen van de mens. Hij was verstorven, staat er, naar wat zijn eigen potentie betreft — en dat bedoel ik dubbelzinnig. Hij was verstorven, en het was God die beloofde: "Zo zal jouw nageslacht zijn." Dat kon hij niet bewerken. Dat was een belofte. En Abraham gaf gehoor; hij geloofde wat God zei. Nou, dat is gehoorzaamheid van geloof. Dat is gehoor geven aan wat God belooft.⟨/p> ⟨p>Als je trouwens zo naar de wet luistert, dan wordt het één grote belofte. Ik vind dat altijd een prachtig onderwerp. Al die woorden: "Gij zult...", die onder het oude verbond een drukkende last zijn. Gij zult, gij zult niet. "Gij zult de Heer uw God liefhebben." Als je met oren van geloof luistert, is dat geen last meer. Integendeel, het is een belofte: "Je zult de Heer je God liefhebben." Dan is de vraag niet meer: "Heer, hoe moet ik dat doen?" Nee, het is een belofte: "Dan ga ik dat doen." Het is de belofte: "Jij zult de Heer je God liefhebben." En de vraag is dan eigenlijk: wanneer? Nou, het antwoord is: als je Mij gelooft. Als je Mij gewoon op Mijn woord neemt.⟨/p> ⟨p>"Gij zult heilig zijn." Dat betekent niet: "Je moet heilig zijn." Met oren van geloof betekent dat niet "je moet", maar het is de belofte: "Je zult heilig zijn." Nou, dat is gehoorzaamheid van geloof. En dat is wat Paulus dus bekendmaakt. Of liever gezegd: het is niet wat Paulus bewerkt, maar wat hij bekendmaakt. Tot in gehoorzaamheid van geloof wordt dat bekendgemaakt.⟨/p> ⟨p>Het is namelijk een mededeling: God belooft, God doet. Vandaag vraagt God niets aan de mens; Hij zegt toe, Hij belooft. En degene die daar oren voor heeft, die wordt niet religieus. Nee, die wordt met recht blij gemaakt, want je krijgt een goed bericht te horen. Een blijde tijding die niets van de mens vraagt, maar waarin God zegt: "Dat ben Ik en dat ga Ik doen." En dus, wat blijft er over? Dan ga je danken. En van danken word je heel erg blij — maar dat wist u al, hè? En dat wordt nu bekendgemaakt onder alle natiën. Tot in de natiën. Al de natiën.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1683" title="Speel af vanaf 28:03">▶ 28:03⟨/button> ⟨span>Romeinen 11: Israëls Val Is Rijkdom voor de Natiën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dit heeft ook weer alles te maken met die roeping van Paulus. We vinden de uitdrukking 'apostel der natiën' terug in Romeinen 11. Ik wil daar nog even naartoe gaan. Het is een zijpaadje, maar voor het begrijpen van het verhaal waar ik het over heb, is dit toch van belang. Eigenlijk wil ik voor elke stap die ik in mijn betoog zet, 'bonnetjes' geven. Ik wil u laten zien dat er geen dingen zijn die ik zelf bedenk; het staat er gewoon geschreven. Dat is van groot belang, zodat u zich thuis niet hoeft af te vragen wat André Piet daar eigenlijk over zei. Want dat is volstrekt oninteressant. Ik ben niets anders dan de boodschappenjongen; ik ben een doorgeefluik en vertel u gewoon wat er staat geschreven. De naam van André Piet kunt u vervolgens weer helemaal vergeten. Het enige wat interessant is: wat staat er nu eigenlijk? Daarom wil ik al die dingen laten zien en daar verwijs ik naar.⟨/p> ⟨p>In Romeinen 11 staat dat door hun misstap — en dan gaat het over Israël, lees het maar na — het heil, de redding, tot de natiën is gekomen. Paulus vraagt vervolgens: 'Betekent nu hun val rijkdom voor de wereld?' Dat is het namelijk. Israël beging een misstap door de Messias te verwerpen, één en andermaal. Niet alleen bij de kruisiging, maar ook in het boek Handelingen door die keuze te bevestigen en door ook de opgestane Messias te verwerpen en niet te geloven. Dat is hun val. Maar betekent nu hun val rijkdom voor de wereld? Want daardoor ging de boodschap van Paulus vervolgens wereldwijd. En als hun tekort rijkdom is voor de natiën, hoeveel te meer hun volheid! Dat wil zeggen: als Israëls val in de tegenwoordige tijd al zo'n geweldige rijkdom is voor de natiën, wat zal het dan zijn als Israëls tekort wordt opgeheven en tot volheid komt? Paulus zegt later in ditzelfde hoofdstuk dat dit niets anders zal zijn dan leven uit de doden. Dan moet het voor Israël ook Pasen worden; dan zal het volk ook op de derde dag opstaan uit de doden en herleven. Denk maar aan de profetie over de dorre doodsbeenderen.⟨/p> ⟨p>In vers 13 zegt Paulus: 'Ik spreek tot u, natiën, juist omdat ik apostel der natiën ben.' Hoe is Paulus apostel van de natiën geworden? Hoe kwam hij aan zijn naam? We hebben het al gezien: dat was in Handelingen 13. Hier trouwens ook weer hoofdstuk 13, maar dat is toevallig. Hij was ook de dertiende apostel, maar goed, dat is een beetje associatief denken. In elk geval werd Paulus de apostel der natiën juist door Israëls val en doordat de boodschap naar de natiën ging. Hij zegt ook: 'Want indien hun verwerping de verzoening der wereld is...' Nu gaat de boodschap van de verzoening der wereld wereldwijd, dat wil zeggen: het wordt onder de natiën gebracht. De boodschap van de verzoening der wereld is karakteristiek voor deze periode, voor deze pauze, voor deze onderbreking in de heilshistorie. Wat wordt er verteld? Israël is gevallen, jazeker, maar God pakt straks de draad met het volk weer op. In deze tussentijd is de boodschap rijkdom voor de natiën en de verzoening der wereld.⟨/p> ⟨p>Ik weet het: het volk dat geacht wordt de spreekbuis van God te zijn en alom die reputatie heeft, heeft juist die boodschap verketterd. Aan de verzoening der wereld worden etiketten opgeplakt en dat worden grote vloeken genoemd. Gisteren las ik nog een artikel in een gerenommeerd christelijk blad waarin over alverzoening werd geschreven alsof dat verschrikkelijk is — vloeken in de kerk. Terwijl de verzoening der wereld nu juist het grote onderwerp is van 'mijn evangelie'. Dat is juist wat Paulus vertelt: God verzoent de wereld. Indien hun verwerping de verzoening der wereld is, wat zal straks hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden? Israëls herstel is inderdaad niets anders dan leven uit de doden.⟨/p> ⟨p>Ik lees nog even verder in Romeinen 11. Paulus zegt: 'Broeders, opdat gij niet eigenwijs zoudt zijn...' De natiën hoeven zich niets te verbeelden; hij richt zich tot hen en waarschuwt dat ze zich niet moeten verheffen tegenover Israël. 'Ik wil u niet onkundig laten van dit geheimenis.' Heb je het weer: aan Paulus is een geheim bekendgemaakt, en dat is juist 'mijn evangelie'. Een gedeeltelijke verharding is over Israël gekomen. Er zijn namelijk nog wel degelijk Israëlieten die wel geloven — Paulus was er zelf één van — maar die verharding over Israël heeft een 'totdat'. Namelijk totdat de volheid der natiën binnengaat. Ook de natiën komen tot volheid. Als die boodschap onder de natiën compleet is geworden, als de natiën compleet zijn geworden en het werk dat God vandaag verricht zijn volheid heeft bereikt, wel dan — en ook op die wijze, aldus — zal gans Israël behouden worden. Dat wil zeggen: heel het volk, gelijk geschreven staat: 'De Verlosser zal uit Sion komen en Hij zal de goddeloosheden van Jakob afwenden.'⟨/p> ⟨p>Dat is wat er gaat gebeuren; dat is het volgende programmapunt. Vandaag leven we dus nog steeds in die onderbreking, in die pauze, in de tijd dat de boodschap naar de natiën gaat vanwege Israëls val. Let even op: in de dagen van het koninkrijk gaat de boodschap en het heil ook naar de natiën, maar niet door Israëls val, maar juist door Israëls herstel. Straks wordt Israël hersteld en in dat herstel delen de natiën. Nu is het precies omgekeerd: nu is Israël gevallen en verkeert het in ongeloof; het staat terzijde en juist daarom gaat het evangelie uit. Een boodschap die altijd verzwegen is, een hele unieke boodschap voor een onderbreking die voorheen ook niet geprofeteerd was, wordt nu bekendgemaakt en verteld. Dat staat allemaal opgetekend in de profetische schriften. Daarom zijn de brieven van Paulus zo buitengewoon belangrijk; dat is namelijk onderwijs voor ons vandaag. Heel de Schrift is van God gegeven, van groot belang en volledig geïnspireerd. Diezelfde apostel Paulus zegt ook dat heel de Schrift nuttig voor ons is, dus ik probeer hiermee helemaal niet te zeggen dat de rest van de Schrift niet interessant zou zijn. Maar het onderwijs voor ons vandaag, dat zijn de profetische schriften die Paulus heeft opgetekend, waarin hij 'mijn evangelie' — het geheim van deze tussenperiode — bekendmaakt, uitlegt, toelicht en uiteenzet. Het moet verteld worden, want het is een goed bericht.⟨/p> ⟨p>Dan wil ik nu met u meegaan naar Galaten 1.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2226" title="Speel af vanaf 37:06">▶ 37:06⟨/button> ⟨span>Galaten 1: een Afgevaardigde, Niet van Mensen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want ik heb me afgevraagd hoe ik dat verder nog zou kunnen uiteenzetten over dat evangelie van Paulus. En ik zei al: er zijn nog twee andere teksten waarin hij die uitdrukking bezigt. Misschien dat we daar nog op komen, zoals gezegd, maar ik wil u eerst meenemen naar Galaten 1, omdat er geen hoofdstuk is waarin hij zo duidelijk aangeeft waarom die boodschap van hem — dat evangelie dat hij onder de natiën predikt — zo uniek is en wat de oorsprong daarvan is. Dan heeft hij het over zijn apostelschap, dan heeft hij het over zijn evangelie en dan heeft hij het ook over zijn bediening. Ik zal het u straks ook in drie passages in dit ene hoofdstuk laten zien.⟨/p> ⟨p>Maar laten we eerst eens naar Galaten 1 vers 1 gaan. Als Paulus binnenkomt, heeft hij een ernstige boodschap aan die Galaten. Waarom ernstig? Wel, ze waren van het goede bericht afgeweken. Ze waren van geloof verzeild geraakt in werken en dan wordt Paulus furieus. Maar daar zullen we het trouwens vanavond niet over hebben, want dat is niet het algemene thema van deze avonden en ook niet van dit specifieke onderwerp. Laten we eens kijken naar vers 1. Hij begint dus met zijn naam, wat meteen alweer herinnert aan zijn unieke bediening voor de natiën, want dat is waar de naam Paulus aan refereert.⟨/p> ⟨p>Die Paulus zegt: "Paulus, een afgevaardigde, een apostel." Kijk, het woordje 'apostel' is bij ons gewoon een term die op zichzelf staat. De meeste mensen weten eigenlijk helemaal niet wat het betekent. Het is een Grieks woord, maar als je zegt 'een apostel', dan roept dat geen vraag op. Maar op het moment dat ik zeg: "Hij is een afgevaardigde", dan is dat een woord waarin informatie weggelaten wordt. Want als ik zeg 'afgevaardigd', dan stel je meteen de vraag: "Van wie?" Toch? Als je zegt 'afgevaardigd', dan suggereert dat dat je afgevaardigd bent door iets of iemand. Bij het woordje 'apostel' denkt niemand daaraan; dat is een op zichzelf staand woord geworden, zodat we daarmee de echte betekenis van dat woord zijn kwijtgeraakt. Het is een Grieks woord, maar we hebben het overgezet in het Nederlands. Heb ik geen moeite mee, maar weet wel wat het betekent. Daarom houd ik ervan om het gewoon in het Nederlands te zeggen: Paulus zegt 'afgevaardigd'.⟨/p> ⟨p>En dan zegt hij trouwens ook meteen van wie niet. Dat is heel mooi, die structuur. Ik zal het straks aan het eind van de avond nog eens op een rijtje zetten, want dan zie je ook weer in Galaten 1 dat hij dat zo perfect doet. Heel mooi, ook weer zo prachtig gestileerd. Hij zegt dan: "niet...", "ook niet...", "maar...". Iedere keer die structuur van niet, ook niet en dan vervolgens maar. En dat doet hij in verband met zijn apostelschap, in verband met het evangelie dat hij vertelt en in verband met de bediening die hij gekregen heeft.⟨/p> ⟨p>Enfin, even terug naar Galaten 1 vers 1: "Paulus, een afgevaardigde, niet van mensen..." Of: geen afgevaardigde van mensen. En als we even verder lezen, dan zit daar nog iets achter. Hij zegt hier in het algemeen "niet van mensen", maar als we later in hoofdstuk 1 verder lezen — dat wordt na de pauze — dan lees je: hij is geen afgevaardigde van Jeruzalem, van de twaalf. Nee, helemaal niet. Eigenlijk is wat hij in Galaten 1 en 2 uiteenzet: hij heeft wat zijn apostelschap betreft en zijn evangelie betreft niets met Jeruzalem te maken. Hij heeft dat niet van de twaalf gekregen. Hij is geen afgevaardigde van mensen, ook niet door een mens tot afgevaardigde gemaakt. Hij is niet door een menselijke instantie van welke aard dan ook aangesteld.⟨/p> ⟨p>Later lees je — daar zullen we het trouwens de volgende keer over hebben als we Galaten 2 behandelen — dat hij het heeft over de apostelen in Jeruzalem. Hij zegt: "Wat ze vroeger geweest mogen zijn, dat doet er voor mij niet toe; God ziet de persoon van de mens niet aan." Hij heeft het over mensen die hun opleiding hebben genoten aan de voeten van Jezus hier op aarde. Maar Paulus' onderwijs, Paulus' evangelie, is van een hoger niveau. En ik bedoel dat zo letterlijk als ik het nu zeg: hij heeft het namelijk van een veel hogere instantie gekregen. Niet van een menselijke instantie, maar door Jezus Christus. Hij is geen apostel van mensen, hij is ook niet een apostel door een mens, maar door Jezus Christus. Dus niet door een mens, maar door de Mens, de Mens Jezus Christus. U weet, er is één God — nou ja, ik zeg: u weet het, maar heel veel mensen weten het niet hoor. Maar wij wel. Er is één God en één middelaar tussen God en mensen: de Mens Christus Jezus, die Zich gegeven heeft tot een losprijs voor allen. Dat weet ook niet iedereen, maar goed, daarom is bijbelstudies geven nog steeds niet overbodig.⟨/p> ⟨p>Eigenlijk vind ik het prachtig als je, zodra je bezig bent met de Schrift en het nauwkeurig leest, de ene na de andere ontdekking doet. Zo staat dat er! Dat is me nooit verteld. Het wordt nooit verteld; het wordt altijd met een voorbehoud gebracht. En áls het verteld wordt, wordt het verketterd. Maar: "Ik ben geen apostel van mensen, ik ben ook niet door een mens, maar door Jezus Christus." En hij zegt... Hoezo apostel? Wel, hij is het door Jezus Christus en God de Vader. Want u weet: er is één God. Voor ons is er één God, de Vader. En wat heeft Die gedaan? Wel, Die heeft Hem, Jezus Christus, opgewekt vanuit de doden. Terwijl er andere doden achterbleven, is Hij als eersteling opgewekt. Door wie? Stond Hij uit het graf op uit eigen kracht? Nee! Als Hij niet was opgewekt door Zijn God en Vader, was Hij nog dood geweest. Hij was dood, maar God heeft Hem opgewekt uit de doden.⟨/p> ⟨p>En deze boodschap op zich is iets wat Paulus deelde met die andere twaalf. Ik zei al — volgens mij hadden we het daar de eerste avond over, ja dat weet ik wel zeker — dat er in 1 Korinthiërs 15 staat: "Ik of zij..." Dan heeft hij het over zijn collega-apostelen. Zo prediken wij; dat vertellen wij van Jezus Christus, die door Zijn God is opgewekt uit de doden. Wie dat gelooft met zijn hart en Hem daarom als Heer belijdt, wel, dat is degene die vandaag behouden is. Nou, daarmee heeft Paulus dus uiteengezet wat zijn apostelschap is. Hij is dus geen afgevaardigde van mensen, maar rechtstreeks door de hoogste instantie vanuit de hemel geroepen en vervolgens ook afgevaardigd. En daarachter zit uiteraard God de Vader, die Jezus Christus opwekte uit de doden. En dan gaan we straks verder met Galaten 1 vers 11 over het evangelie dat Paulus vertelde. Maar ik stel voor dat we eerst even een kopje koffie drinken.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2773" title="Speel af vanaf 46:13">▶ 46:13⟨/button> ⟨span>Een Evangelie Dat Niet Naar de Mens Is⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed, vrienden. Ik stel voor dat wij weer verder gaan. We hebben alle aandacht gegeven aan het eerste vers van Galaten 1, waar Paulus heel duidelijk uiteenzet – en meteen met de deur in huis valt – door aan te geven dat hij een afgevaardigde is, niet van een menselijke instantie, maar hoogst persoonlijk door Jezus Christus zelf is geroepen. Vanuit de hemel. Wel, dat was als het gaat over zijn apostelschap. Nu gaan we het hebben over Galaten 1 vers 11, over zijn evangelie. Want hij schrijft: "Want ik maak u bekend, broeders, dat het evangelie, hetwelk door mij verkondigd is..." Of eigenlijk staat er letterlijk: "geëvangeliseerd wordt." Ik wees u er de eerste avond al op dat hier gewoon het werkwoord gebruikt wordt voor het evangelie: het 'goed-berichtiseren', weet u nog? Dat woord gebruikte ik toen. Het evangelie dat door mij geëvangeliseerd wordt.⟨/p> ⟨p>Hij vangt heel plechtig aan met te zeggen: "Ik maak u iets bekend." Dus let op wat ik nu ga vertellen. Dat het evangelie dat door mij geëvangeliseerd wordt, niet is naar de mens, oftewel: in overeenstemming met de mens. Een mens zou er niet op komen; het is geen menselijk evangelie. Meestal wordt het woordje 'menselijk' als een compliment opgevat, en in een bepaalde context kan dat ook. Als iemand heel erg menselijk is, dan zeg je: "Nou, dat is wel een aanbeveling." Maar als je dat van het evangelie zou zeggen, dan is dat bepaald geen aanbeveling. (Heel goed dat je dat even zegt voor de geluidsweergave, dankjewel. Wat kan een mens non-verbaal al niet doorgeven! Ik wil alleen maar even dit doen, maar goed, ik ga verbaal verder, dat is misschien wel handiger ook.)⟨/p> ⟨p>Het evangelie dat door hem geëvangeliseerd wordt, is niet naar de mens. Hij zou er niet op komen, het is niet menselijk. En dat is nu juist waarom het wel de waarheid is. Kijk, religie en godsdienst zijn wel naar de mens, en Paulus zegt het niet voor niets op deze wijze tegen de Galaten. De boodschap waar zij nu van afgebracht waren door Judaïsten – mensen die weer de Joodse wet wilden invoeren in die ecclesia's die juist gevormd waren vanuit het evangelie van Paulus. Er waren Judaïsten gekomen die zeiden dat je de Sabbat en de rituelen moest onderhouden om toch beter te zijn, om als een rechtvaardige te leven of om gerechtvaardigd te worden. Dat wil zeggen: om als een rechtvaardige te leven heb je de wet nodig. Het waren hele subtiele leringen en ik zal u dit vertellen: ze waren toen actueel en dat zijn ze nog steeds, onverminderd. Zelfs weer in hernieuwde mate.⟨/p> ⟨p>Hoe dan ook, er waren Judaïsten gekomen die dat zo onder de natiën brachten. Dat was heel erg 'naar de mens', heel sterk menselijk gedacht. Zo van: "Ja, je bent nu geroepen in genade, volledig zonder verdiensten, maar nu gaan we toch verder en nu zou de mens toch ook wat moeten doen." Komt het u bekend in de oren? Dus: God riep in genade en nu mogen wij vervolgens Hem gaan dienen en als een rechtvaardige leven, en daar heb je dan de wet voor nodig. Want God heeft toch niet voor niets ooit op de berg Sinaï de Tien Geboden gegeven en alles wat daarbij komt kijken en ermee samenhangt? Een hele logische gedachte, heel menselijk geredeneerd.⟨/p> ⟨p>Maar Paulus maakt er echt gehakt van in deze brief. Er blijft niets van over van dat soort gedachtespinsels. Hij zegt: "Zijn jullie begonnen in de geest? Eindigen jullie nu met het vlees?" Dat wil zeggen: jullie zijn geroepen in genade en nu gaan jullie door werken de boel zogenaamd completeren. Maar die twee bijten elkaar, dat staat haaks op elkaar. Want of God doet Zijn werk, en dan is het dus geloof. Maar waarom zou God dan wel bij machte zijn om jou door geloof te redden, maar niet door geloof in stand te houden, zodat wij in geloof zouden wandelen? Wat een absurde gedachte! In Galaten 3 en 4 zet Paulus dat meesterlijk uiteen.⟨/p> ⟨p>Dat wat hij verkondigt, is niet naar de mens. Hij zegt in Galaten 1 vers 12: "Ik heb het ook niet van een mens ontvangen." Hij ontving het niet en hij accepteerde het niet van een mens. Er was niet een mens bij hem die het hem zo gegeven heeft. En trouwens, hij heeft het ook niet geleerd. Dat wil zeggen: hij werd ook niet onderwezen door een mens. Let op: Paulus is niet alleen geroepen door Jezus Christus, door openbaring van Jezus Christus, maar hij is ook onderwezen door Jezus Christus. Niet alleen op de weg naar Damascus – we zullen dat straks nog wat uitgebreider zien – maar we weten gewoon al uit het boek Handelingen dat bij zijn roeping wordt gezegd door de stem uit de hemel: "Ik roep je nu, maar je hoort nog van Me." Ik geef het nu even weer in mijn eigen woorden: "Je verneemt nog van Mij op een plaats die heel logisch is." Ik spreek nu misschien een beetje abacadabra of in geheimtaal, maar als ik het over Paulus heb, dan spreek ik graag in geheimtaal. Hij zegt: "Ik ben ook niet door een mens onderwezen." Niet alleen 'niet ontvangen', maar ook 'niet onderwezen'.⟨/p> ⟨p>Laat ik dan eventjes het 'bonnetje' erbij geven: Handelingen 26. Daar verhaalt Paulus, als hij voor Agrippa staat, zijn geschiedenis. In vers 15 lees je dat hij reageert als hij geroepen wordt op de weg naar Damascus, in het buitenland, onder de natiën. Hij zei: "Wie bent U, Heer?" En de Heer zeide: "Ik ben Jezus, die jij vervolgt." En dan gaat het om het zestiende vers, wat er tegen hem gezegd wordt door openbaring van Jezus Christus: "Richt u op, sta op uw voeten, want hiertoe ben Ik u verschenen om u aan te wijzen als dienaar en getuige daarvan dat je Mij gezien hebt en..." – let op de vetgedrukte woorden, daarom wijs ik op deze schriftplaats – "...dat Ik aan u verschijnen zal."⟨/p> ⟨p>Het is dus niet bij die ene verschijning gebleven. Toen ontving hij het evangelie, maar hij is vervolgens ook onderwezen door diezelfde Jezus Christus, of zo u wilt – Paulus' term die hij voor de volken gebruikt – door Christus Jezus. Maar we hebben het uiteraard over Dezelfde. Hij zegt tegen hem: "Je hoort van Mij, of je zult Me nog zien; Ik zal aan je verschijnen." Dat is feitelijk een visuele term, een visueel predicaat: "Ik zal aan je verschijnen." Waarom? Om jou nog veel meer te vertellen. Hoe lang dat allemaal geduurd heeft en hoe vaak dat nog zou gebeuren, weet ik niet, maar we weten er nog wel wat meer van. Ik kom daar straks nog even op terug.⟨/p> ⟨p>In ieder geval: "Ik zal aan u verschijnen", en dan staat er: "u verkiezende uit dit volk en de natiën waarheen Ik u zend." Altijd staat dat meteen op de voorgrond. Zijn missie is inderdaad de natiën. En feitelijk, als hij naar Israël gaat, als hij iedere keer de synagoge als eerste bezoekt... weet u waarom hij die bezoekt? Nou, om meerdere redenen. Om inderdaad te vertellen wie Jezus is, namelijk de Messias, maar ook om te vertellen: "Ik ben gezonden naar de natiën." En daarom is Paulus dat struikelblok voor zijn volk als geen ander, omdat hij juist onder hen vertelde: "Ik ben gezonden naar de natiën. Israël staat nu terzijde." Dat mocht hij aan de synagoge vertellen. Nou, dat is een mooie missie hoor! Het was geen dankbaar woord onder zijn volk: "Ik kom jullie nu vertellen dat jullie nu tijdelijk terzijde staan." Hij vertelt iets over de Messias, terwijl zij toch het volk bij uitstek zouden zijn. In hun gedachten, in hun hele perceptie, was het zo dat áls de Messias komt, dat dan in de eerste plaats voor Israël is. En nu komt daar dat mannetje Paulus, en die komt daar in de synagoge en die gaat vertellen: "Jullie... ik kom jullie vertellen dat jullie aan de kant geschoven zijn en nu gaat..."⟨/p> ⟨p>De boodschap aangaande de Messias en nog veel meer rijkdom waar jullie nooit van gehoord hebben – het is altijd verzwegen – dat gaat nu eerst naar de natiën. Dat was niet leuk voor hen.⟨/p> ⟨p>Maar laten we even verder gaan naar Galaten 1. Hij zegt: het is niet naar de mens. Nee, ik heb het ook niet van een mens ontvangen, zegt hij. En evenmin geleerd; ik ben er evenmin door onderwezen door een mens. Maar, zegt hij, door openbaring. Hier weer de uitdrukking die we vanavond nu al diverse keren zijn tegengekomen: door onthulling, door apocalyps.⟨/p> ⟨p>Dat is het woord dat hier gebruikt wordt. Het woord apocalyps is de titel van een Bijbelboek, maar het betekent eigenlijk openbaring, of nog preciezer: een onthulling. Zoals een beeld onthuld wordt: dat is eerst bedekt en dan wordt het vervolgens onthuld. Het was verborgen en dan wordt het bekendgemaakt. Dat is wat openbaring is, of onthulling zo u wilt.⟨/p> ⟨p>Het Evangelie dat hij bracht is niet naar de mens. Hij heeft het niet van een mens ontvangen, het is hem niet door een mens geleerd, maar door onthulling van Jezus Christus zelf. Dat wil zeggen: Jezus Christus zelf is aan hem verschenen. Maar alles wat hij vertelt, dat Evangelie dus, is ook aan hem onthuld door Jezus Christus. En dan gaan we nog een paar verzen later naar Galaten 1 vers 15.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3522" title="Speel af vanaf 58:42">▶ 58:42⟨/button> ⟨span>Geroepen Door Genade: Gods Zoon Geopenbaard in Paulus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We komen daar weer diezelfde structuur tegen waar ik voor de pauze al even op wees. Dat betekent dat ik ook een aantal verzen weglaat. Paulus vertelt daarin over zijn vroegere carrière in het jodendom; dat hij het verder gebracht had dan vele van zijn tijdgenoten en dat hij fanatieker was als een hartstochtelijk ijveraar, een zeloot voor zijn voorvaderlijke overleveringen. Niemand was fanatieker en ook bekwamer, want hij was niet alleen een enorme zeloot, maar vanwege zijn ijver ook een geweldenaar – wij zouden zeggen: een religieuze terrorist. Ja, hij was een terrorist. Hij verwoestte de Ecclesia en hij ging overal naartoe; dat woord 'verwoesten' wordt ook werkelijk gebruikt. Dat is een term die helemaal past in onze definitie van wat een terrorist doet. Hij was een religieuze terrorist, maar zeker geen domme man. Hij was doorkneed en had het qua opleiding ver gebracht. Hij zat aan de voeten van Gamaliel, dé rabbijn in die dagen. Hij had dus een theologische opleiding van waar je u tegen zegt, en bovendien was hij geschoold in de wereldse wijsheid. Kortom, die man was intellectueel en academisch veelbelovend. Dat, gecombineerd met al zijn drive, zijn enorme geestdrift en fanatisme, bracht hem tot waar hij nu in zijn relaas is.⟨/p> ⟨p>Dan volgt de omkeer in vers 15. Maar toen. Dat was het welbehagen van God; het was niet zijn keuze. Dat is ook zo leuk even tussendoor. Ik vind daar humor in doorklinken als Paulus dat in zijn brieven zegt. Hij doet dat in diverse brieven in de introductie: "Paulus, apostel door de wil van God." Ik vind dat humor, want als je weet wie Paulus is, dan weet je in ieder geval: dat is niet mijn wil geweest. Ik ben geen afgevaardigde door mijn eigen wil, want dan had ik er never nooit voor gekozen. Er was niemand die meer mordicus tegen en anti was dan ik. Maar God wilde het. God zei: "Nu is het genoeg. Juist daar waar jij nu bent, daar wil ik je hebben. Nu ben je van Mij, een afgevaardigde door de wil van God."⟨/p> ⟨p>Toen het Hem – en dat was het welbehagen van de God die mij al had afgezonderd vanaf de schoot van mijn moeder... Zo formuleert hij dat. Later zegt hij trouwens in de Efezebrief dat we zijn uitverkoren van vóór de nederwerping der wereld, maar als het nu gaat om zijn bediening, stelt hij: "Ik ben al afgezonderd." Hier wordt niet het woordje uitverkiezing of voorbestemd gebruikt, maar het woord afzonderen. Dat wil zeggen dat God hem al gereserveerd en apart gehouden had. Heel zijn vroegere carrière en alles wat hij tot dusver bereikt had, was alleen maar voorspel. Het was noodzakelijk, want God Zelf had hem daartoe voor een bediening bestemd en hem afgezonderd vanaf de schoot van zijn moeder. Als God dat doet, dan gaat Hij Zijn weg. Dat is geen mensenwerk. Iedereen die het over de vrije wil heeft, moet dat Paulus maar niet laten horen. Ik gebruikte zojuist de woorden 'daar maakt hij gehak van', maar Paulus' eigen leven is de demonstratie ervan. Hoezo vrije wil? God wil. Ik niet, maar God wil.⟨/p> ⟨p>Hij werd overweldigd. Dat zijn ook de termen die hij gebruikt in de Timotheüsbrief: dat Gods genade hem heeft overweldigd. Ja, wat doe je dan? Onze calvinistische voorvaderen spraken dan over de onwederstandelijke genade. Dat is een wat oud-Nederlands woord dat je niet elke dag gebruikt, maar het betekent een genade die niet te weerstaan is. Die uitdrukking moet ontleend zijn aan de Timotheüsbrief. En dan kom je meteen nog een sleutelwoord tegen dat natuurlijk typerend is voor Paulus: "en door Zijn genade geroepen heeft." Hier staat het trouwens weer in een onbepaalde tijd: Hij roept. Hoe? Door genade. Het is de genade van Hem. God roept door genade. Daarom moest Hij de eerste der zondaren hebben. Paulus zegt zelf: "Ik ben het niet waard een apostel te heten." Nee, maar juist daarom – juist omdat hij het niet waard was – moest God hem hebben. Waarom? Vanwege deze waarheid: God wilde Zijn genade onder de natiën bekendmaken en daar had Hij iemand voor nodig die in zijn eigen leven al een display van die genade was. Iemand die het totaal niet verdient en die, naar de mens gesproken, totaal geen aanspraak zou kunnen maken op het apostelschap of afgevaardigde van Jezus Christus te zijn. Juist daarom werd hij het. Daarin zie je al dat het niet naar de mens is.⟨/p> ⟨p>Het had het welbehagen van God dat hij zo geroepen werd in en door genade, om zo Zijn Zoon in mij te openbaren. Het onthullen van de Zoon. God wilde Zijn Zoon openbaren, of liever: Gods Zoon openbaart Zich via Paulus. Dat is eigenlijk wat hier staat. Het staat er heel sterk: om Zijn Zoon niet áán mij, maar ín mij te openbaren. Gods Zoon wordt onthuld en vervolgens ook geëvangeliseerd onder de natiën. Hoe? In Paulus. Feitelijk is Paulus zelf de Zoon van God die spreekt. De Zoon van God maakt Zich vandaag bekend, en alles wat Hij te melden heeft, doet Hij doordat Hij Zich openbaart en onthult in Paulus. Daarvoor was hij al vanaf de moederschoot afgezonderd. Het is een heel krachtig woord: "Zijn Zoon in mij te openbaren." Dat betekent dat wanneer Paulus zijn brieven optekende en wanneer hij onder de natiën predikte en evangeliseerde, het Gods Zoon Zelf was die sprak.⟨/p> ⟨p>Denk eens met dat in gedachten aan al die mensen die zeggen: "Nee hoor, naar Paulus luister ik niet, ik lees de evangeliën." In sommige Engelse Bijbels heb je uitgaven waarbij de uitspraken van Jezus rood gekleurd zijn; dat suggereert dat je daar meer aandacht aan moet geven, want daar is Jezus Zelf aan het woord. Maar als je wilt luisteren naar wat Gods Zoon vandaag te vertellen heeft, dan moet je bij Paulus wezen. Wat in de evangeliën verteld wordt – hoe waar, groots en belangrijk het ook is om daar kennis van te nemen – dat is brood voor de kinderen Israëls. Wat God vandaag te melden heeft aan de natiën, dat doet Hij via Paulus. De Zoon van God wordt onthuld in Paulus, en alles wat Hij te melden heeft, wat Hij gesproken en opgeschreven heeft, is volgens het bevel van de aeonische God opgetekend en bekendgemaakt.⟨/p> ⟨p>Opdat ik Hem onder de natiën verkondigen zou. Ook hier wordt weer datzelfde werkwoord 'evangeliseren' gebruikt: opdat ik Hem onder de natiën evangeliseren zou. Paulus heeft een geweldig goed bericht voor de natiën. Niet specifiek voor de besnijdenis – hoewel Paulus zelf een Jood was – maar voor de natiën, wie dan ook. Opdat ik Hem onder de natiën evangeliseren zou. En toen hij geroepen werd, zegt hij: "Toen ben ik niet onmiddellijk te rade gegaan met vlees en bloed."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4190" title="Speel af vanaf 01:09:50">▶ 01:09:50⟨/button> ⟨span>Niet te Rade bij Vlees en Bloed, maar Onderwezen in Arabië⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Na de openbaring door de Zoon van God, zegt Paulus: "Ben ik niet meteen te rade gegaan bij vlees en bloed." Dat is logisch. Want als je door hemelslicht wordt overstraald en geroepen wordt door de Messias zelf, dan moet dat een complete ontgoocheling zijn geweest ten opzichte van wat hij altijd had gedacht en waar hij zo actief in was. Zijn hele wereld werd op zijn kop gezet. Bij wie moest hij nu te rade gaan? Maar bovendien had die stem uit de hemel hem verzekerd: "Ik heb je nog veel meer te melden en Ik zal aan je verschijnen." De Heer had hem nog heel veel te onderwijzen.⟨/p> ⟨p>Dus is Paulus niet te rade gegaan bij vlees en bloed, bij wie dan ook. En dan zegt hij: "Ik ben ook niet naar Jeruzalem gereisd." Je zou kunnen denken dat dit voor de hand lag. Daar waren immers mensen die inmiddels ook het evangelie verkondigden van Jezus Christus, degenen die hij ooit vervolgde. Maar nu was hij tot inzicht gekomen: die Jezus die zij verkondigen, is inderdaad de Christus. Je zou denken dat een reis naar Jeruzalem een logische stap zou zijn geweest, maar hij heeft het niet gedaan. Hij zegt: "Ik ben niet te rade gegaan met vlees of bloed en ik ben evenmin naar Jeruzalem gereisd tot hen die reeds vóór mij apostelen waren."⟨/p> ⟨p>Hoe logisch die stap ook leek, hij deed het niet. Hij realiseerde zich natuurlijk: als Hij mij vanuit de hemel roept en ook zal onderwijzen, bij wie moet ik dan zijn? Dan ga je toch niet naar een mens toe? Zelfs niet naar degenen die al vóór hem apostelen waren en die hier op aarde door Jezus Christus waren onderwezen. Hij was nu geroepen door dezelfde Jezus Christus, maar inmiddels was Hij hem als een hemelslicht verschenen. De Heer zei: "Ik heb je nog veel meer te melden", dus waarom zou hij naar Jeruzalem gaan? Het lag niet voor de hand en het zou in feite ongehoorzaamheid zijn aan de stem die hem geroepen had. Waarom zou hij dat doen? Hij zegt: "Ik ben naar Arabië vertrokken."⟨/p> ⟨p>In het boek Handelingen vind je deze reis naar Arabië niet terug; die wordt daar niet vermeld. Er wordt verteld dat hij geroepen werd, een paar dagen blind was en weer ziende werd gemaakt, en dat hij vervolgens in de synagogen van Damaskus ging prediken. Maar in die tussentijd is hij, zodra hij daartoe in staat was, onmiddellijk naar Arabië gegaan. Waarom Arabië? Dat woord kom je in totaal maar twee keer tegen in het Nieuwe Testament, beide keren in de Galatenbrief: hier in hoofdstuk 1 vers 17 en in hoofdstuk 4 vers 25. Daar wordt gesproken over de berg Sinaï in Arabië. Dat is geografisch een heel interessant gegeven, maar het gaat me nu om het punt dat Arabië gekoppeld is aan de Sinaï. Dat is de plaats waar God Zich ooit openbaarde aan Israël. Toen het oude verbond startte, begon dat op de Sinaï in Arabië. Daar is de Heer aan Mozes verschenen en werden hem Gods wegen bekendgemaakt. Later verscheen de Heer daar ook aan de profeet Elia. Feitelijk is het onderwijs van Mozes en de profeten – met Mozes en Elia als de twee representanten van de Tenach, wat wij het Oude Testament noemen – gegeven bij de Sinaï. Arabië, en daarmee de Sinaï, staat model voor de plaats waar God Zich openbaart en Zijn woord geeft.⟨/p> ⟨p>Wanneer de Heer op de weg naar Damaskus tegen Saulus zegt: "Ik zal aan jou verschijnen", waar zou dat dan gebeuren? In Handelingen 26 wordt dat verder niet vermeld, maar we weten één ding zeker: Saulus is linea recta, zodra hij in de gelegenheid was, naar Arabië gegaan. Hij ging niet te rade bij vlees en bloed. Bij wie dan wel? Bij de Heer Zelf natuurlijk, die aan hem zou verschijnen. Dat gebeurde dus in Arabië. Het is niet zo moeilijk hoor. Dat was de plek waar hij moest zijn, een heel logische locatie. Daar is Saulus onderwezen. Hij heeft het evangelie niet ontvangen of geleerd van een mens, maar door openbaring van Jezus Christus. Vervolgens is hij weer teruggekeerd naar Damaskus en daar lees je ook daadwerkelijk dat hij in de synagogen gaat verkondigen dat Jezus de Christus en de Zoon van God is. Je kunt dat nalezen in Handelingen 9. Daar wordt ook benadrukt dat er een hele tijd overheen is gegaan voordat hij naar Jeruzalem ging.⟨/p> ⟨p>Wat Paulus in Galaten 1 en 2 uiteenzet, is dat hij met Jeruzalem niets te maken heeft. Als het gaat om zijn apostelschap en het evangelie dat hij verkondigde, dat heeft niets met Jeruzalem te maken. Daarom zegt hij ook hier in Galaten 1: "Ik ben ook niet naar Jeruzalem gereisd." Ja, hij is wel naar Jeruzalem gegaan, maar dat was pas drie jaar later. Dat wordt overigens ook in Handelingen 9 vermeld. Hij zegt: "Daarop ging ik pas drie jaar later naar Jeruzalem om Kevas te bezoeken." Dat vind ik nog mooier in het Grieks, want daar wordt het woordje ⟨em>historeo⟨/em> gebruikt. In de Concordant Version wordt dit weergegeven met ⟨em>to relate my story⟨/em> – om mijn verhaal te vertellen, om mijn geschiedenis te vertellen. U herkent hier het woord historie of geschiedenis, maar je kunt het ook uit elkaar trekken: ⟨em>his story⟨/em>, zijn verhaal. Uiteindelijk komt het Engelse woord ⟨em>story⟨/em> via een omweg uit het Grieks.⟨/p> ⟨p>Het mooie daarvan is dat Paulus niet naar Jeruzalem ging om alsnog instructies te ontvangen van degenen die de 'oudste rechten' hadden. Hij ging niet naar Jeruzalem om onderwezen te worden; hij was inmiddels onderwezen door de hoogste Instantie. Bovendien had hij een 'update' gekregen, om het in computetermen te zeggen. Hij beschikte over de laatste informatie. Aan hem waren geheimen verteld die tot die tijd altijd verzwegen waren en waar de apostelen in Jeruzalem geen idee van hadden. Zij waren geroepen door Jezus Christus en hadden het evangelie van de besnijding ontvangen – daarover de volgende keer meer – maar van wat aan Paulus bekendgemaakt was, hadden zij geen notie. Dat konden ze ook niet hebben. Maar Paulus had die update dus wel. Toen hij een paar jaar later naar Jeruzalem ging, was dat niet om onderwezen te worden door de apostelen daar. Hij ging naar Kevas toe – naar Petrus dus – maar niet om door hem onderwezen te worden, maar opdat Kevas het verhaal van Paulus zou horen. Niet dat Paulus het verhaal van Petrus zou horen, zo van: "Kom in de kring, jij mag nu ook een apostel zijn." Nee, hij hoefde niet geautoriseerd te worden. Hij was al geautoriseerd; hij was afgevaardigd.⟨/p> ⟨p>Niet door een mens, ook niet door Jeruzalem. Het was niet zo dat hij, zoals we dat met deftige woorden zeggen, geaccrediteerd was; geautoriseerd of gecertificeerd door het college in Jeruzalem. Nee, hij was afgevaardigd door Jezus Christus vanuit de hemel.⟨/p> ⟨p>Inderdaad gaat hij een paar jaar later naar Jeruzalem toe, maar alleen om aan Kefas zijn verhaal te vertellen. Trouwens ook om nog meer redenen, maar in ieder geval ook daarvoor. Als het gaat om zijn connectie met Jeruzalem, dan is het dit. Hij zegt: "Ik bleef vijftien dagen bij hem." Hij heeft in die tijd dus toch wel een heleboel kunnen vertellen.⟨/p> ⟨p>Hij zegt ook: "Ik zag geen ander van de apostelen dan alleen Jakobus, de broer van de Heer," die inmiddels een leidende positie had daar in Jeruzalem. Met andere woorden, hij benadrukt dat hij met de apostelen in Jeruzalem verder helemaal geen contact heeft gehad. Hij is bij Kefas geweest om zijn verhaal te vertellen en van de apostelen heeft hij niemand gezien dan alleen Jakobus. Maar daarvan zegt hij slechts: "Ik heb hem gezien," meer niet. Hij doet dit om aan te geven dat zijn apostelschap en het evangelie dat hij vertelt helemaal losstaan van Jeruzalem en de apostelen die daar gezeteld waren.⟨/p> ⟨p>Hij zegt dan nog met nadruk: "Wat ik u schrijf, zie, voor het aangezicht van God, ik lieg niet." Waarmee Paulus dus iets heel duidelijks onderschrijft. Dit is zo belangrijk: dit evangelie dat ik vertel is uniek; niet van een mens en niet door een mens. En nu wil ik u ten slotte nog een schemaatje laten zien.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4935" title="Speel af vanaf 01:22:15">▶ 01:22:15⟨/button> ⟨span>Samenvatting: het Hemelse Patroon van Paulus' Bediening⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik demonstreer hier dat patroon waar ik het al eerder voor de pauze over had. Je ziet hier een viertal kolommen met de schriftplaatsen waar we het nu over gehad hebben. Daar zie je het patroon van 'niet dit... maar dat'. Het gaat hier over de verschillende onderwerpen: in Galaten 1 vers 1 gaat het over het apostelschap, in Galaten 1 vers 11 en 12 gaat het over het evangelie, het goede bericht dat hij vertelde, en in de laatste verzen waar we het zojuist over hadden, gaat het over de bediening die hij had onder de natiën.⟨/p> ⟨p>Paulus zegt over zijn apostelschap: het is niet van een mens, ook niet door een mens, maar door Jezus Christus en God de Vader. In hoofdstuk 1 vers 11 en 12 zegt hij over het evangelie: "Dit evangelie is niet naar de mens, noch ontvangen of geleerd door een mens, maar door openbaring van Jezus Christus." In het laatste gedeelte gaat het erover dat hij, toen hij geroepen werd, niet te rade is gegaan bij vlees en bloed. Hij is ook niet naar Jeruzalem gegaan, maar naar Arabië. Je kunt dit patroon nu dus invullen: daar in Arabië is hij door Jezus Christus zelf onderwezen. De bediening die hij had onder de natiën is hem door Jezus Christus geïnstrueerd, verteld en onderwezen door openbaring.⟨/p> ⟨p>Deze kolommen onderstrepen dat wat Paulus was afgevaardigd en wat hij te vertellen had, niet menselijk is. Het staat zelfs los van Jeruzalem en de andere apostelen. We zullen daar de volgende keer ook wat uitgebreider bij stilstaan, vooral ook bij die verhouding tussen Paulus en de anderen. Maar hoofdstuk 1 zet al zo duidelijk uiteen: het is hem door openbaring bekendgemaakt. Dat is wat de uitdrukking 'mijn evangelie', het evangelie van mij, ook uitdrukt en aangeeft. We zagen dat trouwens meteen al aan de aanvang van de avond in Romeinen 16, waar hij die uitdrukking gebruikt: 'mijn evangelie'. Het is door openbaring van een geheim bekendgemaakt en het is uniek aan hem toebedeeld.⟨/p> ⟨p>Wat een enorm voorrecht is het — en daarmee wil ik dan ook afsluiten — om in deze tijd van onderbreking, die inmiddels trouwens ten einde loopt (die termijn is zo'n beetje voorbij), ons licht op te steken bij hem. Om in die onderbreking te wandelen bij het licht van wat deze afgevaardigde van Christus Jezus vanuit de hemel allemaal ontvangen heeft en onderwezen heeft gekregen. Laten we luisteren naar wat hij te melden heeft, want Gods Zoon openbaart zich in hem, nu, vandaag. Wat hij heeft opgetekend, dat is voor ons de hoogste actualiteit en het meest verheven wat er maar bestaat.⟨/p>