⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Welkom en Terugblik op de Opstanding⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dankjewel voor het welkom, Arie. Ik dacht even dat hij een woordspeling zou maken op de Zwarte Pieten en André-Pieten, maar nee... Echte Witte Piet! Ja ja, ik loop voor. Maar soms ben ik ook wel wat controversieel, dat heb ik begrepen, maar goed, ik heb besloten ooit dat zo te laten.⟨/p> ⟨p>De 34ste studie over de Korinthebrief en nog steeds zijn we gebleven in 1 Korinthe 15. Dat is een heel lang hoofdstuk, een machtig hoofdstuk, het absolute hoogtepunt ook van deze brief. We hebben daar inmiddels al heel wat avonden aan gewijd. Meer dan gewone belangstelling hebben we voor wat er in dit hoofdstuk allemaal staat opgetekend. Dat lijkt misschien wat onbillig, maar dit is ook echt het hoogtepunt in meer dan één opzicht. Want we hebben het over dat centrale gedeelte, vers 22 tot 28, gehad en we hebben daar ook gezien dat we daar echt op een bergtop geplaatst worden waarbij we zo'n geweldig uitzicht hebben op de plannen van God en de uitwerking daarvan; de plannen van God en hoe Hij uiteindelijk de dood tenietdoet en dat het leven triomfeert. Ja, dat is de boodschap van het evangelie. Dat is wat een blijde boodschap ook werkelijk blij maakt. We kennen een triomfator. We kennen een overwinning van het leven op de dood. Dat is de boodschap, met alle implicaties en met alle effecten daarvan.⟨/p> ⟨p>Nou ja, daar gaat het in dit hoofdstuk dus over. De vorige keer hebben we ons beziggehouden met vers 29 tot en met vers 34. Om het nog eventjes kort samen te vatten: in vers 29 stelde Paulus zich de vraag – want dat is de lijn vanaf vers 12 in dit hoofdstuk – over de bewering die sommigen in Korinthe deden, namelijk dat er geen opstanding der doden zou zijn. Paulus stelt in het begin van dit hoofdstuk gewoon het feit vast, namelijk het historische feit, dat Jezus Christus daadwerkelijk is opgestaan uit de doden. Vanaf vers 12 heeft hij het over die bewering die in Korinthe werd gedaan en dan bespreekt hij dat zo en laat hij ook de absurditeit van die bewering zien, evenals alle consequenties die dat zou hebben.⟨/p> ⟨p>Dat gedeelte waar ik het zojuist over had, dat hoogtepunt in dit hoofdstuk, is eigenlijk een onderbreking van zijn verhaal. Dat verhaal pikt hij dan weer op vanaf vers 29 en dan stelt hij de vraag: "Wat zouden zij doen die zich laten dopen?" Het hele idee is: dopen dat doe je juist ook met het oog op de opstanding. Doop is niet alleen maar een onderdompeling en ondergaan in het graf; het is bovenal het daar weer uit opkomen en dat is dus een beeld van opstanding. Opstanding uit het graf. Het was een wat moeilijk vers, althans die reputatie heeft het, maar dat probleem verdwijnt als sneeuw voor de zon wanneer je de punten en de komma's, de zinsindeling – de interpunctie zoals dat zo deftig heet – verandert. Wat zouden zij doen die zich laten dopen? Doop heeft slechts betekenis met het oog op opstanding uit de doden.⟨/p> ⟨p>In vers 30 tot 32 vraagt Paulus zich af waarom hij al die doodsgevaren dagelijks zou doorstaan ter wille van het doorgeven van het goede bericht als er geen doden opgewekt worden. Dat is volstrekt absurd, belachelijk en zinloos ook. Alles, dat hele goede bericht, gaat juist over het opstaan uit de doden en de triomf van het leven op de dood. In vers 32 zegt hij: "Waarom dan niet gewoon relaxed eten en drinken?" Het vrolijk zijn ontbreekt, want die reden heb je dan weer niet. Maar goed, waarom zou je je druk maken? Waarom niet gewoon eten en drinken, want morgen gaan we toch dood? Het is een hele macabere, pessimistische levensvisie, die volstrekt inactief maakt, want het maakt toch allemaal niks uit. Het is zinloos.⟨/p> ⟨p>Feitelijk is dit ook de actuele levensfilosofie van veel mensen. Misschien hebben ze een heel andere insteek of trekken ze andere consequenties, maar ze zeggen: "Het leven is zinloos. Er is geen God die aan het begin staat en die een doel met zijn schepping heeft – want er is niet eens een schepping." Er bestaat dus geen schepper en geen schepping; het is allemaal vanzelf ontstaan en morgen gaan we weer dood. Een heel zwartgallige levensvisie. Daar staat natuurlijk haaks tegenover de boodschap van het evangelie, namelijk dat het leven overwint en dat er een God is, één God die alles in Zijn hand heeft en alles succesvol tot een einde gaat brengen. Daar gaat dit hoofdstuk over: dat God met allen tot Zijn doel komt. Hij gaat de schepping levend maken. Hij doet de dood teniet door allen levend te maken. Gefaseerd, maar niettemin staat het feit vast.⟨/p> ⟨p>In vers 33 zei hij nog: "Slechte conversaties bederven goede zeden." Dat was in Korinthe ook het geval. Al die conversaties die zij onderling hadden en dat gerucht dat daardoor rondzong, die bewering die daar opgeld deed, dat bederft goede zeden. In wezen alle goede gewoonten. Het goede gedrag komt juist voort uit een overtuiging, de optimistische overtuiging namelijk dat er een levende God is en een echt groots doel dat gerealiseerd wordt. Juist dat is de kracht, de 'power' voor een opgewekt leven. Ja, dat bedoel ik dubbelzinnig: een leven dat echt waard is om geleefd te worden. Als die overtuiging wegvalt, dan valt het motief voor die goede zeden – of de goede gewoonten, staat er eigenlijk – weg.⟨/p> ⟨p>Een goede ethiek, we hebben gezien dat dat woord ethiek in dat verband gebruikt wordt, ethos was het. Zeden en gebruiken hebben een motief nodig, een beweegreden en ook een overtuiging die daar consistent voedsel aan geeft. Dat is net zoiets als – als ik eventjes dat zijpaadje mag maken, waar ik het van de week nog in een heel ander verband over had – wanneer het gaat over normen en waarden. Een norm is een regel, maar een regel heeft pas innerlijke kracht wanneer dat ook een waarde vertegenwoordigt. Je kunt wel een norm stellen, een regel, maar het is leeg, het is een lege huls; het wordt dan gewoon wet. Je moet dat doen. Ja, waarom? "Nou, omdat ik het zeg." U weet wel, dat mooie pedagogische motief: "Waarom moet ik dat doen?" "Omdat ik het zeg." Dat is dus een lege norm. Dat motiveert ook niet om daarnaar te leven. Maar als het echt een waarde vertegenwoordigt, dan heeft de norm ook werkelijk betekenis en rechtvaardigheidswaarde.⟨/p> ⟨p>Ten slotte, en dat was het laatste vers wat we besproken hebben – in mijn Bijbeltje begint er dan vanaf vers 35 ook daadwerkelijk een nieuwe pericoop, wat me vrij duidelijk lijkt en wat we vanzelf ook nog wel zullen zien – zegt Paulus: "Komt tot de rechte nuchterheid en zondig niet langer, want sommigen hebben geen kennis van God." Tot hun beschaming moet ik dit zeggen. Met andere woorden: de bewering die daar opgeld deed, is niets anders dan een ontkenning van God. In ieder geval ben je dan niet bekend met het feit dat er een God is. Het is nogal logisch: slechts als er één God is, behoort opstanding tot de mogelijkheden. Want voor de levende God is niets onmogelijk. Sterker nog, dat is dan ook logisch zelfs. Een God die aan alles zin verleent en die bij de dood ook niet bij een grens staat waar Hij niet overheen kan. Nee, Hij triomfeert over de dood.⟨/p> ⟨p>Ja, maar als je geen opstanding kent, dan betekent dat feitelijk dat je God niet werkelijk kent. Paulus zegt dat dit ook betekent dat je niet tot echte nuchterheid bent bezonnen. Dat wil zeggen: je hebt nooit echt overdacht wat het werkelijk betekent dat er een God is. Daarmee zondig je in je denken, en daarmee ook weer in je gedrag. Dat wil zeggen dat het met recht doel mist. Je overtuiging mist doel, maar daardoor je leven ook.⟨/p> ⟨p>Dat zijn zo van die dingen die we de vorige keer hebben besproken. Het bleek toch allemaal nog wat langer te duren dan ik aanvankelijk gedacht had. We komen nu uit bij vers 35. In mijn Bijbel staat daar boven: 'Het opstandingslichaam'. En inderdaad, vanaf dit vers tot vers 49 gaat het daadwerkelijk over dat lichaam dat levend gemaakt wordt: het lichaam van de opstanding. Laten we maar eens bezien wat er zoal ter sprake gebracht wordt.⟨/p> ⟨p>"Maar!" Dat is altijd een mooi woord. Zo begint het inderdaad: "Maar..." Ja, "maar". Dat is in de praktijk natuurlijk een vorm van protest. Ook al zeg je "ja, maar", dan is dat in de praktijk altijd hetzelfde als "nee, want". Je zegt "ja, maar", maar dat kun je met het grootste gemak vervangen door "nee, want". "Ja, maar" heeft de klank dat je iets bevestigt, maar het woordje "maar" zet het vervolgens allemaal weer op een helling. Dat Paulus het inderdaad ook zo opvat, zullen we in het volgende vers zien. Dit is inderdaad een vorm van protest.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="726" title="Speel af vanaf 12:06">▶ 12:06⟨/button> ⟨span>Hoe Worden de Doden Opgewekt?⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maar, zal iemand zeggen, hoe worden de doden opgewekt? Als dit een tegenargument is, dan zeg je: "Ja, maar dat kan toch helemaal niet? Je kunt dat nou allemaal wel zo gezegd hebben, maar hoe kan dat nou eigenlijk?" Ja, als we het daarover gaan hebben, dan vloeit dit feitelijk ook weer direct voort uit wat we in het voorgaande vers zagen: geen besef hebben van God. En trouwens, ook geen besef hebben van wat de schepping is.⟨/p> ⟨p>Want ja, dit is een plaatje, een artistieke uitbeelding van het ontstaan van uw en mijn leven, van het menselijk leven: hoe een zaadcel en een eicel elkaar ontmoeten. Of eigenlijk moet ik zeggen: hoe honderden miljoenen, zo niet nog meer, zaadcellen bij een eicel komen. Maar als je dat onderzoekt, of als je daarmee bezig bent, of je leest hoe dat dan in elkaar zit... Nog niet zo heel lang geleden zag ik op Facebook een prachtig filmpje waarin in vijf minuten tijd negen maanden werden uitgebeeld. Hoe een compleet onmogelijk godswonder dat is, vanaf de verwekking tot aan de geboorte van een kind. Gewoon die negen maanden, dat kan eigenlijk niet. Het is dat we het altijd meemaken, en als het niet gebeurd was, dan zaten wij hier nu niet, maar je zou zeggen: dat kan niet. Dat kan echt niet. Ik bedoel, dat is zo'n gigantisch godswonder.⟨/p> ⟨p>Maar niettemin, het is er. En daar zit zo'n enorm ontwerp achter. Ik bedoel, alles wat daarin plaatsvindt, heeft betekenis. Niets gaat voor niks. Dat is zo'n concept, dat verzint geen mens. De grootste artiest of de grootste kunstenaar of technicus is niet bij machte om zelfs maar een fractie daarvan te realiseren, niet eens om leven tot stand te brengen. Ik bedoel, met alle wetenschap en techniek die we tot dusver ontwikkeld hebben, zijn we niet eens in staat één simpele vorm van leven te maken, zelfs niet een eencellig wezentje als een amoebe ofzo. Nee, dat kan niet. Nou, God kan dat. Hij is namelijk de God van het leven en de levende God.⟨/p> ⟨p>Maar goed, hoe worden de doden opgewekt? Ik bedoel, als je die vraag stelt, dan praten we over een nieuw lichaam, een opstandingslichaam van een heel andere orde natuurlijk. Want kijk, bij de opstanding is het niet zomaar een terugkeer naar het leven. Het is niet simpelweg van: je leeft, je gaat dood en er is weer opstanding, in de zin dat je weer terugkeert naar het leven. Nee, dat is opstanding niet. Het is niet een cirkelgang van: "Nou, dan zijn we weer terug bij af." Nee, het is leven op een veel hoger niveau. Eigenlijk is dat ook wat Paulus in de nakomende verzen naar voren gaat brengen.⟨/p> ⟨p>Ik bedoel, je zou het kunnen verdedigen hoor, maar kijk bijvoorbeeld naar de vormen van opstanding die hebben plaatsgevonden zoals je dat in de Bijbel leest, even afgezien van Christus. Christus is de Eersteling. Dat is een heel bijzondere opstanding, dat wil zeggen: dat is levendmaking, waar heel het mensdom, ieder in zijn eigen rangorde, deel van uit zal gaan maken. Dat zal elk mens ten deel vallen. Maar dat is een heel ander type. Dat is niet zomaar opstanding, dat is echt levendmaking. Iemand als, ik noem maar wat, het dochtertje van Jaïrus of Lazarus, de vriend van de Heer Jezus en de broer van Maria en Marta; die zijn ook opgestaan en die keerden met recht terug naar het aardse bestaan en zijn na verloop van een aantal jaren opnieuw weer gestorven. Dat was een terugkeer naar dit aardse bestaan. En de vraag is maar of je daar nou zo heel erg blij mee moet wezen. Maar het was wel natuurlijk een demonstratie van goddelijke opstandingskracht, daar niet van. Maar slechts een beeld daarvan, een type, niet meer dan dat.⟨/p> ⟨p>Ik zat te zoeken naar een computerterm, die vond ik eigenlijk wel mooi. Maar goed, misschien dat ik er later nog even op terugkom. Maar dan doet het weer niet ter zake. Goed, hoe worden die doden opgewekt? Ja, hoe kan dat?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1030" title="Speel af vanaf 17:10">▶ 17:10⟨/button> ⟨span>Metamorfose: de Rups en de Vlinder⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"En met wat voor lichaam komen zij?" Kijk, aan dit plaatje moest ik zomaar denken. Met wat voor lichaam komen zij? Dat wordt een heel onvoorstelbaar verhaal als je het hebt over opstanding uit de doden in de zin zoals Paulus het in dit hele hoofdstuk erover heeft. Namelijk zoals Christus, de eersteling, levendgemaakt is. Die levendmaking zal heel de mensheid ten deel vallen. Maar als je dan de vraag stelt hoe dat zal gebeuren en bovendien: "Met wat voor lichaam komen zij?", dan is dat een soort vraag die een rups zich zou kunnen stellen. Stel je in een hypothetisch geval voor dat die rups als een mens zou kunnen denken. Die moet zich een voorstelling gaan vormen van zijn volgende bestaan. Hij is nu een rups en hij zit met honderden, misschien wel duizenden pootjes – ik weet niet precies hoeveel, zes? Oké, nou, weer wat wijzer, zo leer je nog eens wat. Hij zit inderdaad heel erg aan de aarde vast. Probeer hem er maar eens vanaf te krijgen. Daarom zijn het natuurlijk eigenlijk geen pootjes, het zijn inderdaad een soort zuignapjes; hij is echt helemaal aan de aarde verkleefd.⟨/p> ⟨p>Maar in elk geval, die rups denkt na over zijn toekomst. Dat is toch een volstrekt ander leven. Het is hetzelfde wezen, maar van een totaal andere orde. Zo heeft de natuur talloze prachtige typen van wat in de biologie 'metamorfose' heet: een complete gedaanteverwisseling. Dat woord metamorfose is trouwens ook een Bijbels woord. Zo'n metamorfose, zo'n complete gedaanteverwisseling, dat is wat opstanding is. Je ziet daar in de natuur prachtige illustraties van en Paulus brengt dat in dit gedeelte ook op een schitterende manier ter sprake. Ik vind het altijd heel mooi hoe God als het ware al in Zijn schepping illustraties heeft gegeven over Zijn handelwijze en Zijn denkwijze, maar ook over Zijn plan en hoe Hij dat dan gaat doen. Het is een schitterende uitbeelding van wat opstanding is. Een bestaan als een rups, vast aan de aarde zittend. Vervolgens gaat hij dood; hij sterft als rups. Ik bedoel, er komt een einde aan zijn rupsenbestaan en dan ontpopt hij zich tot een totaal ander wezen. Het wordt dan een hemels wezen, niet meer vast aan de aarde. Hij kan nog wel op aarde komen – dat is trouwens nog een aardige typologie, vind ik ook – hij kan er wel komen, maar hij zit er niet meer aan vast. Het is een totaal vrij bestaan.⟨/p> ⟨p>En deze rups vreet alleen maar. Laten we eten en drinken? Ja, een rups kan zich inderdaad vol eten en drinken, want morgen sterven we. Ik denk dat een rups dat inderdaad denkt: "Laten we eten en drinken, want morgen sterven we." In no time kan hij zich in ieder geval tig keer zijn eigen gewicht opeten; een zeer schadelijk wezen. Maar als vlinder is dat heel anders, dat lijkt nergens meer op. Dan is het een vlinder en dan vliegt hij in de hemel. En het is ook zo mooi wat hij dan eet. Een rups vreet zich met recht helemaal vol totdat hij zich doodvreet als rups. Maar een vlinder eet of zuigt of drinkt honing. Waar is dat een type van? Nou ja, dat is een illustratie uit de natuur. Daar gaat het natuurlijk niet direct over in vers 35 van 1 Korinthe 15, maar goed: "Met wat voor lichaam komen zij?"⟨/p> ⟨p>Dan zegt Paulus iets waarvan wij zouden denken: dat zijn toch hele goede vragen? Het zijn ook hele goede vragen, maar het hangt er vanaf hoe je de vraag stelt. Als je het laat beginnen met "maar", als een protest of een tegenwerping, dan is het dwaas. De vraag is goed als je de vraag stelt: "Hoe gaat God dat doen? Wat heeft Hij daarover te melden?" Dat is wat Paulus hier ook naar voren brengt. Maar als je denkt dat dit soort overwegingen bezwaren zijn of argumenten tegen het feit van de opstanding, dan ben je niet anders dan dwaas.⟨/p> ⟨p>Paulus gaat daar nu voorbeelden van geven. Hij zegt: "Dwaas! Wat jij zelf zaait, wordt niet levend of het moet gestorven zijn." Letterlijk, u ziet het ook in de interlineair: "Wat jij zaait, wordt niet levendgemaakt als het niet zou sterven." Iets kan alleen maar levendgemaakt worden als het zelf stervende is. Levendmaking bestaat bij de gratie van sterven en dood. Ook daar komen we later nog op terug.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1413" title="Speel af vanaf 23:33">▶ 23:33⟨/button> ⟨span>Het Gezaaide Zaad en het Nieuwe Lichaam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En als je zaait, wat je zaait... dat is niet het lichaam. Je zaait uiteraard niet het toekomende lichaam. Ik liet net het voorbeeld zien van een rups en een vlinder, maar hier is sprake van een ander beeld. Je zaait namelijk een korrel, bijvoorbeeld van koren of van iets anders. Heel de natuur is daar vol van. Het gaat nu trouwens alleen over de plantenwereld, maar je zaait een zaad in de aarde en er komt iets uit. Dit is wat je in de grond stopt en dat is wat eruit komt. Nou, vindt u dit op dat lijken? Ik niet, totaal niet.⟨/p> ⟨p>Dus je zaait niet het toekomstige lichaam. Het zit erin, op de een of andere wijze, maar het lijkt er nog niet op. Eigenlijk is er, als je het op de keper beschouwt, nog minder gelijkenis dan bij een vlinder en een rups. Het lijkt er niet op. Je zaait niet het toekomstige lichaam, maar slechts een korrel, bijvoorbeeld van koren of van iets anders. Maar God geeft er een lichaam aan zoals Hij wil. Dé God doet dat, zoals Hij dat in de schepping doet, waarvan we voortdurend in ons hele leven illustraties zien.⟨/p> ⟨p>Het hele proces waarbij iets in de aarde wordt gestopt of een zaad in de aarde terechtkomt en er iets totaal anders dan dat zaadkorreltje tevoorschijn komt; dat hele proces van vegetatie, het ontstaan van een plant. Het was vandaag prachtig weer en als je dan kijkt... ja, het was een schitterende herfstdag. Zeker als het zonlicht nog op de dood schijnt, dan krijgt het kleur. Dat vind ik prachtig. Dat is ook mooie typologie, want de herfst is in feite een schitterend type van het sterfelijke aardse bestaan. Het gaat weer dood, het is stervende, en eigenlijk is de winter een uitbeelding van de dood. De herfst is een uitbeelding van het sterven.⟨/p> ⟨p>Maar dan vind ik het prachtig dat als God Zijn licht op die dood laat schijnen, het de kleur van goud krijgt. Goud staat voor onvergankelijkheid; een edelmetaal gaat niet dood. Je rijdt dan op de weg naar Wassenaar, de N44, de Rijksstraatweg, en daar heb je aan beide zijden die prachtige bomen. Als het zonlicht daarop schijnt, dan is dat hemels. Het is goud wat je dan ziet, terwijl het een stervende natuur is. Dat vind ik zo mooi: als Gods licht, als het zonlicht schijnt op dat sterfelijke, dan zie je goud. Dan zie je al de kleur van onvergankelijkheid. Dat is wat eruit voortkomt.⟨/p> ⟨p>Het is net alsof — dat is in ieder geval de associatie die ik maak — het dan wel allemaal sterfelijk en vergankelijk mag zijn, maar God troost ons al met Zijn licht. Dat gaat het worden: onvergankelijkheid. Zo zie je dat soort illustraties gewoon als je er oog voor hebt en als je Zijn Woord kent. Als je weet dat er een levende God is, dan zie je het overal. Dan illustreert Hij dat in Zijn schepping en zie je de plaatjes overal in de natuur.⟨/p> ⟨p>God, dé God, geeft er een lichaam aan zoals Hij dat wil, in alle mogelijke varianten. Wat hier gezegd wordt, gaat nog puur over de plantaardige wereld, maar hoeveel miljoenen varianten zijn er niet? God geeft er een lichaam aan zoals Hij dat wil, en wel aan elk zaad zijn eigen lichaam. Aan ieder van de zaden het eigen lichaam. En dan komt er nog een beeld.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1708" title="Speel af vanaf 28:28">▶ 28:28⟨/button> ⟨span>Verschillende Soorten Lichamen en Hun Heerlijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In het voorgaande vers ging het over de plantaardige wereld. Nu zegt Paulus: alle vlees is niet hetzelfde, maar dat van mensen is weer anders. Straks zullen we nog een ander woord voor 'anders' tegenkomen, maar hier is het gewoon: het is verschillend. Dat van mensen is weer verschillend van dat van beesten, en het vlees van vogels is weer anders dan dat van vissen. Het is dus allemaal weer een andere substantie, andere lichamen met andere benodigdheden. Een vogel is geschikt gemaakt om te vliegen en een vis om in het water te zwemmen. Het vlees heeft ook weer zijn eigen kenmerken; het is niet allemaal hetzelfde. Er is een enorme variatie. God houdt van variatie, dat is wel duidelijk als je naar de schepping kijkt. En Hij heeft dat op een onbegrijpelijke manier vormgegeven. Wat voor concept, wat voor ⟨em>intelligent design⟨/em> zit daarachter? Wij staan er al van te kijken wanneer we staaltjes van techniek zien, zoals een computer die je uit elkaar haalt en ziet hoe minutieus dat allemaal is bedacht en gemaakt. Dat is geweldig en ik heb diep respect voor degenen die dat kunnen maken, maar het haalt het niet bij zelfs de eenvoudigste vorm van leven. Het haalt het er niet bij, al was het maar door het verschil dat het een dood is en het ander levend. Dat is de God die dat zo heeft ontworpen.⟨/p> ⟨p>In vers 40 zegt hij: er zijn hemelse en aardse lichamen. Dit is een vers dat trouwens nogal wat vragen heeft opgeroepen, want waar doelt Paulus hier op? Als ik naar het volgende vers kijk, ga ik ervan uit dat hij hier inderdaad doelt op hemellichamen. Ik zal het er straks over hebben, maar ik moet er ook bij zeggen dat anderen hebben gezegd: "Ja, maar het gaat hier over het opstandingslichaam, over lichamen hier op aarde en de hemelse lichamen van de opstanding." Dat is denk ik niet de directe zin. Het gaat hier, zoals we in het volgende vers ook zullen zien, over zon, maan en sterren. Maar het is wel dubbelzinnig, want in de verzen 47 tot 49 van dit gedeelte — misschien dat we er straks nog op komen, ik weet niet hoever we zullen komen — gaat hij het inderdaad hebben over aardse lichamen. Adam, die uit de aarde was genomen, is aards, en de mens uit de hemel is Christus, de laatste Adam. Er zit dus meer achter, want dan blijkt het begrip aardse en hemelse lichamen dubbelzinnig te zijn. Maar zover is het hier nog niet.⟨/p> ⟨p>Er zijn hemelse en er zijn aardse lichamen, en de glans van de hemelse... op dat woord 'glans' wijs ik hier alvast even. Dat is het Griekse woord ⟨em>doxa⟨/em>, wat eigenlijk 'heerlijkheid' betekent. Normaal wordt dit altijd vertaald met heerlijkheid, alleen hier in dit verband, in deze context, hebben de vertalers ervoor gekozen om het weer te geven met glans. In de Statenvertaling staat inderdaad 'heerlijkheid'; dat verbaast me niet, want de Statenvertaling doet dat meestal al veel concordanter. Maar bij de heerlijkheid van die hemelse lichamen gaat het inderdaad over glans: dat wat ze schijnen, wat ze uitstralen, letterlijk dus. De glans, de heerlijkheid van de hemelsen is anders.⟨/p> ⟨p>En nu komen we op een ander woord. Ik wees u zojuist even op dat woordje ⟨em>allos⟨/em>. Het Grieks kent twee verschillende woorden voor 'anders', en dat levert de vertalers nogal eens hoofdbrekens op: hoe moet je dat in het Nederlands correct weergeven? Je hebt het woordje ⟨em>allos⟨/em>, dat 'anders' of 'verschillend' betekent, en je hebt het woordje ⟨em>heteros⟨/em> — wij kennen dat ook nog, 'hetero' — en dat betekent echt 'andersoortig'. Het is een veel sterker woord, ⟨em>heteros⟨/em>. Om maar wat te noemen: als ik zeg dat ik een andere auto heb, kan dat betekenen dat ik een auto heb die niet meer dezelfde is, maar nog steeds een Opel. Maar ik kan ook zeggen: "Ik heb een andersoortige auto," en dan rijd ik tegenwoordig bijvoorbeeld een Rolls Royce. Dat is een veel sterker begrip. Hier wordt dus dat woordje 'andersoortig' gebruikt. En inderdaad: aardse lichamen, lichamen op aarde, die stralen niet. Houd dat ook even vast, daar komen we straks ook nog op. Nee, maar lichamen in de hemel die wij zien, die schijnen en stralen. Die hebben met recht heerlijkheid en zijn dus met recht andersoortig.⟨/p> ⟨p>De glans — en ook hier weer hetzelfde woord ⟨em>doxa⟨/em>, heerlijkheid — van de zon, dat wil zeggen de lichtglans van de zon... want wat is de heerlijkheid van de zon anders dan het licht dat zij uitstraalt? De heerlijkheid van de zon is anders dan die van de maan. Ja, inderdaad, al was het maar omdat de zon dat van zichzelf uitstraalt en de maan het licht slechts weerkaatst of reflecteert. Het is ook anders dan die van de maan en der sterren, want de ene ster verschilt van de andere in glans. Eigenlijk staat er: gaat de ander te boven in heerlijkheid. De ene ster heeft veel meer heerlijkheid of lichtglans dan de ander. In het Grieks is het woordje voor ster trouwens breder. Wij spreken over sterren en planeten, maar voor zover ik goed ben ingelicht, omvat het Griekse woord voor ster beide. Je hebt sterren die stralen en schitteren, en je hebt planeten — ons woord planeet is trouwens ook een Grieks woord — wat 'dwaalsterren' zijn. Een dwaalster heeft geen vaste plaats aan het firmament en bovendien kun je een dwaalster of planeet herkennen aan het feit dat deze niet schittert, maar net als de maan slechts het licht van de zon weerkaatst. Daarin herken je het, ofschoon een planeet als Venus, Mars of Jupiter een enorme heerlijkheid kan hebben en de helderste lichten aan het firmament zijn, afgezien van de zon en de maan natuurlijk. En dan is daar ook nog dat enorme verschil tussen de sterren onderling. De één is rood, de ander heeft een ring — daar moet je trouwens heel goed kijken om dat te zien, dat kan je niet eens met het blote oog zien — maar u begrijpt de gedachte: de ene ster gaat de ander te boven in heerlijkheid. Paulus heeft nu dus beelden gebruikt uit de plantenwereld en uit de dierenwereld, en hij heeft gesproken over de heerlijkheid die we zien aan de hemel.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2250" title="Speel af vanaf 37:30">▶ 37:30⟨/button> ⟨span>Zo Is de Opstanding: Verschil in Heerlijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zegt hij: "Zo is het ook met de opstanding der doden." Tot dusver was het dus een illustratie, en wat illustreert dit? Wel, de opstanding van de doden. Namelijk de opstanding waar hij het in dit hoofdstuk over heeft: de levendmaking waar Christus de eersteling van is. Hij refereert hiermee dus aan: zoals elk zaad een eigen lichaam heeft, zo is het ook met de opstanding der doden. En zoals er verschillende soorten heerlijkheid zijn, zo is het ook met de opstanding der doden. Het is niet allemaal hetzelfde; er zijn vele verschillende soorten heerlijkheid. We komen daar trouwens straks nog even over te spreken, want dit is op zich al een hele mooie en ook leerzame uitspraak van Paulus.⟨/p> ⟨p>Dit illustreert niet alleen de opstanding – wat hij tot dusver gedaan heeft met dat zaad dat je in de aarde stopt waar een ander lichaam uit voortkomt. Niet de korrel die je zaait, maar een heel ander lichaam komt er uit de aarde tevoorschijn. Dat is de opstanding der doden. Maar het illustreert ook dat er in de opstanding verschil is in heerlijkheid. Het is niet allemaal hetzelfde. Het is niet zo dat wij straks in de opstanding allemaal dezelfde heerlijkheid hebben.⟨/p> ⟨p>Dat is eigenlijk een onderwerp apart, realiseer ik me nu. We hebben het daar trouwens al een hele tijd geleden, bij 1 Korinthe 9, over gehad. Toen Paulus zei dat hij zich in zijn leven ergens naar uitstrekte. Eén ding deed hij, en dat was dat hij zich uitstrekte naar die onverwelkelijke krans. Dat heeft te maken met wat God in ons leven doet – let op hoe ik het zeg. Ik zeg niet wat wij allemaal tobben en uitleven vanuit onszelf; dat is niet wat beloond wordt. Wat God beloont, is dat wat Hij in en door ons heen heeft kunnen doen. De heerlijkheid die Hij hier in ons voortbrengt, of dat wat Hij vandaag met ons doet in dit bestaan, heeft ook te maken met de heerlijkheid straks in de opstanding. En ook met het verschil in heerlijkheid.⟨/p> ⟨p>Het is dus niet zo dat ons leven hier helemaal losstaat van de heerlijkheid straks. Nee, het is straks heerlijkheid, maar er is verschil in heerlijkheid. Dat heeft te maken met wat God in ons leven hier met ons heeft kunnen doen. Het is een beetje een zijpaadje, maar wellicht dat ik er straks nog iets over zal zeggen in verband met... welk vers was dat? Vers 44 waarschijnlijk. Nou ja, dat zien we vanzelf wel. "Zo is het ook", wat Paulus hier dus zegt: "zo is het ook met de opstanding der doden". Er wordt gezaaid en dan komt... Er is een uitdrukking die hij nu heel wat keren gaat bezigen, vier keer om precies te zijn. Hij gaat dan tegenstellingen, contrasten schilderen: "Er wordt gezaaid in vergankelijkheid."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2483" title="Speel af vanaf 41:23">▶ 41:23⟨/button> ⟨span>Contrast 1: Vergankelijkheid Versus Onvergankelijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat is een prachtig beeld. Eigenlijk houdt Paulus hier het beeld vast waar hij zojuist mee begon; de eerste illustratie waar hij mee kwam. Namelijk dat je een korrel aan de aarde toevertrouwt en dat daar een totaal ander lichaam uit voortkomt. Dit is precies wat een begrafenis ook uitbeeldt: het toevertrouwen aan de aarde. Begraven is een schitterend type. Het is zo illustratief om iets aan de aarde toe te vertrouwen, en dat is precies het beeld dat hier ook gebezigd wordt. Het is wat een boer doet: een zaad aan de aarde toevertrouwen.⟨/p> ⟨p>Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik heb me in het verleden wel eens kunnen ergeren aan bepaalde discussies. Dan heb je het weer over ethiek. Dat speelde destijds bij ons in de kerk; het ging over de vraag of een christen zich mag laten cremeren. Dat is een typische ethische discussie. Maar als je eenmaal een beetje aan de heerlijkheid van het evangelie geroken hebt, dan wordt zo’n vraag onzinnig. De vraag is immers helemaal niet of het 'mag'. Hebt u ooit in de Bijbel gelezen dat het niet zou mogen? Ik niet. Maar dat krijg je dan altijd: men zegt dat het nergens in de Bijbel staat dat het verboden is, dus waarom zou het niet mogen?⟨/p> ⟨p>Alleen al het feit dat je in die termen denkt — van 'mag het of mag het niet' — dat is ethiek. Daar kun je op promoveren, het is een heel vak en een complete theologische richting. Je kunt er talloze schermutselingen over hebben waarbij de één 'ja' zegt en de ander 'nee', maar het is wet en het is leeg. Op het moment dat je het over de inhoud gaat hebben, kom je bij de vraag: wat illustreert de begrafenis nou? Dát is waar het om gaat. Er wordt gezaaid. Dat is het. Het is een schitterend type.⟨/p> ⟨p>Heeft het praktisch nut? Dat is hoe de vraag vervolgens natuurlijk vaak gesteld wordt. Alsof God niet bij machte zou zijn om lichamen die verbrand zijn — of dat nu door een bewuste crematie is of door een ongeluk — weer tot leven te brengen. Natuurlijk heeft begraven geen praktisch nut. We moeten ons goed realiseren dat er na een aantal jaren helemaal niets meer over is van het lichaam, en als er nog wel wat van over is, dan wordt het weer opgegraven. Daar gaat het niet om. Begraven is — hoewel talloze mensen zich daar totaal niet van bewust zullen zijn — een daad van geloof. Je vertrouwt het lichaam toe aan de aarde, zoals een boer een zaadkorrel aan de aarde toevertrouwt in de verwachting dat daar leven uit voort zal komen. De zaadkorrel sterft in de aarde, jazeker, die is dood, maar daar komt leven uit voort.⟨/p> ⟨p>Dat is waar Paulus het over heeft en hij gaat het ook een drietal keren herhalen. Er wordt gezaaid in vergankelijkheid. Dit bestaan hier is per definitie vergankelijk; alles vergaat. Als ik dat zeg, is dat haast een open deur intrappen, want we weten dat allemaal. Daar hoeft niet specifiek geloof voor te zijn om dat te weten. Alles gaat voorbij. Wij zijn hier slechts voorbijgangers, niet meer dan dat. Hoe schoon alles ook is, het zal eenmaal vergaan. Zo was het lied toch? Soms gaat dat snel, soms gaat dat langzaam, maar het vergaat.⟨/p> ⟨p>Dit hele bestaan, deze schepping... hoe staat het in Romeinen 8? Dat God de schepping aan de ijdelheid en aan de slavernij van de vergankelijkheid heeft onderworpen. Niet vrijwillig, dat wil zeggen dat de schepping daar niet voor gekozen heeft, maar om Hem die haar daaraan onderworpen heeft. "In hope echter," staat er. In verwachting. Daar heb je het weer: in verwachting. Namelijk van nieuw leven, want de schepping vervult volgens Romeinen 8 ook de functie van een moeder die ook leven in zich verborgen draagt. Het wachten is op de verlossing. Dat is ook allemaal prachtige, diepe terminologie.⟨/p> ⟨p>Er wordt gezaaid in vergankelijkheid. Dat is dit bestaan. Ik had daar nog mooie dia's over; een lichaam aan de aarde toevertrouwen is een illustratie hiervan. Moet dit zo? Nee, maar dit is nou weer zo’n typisch voorbeeld van een gebruik dat zijn kracht juist krijgt door datgene wat het uitbeeldt: de verwachting. Je hebt hoop op leven en dáárom doe je dit.⟨/p> ⟨p>Er wordt gezaaid in vergankelijkheid en er wordt opgewekt in onvergankelijkheid. Wat een contrast! Een groter contrast bestaat er niet. Dát is wat de aarde in gaat en dít is wat eruit voortkomt. Onvergankelijkheid, wat dus niet voorbijgaat. In het Nederlands is dat, net als in het Grieks, een absoluut contrast. Zo vergankelijk als de dingen hier zijn, zo onvergankelijk is dat lichaam. Trouwens, zelfs de hele nieuwe schepping is onvergankelijk. Kunnen we ons daar iets bij voorstellen? Eigenlijk niet. Ik begrijp het woord wel, en u begrijpt het woord net zo goed: het gaat niet voorbij. Maar je kunt er geen voorstelling van vormen, want daar kennen wij niets van. Wij kennen niets wat werkelijk onvergankelijk is.⟨/p> ⟨p>Hooguit kennen we 'typen', en dat is waarom ik het plaatje van de olijfboom erbij heb gedaan. Dat is een type; het is niet 'echt', want de olijfboom kun je ook doodmaken. Maar het is wel een type van onvergankelijkheid: een boom die niet doodgaat, maar die zichzelf regenereert. Vandaar dat je van die oude knarren van duizenden jaren hebt. En die boom brengt dan ook nog eens olie voort; een beeld van leven en van geest. Geest en leven, dat is veelzeggend. Het zijn allemaal illustraties en plaatjes die God in de schepping gelegd heeft.⟨/p> ⟨p>Ik weet even helemaal niet hoe laat het eigenlijk is. Ja, ik moet een horloge kopen van Tineke, dat weet ik, ik voel me nu gehandicapt. Maar goed. Opgewekt in onvergankelijkheid. Dit is de eerste tegenstelling: er wordt gezaaid in vergankelijkheid en er wordt opgewekt in onvergankelijkheid. Er wordt gezaaid in oneer.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2974" title="Speel af vanaf 49:34">▶ 49:34⟨/button> ⟨span>Contrast 2: Oneer Versus Heerlijkheid (lichtglans)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat woordje ‘oneer’, dat is niet een woord dat geassocieerd moet worden met schande; dat is een ander woord. Hoewel de NBG-vertaling er niet altijd concordant mee omgesprongen is, betekent het woordje ‘oneer’ hier letterlijk ⟨em>a-tima⟨/em>, dat wil zeggen: zonder eer. Paulus gebruikt het woord in Romeinen 9 om dat te illustreren. Daar gaat het over een pottenbakker die het ene vat ter ere maakt en het andere – hoe staat het er in de NBG-vertaling? – ‘voor alledaags gebruik’. Maar voor ‘alledaags gebruik’ staat er letterlijk gewoon ⟨em>atima⟨/em>: dit woord, ‘in oneer’. Dat betekent niet dat het schandelijk is, maar het betekent: je hebt een mooie vaas en je hebt potten die geen eer hebben, die je onder het bed zet, zeg ik dan maar als voorbeeld. Is dat schandelijk? Nee, maar het heeft geen heerlijkheid of eer.⟨/p> ⟨p>Er wordt gezaaid in oneer, en feitelijk is dit ook weer zo’n treffende aanduiding van dit bestaan. Dit bestaan is vergankelijk en het is een bestaan van ontluistering. Het is niet alleen maar zo dat er een keer een einde aan komt; nee, de weg ernaartoe is er één van ontluistering. Je raakt eer kwijt en het bestaan kan zo ontluisterend worden. De ouderdom is daar ook een voorbeeld van. We zeggen natuurlijk dat het prachtig is om oud te worden, maar om oud te zijn is helemaal niet zo mooi, of lang niet altijd zo mooi. Mijn moeder zit inmiddels al een hele tijd in een verzorgingstehuis en als je daar dan komt – ze is inmiddels wat dementerend – dan zitten daar mensen; u kent dat ongetwijfeld net zo goed als ik. Dan is dat heel ontluisterend. De manier waarop mensen verzorging nodig hebben en zelfs de meest primaire dingen, die zo privé zijn, zelf niet meer kunnen... dat is toch ontluistering? Ik bedoel, een bestaan dat zo vitaal en jeugdig begint, en dan zie je dat na de volwassenheid de heerlijkheid er langzamerhand vanaf gaat. Eigenlijk zit daar iets heel tragisch in. Ik zeg ‘eigenlijk’, maar het is zo tragisch als wat. Het is geen opgaande lijn, het is met recht een neergaande lijn. Daarom heb je mensen die zeggen dat het bestaan ronduit tragisch is; het loopt namelijk altijd slecht af. Als je het puur aards bekijkt, kun je zeggen: inderdaad, het is een ontluistering en uiteindelijk ga je dood. Dat is niet erg optimistisch als ik het zo zeg, maar dat is het wel. Dit bestaan is inderdaad ‘in oneer’.⟨/p> ⟨p>Er wordt dus gezaaid in oneer, maar er staat: “er wordt opgewekt in heerlijkheid.” En hier heb je hetzelfde woord – en dat vind ik zo mooi – als wat we eerder tegenkwamen in vers 41, en toen werd het vertaald met ‘glans’. Ik neem het nu even precies zoals Paulus het ook gebruikte in vers 41 en 42. Als daar de heerlijkheid met recht ‘lichtglans’ was, zou dat opwekken dan ook niet letterlijk lichtglans zijn? Dus dat het opstandingslichaam, net zoals de zon, de maan en de sterren, heerlijkheid heeft? Dat wil zeggen: het zal stralen. En zo gek is dat niet. Ja, ik geef toe, dit is vreemd, want aardse lichamen kennen dat niet. Wij weten alleen van hemelse lichamen die stralen, maar aardse lichamen stralen niet. Nee, maar in de opstanding wel! Want er wordt gezaaid in oneer, ontluistering, maar er wordt opgewekt in heerlijkheid. Dat is hetzelfde woord als wat toegekend wordt aan zon, maan en sterren. Als ik het zo neem, gewoon in diezelfde context, dan betekent het dus dat het opstandingslichaam bekleed is met licht en zal stralen. Ik vind het woord ‘stralen’ in dit verhaal ook prachtig. Schitterend, ja. Namelijk: het zal licht geven.⟨/p> ⟨p>Laten we wel wezen: wij kennen er slechts één. De Eersteling, Christus, is opgestaan uit de doden. En wat gebeurde er toen Paulus met Hem in aanraking kwam vanuit de hemel, als hemels lichaam? Hij schitterde. Hij straalde zo erg zelfs, zo heftig, dat Paulus drie dagen blind was nadat hij dat gezien had. Dat was dus met recht ‘bekleed met licht’. Het zou mij niet verbazen – ik geef toe dat het wat speculatief is, maar ik geef het ter overweging – dat ook Adam en Eva in de hof al bekleed waren met licht. Ze zagen niet dat zij naakt waren. Nee, maar nadat zij van de verboden vrucht hadden gegeten, toen zagen ze dat wel. Wat was er dan veranderd? De bekleding die zij hadden, namelijk goddelijke heerlijkheid, licht. Niet van deze orde, want Adam was een levende ziel, dat weet ik, maar niettemin: lichtglans. Dat is wat God aan de mens toegedacht heeft. Die straalde ook? Ja. De blinkende morgenster, opgevaren op de dag van zijn opstanding... ik weet niet precies waar je nu naartoe wilt, maar misschien dat dat met die opwekking ook een connectie heeft.⟨/p> ⟨p>Wanneer de Heer hier na Zijn opstanding op aarde was, dan zie je natuurlijk ook al de hele bijzondere aard van dat opstandingslichaam, dat de fysieke hindernissen niet kent die ons aardse lichaam kent. Ik bedoel, Hij verscheen zo plotseling in hun midden. Dat soort barrières betekenen niets; muren of ramen die gesloten zijn, betekenen niets voor dit lichaam van heerlijkheid. Dit is eigenlijk onvoorstelbaar, maar we lezen dat gewoon in de Schrift. De Eersteling, Christus, had zo’n lichaam. Hij verscheen ook in verschillende gedaanten op aarde; dat lees je al in Markus 16. Het was dus echt een concreet lichaam om dat te bewijzen. Ook om te bewijzen dat Hij geen geest is. Nee, Hij is echt een lichaam en Hij bewees dat ook door voor hun ogen een visje te eten. Hij zegt: “Ziet dat een geest geen vlees en beenderen heeft zoals Ik heb.” Dus het was concreet een lichaam, maar van een totaal hogere orde.⟨/p> ⟨p>Om hier nog even bij stil te staan: er wordt opgewekt in heerlijkheid. Dat wil zeggen: in lichtglans. Daar gaat God straks in de levendmaking de mens mee bekleden. Dus als u vraagt wat voor kleren we krijgen, dan zeg ik dit: heerlijkheid, lichtglans. Ja Ari, dan ben je zonder werk! Dan kun jij wel ophouden. Ik zeg nu wel eens tegen oude mensen, als het lijf het af laat weten, dat je wat aan de verpakking moet doen. Ja, maar dat is allemaal natuurlijk om de oneer te maskeren; daar komt het eigenlijk op neer. Dat is wel een heel toberig beroep eigenlijk wat je hebt, en toch is dat wat je doet: je bekleedt het, je maakt het mooi. Kleren maken de man, maar het is met recht ook: de mens maakt de kleren. Dat was zoals dat ooit in het begin ook gebeurde. De mens ging zich vijgenbladeren maken en God zei: “Nee, Ik heb wat voor je.” Toen gaf Hij vellen van dieren. Dat wil zeggen: eerst moest er een onschuldig dier sterven en daarmee bekleedde Hij de mens. Dat is zo’n prachtig type natuurlijk. De mens werd bekleed met een dier dat gestorven was en daarin werd hij gehuld. Dat is precies wat God ook vandaag doet. En het feit was dat de Heer zelf degene was die het eerste offer bracht door hen te kleden met huiden van dieren. Hoe staat het er precies? “Opgewekt in heerlijkheid.”⟨/p> ⟨p>Ik stel voor, want het verhaal gaat natuurlijk nog verder, dat we hier even onderbreken en een kopje koffie met elkaar gaan drinken. Daarna gaan wij weer verder met dit schitterende onderwerp. Je kunt enorm uitkijken naar een vakantie of naar een verbouwing – je krijgt volgende week een nieuwe keuken, ik noem maar wat – geweldig!⟨/p> ⟨p>Daar ben je helemaal enthousiast over. Maar dit is even andere koek hoor dan een nieuwe keuken of een dakkapel. Wat zeg je? Hij zei een nieuwe keuken, dus aftikken? Ik zei: nou ja, dit is optikken! Ja, zo’n totaal nieuw lichaam dat echt onze voorstelling tart, hoewel het hier prachtig gecontrasteerd wordt. We kennen dat allemaal; vergankelijkheid is immers het enige wat we kennen. Maar het is precies het tegenovergestelde. En ook hier zie je weer dat het zo duidelijk wordt, juist door dat contrast. Het absolute contrast: vergankelijkheid tegenover onvergankelijkheid, oneer tegenover ontluistering.⟨/p> ⟨p>Ook de functies nemen af. Welk deel van het lichaam je ook hebt, eigenlijk is alles onderhevig aan die ontluistering van het lichaam. Je gehoor wordt minder, je ogen worden minder, je krijgt protheses... je armen, je spieren, het lopen, noem maar op. Alles van het lichaam ontluistert. We lachen er nu om, maar je kunt er vooral om lachen omdat je denkt: het wordt anders. Dit is maar heel even tijdelijk behelpen, maar het wordt anders.⟨/p> ⟨p>Trouwens, die aftakeling wordt ook schitterend beschreven in Prediker 12, waar jij zojuist al even op zinspeelde. Daar wordt ook gesproken over de grijsheid en over de amandelboom die dan bloeit. De amandelboom is trouwens ook weer een beeld van onvergankelijkheid. Maar daar wordt die aftakeling beschreven, de ijdelheid van dit bestaan. Dit bestaan is dus aan de ijdelheid en de vergankelijkheid onderworpen. Er wordt gezaaid in oneer en ontluistering, maar opgewekt in heerlijkheid.⟨/p> ⟨p>Daar waren we bij gebleven: in heerlijkheid. Dat mag van alles betekenen, maar in dit verband betekent dat vooral inderdaad: in licht. En waarom zouden we dat niet gewoon zo nemen zoals het inderdaad hier naar voren gebracht wordt? In heerlijkheid, zoals de zon en de maan en de sterren in heerlijkheid schijnen. Er wordt gezaaid in zwakheid.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3786" title="Speel af vanaf 01:03:06">▶ 01:03:06⟨/button> ⟨span>Contrast 3: Zwakheid Versus Kracht (vermogen)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Zwakheid is een gebrek aan kracht, onvermogen. Dat blijkt trouwens uit het contrast: als dit kracht zal blijken, dat wil zeggen vermogen, dan is dit onvermogen. Dit woord 'zwakheid' staat trouwens ook in de NBG-vertaling. Daar wordt ook heel vaak over zwakheden gesproken als een synoniem voor ziekten. "Daarom zijn er onder u velen zwak en ziekelijk." Ja, dat is dan min of meer dubbelop. Maar Hij heeft onze zwakheden op Zich genomen en dan gaat het over ziekten. Eigenlijk is ziekte ook niets anders dan het gebrek aan energie; het onvermogen van het lichaam om gezond te blijven of om zich gezond te maken. Dus gebrek aan energie is zwakheid, onvermogen.⟨/p> ⟨p>Ik had het zojuist over ontluistering, wat niet alleen maar functioneel opgevat kan worden. Ik bedoel, lichaamsfuncties worden minder en gaan helemaal voorbij, maar die ontluistering is ook esthetisch, als ik het zo mag zeggen. Dat wil zeggen dat de schoonheid verloren gaat. Ik moet daar natuurlijk altijd mee uitkijken met dit onderwerp, maar het is wel zo. Maar ook zwakheid en ziekte gaan hiermee gepaard; het gaat gepaard met ziekte, met zwakheid en met onvermogen. Dit mag dan tragisch zijn, maar het is slechts de zwarte achtergrond die God gebruikt en inzet.⟨/p> ⟨p>En dat is juist het mooie: deze vergankelijke wereld, deze hele vergankelijke schepping die gewoon vergankelijk is, by design. We hadden het er in de pauze al even over. Deze hele wereld is aan de ijdelheid en de vergankelijkheid onderworpen. Deze schepping was vanaf de aanvang gewoon vergankelijk. Het eerste wat je leest in Genesis 1 vers 2 is dat de wereld woest en ledig werd. Even los van allerlei andere vragen wat daar precies plaatsvond, de wereld werd woest en ledig. Waarom? Het is een vergankelijke schepping en slechts door ingrijpen van God gebeuren er dingen. Maar de wereld is, deze schepping is oud en in haar ontwerp vergankelijk. Waarom? Omdat God eerst een vergankelijke wereld zou maken en daarna een onvergankelijke wereld. Het ene is tijdelijk en vergankelijk; het is per definitie tijdelijk want het gaat voorbij. Dat is juist wat het woord betekent. Het gaat voorbij en het andere is onvergankelijk. Dus er wordt een donkere achtergrond gecreëerd die noodzakelijk is om het contrast te tekenen en te schilderen en tot uitdrukking te laten komen. Dat eerste is noodzakelijk om dat tot uitdrukking te laten komen.⟨/p> ⟨p>Alles wat die vergankelijkheid met zich meebrengt — oneer, zwakheid — daar staat tegenover dat er wordt opgewekt in kracht. Hier staat het Griekse woordje ⟨em>dynamis⟨/em>: vermogen. Dat is wat het echt betekent. Macht, maar macht is eigenlijk ook 'vermogen zijn', de mogelijkheden hebben om. Wij Nederlanders denken bij vermogen vooral aan geld, maar vermogen is gewoon in het algemeen: als je veel vermag, veel vermogen hebt, dan heb je veel mogelijkheden en veel opties. Wel, er wordt opgewekt in vermogen. Dynamisch, dynamiet. Het opwekkingslichaam is dus een dynamisch lichaam, vol van power. Ik vind het Engelse woord 'power' altijd erg mooi omdat het zo lekker krachtig klinkt. Power! Ja, dat is het opstandingslichaam. Dit is zwak en dat is een lichaam van kracht, van vermogen, wat ongekende mogelijkheden en vermogens heeft.⟨/p> ⟨p>Dat is toch enorm? Ik denk: ik stop maar, want ik vind dit zo mooi. Eigenlijk denk ik: laat dit eens goed op je inwerken. Je weet eigenlijk niet waar je het over hebt. Ik stamel hier ook maar; dat wil zeggen dat ik voorlees wat er staat en laat zien wat het woord is en wat het betekent. Meer kunnen we ook niet. Sommige mensen kunnen heel erg goed visualiseren, maar je kan dit uitbeelden. En het mooie is trouwens dat wij eigenlijk niet eens zoveel hoeven te visualiseren, want God heeft ons in de schepping, in die vergankelijke schepping, allemaal plaatjes gegeven. Kijk, dat bedoel ik nou, daar hebben we het nu over. Dat illustreert precies wat Ik in Mijn woord zeg. En dan blijkt ook meteen dat Degene die Zijn woord spreekt, Dezelfde is als Die de schepping heeft voortgebracht. Sterker nog, de schepping is voortgebracht door Zijn woord. Alle dingen zijn geworden door het woord. Dus is het logisch dat de schepping in alle dingen het DNA — als ik het zo mag zeggen — ook draagt van het woord. Het komt voort uit het woord. Dus is het logisch dat heel de schepping spreekt van het woord. Opgewekt in vermogen. Ik ga verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4130" title="Speel af vanaf 01:08:50">▶ 01:08:50⟨/button> ⟨span>Contrast 4: een Ziels Lichaam Versus een Geestelijk Lichaam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Er wordt een natuurlijk lichaam gezaaid. Dit is het vierde contrast, zoals we zagen. Laten we het even goed op een rij zetten: er wordt gezaaid in vergankelijkheid; er wordt gezaaid in oneer – dat is nummer twee; er wordt gezaaid in zwakheid – dat is drie; en er wordt gezaaid als een natuurlijk lichaam.⟨/p> ⟨p>Maar die vertaling 'natuurlijk lichaam' is eigenlijk niet juist. Er staat namelijk niet 'natuurlijk lichaam'. Ik vind dit echt een misser van de vertalers – en dat bedoel ik niet zo akelig als het misschien uit mijn mond klinkt – maar vooral omdat de link met vers 45 je anders ontgaat als je dit zo leest. Daar wordt namelijk geciteerd: 'Aldus staat er ook geschreven: de eerste mens, Adam, werd tot een levende ziel.' Ja, maar die link ontgaat je juist door deze vertaling. Er staat in vers 44 namelijk: er wordt een ziels lichaam gezaaid.⟨/p> ⟨p>Oké, u zegt: 'ziels' is niet echt een Nederlands woord. Nou ja, dat hangt ervan af. Als we nu vanaf vandaag afspreken dat we het altijd gaan gebruiken, dan staat het volgend jaar in de Dikke Van Dale. Ik heb nooit zoveel moeite met dat soort niet-bestaande woorden als het doorgeven van het Woord het noodzakelijk maakt. Dan noemen we het gewoon 'ziels'. Een zielslichaam. 'Ziele-lichaam' zou je ook nog kunnen zeggen; dat klopt ook wel aardig. Taal is mooi.⟨/p> ⟨p>Wij spreken namelijk wel over 'geest'. Je hebt ziel en geest. Vaak zeggen we dat het allemaal hetzelfde is – en dat is ook zo leuk – maar in de Schrift is er een wereld van verschil. Sterker nog, ze worden juist gecontrasteerd: een ziels lichaam tegenover een geestelijk lichaam. In 1 Korinthe 2 zagen we dat ook al – dat is wel heel lang geleden – maar toen hebben we het ook gehad over de zielse mens en over de geestelijke mens. Je zou natuurlijk ook kunnen zeggen: de 'zielige' mens en de geestelijke mens. Wat is de tweede, de geestelijke manier? Is dat pneuma? Ja, pneumatisch, de bijvoeglijke vorm daarvan dus. Er wordt een ziels, een ⟨em>psychikos⟨/em>, gezaaid. Ons woord 'psyche' is een Grieks woord en dat betekent 'ziels'. Dit is ook weer het woord dat in de Griekse vertaling vanuit het Hebreeuws de weergave is van het Hebreeuwse woord ⟨em>nefesh⟨/em>. Daar komen we straks misschien nog over te spreken, want later in dit gedeelte gaat het daar ook over. Ziel, dat is dus de psyche, en dat heeft al iets 'zieligs'.⟨/p> ⟨p>Zoals ik al zei: wij maken dat soort onderscheid vaak helemaal niet. Ik vind dat wel grappig, want als je een geestelijk probleem hebt, dan ga je naar de psychiater of naar de psycholoog. Dat is natuurlijk vreemd, want daarmee suggereer je: wat is het verschil tussen ziel en geest? De meeste mensen weten dat niet, maar de Bijbel zegt nu juist dat het een wereld van verschil is. Het is een contrast. Heel het betoog van dit vers en het navolgende vers – en in 1 Korinthe 2 zelfs een hele passage – is gebaseerd op het contrast tussen ziel en geest. Als je zegt dat er geen verschil is, dan denk je niet Bijbels. Maar goed, dat is de verwarring; dan denk je 'Babels'. Dat is de verwarring van de taal.⟨/p> ⟨p>Maar de Schrift zegt in Hebreeën 4 vers 12 – dat vind ik een hele mooie, die moet u onthouden: 'Het woord van God is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard, en dringt door tot de verdeling van ziel en geest.' Dat wil zeggen: het Woord van God is scherp. Mensentaal niet, die is zo bot als wat. Ja, menselijke taal is heel bot; zo komt het ook heel vaak over. Het is niet in staat om het verschil te maken tussen ziel en geest. Maar het Woord van God is scherper dan welk zwaard dan ook en maakt een heel duidelijk onderscheid tussen het een en het ander.⟨/p> ⟨p>Er wordt een ziels lichaam gezaaid. Dit lichaam is dus vergankelijk, in oneer, in zwakheid. Dit is het vierde contrast: het is een ziels lichaam. Waarom is het een ziels lichaam? Waar zit dat 'zielige' in? Dan denken wij natuurlijk aan de psyche. Dat is waar, maar dat is in wezen een uitwerking daarvan, een effect. Het zit dieper.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4454" title="Speel af vanaf 01:14:14">▶ 01:14:14⟨/button> ⟨span>De Ziel in het Bloed Versus het Pneuma⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Als je de Bijbelse vraag stelt waar de ziel zich in ons lichaam bevindt, dan wordt dat direct beantwoord in Leviticus 17 vers 11: "De ziel van het vlees is in het bloed." Ik citeer hier slechts een deel van het vers, want er wordt vervolgens uitgelegd waarom God juist het bloed op het altaar gegeven heeft, met alle betekenissen van dien. Daar ga ik het nu verder niet over hebben, maar één ding is nu van belang: wat maakt dit lichaam "ziels"? De Schrift zegt dat de ziel van dit vlees is gelegen in het bloed. Het is een ziels lichaam; een lichaam dat niet zonder bloed kan. Het bloed stroomt door ons hele lichaam en daarmee is elk plekje ervan ziels. Natuurlijk heeft het lichaam ook geest nodig – lucht en zuurstof – maar het wordt geregeld en geregeerd door bloed. Dit lichaam is ziels. Bloed.⟨/p> ⟨p>Let trouwens ook nog even op deze tekst. Ik sla nu een aantal verzen in dit hoofdstuk over, want het gaat nog over 1 Korinthe 15, waar Paulus dit zegt: "Dit spreek ik evenwel uit, broeders: vlees en bloed kunnen het Koninkrijk Gods niet beërven." Dat wil zeggen dat de combinatie van vlees en bloed geen blijvende is; dat is geen onvergankelijkheid. Dit huidige lichaam is ziels, maar straks is het opstandingslichaam wel degelijk vlees. Jazeker, want dat lees je in Lukas 24. Ik verwees voor de pauze al even naar dit vers, maar daar lees je wat er gebeurt op de avond van de opstanding, wanneer de Heer te midden van Zijn discipelen verschijnt. Hij zegt dan: "Ziet Mijn handen en Mijn voeten, dat Ik het Zelf ben; betast Mij en ziet, dat een geest geen vlees en beenderen heeft, zoals gij ziet dat Ik heb." Het is dus een concreet, tastbaar en zichtbaar lichaam. Dat wel. Het is met recht een lichaam, maar geen vlees en bloed. Het is wel vlees en beenderen, maar zonder bloed.⟨/p> ⟨p>Er wordt een ziels lichaam gezaaid, namelijk een lichaam dat geregeerd en gedomineerd wordt door bloed, en daar in heel het lichamelijke bestaan volstrekt afhankelijk van is. Maar er wordt een geestelijk lichaam opgewekt. Hier staat het Griekse woord pneumaticus. En pneuma, dat heeft weer te maken met... [De lamp van de spreker stopt ermee] Nou, toen hield hij ermee op. Dan doe ik het zomaar even zonder. De ziel is eruit; hij geeft geen licht meer, is zonder heerlijkheid en niet functioneel meer. Hij is ontluisterd. Nou ja, dan leg ik hem terzijde. Dit was natuurlijk allemaal ingepland! Ik wilde dit even illustreren. Vind je dit geestig?⟨/p> ⟨p>Je ziet het nu even in de schaduw. Dat pneuma heeft te maken met blazen. Geest is in de Bijbel in beweging gebrachte lucht. Dat kan de wind zijn; dat heet ook pneuma. Of het kan dit blazen zijn. Eigenlijk is het alles wat je niet kunt zien. Geest zegt niet zozeer iets over wat het is, maar het zegt eigenlijk iets over ons onvermogen, namelijk dat we het niet kunnen zien. Je leest over de geesten van demonen, God is Geest, en engelen zijn geesten. Maar ook de wind of het blazen is geest, want dat kun je niet zien. Dat is wat geest is. Je kunt alleen het effect ervan waarnemen. Dit opstandingslichaam is een geestelijk lichaam. Wacht even, ik moet het wel goed zeggen voordat ik zelf een verkeerde conclusie trek: het is een concreet lichaam, maar het wordt niet gedomineerd of gekarakteriseerd door de ziel, maar door de geest. Niet door bloed, maar door pneuma.⟨/p> ⟨p>Het lichaam zelf blijft een lichaam, maar er zit geen bloed in; er is pneuma. Je hebt ook pneumatisch gereedschap, dat door lucht wordt aangedreven. Datgene waardoor het werkt, dat zie je niet. Denk aan een pneumatische boor. Ik ga daar niet te veel over zeggen, want van dat soort techniek weet ik verder niets, maar ik weet wel dat het woord "pneumatisch" in de techniek een grote rol speelt. Het wil zeggen dat het door lucht wordt aangedreven, door een kracht die je niet ziet. Dat toekomstige lichaam heeft geen bloed, zoals dit zielse bestaan dat wel heeft. Het toekomstige lichaam wordt door "lucht", door geest, door pneuma aangedreven. Meer kan ik er niet over zeggen. Want als je vraagt hoe we ons dat moeten voorstellen, dan is dat precies zoals ik het nu zeg. Of je dat zo kunt zeggen, weet ik ook niet precies, maar het stimuleert wel de fantasie, dat geef ik toe. We praten hier over iets dat zich in andere dimensies bevindt.⟨/p> ⟨p>Om het verschil te typeren: er is een ziels lichaam dat gedomineerd en gekarakteriseerd wordt door bloed. In het toekomstige lichaam stroomt geen bloed door de aderen, maar pneuma, als ik het zo mag zeggen. Het wordt gekarakteriseerd door pneuma; iets wat je niet ziet, maar wat wel kracht is. Misschien is het te begrijpen zoals wanneer God Israël de levensadem inblaast. Je leest dat ook al in het volgende vers over Adam: wanneer God blaast, ontstaat er leven. Geest is namelijk ook een synoniem van leven. Geest en leven. "Mijn woorden zijn geest en leven", of geestelijk leven. Eigenlijk is het zo dat op het moment dat je de geest krijgt, je leeft. En op het moment dat je de geest geeft, ga je dood; dan ben je het leven kwijt. Geest is dus synoniem met leven. Dat toekomstige lichaam is niet ziels of vergankelijk; nee, het is pneumatisch en daarmee met recht levend. Niet alleen levend, maar ook levendmakend, zoals we in de volgende verzen zullen zien.⟨/p> ⟨p>Er wordt een pneumatisch lichaam opgewekt, en Paulus zegt: "Is er een ziels lichaam, dan bestaat er ook een geestelijk lichaam" – of een "geestig" lichaam. Ik vind dat eigenlijk wel mooi. In onze taal contrasteren die twee ook: we spreken over iets dat "zielig" is of iets dat "geestig" is. Van het ene word je bedroefd, en dat typeert dit huidige bestaan. Dit bestaan is zielig, maar dat toekomstige bestaan is geestig. Dat is gevuld met geest, en dat is wat blij maakt, wat vreugde en power geeft. Dat is wat alle beperkingen en barrières van dit bestaan volledig doorbroken heeft. Als ik bedenk dat God dit gaat maken... dit moet echt de levende God zijn. Een levende God die iets voortbrengt, een plan heeft en een einddoel. Dit is zo Godwaardig; Hij heeft het Zich zo voorgesteld en Hij gaat dit realiseren. Is er een ziels lichaam? Dan bestaat er ook een geestelijk lichaam. Een pneumatisch lichaam dus. Aldus staat er ook geschreven.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5084" title="Speel af vanaf 01:24:44">▶ 01:24:44⟨/button> ⟨span>De Eerste Adam Versus de Laatste Adam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Aldus staat er ook geschreven – en ik kan u verklappen dat dit in Genesis 2 vers 7 staat: de eerste mens, Adam, werd een levende ziel. Hierin zie je ook waarom de vertalers een misser hebben gemaakt, als u het mij vraagt. Want nu wordt wel het woord 'ziel' gebruikt, maar dit is discontinuïteit in de vertaling. Eerst gebruikte men het woordje 'natuurlijk' en nu ineens gebruikt men wel het woord 'ziel'. Maar u ziet, hier wordt hetzelfde woord gebruikt.⟨/p> ⟨p>Goed, de eerste mens Adam werd een levende ziel. Ja, dat klopt, want in Genesis 2 – waar Paulus naar verwijst – lees je: 'Toen formeerde de HEERE God de mens van stof uit de aardbodem en blies de levensadem, de neshama, in zijn neus; alzo werd de mens tot een levend wezen.' Daar zie je trouwens ook weer die misser, want dit is een levende ziel. In de Statenvertaling staat volgens mij trouwens wel 'een levende ziel'. Maar in de Herziene Statenvertaling staat weer 'wezen'. En zo moet het niet wezen, vind ik; het is een levende ziel.⟨/p> ⟨p>We hadden het er in de pauze al even over, maar dit is een heel Bijbels concept, gewoon vanaf het begin. Letterlijk. In Genesis 1 kom je voor het eerst het woord 'ziel' tegen en dan wordt het gewoon gebruikt voor de dieren. Niet dat zij een ziel ⟨em>hebben⟨/em>, maar dieren ⟨em>zijn⟨/em> een ziel. Het wordt verschillende keren gebruikt. Ook in de NBG-vertaling wordt het vaak wegvertaald. Dat de wateren 'wemelen van levende zielen' wordt dan weergegeven als 'levende wezens', maar er staat gewoon 'levende zielen'. Dat is jammer, want daardoor missen we de clou van de definitie. Als je vraagt: 'Wat is een ziel?', en je geeft allerlei voorkomens in de Schrift waar het woord ziel gebruikt wordt anders weer, dan kom je er niet achter. Zo worden dingen voor de Bijbellezer verborgen gehouden. Dat is nog netjes gezegd; je zou kunnen zeggen dat het allemaal onder het tapijt wordt geveegd, zodat je er niet achter kunt komen. Dan moet je weer naar een Bijbelstudie gaan om het aan te horen. Je zou je kunnen afvragen waarom ze dat nou niet gewoon zo in de Schrift zetten. Dat is een nadeel.⟨/p> ⟨p>Eigenlijk ben ik er ook wel weer erg blij over, want dit is juist de reden om het wel te onderzoeken. Het feit dat het in de vertaling vaak zo verschrikkelijk krom is weergegeven, is des te meer reden om ons met elkaar te verheugen in hoe het er echt staat; hoe het allemaal nog zo mooi en magnifiek is. Goed, de mens werd een levende ziel. Niet: hij ⟨em>kreeg⟨/em> een levende ziel, hij ⟨em>werd⟨/em> een levende ziel. Zodat je hier ook gewoon een wiskundige formule op los kunt laten. Wat is een levende ziel? Dat is een resultaat: stof uit de aardbodem plus levensadem in de neus is een levende ziel. Stof uit de aardbodem plus levensgeest of levensadem is een levende ziel. En raad eens wat: op het moment dat de mens zijn levensadem kwijtraakt of uitblaast, zijn laatste adem uitblaast, dan is hij een dode ziel. Ook dat is in de vertaling weggemoffeld, maar die uitdrukking 'dode ziel' staat verschillende keren in het Oude Testament. Dode zielen zijn zielen waar geen levensadem meer in zit; dat zijn dode zielen. Maar de mens is een levende ziel, en dat is een combinatie.⟨/p> ⟨p>Waarom zegt Paulus dit nu? Om ook hier even een contrast neer te zetten. 'Aldus staat er ook geschreven: De eerste mens Adam werd een levende ziel.' Dat staat inderdaad geschreven, al in het tweede Bijbelhoofdstuk. En nu komt het contrast: 'De laatste Adam, een levendmakende geest.' Dus het contrast is niet alleen maar ziel en geest. Het contrast is ook een levende ziel tegenover een levendmakende geest. Adam leefde inderdaad wel, maar deze geest is levendmakend. Hij is een levendmakende geest. Die uitdrukking 'levendmakend' komen we in de brieven van Paulus vaker tegen. Ik denk aan 2 Korinthe 3, waar gesproken wordt over de letter die doodt, maar de Geest die levend maakt.⟨/p> ⟨p>De laatste Adam is een levendmakende geest. Weet u wat ik nou ook zo mooi vind? Dat is dat er staat: 'de laatste Adam'. Ik kom zo vaak de uitdrukking 'de tweede Adam' tegen en ik moet altijd grinniken als ik het lees. Die uitdrukking zult u in de Bijbel niet tegenkomen. Wel 'de tweede mens', maar niet 'de tweede Adam'. De Bijbel spreekt, of Paulus spreekt, over de laatste Adam. En dat betekent dat er geen andere Adam meer komt. Twee is meer dan genoeg. God wilde een contrast maken: de eerste Adam, of gewoon Adam zo u wilt, en vervolgens Christus, de laatste Adam. En waarom heet Hij de laatste Adam? De laatste is Hij omdat Hij de definitieve is. Hij is ook meteen weer de eerste; Hij is de eersteling van een nieuwe schepping. Maar nu even wat betreft de mensheid: Adam was degene uit wie wij allen voortkomen. Hoe staat het daarop? Bij dit vers waren we natuurlijk.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5493" title="Speel af vanaf 01:31:33">▶ 01:31:33⟨/button> ⟨span>Heel de Mensheid Vertegenwoordigd in Adam en Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Paulus had eerder in dit hoofdstuk al over Adam gesproken, en dat geeft meteen aan waarom hij hier Christus de laatste Adam noemt. God wilde een contrast maken en we hebben dat contrast nu al vier keer gezien. Adam staat voor heel de mensheid; alle mensen zijn adamieten. Evenals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden.⟨/p> ⟨p>Dit verklaart waarom Christus met recht Adam genoemd wordt. Adam staat namelijk voor de persoon die heel de mensheid in zich bergt, die heel de mensheid vertegenwoordigt of in wie heel de mensheid begrepen is. In hem is heel de mensheid vervat, zoals het lot van de mensheid in eerste instantie bepaald werd door Adam. Adam at van de verboden vrucht en door en in Adam is heel de mensheid sterveling geworden. In Adam sterven allen, en doordat ons de toegang tot de boom des levens is onthouden, zijn we daadwerkelijk zondaren en stervelingen. Dat is allemaal vanwege Adam. In hem is heel de mensheid begrepen en vervat. Dat is ons lot, daar hebben wij niet voor gekozen; we zijn simpelweg adamieten.⟨/p> ⟨p>Het geweldige van 1 Korinthe 15 is dat heel de mensheid nu begrepen is in Christus, zoals heel de mensheid in eerste instantie begrepen was in Adam. In Christus zullen allen levend gemaakt worden; het proces wordt precies omgekeerd. In Adam zijn we allemaal stervelingen, maar in Christus worden allen levend gemaakt, zoals Christus als de Eersteling ging.⟨/p> ⟨p>Ik denk dat we het daar voor nu bij moeten laten en de volgende keer met vers 46 verder gaan. Maar dit lijkt me een prachtig statement om deze Bijbelstudie mee af te sluiten. Adam werd een levende ziel en vervolgens een stervende ziel vanwege de toegang tot de boom des levens die hem werd onthouden. Maar de laatste Adam is een levendmakende geest. Heel de mensheid is in Hem begrepen en het lot van de mensheid wordt door Hem definitief bepaald, want Hij is de laatste. De eerste mens was slechts een voorbijganger. Hij moest er komen, maar gelukkig was hij vergankelijk, want dat betekent dat we daar ook weer vanaf komen om plaats te maken voor de definitieve versie.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5689" title="Speel af vanaf 01:34:49">▶ 01:34:49⟨/button> ⟨span>De Eerste Adam als Demoversie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>O ja, dat is het woord dat ik zocht. Nu ben ik aan het eind van mijn bijbelstudie en ik zocht die computerterm, weet u nog? Ik bedoelde een demoversie. Ja, dat is zo'n computerterm. Adam was eigenlijk – daar is wel wat op aan te merken – een demoversie. Voor de demonstratie. Maar je kunt er eigenlijk niets mee. Ik weet niet of u een beetje vertrouwd bent met computers en programma's, maar demoversies zijn heel gelimiteerd en ze hebben ook een beperkte geldigheid. We moeten er niet mee thuiskomen. Met een demoversie? Nou ja, de eerste Adam was een demoversie. Heel functioneel, het had een betekenis, maar het was niet meer dan een demo. Het gaat uiteraard om de laatste Adam.⟨/p> ⟨p>Ik stel voor dat we het daarbij houden voor vanavond. Ik overval u er misschien mee, maar Ed, zou jij willen afsluiten?⟨/p>