⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik op het Betoog van 1 Korinthe 15⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik hoop dat het met de geluidsopname dit keer wat beter gaat dan de vorige keer, want op een of andere wonderlijke manier is toen het gedeelte voor de pauze helemaal weggevallen. Het geluidsbestand was zodanig beschadigd dat het niet meer te herstellen was. Tot dusver is dat niet eerder gebeurd, dus ik houd het erop dat het een unieke ervaring is en dat we het ook bij die ene keer houden.⟨/p> ⟨p>U ziet het, we zijn inmiddels al voor de drieëndertigste keer bij elkaar rond de eerste Korinthebrief. We hebben met name gedurende de laatste avonden stilgestaan bij 1 Korinthe 15. Dat is het absolute hoogtepunt van de brief, bijna ook het eindpunt. Want wat na 1 Korinthe 15 nog volgt, is een appendix met wat praktische overwegingen, de groeten, enzovoort. Ik zeg dat niet alsof dat niet van belang zou zijn, maar ik bedoel dat dit werkelijk de afsluiting van de brief is.⟨/p> ⟨p>1 Korinthe 15 gaat in zijn geheel over de opstanding van Christus en de geweldige betekenis daarvan. Ik denk dat we er verstandig aan doen, juist als je nogal in de details gaat – zoals we dat met name gedaan hebben bij die laatste verzen van 1 Korinthe 15 die we de vorige keren hebben besproken – om het overzicht te bewaren. Als je zo in de details treedt, loop je gemakkelijk het risico dat je het overzicht wat kwijtraakt en niet meer helemaal goed weet wat de lijn van het betoog is. Wat zegt Paulus, wat is zijn punt en waar wil hij naartoe? Daarom geef ik graag even een overzicht van dit ene hoofdstuk.⟨/p> ⟨p>We zagen in de eerste elf verzen van 1 Korinthe 15 dat het gaat over de opstanding van Christus als historisch feit, een historisch gedocumenteerd feit, en ook waarom dat de essentie en de kern van het Evangelie is. Dat verkondigden Paulus en zijn collega-apostelen, hoe groot de verschillen in bepaalde opzichten ook waren in het uitzicht en het perspectief dat zij brachten. Dit is het gemeenschappelijke fundament: het goede bericht gaat over Christus die opgestaan is uit de doden.⟨/p> ⟨p>En als je vraagt: "Wat is er dan met het kruis en de dood van Christus?", dan is het antwoord dat Hij uiteindelijk moest sterven om te kunnen opstaan uit de doden. Zodat je, ook als je het hebt over de betekenis van zijn kruis en over de betekenis van zijn dood, toch weer uitkomt bij de opstanding. Want de dood, zijn kruis, zijn sterven; dat is de donkere achtergrond waardoor juist dat licht van zijn verrijzenis des te sterker tot uitdrukking komt. Dat waren de eerste elf verzen. Dan krijg je...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="196" title="Speel af vanaf 03:16">▶ 03:16⟨/button> ⟨span>De Consequentie als Er Geen Opstanding Der Doden Is⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vanaf vers 12 tot vers 19 gaat het over de consequentie als er geen opstanding der doden zou zijn. Want dat was wat sommigen beweerden; zo lezen we in vers 12: "Hoe komen sommigen onder u ertoe te zeggen dat er geen opstanding der doden is?" Feitelijk is wat in vers 12 gezegd wordt de aanleiding voor dit hele hoofdstuk. In die zin mogen we wel blij zijn dat er toen een aantal mensen daar in Korinthe waren die dat beweerden, want het heeft toch maar weer dit geweldige hoofdstuk opgeleverd.⟨/p> ⟨p>Wat trouwens de achtergrond was van die ontkenning, is niet helemaal duidelijk. Paulus is eigenlijk heel summier in het weergeven van die bewering. Zij beweren dat er geen opstanding der doden is, maar waarom? Wat hun motieven daartoe waren of wat hun opvattingen eigenlijk waren, dat weten we niet. Het zou zomaar kunnen – we hadden het zojuist, voordat we begonnen, over filosofie – dat dit de achtergrond is. Als we het hebben over Griekse filosofie, dan is de essentie haast het idee van de onsterfelijke ziel. Het zou heel goed kunnen dat dit meespeelde, want Korinthe lag in het hartje van Griekenland en de filosofie stond daar hoog aangeschreven. Dat zagen we al veel eerder in deze brief, in 1 Korinthe 1 en 2, waar het gaat over de wijsheid van mensen. De gedachte van de onsterfelijke ziel was daar waarschijnlijk erg populair.⟨/p> ⟨p>Als er een onsterfelijke ziel is – dat wil zeggen: een mens gaat dood, maar hij gaat niet echt dood want zijn ziel leeft gewoon voort – dan is dat een aanval op de betekenis van de opstanding. Want als de dood niet echt de dood is, dan wordt de opstanding feitelijk zinloos. Immers, als de mens bij zijn sterven eigenlijk gewoon voortleeft en in heerlijkheid naar de hemel gaat, of hoe dat ook mag heten, waarom zou er dan nog een opstanding nodig zijn? Paulus zegt ook – we hebben dat eerder gezien – dat als het waar is wat zij zeggen, degenen die in Christus ontslapen zijn ook verloren zijn. Als ze echt dood zijn en er is geen opstanding, dan zijn ze verloren. Maar als die filosofie van de onsterfelijke ziel werkelijk op zou gaan, dan is de opstanding feitelijk een soort 'suiker op de honing'. Waarom zou dat dan nog nodig zijn?⟨/p> ⟨p>Die achtergrond zou het dus zomaar kunnen hebben, maar ik zeg dit met een slag om de arm. Het motief en de opvattingen van die mensen worden hier namelijk niet aan de kaak gesteld; het gaat er enkel om dat zij beweren dat er geen opstanding der doden is. Paulus laat vervolgens zien wat de consequenties daarvan zijn. Ik zet het even op een rijtje: als er geen opstanding der doden is, dan is ook Christus niet opgewekt. Bovendien is onze prediking dan leeg, zonder inhoud, en leeg is daarmee ook ons geloof.⟨/p> ⟨p>Bovendien zegt hij: wij als apostelen zijn dan valse getuigen van God. Wij beweren immers iemand gezien te hebben die opgestaan is uit de doden. Wij getuigen daarvan; ik bedoel dat in de juridische zin van het woord. Wij zijn ooggetuigen daarvan; wij claimen dat. Paulus sprak eerder in dit hoofdstuk zelfs over honderden; het getal van vijfhonderd noemde hij. Dat zijn dus allemaal mensen die claimden de opgewekte Christus gezien te hebben. Als dat niet zo is, dan zijn zij dus valse getuigen. En bovendien is men dan een valse getuige van Gód. Daar zit in feite ook nog de gedachte achter dat als je bij de rechtbank vals getuigt, dat zwaar wordt aangerekend. Maar als je dat onder ede doet, haal je God erbij. En dat is wat zij deden; zij zeiden: "God heeft Hem uit de doden opgewekt."⟨/p> ⟨p>Het lijkt me ook moeilijk om daar een andere verklaring voor te bedenken. Mensen kunnen in de medische wereld heel veel, maar de dood overwinnen is toch niet des mensen? Als er iets is waar een mens volledig bij stilstaat en niets meer kan doen, dan is het wel bij de dood. Maar goed, als die bewering dus waar zou zijn, dan betekent dat volgens Paulus dat wij valse getuigen zijn. Dan zijn ook de ontslapenen in Christus verloren. En wij apostelen zijn dan de beklagenswaardigste van alle mensen.⟨/p> ⟨p>Denk aan alles wat wij ondergaan – we zullen dat straks trouwens nog nader uiteengezet zien worden. Paulus zegt: "Wij apostelen maken zoveel mee; zoveel verdrukking, benauwdheid en vervolgingen. En onze boodschap, de kern van wat wij te melden hebben, zou dan domweg niet waar zijn." Het zou zelfs een leugen zijn, een verschrikkelijke valse leugen. Hij vraagt zich af: "Waarom zouden wij dat doen?" Als dat zo is, dan zijn wij echt de beklagenswaardigste van alle mensen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="551" title="Speel af vanaf 09:11">▶ 09:11⟨/button> ⟨span>Het Hoogtepunt: de Garantie van de Levendmaking⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vers 20 tot 28 is het hoogtepunt van deze brief en ook het hoogtepunt van het betoog van de apostel in dit hoofdstuk. Hij zegt: Christus is opgewekt. Dat had hij al vastgesteld; het is een historisch feit. En waarom is dat zo geweldig? Het is de garantie van de levendmaking van allen. De dood wordt tenietgedaan. En hoe gaat dat gebeuren? Wel, alle mensen, allen die in Adam sterven, zullen worden levendgemaakt. Hetzelfde leven dat Christus als eersteling aan het licht bracht, zal gefaseerd worden toebedeeld, ieder van alle mensen in zijn eigen rangorde.⟨/p> ⟨p>Dat is het onderwerp geweest van de laatste drie avonden, want we zijn daar langzaam doorheen gegaan. Juist omdat het zo vreselijk onbekend is, maar ook omdat we zulke adembenemende uitzichten vanuit die verzen krijgen. Ik noemde net, geloof ik, de Himalaya van het Bijbelse berglandschap. Dat durf ik rustig zo te zeggen, want je staat op zulke ongekende hoogte, en het mooie van op een hoogte staan is dat je zo’n geweldig uitzicht hebt. Nergens in de hele Bijbel kijken we verder dan in dit gedeelte.⟨/p> ⟨p>We kijken voorbij de dood. We kijken voorbij de heerschappij van Christus. We kijken voorbij alles wat Johannes optekende in het boek Openbaring over de heerschappij van Christus en het Koninkrijk. Wat Paulus hier zegt, gaat zelfs nog verder, namelijk naar het moment dat Christus het Koninkrijk overgedragen zal hebben. Nergens in de Bijbel wordt dat verder beschreven dan hier. Dit is echt een absoluut hoogtepunt en een verder uitzicht kan het niet reiken.⟨/p> ⟨p>Uiteindelijk eindigt dat in vers 28 met het feit dat God zal worden: alles in allen. Dat is het ultieme einddoel dat God Zich gesteld heeft: om alles te worden in alle mensen en wellicht in al Zijn schepselen. Dat is het betoog waar het achtentwintigste vers uiteindelijk mee afsluit. Allemaal zal dat in rangorde geschieden, en allemaal als uitwerking van dat ene feit dat tweeduizend jaar geleden plaatsvond: Christus werd opgewekt uit de doden door zijn God. Hij is de eersteling en een garantie voor alles wat volgt. Dat is een feit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="726" title="Speel af vanaf 12:06">▶ 12:06⟨/button> ⟨span>Vers 29: Zich Laten Dopen voor de Doden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We beginnen nu bij vers 29, wat echt een nieuwe passage en een nieuwe paragraaf in dit betoog is. In de verzen 29 tot 34 zullen we zien dat Paulus nog meer absurditeiten opsomt die het gevolg zouden zijn als de bewering waar was dat er geen doden opgewekt worden. Eigenlijk is het voorgaande gedeelte, vers 20 tot 28, het hoogtepunt, maar feitelijk is het ook een opmerking terzijde over de geweldige consequenties van de opstanding van Christus. Het is in feite een tussenzin, want als Paulus in vers 29 de draad weer oppakt, gaat hij verder waar hij in vers 19 was gebleven. Daar zei hij: "Dan zijn wij apostelen de beklagenswaardigste van alle mensen." Als je dat hele gedeelte dat het hoogtepunt is even wegdenkt als een tussenzin, dan pakte hij daar de draad weer op die hij in vers 19 had losgelaten. Je zou het zo ook gewoon verder kunnen lezen; je kunt vers 29 direct na vers 19 plakken. Dat kan. Mocht u ooit denken dat een tussenzin niet zo belangrijk is, dan is 1 Korinthe 15 wel een heel fraai voorbeeld dat het tegendeel aantoont, want hier blijkt een tussenzin juist een hoogtepunt te zijn. Dat zie je trouwens wel vaker. Wist u dat Efeze 3, dat geweldige magistrale hoofdstuk over het geheimenis, de verborgenheid van Christus, ook een tussenzin is?⟨/p> ⟨p>Goed, we pakken de draad dus inderdaad op bij vers 29. We hebben wat teruggeblikt op wat we tot dusver hebben gezien en dan zegt hij: "Wat zullen anders zij doen?" Als je bij vers 29 aankomt, kom je meteen op een heel merkwaardig terrein terecht, want vers 29 is een heel obscuur vers. Ik las vanmiddag ter voorbereiding nog even in diverse handboeken en toen schreef een Amerikaanse verklaarder dat in zijn beleving 1 Korinthe 15 vers 29 het moeilijkste vers van het hele Nieuwe Testament was. Dat ben ik helemaal niet met hem eens trouwens, maar zoals we het lezen in de vertaling is het wel merkwaardig.⟨/p> ⟨p>Laten we het eens bezien. Wat staat er? "Wat zullen anders zij doen die zich voor de doden laten dopen? Indien er in het geheel geen doden opgewekt worden, waarom laten zij zich nog voor hen dopen?" Als u geen onbekende bent in de christelijke wereld en de randen daarvan, dan weet u dat dit vers een grote rol speelt in de beweging van de mormonen. Dit vers gebruiken zij als het motief bij uitstek voor hun dooppraktijk. En niet alleen voor hun dooppraktijk, want de mormonen houden er een enorm archief op na van genealogieën en geslachtsregisters. Uw naam en die van mij staan daarin ongetwijfeld ook ergens in Salt Lake City opgeslagen, want ze houden de hele wereldbevolking als het even kan bij. Alle mensen die overleden zijn, willen ze maximaal in kaart brengen. Daar zijn ze enorm mee in de weer om, om het even met Paulus te zeggen – en ik zeg het een beetje cynisch – met eindeloze geslachtsregisters te werken.⟨/p> ⟨p>Waarom doen ze dat? Ze willen weten wie er allemaal overleden en ontslapen zijn. Dan kunnen ze zich in de plaats van die mensen laten dopen. Dat is wat ze doen. Er vinden enorme doopmanifestaties plaats, allemaal om zich plaatsvervangend te laten dopen voor al die mensen die overleden zijn en die in hun ogen niet gedoopt zijn. Wat ik er nu over zeg, is ongeveer wat ik ervan weet hoe ze dat doen, maar wat precies de achtergrond daarvan is en wat dat dan betekent, of ze hen daarmee ook redden in hun beleving, dat weet ik niet precies. Ze houden er wel meer merkwaardige opvattingen op na. Zij baseren zich in dit geval op 1 Korinthe 15 vers 29, maar zij hebben natuurlijk nog een andere openbaringsbron: het boek van Mormon, waarin het wellicht ook wordt uiteengezet. In ieder geval speelt dit vers in die beweging, die in Nederland niet zo enorm veel aanhang heeft maar in Amerika wel, een hele grote rol. Voor de rest zegt men vaak dat dit vers heel erg obscuur is omdat er gesproken wordt over het zich laten dopen voor de doden. Nu moet ik daar eigenlijk nog iets bij zeggen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1120" title="Speel af vanaf 18:40">▶ 18:40⟨/button> ⟨span>Het Raadsel Opgelost Door Griekse Interpunctie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>U ziet hier de bovenste regel; dat is de Griekse tekst zoals Paulus die heeft opgetekend. Zelfs het lettertype klopt. Eén ding klopt in deze interlineaire echter niet helemaal. Nou ja, het klopt in die zin dat in het oude Grieks – en dat geldt trouwens ook voor het Hebreeuws – al die letters oorspronkelijk achter elkaar geschreven werden, zonder spaties en zonder leestekens. Punten, komma’s, uitroeptekens en vraagtekens kent het Grieks van oorsprong niet. Ik weet niet of u weleens oude manuscripten van het Nieuwe Testament hebt gezien, zoals de Sinaïticus of de Alexandrinus, maar in al die oude manuscripten zie je dit lettertype waarbij alle woorden achter elkaar staan. Als je daar vertrouwd mee bent, zoals de mensen destijds, dan lees je dat zo, maar je moet al die woordjes in gedachten wel in stukjes hakken.⟨/p> ⟨p>Ik heb in een grijs verleden – het is alweer heel erg lang geleden, in de tweede helft van de jaren zeventig – een jaar of vier, vijf modern Hebreeuws geleerd. Het Ivriet kent geen klinkertekens wanneer je bijvoorbeeld de krant leest; er staan alleen maar medeklinkers. Een beginnend student Hebreeuws heeft die klinkertekens echter nodig om de tekst te kunnen lezen, anders weet je niet hoe je de woorden moet uitspreken. Die tekens zijn er later simpelweg bij bedacht om het voor de beginner leesbaar te maken, maar de tekst zelf, het origineel, kent ze niet.⟨/p> ⟨p>Zo heeft het Grieks dus ook geen enkele interpunctie: geen punten, komma’s, spaties of leestekens. Waarom vertel ik dit verhaal nu? Soms is het lastig om een zin te ontleden. Waar begint de zin en waar eindigt de zin? Dat kan arbitrair of twijfelachtig zijn. Als u nu gewoon leest wat hier in het Grieks staat, dan is dat de aanduiding van een vraag, maar er staat geen vraagteken. "Anders, wat zullen zij doen die gedoopt worden?" Maar die interpunctie kan heel anders. Dan krijg je de zin: "Wat zullen anderzijds doen die gedoopt worden?" Vraagteken. "Ten behoeve van de doden, indien er helemaal geen doden worden opgewekt. Waarom zouden zij gedoopt worden ten behoeve van hen, de doden?"⟨/p> ⟨p>Ik zal eerst een andere begrijpelijke lezing geven: "Wat zullen zij anders doen die worden gedoopt?" Vraagteken. "Voor de doden, als de doden geheel niet worden opgewekt. Waarom worden zij ook gedoopt voor hen?" Wordt de zin u nu iets duidelijker? De gedachte bij de doop – en dan bedoel ik de waterdoop – is als volgt. Paulus spreekt er eigenlijk nooit over; in het eerste hoofdstuk had hij er iets over gezegd en hier noemt hij het ook. Hij zegt: sommigen laten zich dopen. Maar waarom zou men zich laten dopen als er geen doden worden opgewekt? Het hele idee bij de doop is immers dat je wordt ondergedompeld en vervolgens weer opstaat uit het water, uit het graf. Dat is het beeld. Al die mensen die door Johannes de Doper in de Jordaan gedoopt werden, gingen onder in het water, in het graf, en stonden daaruit weer op.⟨/p> ⟨p>Het gaat er dus niet alleen om dat je ondergedompeld wordt; je wordt ondergedompeld om te kunnen opstaan. Het is dezelfde gedachte als waar ik het zojuist over had: je moet sterven om te kunnen opstaan. Je moet gedoopt worden om uit het water op te kunnen staan, maar de focus ligt op het opstaan. Volg nu even het betoog van Paulus. Hij zegt: wat zullen zij anders doen die gedoopt worden? Die doop ontleent zijn betekenis aan de opstanding. Als er geen opstanding is, dan worden zij die gedoopt worden slechts gedoopt voor de doden. Dan zou je dus eigenlijk onder water moeten blijven. Je wordt wel begraven, maar je staat niet op uit het watergraf, terwijl dat nu juist de betekenis is.⟨/p> ⟨p>Wat Paulus hier zegt, is dat die hele dooppraktijk betekenisloos wordt zonder opstanding. Sommigen laten zich dopen – velen in de gemeente van Korinthe hadden een Joodse achtergrond, en Joden hadden een heel bekende praktijk van dopen. Die lieten zich bij allerlei gelegenheden dopen. Een synagoge kent een mikva, een doopbad, en bij allerlei gelegenheden waarbij men onrein was geworden, doopte men zichzelf. Het idee is echter altijd: je gaat onder in het water en staat daar weer uit op, als een beeld van dood, begrafenis en opstanding. Dat laatste heeft het accent en de nadruk. Het gaat om dat nieuwe leven dat voorbij de dood is.⟨/p> ⟨p>Het punt van Paulus is dus: wat zullen zij anders doen die worden gedoopt? Voor de doden! Met andere woorden: dat is volkomen zinloos als de doden geheel niet worden opgewekt. Hij herhaalt feitelijk nog een keer zijn punt: waarom worden zij ook gedoopt voor hen? Je wordt juist gedoopt met het oog op de opstanding, niet voor de doden. Dan wordt deze duistere tekst ineens heel anders. Het gaat hier dus niet over het feit dat zij zich lieten dopen vóór de doden. Nee, hij zegt: "Wat zullen zij anders doen die zich laten dopen?" Vraagteken. "Voor de doden!" Uitroepteken. "Als er inderdaad helemaal geen doden worden opgewekt."⟨/p> ⟨p>De interpunctie wordt dus anders; er komt hier een vraagteken en daar volgt een uitroepteken of eventueel een punt. Dat maakt dat de zin ineens heel anders loopt, en het Grieks laat dat volledig toe. Als u een Concordant Version hebt, dan zult u ook zien dat zij het op die manier weergeven. Zowel de Engelse als de Duitstalige Concordant Version doet dat. En als u een Companion Bible van Bullinger hebt, dan leest u ook in de aantekeningen dat het op deze wijze gelezen dient te worden. Het hele raadsel lost zich dan op.⟨/p> ⟨p>Paulus' punt is nog steeds: jullie beweren dat er geen doden worden opgewekt, maar waarom laat je je in vredesnaam dan nog dopen? Dat is het hele idee. Dopen doe je toch met het oog op de opstanding? Als er geen opstanding is, dan laat je je dopen voor de doden, oftewel voor noppes. Dat is het idee. Als je de tekst traditioneel leest, begrijp je er niets van en geeft dat voeding aan de mormoonse praktijk. Dan krijg je het idee dat ze een speciaal ritueel hadden waarbij ze zich lieten dopen voor de doden. Maar nee, dat is het punt niet. Ze lieten zich dopen en Paulus zegt: als er geen opstanding is, dan is die doop slechts voor de doden. Voor niks dus.⟨/p> ⟨p>Zo’n duistere tekst verandert dan ineens in een heel logisch betoog, helemaal in de lijn van wat Paulus hier naar voren brengt. Dat is begrijpelijk. Vandaar dat ik zeg dat ik het niet eens ben met de verklaarder waar ik het zojuist over had; ik vind dit geen moeilijk vers. Als je het vraagteken een paar woorden verplaatst en eerder neerzet, dan verdwijnt het vraagstuk. Eigenlijk is het niet eens zozeer een antwoord, maar de vraag zelf verdwijnt. Goed, dat was mijn bespreking van 1 Korinthe 15 vers 29.⟨/p> ⟨p>Ja, ik weet dat sommigen daar een... Ik kreeg een aantal jaren geleden een heel boekje in handen dat helemaal over 1 Korinthe 15 vers 29 ging. Ja, dat is wel grappig als ik u dat nou zo vertel. Dat ging over 1 Korinthe 15 vers 29 en was geschreven door een hoogleraar uit Kampen. Hij gaf een hele uitgebreide bespreking van dit vers en hij somde allemaal op wat er zo in de loop der jaren door theologen is geopperd over wat dit betekent.⟨/p> ⟨p>En hij eindigt zijn verhaal dan met: "Het is heel interessant en heel boeiend." Maar hoezo boeiend, denk ik dan? Want hij schoot er helemaal niets mee op, want hij wist het nog steeds niet. Hij geeft de lezer een heleboel verklaringen van: dit wordt erover gezegd, die professor zegt dat en die kerkvader heeft zus over dit vers beweerd. Ja, en dan denk je van: nou, als ik dat tot me genomen heb, dan ben ik wat wijzer geworden. Nee, aan het eind van het verhaal zegt hij: "Ja, ik weet het nog niet."⟨/p> ⟨p>Maar het meest bijzondere, verbijsterende in mijn ogen zelfs, is dat de interpunctie niet deugt. Dat wil zeggen: als je de vraagtekens gewoon wat anders plaatst, is de zin zo helder als glas. Dat vermeldt hij niet eens. Nou ja, ik neem het hem niet eens kwalijk, want hoe zou hij het kunnen weten als het nooit geopperd is?⟨/p> ⟨p>Sorry? Nou ja, dat weet ik niet. Ik weet eigenlijk niet of dat in dezen het geval is. Maar in elk geval vond ik het heel merkwaardig dat hij zo'n heel lang betoog opzette en aan het eind van het verhaal nog niets erover wist te vertellen. En dat hij het enige echte antwoord — want zo arrogant ben ik dan als ik daarover spreek — dat hij dat niet eens vermeldt. Ja.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1886" title="Speel af vanaf 31:26">▶ 31:26⟨/button> ⟨span>Vers 30-32: Waarom Dagelijks in Levensgevaar Verkeren?⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We gaan verder bij vers 30. Nadat Paulus heeft gezegd – ik merkte het al op – dat hij vanaf vers 29 tot en met vers 34 een aantal ongerijmdheden en absurditeiten opnoemt die het gevolg zijn van de bewering van sommigen in Korinthe dat er geen opstanding van de doden is. Vers 29 ging daarover: waarom laten sommigen zich dan überhaupt nog dopen?⟨/p> ⟨p>Vervolgens vraagt hij in vers 30: "Waarom zijn ook wijzelf van uur tot uur in gevaar?" Dat wil zeggen: in levensgevaar. Waarom zouden we dat in vredesnaam doen als er geen doden worden opgewekt? De boodschap gaat immers juist over Hem die door God Zelf is opgewekt uit de doden. Dat is het hart van de hele prediking. Als je dat eruit haalt, is alles leeg. Dan is de prediking leeg, het geloof is leeg en het is allemaal volstrekt zinloos. Maar hij zegt: als dit de waarheid is – en wij vertellen dit, wij zijn getuigen van deze dingen – en we lopen voortdurend van uur tot uur in levensgevaar, waarom zouden we dat dan doen? Dan heb ik wel een heel wat beter idee; dan kun je veel beter andere dingen gaan doen. Dat is de gedachte die Paulus straks ook gaat uitspreken.⟨/p> ⟨p>In Romeinen 8 vers 35 heeft hij het ook over wat hij allemaal ondervindt: verdrukking, benauwdheid, vervolging, honger, naaktheid, gevaar of het zwaard. Ik geef toe dat het verband daar iets anders is, maar het is een opsomming van wat hij allemaal meemaakt. Verdrukking, benauwdheid of vervolging of honger. Naaktheid, gevaar, zwaard. Al die dingen ondervond hij van dag tot dag. Dat was de strekking van zijn hele loopbaan en waar hij ook kwam, maakte hij dit soort dingen mee. Lees het boek Handelingen maar. Ik verwijs hier ook naar 2 Korinthiërs 11 vers 23 tot 27, waar alles op een rijtje wordt gezet. Wat Paulus allemaal heeft ondervonden en meegemaakt, deed hij vanwege dat wat hij te melden had: Christus is opgewekt uit de doden. Maar waarom zou hij dat doen als er geen doden worden opgewekt?⟨/p> ⟨p>"Zowaar als ik, broeders, op u roem draag in Christus Jezus onze Here: ik sterf elke dag." U ziet trouwens dat hier de zin wat omgegooid is; dit is het origineel. Als je het zou parafraseren, is de strekking van dit vers: "Ik sterf elke dag, of in overeenstemming met het feit dat ik elke dag sterf..." Hij zegt: dat doe ik. Ik ben elke dag in levensgevaar; elke dag dreig ik dood te gaan. Hij zegt: "Broeders, op u roem..." Ja, dit onderga ik allemaal. Ofschoon hij roemt over het feit dat zij gelovig zijn geworden door het woord dat hij heeft doorgegeven, roemt hij in Christus Jezus onze Here. Maar niettemin, als je puur kijkt naar het vlees: hij sterft elke dag. Hij is altijd in levensgevaar. Dat alles ondergaat hij. Ofschoon hij dus roemt, sterft hij elke dag.⟨/p> ⟨p>Dan gaat hij verder in vers 32: "Indien ik te Efeze naar de mens met wilde dieren gevochten heb..." Hij schrijft dit aan de Korinthiërs, en we weten dat hij in Korinthe was; we lezen in Handelingen 18 dat hij daar inderdaad anderhalf jaar is geweest. Dan vertrekt hij en is later weer terug geweest. We kunnen dat allemaal traceren vanuit het boek Handelingen. Maar dan lezen we in Handelingen 19 inderdaad dat hij in Efeze in groot gevaar is geweest. Er is daar een enorme volksopstand geweest, juist rondom zijn persoon. Hij zegt: "Indien ik te Efeze naar de mens" – dat wil zeggen: menselijkerwijs gesproken – "met wilde dieren gevochten heb..." Hij heeft het hier niet over echte wilde dieren, maar hij heeft menselijkerwijs met beesten te maken gehad. Dat is beeldspraak die je vaker vindt. Ik verwijs hier naar 2 Petrus 2 vers 12 en Judas 1 vers 10. Daar vind je dezelfde vergelijking, dat bepaalde mensen inderdaad beesten genoemd worden. Zo zeggen wij het ook weleens van bepaalde mensen: dat zijn beesten of wilde dieren. En wat dacht u van Openbaring 13? Daar lees je over twee beesten, maar dat zijn toch echt mensen: het beest uit de zee en het beest uit de aarde.⟨/p> ⟨p>Maar goed, hij zegt: "Indien ik te Efeze naar de mens gewoon met wilde dieren gevocht heb..." Met beesten gevocht, met wilde dieren. Het idee is dus dat hij daar als het ware in een soort van arena was en verscheurd werd, ook in levensgevaar. Hij zegt: "Wat baat het mij?" Oftewel: welk nut heb ik daarvan? Alles in zijn boodschap is gericht op dat wat voorbij het graf ligt. Dat is het. Het gaat hier niet om dit bestaan, maar het gaat om met recht leven uit de dood. Dat is de boodschap. Maar waarom zou ik dat allemaal doen als er geen opstanding is? Dan heeft het allemaal volstrekt geen enkel nut meer, indien er geen doden opgewekt worden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2278" title="Speel af vanaf 37:58">▶ 37:58⟨/button> ⟨span>Laten We Eten en Drinken, Want Morgen Sterven We⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nou, hij zegt: laten we eten en drinken, want morgen sterven we. Het is trouwens een citaat uit, of in ieder geval vrijwel letterlijk, Jesaja 22. Maar het blijkt dat Paulus ook verwijst naar woorden van Epicurus. Dat was ook zo'n Griekse filosoof; hij wordt ook nog genoemd in Handelingen 17. Hij zei dat inderdaad ook. 'Carpe diem', zeggen ze dan. Laten we er vooral van nemen in dit leven, want ja, morgen gaan we dood. Laten we genieten van het leven, want morgen... Dat wil zeggen: het idee is dat de dood zo nabij is. Morgen sterven we, en laten we daarom hier uit het leven maar alles halen wat erin zit.⟨/p> ⟨p>En dat is nog niet eens zo fout. Ik bedoel, wat is er mis met eten en drinken? Zegt de Prediker daar ook niet iets van? Alles is ijdelheid, dus geniet van dit leven. Hoe zegt hij dat in Prediker 3 ook alweer? Of Prediker 2? Trouwens, eigenlijk is dat de hele strekking van het boek: geniet het leven met de vrouw die je liefhebt, en eet en drink. Laat uw klederen te allen tijde wit zijn en laat olie niet ontbreken op uw hoofd. Nou ja, dat is een beetje de strekking.⟨/p> ⟨p>Nee, olie Fred! Jouw hoofd ziet er trouwens ook wel erg glad uit hoor, maar dat is geen boter. Maar het idee is dat dit bestaan ijdel is, en daar is ook helemaal niets mis mee; dat je inderdaad geniet van de dagen die God je hier geeft. Maar u moet trouwens opletten dat hier staat: laten we eten en drinken, want morgen gaan we dood. Er staat niet: laten we vrolijk zijn.⟨/p> ⟨p>Ik denk dat ik daar wel een verklaring voor heb. Je kunt eten en drinken, je kunt eruit halen wat erin zit, maar welke reden heb je dan nog om vrolijk te wezen als het bestaan zinloos is? Wat trouwens in wezen de algemene filosofie van deze wereld is. Alles komt voort uit een oerknal, er is geen God, er is niet iemand die alles plaatst, er is geen bestemming en er is geen doel. Kortom: ons bestaan is dus doelloos en zinloos. Dan kun je wel zeggen: laten we eten en vrolijk zijn, maar hoezo vrolijk? Vrolijk om wát?⟨/p> ⟨p>Dan denk ik aan die bioloog, hoe heet hij, Midas Dekkers. Hij zegt: "Ik heb een hele chagrijnige levensfilosofie, en dat is dat het bestaan volstrekt zinloos is." Als je naar zijn gezicht kijkt, dan weet je meteen ook dat hij het meent. Iets soortgelijks hoorde ik Maarten van Rossum zeggen. Dat zijn mensen die in wezen hun filosofie ook nog enigszins consequent aanhouden. Het is volkomen zinloos; een hele chagrijnige, zeg maar gerust depressieve filosofie. We kunnen absoluut niet weten wat de betekenis daarvan is. Het heeft geen betekenis, dat is wat ze zeggen. Dus ja, hoezo vrolijk zijn?⟨/p> ⟨p>Je hebt geen echte reden om feest te vieren en dus om vrolijk te zijn. Wat je nog wel kunt doen, is een soort schijnvrolijkheid creëren. Dat wek je dan op met allerlei middelen, zodat je jezelf gewoon benevelt. Dan heb je het idee dat je vrolijk bent. Het lijkt vrolijk, maar het is geen vrolijkheid. Het is nep. Het is of door alcohol of door drugs; dan maak je een trip. Maar het is niet omdat je een basis hebt van: we hebben reden om blij te zijn, want het beste komt nog. Er is een God die van ons houdt en die het allemaal goed gaat maken. Nee, dat is er niet.⟨/p> ⟨p>Dus ja, we kunnen wel eten en drinken, maar vrolijk zijn? Tja, als er geen doden worden opgewekt en er is geen God, laten we dan inderdaad er maar uit halen wat erin zit. Wat moet je anders? Want morgen gaan we dood.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2550" title="Speel af vanaf 42:30">▶ 42:30⟨/button> ⟨span>Vers 33: Kwade Conversaties Bederven Goede Zeden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zegt hij in vers 33: "Misleidt uzelf niet." Of eigenlijk zegt hij: "Dwaalt toch niet" of "wees niet dwalende". Wat is de dwaling hier? Houd dat even vast: dat is de bewering dat er geen opstanding uit de doden is. Dat is de dwaling en die is fataal, want door die bewering raak je echt het spoor bijster en weet je dus ook niet meer waar je naartoe gaat. Dwaalt niet; dat slaat dus op die bewering van die mensen die kennelijk ook succes hadden in Korinthe.⟨/p> ⟨p>Paulus zegt: "slechte omgang". Het woord voor omgang is hier letterlijk het woord voor "conversatie", het met elkaar spreken. Ik heb hier het bijbelprogramma ISA voor me. In de concordant view kun je kijken waar dat Griekse woord in al zijn vervoegingen nog vaker voorkomt. Dat geeft de NBG weer met spreken, onderhouden, spraken of omgang. Ook hier zie je weer dat "onderhouden", dus met elkaar praten. Eén keer is het vertaald met omgang, maar het is dus echt het spreken met elkaar, het converseren. Samenspreking, ja, nu je het zegt; daar zit inderdaad de gedachte achter van het met elkaar spreken en van gedachten wisselen.⟨/p> ⟨p>"Slecht gezelschap bederft goede zeden"? Uit welke vertaling komt dat? De Herziene Statenvertaling? Dan vond ik die van "samensprekingen" toch beter. Tot dusver vind ik de aanpassingen in die herziening geen verbetering. Het ligt me nog vers in het geheugen, maar ik heb afgelopen zondag in Urk een lezing gehouden over de allernieuwste vertaling: de Bijbel in Gewone Taal. Ik heb anderhalf uur lang een hele rits voorbeelden laten zien, maar daar word je ook niet blij van hoor. Aan de andere kant is het grote voordeel dat de Schrift zelf daardoor des te sterker en helderder gaat schijnen. Het contrast is enorm groot tussen wat God zegt en in Zijn Woord heeft laten optekenen, en wat mensen ervan bakken. Dat laatste is verbijsterend, maar daardoor zie je wel des te duidelijker de waarheid. Het is altijd het contrast waardoor je de dingen scherper ziet.⟨/p> ⟨p>Nietwaar Daniël, daar had je het net over. Het is dus inderdaad de gedachte van converseren... nee, niet conserveren, dat is weer wat anders. Conserveren is juist het tegenovergestelde van bederf, dat is juist bewaren. Maar die slechte conversaties... Over welke conversaties heeft hij het hier? Over die bewering die daar rondzong in Korinthe, namelijk dat er geen opstanding der doden is. Hij zegt dat dit soort gepraat goede zeden bederft. Voor "zeden" wordt hier een woord gebruikt dat u vast herkent. Nee, het is niet de drogisterijketen, maar "ethos", waar ons woord "ethiek" vandaan komt. Eigenlijk is het afgeleid van een woord dat "gewoonte" betekent: goede gewoonten. Wij denken bij zeden vaak aan wetten en normen, maar hier zie je dat het te maken heeft met conversaties, met opvattingen en gedachten.⟨/p> ⟨p>Ik bedoel dit: als je niet meer weet dat de dood tenietgedaan wordt – en dus dat er een God is die dat doet, want dat kan er maar Eén – dan is dat de oorzaak van het bederven van goede zeden, ofwel goede gewoonten. Je ethiek gaat dan gewoon, als ik het even plat mag zeggen, naar de Filistijnen op het moment dat dat soort gedachten postvatten. Dat is geen kwestie van de wet, van "je mag dit niet" of "je moet dat", want dat maakt een mens echt niet beter. Denkt u nou werkelijk dat de zeden beter worden doordat een mens een goede wet wordt voorgehouden? Dat is helemaal niet waar. Als u even doorbladert in ditzelfde hoofdstuk, 1 Korinthe 15, dan leest u in vers 56: "De kracht der zonde is de wet." Met andere woorden: als je de zonde wilt bekrachtigen, dan moet je tegen mensen vertellen wat ze wel en niet mogen. Dan prikkel je juist de zonde. Daar gaat een heel hoofdstuk over in de Romeinenbrief, hoofdstuk 7. Iedereen die een beetje ervaring heeft met opvoeden, weet dat het zo werkt.⟨/p> ⟨p>Het gaat erom dat je van binnenuit een overtuiging hebt waardoor je weet waar je vandaan komt en waar je naartoe gaat. Dat is de basis voor een gezonde levensstijl en voor goede gewoonten. Mensen denken vaak dat het met moraal te maken heeft, met normen en waarden. Dan zegt men bijvoorbeeld dat je moet uitkijken voor het amusement in deze wereld. Ik kom zelf ook uit een wereld waarin altijd gewezen werd op "wereldgelijkvormigheid" – ik geloof dat ik daar zo meteen nog een dia over heb. Men waarschuwt voor amusement, en ik zeg niet dat er geen kwalijke vormen van amusement zijn, maar veel geraffineerder dan amusement is de wetenschap, of wat daarvoor doorgaat. Dat wat ze ons allemaal wijsmaken als zijnde de waarheid: filosofie, en dan bedoel ik ook godsdienstige filosofie. Dat is geraffineerd, en daar gaat het hier ook over. Die slechte conversaties zijn opvattingen die niet deugen.⟨/p> ⟨p>Laten we wel wezen: wat in Korinthe verteld werd, is vandaag de dag gewoon gemeengoed – met de nadruk op "gemeen" – in de christenheid. Wie in de christenheid gelooft nog dat de dood tenietgedaan wordt? Als je dat vertelt, word je als dwaalleraar gezien. Maar dat de dood tenietgedaan wordt, gelooft bijna niemand, terwijl dat nu juist is waar 1 Korinthe 15 over gaat. De dood is overwonnen en dat is de garantie dat hij eens ook helemaal tenietgedaan zal worden. Bij dat soort conversaties kun je wel zeggen dat die mensen keurig en netjes zijn, maar daar gaat het niet om. Dit zijn slechte conversaties en dat maakt een mens inderdaad bederfelijk.⟨/p> ⟨p>Ik vind het woord "bederven" trouwens wel treffend, want bederf heeft te maken met vergankelijkheid. Dit bestaan is vergankelijk. Als een pak melk na een paar dagen bederft, dan is dat een beeld van het vergankelijke bestaan. Maar wij kennen onvergankelijkheid! Die boodschap is zo’n kracht in je leven. Als je weet van onvergankelijkheid, van heerlijkheid en van die hoop... ja, dat is ongelooflijk. Ik zie dat het inmiddels negen uur is, dus ik stel voor dat we eerst even pauzeren. Dan gaan we straks verder bij vers 34.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3092" title="Speel af vanaf 51:32">▶ 51:32⟨/button> ⟨span>Vers 34: Kom tot de Rechte Nuchterheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Zullen wij weer verder gaan met onze studie? Wij waren gebleven bij vers 33: "Dwaalt niet." Dat schrijft Paulus aan de Korinthiërs. Dwaalt niet, want kwade conversaties bederven goede gewoonten, goede zeden. Over welke conversaties hij het had, hebben we inmiddels besproken en het lijkt me in de hele context van 1 Korinthe 15 ook vrij duidelijk hoe bederfelijk die zijn.⟨/p> ⟨p>Dan zegt hij in vers 34 – en in mijn Bijbel is dat het laatste vers van deze pericoop: "Kom tot de rechte nuchterheid." Op een rechtvaardige wijze, op een rechte wijze tot nuchterheid komen. Hier wordt inderdaad een woord gebruikt dat wij ook gebruiken in dat verband: ontnuchteren. Eigenlijk is het zo dat ze beneveld waren. Dat is trouwens ook letterlijk een niet al te beste gewoonte, maar of je het nu letterlijk opvat of figuurlijk: ze zouden ontnuchterd moeten worden. Dat wil zeggen: trek de consequenties nou eens en denk erover na. Laat je niet benevelen door wat men zegt en door wat men je allemaal influistert. Nee, denk nou eens een keer zelf na.⟨/p> ⟨p>Als er één ding is wat ook in een godsdienstige setting vaak wordt ontmoedigd, dan is het juist gezond nadenken, terwijl ik in mijn Bijbel lees dat dit juist wordt aanbevolen. God heeft ons verstand gegeven en als Hij ons Zijn Woord geeft, dan is het de bedoeling dat we dat ook gebruiken. Heel veel mensen gaan altijd maar af op hun gevoel, maar juist dat is zo misleidend. Wat men je ook influistert: denk gewoon zelf na, wees bezonnen. Dat is wat Paulus hier zegt: denk nou eens een keer na.⟨/p> ⟨p>Dat wordt vaak misbruikt wanneer er allerlei moeilijke vragen gesteld worden; dan krijg je een of andere stoplap te horen zoals: "Gods wegen zijn ondoorgrondelijk." Met andere woorden: je mag er niet over nadenken of zulke vragen mag je niet stellen. Dan word ik altijd vreselijk getriggerd. Van jongs af aan ben ik misschien een beetje in de contramine – dat zal wel waar wezen – maar op het moment dat zulke flauwekul wordt opgehangen dat je over iets niet mag nadenken omdat je anders op gevaarlijk terrein komt, dan zeg ik: daar wil ik graag zijn! Dat vind ik boeiend, want dan ga ik tenminste dingen ontdekken. Ja, oké, dan kom je misschien buiten de gevestigde kaders en buiten de kringen waar men je eigenlijk het liefst in wil opsluiten. Dat is waar, maar dat is juist wat ik onder vrijheid versta: als je buiten de muren terechtkomt, toch?⟨/p> ⟨p>In ieder geval: nuchterheid. Dat heeft echt te maken met bezonnenheid, tegenover het beneveld zijn. "En zondigt niet langer," waarbij die zonde hier uiteraard weer de dwaling is waar hij het over had. Zondigen is hier doelmissen. En wat is dwalen? Dat is ook doelmissen. In wezen is het exact hetzelfde; als je dwaalt, dan mis je je doel. We hadden het zojuist even over de wereld. De wereld dwaalt met recht, want die heeft geen doel en dus mist ze haar doel. Men zegt dat er geen doel is, dus zondigen ze bij uitstek, maar ook per definitie. Als je een doel mist, kun je immers niet anders dan in rondjes dwalen.⟨/p> ⟨p>Dat was het grote gevaar dat in Korinthe op de loer lag. De kwalijke levenswijze die daar opgeld deed, heeft alles te maken met wat zij dachten en de beweringen die daar rondzongen. Als je geen duidelijke visie hebt op het doel van God, is het logisch dat je gaat dwalen en beneveld raakt. Dan krijg je slechte conversaties en gaan goede gewoontes naar de... hoe zei ik dat ook alweer? Dan gaan ze naar de Filistijnen. Daar blijft niks van over. Maar dan moet je niet vervolgens zeggen dat er regels gesteld moeten worden. Nee, je moet gewoon gezond gaan denken. Het Evangelie, de blijde boodschap, dat is wat een mens verandert en wat werkelijke kracht is. Paulus zegt: "Kom tot de rechte nuchterheid en zondig niet langer."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3421" title="Speel af vanaf 57:01">▶ 57:01⟨/button> ⟨span>Metamorfose Door de Vernieuwing van het Denken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>O ja, en dat is dat diaatje waar ik het al even voor de pauze over had: wereldgelijkvormigheid. Dat is een uitdrukking uit Romeinen 12 vers 2: "Wordt niet gelijkvormig aan deze aion." Dat is wat Paulus letterlijk zegt. Word niet gelijkvormig aan deze aion. Het is niet zoals de mensen vaak denken. Eigenlijk dacht ik vroeger ook altijd dat het betekende: je moet niet hetzelfde gaan doen als de andere mensen. Want ja, deze aion is boos. En waarom is deze aion boos? Omdat de vader van de leugen het hier voor het zeggen heeft. De leugen regeert in deze aion, in dit wereldtijdperk.⟨/p> ⟨p>Maar moet u opletten wat daar staat in Romeinen 12 vers 2, wat die gelijkvormigheid precies is. Het is het sjabloon van deze aion. Dit wereldtijdperk heeft een bepaald sjabloon en Paulus zegt: laat je nou niet in die mal drukken. Nee, maar dat is niet: doen zoals de wereld doet. Nee, het is: denken zoals de wereld denkt. Hij zegt: word hervormd. Weet u hoe het er precies staat? Ik zal het u even laten zien, want ik heb het hier: Romeinen 12 vers 2. Ik heb het niet op een diaatje, maar ik kan het u wel zo laten zien. Ja, het past er net niet helemaal op, maar goed. Er staat: "Wordt niet gevormd naar deze aion, maar wordt omgevormd in de vernieuwing van het denken."⟨/p> ⟨p>Wat is de tegenstelling? Aan de ene kant heb je het je bewegen in de mal, in de vorm van deze aion. Daartegenover staat het hervormd worden in je denken. Getransformeerd. Je ziet hier dit woordje: metamorfose. Dat is het woord dat er gebruikt wordt. Hervormen, metamorfose, dat is dus een gedaanteverwisseling. En jazeker, dat gaat veel verder dan alleen maar een andere vorm aannemen. Denk aan de metamorfose van een rups naar een vlinder. Dat is een totale verwisseling van binnenuit, vanuit het denken, vanuit de binnenkant. Zo word je veranderd.⟨/p> ⟨p>Ik vind het schitterend. Hoe wordt een mens veranderd? Door de vernieuwing van je denken. Doordat je andere dingen gaat bedenken. Dan moet je natuurlijk ook andere dingen horen; andere dingen tot je laten nemen. Zuivere dingen, ware dingen, dingen die kloppen en die in overeenstemming zijn met wat er staat geschreven. Dat is kracht, dat is power! Zo wordt je denken vernieuwd en zo word je ook getransformeerd. Dat is eigenlijk wat metamorfose is. En let op, dat staat ook in de lijdende vorm: "word hervormd". Niet: "hervorm jezelf". Nee, dat onderga je door de vernieuwing van je denken. Schitterend zoals dat inderdaad ook hier beschreven wordt. Het is van binnenuit.⟨/p> ⟨p>Dus wat is de gelijkvormigheid van deze wereld? Wereldgelijkvormigheid, zoals dat dan altijd genoemd wordt. Eigenlijk klopt het woordje "wereld" al niet helemaal; het is gelijkvormigheid aan deze aion, dit wereldtijdperk. Maar goed, wat is gelijkvormigheid aan deze aion? Dat is denken zoals de wereld denkt. En daardoor gaat het vervolgens ook je handelen, je wandel, je gewoonten en alles wat je doet bepalen. Maar als je van binnenuit wordt vernieuwd door je denken, ga je anders kijken. Je gaat de dingen anders beleven en je gaat ook anders spreken. Natuurlijk, want het vat geeft uit wat erin zit. Dat wil zeggen dat je aan je spreken wordt herkend, en daardoor ook in je handel en wandel.⟨/p> ⟨p>Hoe staat het in het boek Spreuken? "Bewaar uw hart boven alles wat te bewaren is, want daaruit zijn de uitgangen des levens." Dat wil zeggen dat alles zijn uitgangspunt vindt in het hart, de binnenkant. Vervolgens geeft je leven vorm aan dat wat er in zit. Daarom is die binnenkant zo belangrijk. Hoe denk je? Hoe beleef je de dingen? Hoe kijk je naar de dingen? Wordt je wereldbeeld gevormd door wat er staat geschreven? Niet door wat de kerk zegt, maar door wat er staat geschreven. Ja, en dat heeft een enorm transformerend vermogen van binnenuit.⟨/p> ⟨p>Ik kom weer even terug bij de tekst: "komt tot de rechte nuchterheid en zondigt niet langer". Dat was dus die definitie van wereldgelijkvormigheid: denken zoals de wereld denkt. Ik werd er ook altijd op gewezen, en dat is ook wat er doorgaans over verteld wordt: wat is wereldgelijkvormigheid? Dat je hetzelfde doet als wat de wereld doet. Maar dat is slechts de consequentie ervan; dat is niet wat die gelijkvormigheid ís. Het is denken zoals de wereld denkt. Dat is de binnenkant, dat is die dwaling. Maar als die dwaling leidt tot zulke kwade zeden, dan is het ook omgekeerd zo: de waarheid, die blijde boodschap, is de bron van een heel nieuw leven. Daar ga je ook wandelen, zegt Paulus in Romeinen 6, in "nieuwheid des levens". Dus van binnenuit. Nou, Paulus zegt er daar nog iets bij.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3820" title="Speel af vanaf 01:03:40">▶ 01:03:40⟨/button> ⟨span>Gebrek aan Kennis van God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nadat hij het over die nuchterheid heeft gehad en over dat doel missen, zegt hij: "Want sommigen hebben geen besef van God." U ziet hier dat zij in het Griekse woord eigenlijk agnostisch zijn. Wij kennen dat woord wel, agnosticist of een agnost. Dat is iemand die onbekend is met iets of die zegt: "Ik weet het niet." Sommigen hebben gebrek aan kennis. Je moet naar de middelste regel kijken, dat is de letterlijke weergave: sommigen hebben gebrek aan kennis van God. Ze hebben geen idee van wie God is.⟨/p> ⟨p>Feitelijk was dat het probleem daar in Korinthe. Als je niet gelooft in opstanding, dan heb je geen idee wie God is. God maakt de doden levend en bij Hem heeft de dood nooit het laatste woord. Het leven triomfeert, daarom is Hij ook de levende God. En als je dat niet begrijpt, dan heb je gewoon geen idee, ben je onbekend en heb je gebrek aan kennis van wie God is.⟨/p> ⟨p>Je moet denken aan wat er in Romeinen 1 vers 21 staat, een heel basaal vers. Daar staat dit: "Immers, hoewel zij God kenden..." Dat gaat over de wereld die op de hoogte is van het feit dat er een Schepper is. Hij zegt: want het wordt met het verstand doorzien. Elk mens die verstand heeft, die weet dat er een Schepper moet zijn. Oké, op school wordt het je vervolgens dan weer afgeleerd, maar dat is aangeboren, dat weet je. Dat is logisch. Als je een boek ziet, dan weet je dat er ook een schrijver geweest moet zijn. Als je een schilderij ziet, dan weet je dat er ook een schilder moet zijn. Als je de schepping ziet, dan weet je dat er ook een Schepper moet zijn. Dat is gewoon logica.⟨/p> ⟨p>Dat er alles aan gedaan wordt om die logica weer teniet te doen, om haar ten onder te houden, dat hoort bij deze aion. Deze boze aion waar gewoon het ABC van kennis en logica tenietgedaan wordt, ten onder gehouden wordt. Nou ja, en dan staat er: hoewel men God wel kent, maar ze hebben Hem niet als God verheerlijkt of gedankt. De God. Ze kennen de God, maar ze hebben Hem niet als God.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3966" title="Speel af vanaf 01:06:06">▶ 01:06:06⟨/button> ⟨span>Theos: God Erkennen en Danken als Plaatser⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Weet u wat 'God' betekent? Ja, de meesten hier weten dat inmiddels wel: Plaatser. Het Griekse woord ⟨em>theos⟨/em> is afgeleid van een werkwoord dat stellen of plaatsen betekent. Ons woord 'God' is eigenlijk een beetje nietzeggend, maar in het Grieks is het afgeleid van een heel concreet werkwoord. Het betekent gewoon dit: ik zet dat hier neer en dat daar neer; ik plaats dingen. Wat betekent het dat Hij God is? Het betekent dat Hij de dingen plaatst. Alles wat plaatsvindt, wordt geplaatst. Er is een Plaatser; dat is wat het woord 'God' in de taal van de Bijbel betekent. En als je Hem als God vereert, verheerlijkt en dankt, dan wil dat zeggen dat jij Hem verheerlijkt en dankt als de Plaatser. Hij geeft alles een plek — goed en kwaad. Wat er ook plaatsvindt, het heeft betekenis. God heeft alles gemaakt voor Zijn doel. "Zelfs de goddeloze voor de dag des kwaads," staat er in Spreuken. Hij is de Plaatser.⟨/p> ⟨p>Dat is zo geweldig. Als je weet dat God de Plaatser is, ook als wij de dingen zelf niet begrijpen. Mensen zeggen dan vaak: "Je moet leren het een plaats te geven." Maar dan denk ik: nee, je moet niet leren het een plaats te geven; je moet leren dat er een Plaatser is. Ik kan namelijk een heleboel dingen zelf geen plaats geven. Waarom moet dit gebeuren? Maar ik ben God niet, ik ben niet de Plaatser. Hij is de Plaatser en ik heb er alle vertrouwen in dat Hij bij machte is om het een plek te geven. Louter het feit dat wij vinden dat een ding een 'plaats' moet hebben, geeft al aan dat Hij bij machte is om het inderdaad ook te plaatsen, met zin en met doel.⟨/p> ⟨p>Het geweldige is dat wanneer je God kent en besef van Hem hebt, je Hem ook echt als God gaat verheerlijken en danken. Het een vloeit voort uit het ander. Je geeft Hem de eer en de heerlijkheid als de Plaatser van alles, maar dat betekent ook dat je Hem gaat danken voor alles. Want als Hij het een plaats geeft, dan betekent het dus ook dat Hij gedankt kan worden in alles. Precies dat is het geweldige, want dat geldt ook voor al die 'minnen' in ons leven of in de wereld; al die dingen die negatief zijn.⟨/p> ⟨p>Ik keek gisteren nog naar een conference van een Amerikaanse komiek, een van de bekendste. Ik ben even zijn naam kwijt, hij is in 2008 overleden, maar hij was een uitgesproken atheïst. Eigenlijk was hij niet zozeer een atheïst, maar hij was verschrikkelijk tegen religie en daar was hij op afgeknapt. Dat is een groot verschil. Hij deed heel spottend, maar waar hij vooral de draak mee stak, waren die kleine godjes van de religie. Ik bedoel dan ook de christelijke religie, die zegt: "Het goede komt van God, maar het kwade komt van Satan." Ja, waar komt Satan dan vandaan? Zulke vragen mag je blijkbaar niet stellen. Maar God is God; Hij geeft goed en kwaad een plaats.⟨/p> ⟨p>Denkt u nu werkelijk dat het zo is: "O, dat is toen fout gegaan"? Dat is de meest dramatische leer die je kunt bedenken. Want vergis u niet: als het ooit mis kon gaan — u voelt hem al aankomen — wie geeft mij dan de garantie dat het straks niet weer misgaat? Nee, er gaat niks mis. Wat zei Daniël ook alweer? "De ervaringen uit het verleden geven geen garantie." Precies. Hij is God over goed en kwaad. Daarom blijf ik zeggen: God als God verheerlijken. Weet u wat dat betekent? Dat er geen minnen zijn; er zijn alleen maar plussen die nog niet af zijn.⟨/p> ⟨p>Aan de dingen die wij als negatief ervaren, doe ik niets af, maar het is geen min. God is bezig daar een plus van te maken. We zullen eens zien. Je kunt wel kritiek hebben op wat God doet... dat was ook wat die conferencier zei waar ik het net over had — een geweldige vent trouwens — hij zei: "God maakt er een zootje van." Ik zeg het nu even in mijn eigen woorden, maar dat is natuurlijk wat de hele wereld zegt. Men vindt dat God allemaal fouten maakt, want anders zou er niet zoveel ellende zijn. Als Hij een goede God is, dan zou Hij de dingen toch ook goed maken? Nou, Hij gaat het ook wel goed maken!⟨/p> ⟨p>Er zou geen plus zijn als er niet ook een min was. Dat is de hele betekenis van contrast. God werkt door middel van contrast, altijd. Het goede leren we juist kennen in contrast met het kwaad. Het kwaad heeft betekenis; God maakt geen fouten. Als je dat weet, dan kun je Hem verheerlijken in alles. U geeft het een plaats. Wij begrijpen het niet, maar U geeft het een plaats. Ik kan Hem ook gaan danken. Kijk, dan heb je een gelukkig leven.⟨/p> ⟨p>Men zegt dan vaak: "Je moet positief denken." Nou, dít is pas positief denken. Dat is niet 'doen alsof' alles positief is. Wij hoeven helemaal niet te doen alsof alles positief is: alles IS positief. Dat wil zeggen: er is een God die van elke min een plus maakt. Dus die minnen die wij zien, zijn helemaal geen minnen. Het is ons beperkte zicht in de tijd; eens zal blijken dat het een plus was. Hoeveel Bijbelse voorbeelden moet ik daarvoor geven?⟨/p> ⟨p>Ik vind die beeldspraak van de minnen inderdaad heel mooi. Wat doet God? Hij zet een verticale streep door die min heen, en dan wordt het ineens heel anders. Dan is die min ineens geen min meer. De min staat er nog wel, maar door die verticale streep — de staande balk van het kruis — is het een plus geworden. De symboliek en de typologie kun je daar zo allemaal aan vastknopen.⟨/p> ⟨p>Ik vind het prachtig. Ik heb het misschien wel vaker verteld, maar ik had ooit een Lelijk Eendje, zo'n auto was dat vroeger. Er zat een sticker op met de tekst: "Wat er ook gebeurt, doe altijd alsof het de bedoeling was." Dat was een tip om in ieder geval geen flater te slaan, maar later ben ik gaan ontdekken dat ik dat helemaal niet hoef te dóén. Als je God als God verheerlijkt en dankt, dan hoef je niet te doen alsof het de bedoeling is. Dan wéét je: alles heeft een bedoeling. Alles. En dus kun je Hem ook als Plaatser — want ik hecht eraan om Hem gewoon zo te noemen — concreet als Plaatser verheerlijken en danken.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4432" title="Speel af vanaf 01:13:52">▶ 01:13:52⟨/button> ⟨span>De Zinloosheid van Redeneringen Zonder God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En weet je wat er gebeurt als je dat niet doet? Nou, dat staat hier: dan worden je overleggingen... U ziet hier ons woordje ‘dialoog’, redeneringen. Dan lopen de redeneringen op niets uit. Er staat dat ze zinloos worden, leeg. Als je God niet als God verheerlijkt, dan betekent dat — ook al ben je nog zo geleerd, academisch en intellectueel — dat je uitgangspunt niet juist is. En dus lopen je redeneringen op niets uit.⟨/p> ⟨p>En weet u wat de volgende consequentie is? Het wordt donker van binnen. Het wordt duister in je onverstandige hart. Want ook al ben je intellectueel, je kunt een onverstandig hart hebben. Dat gebeurt namelijk als je God niet als God verheerlijkt en geen God kent die daarmee rekent. Dan deugt je uitgangspunt niet. Je kunt een heel mooie som hebben, maar als je begin niet goed is, dan kun je die som helemaal opnieuw doen.⟨/p> ⟨p>Maar omgekeerd is het ook zo: als je Hem wel als God verheerlijkt, dan worden je redeneringen juist zinvol. Dan wordt je denken logisch en wordt het licht in je hart. Je krijgt dan inderdaad een verstandig hart. Waarom? Omdat je denken logisch en zuiver is en zijn vertrekpunt heeft in het enige juiste uitgangspunt, namelijk dat God God is. ‘Uit Hem, door Hem en tot Hem zijn alle dingen’ — dat is Romeinen 11 vers 36.⟨/p> ⟨p>Dat is God als God verheerlijken én danken. Het is niet alleen de consequentie dat je Hem inderdaad de eer geeft die Hem toekomt, maar het heeft ook de consequentie dat je leven gevuld wordt met dankzegging en dus ook met vreugde. Want dankzegging, dat is hetzelfde als vreugde: ‘eu-charis’, dat wil zeggen goede vreugde.⟨/p> ⟨p>Paulus zegt: ‘Want sommigen hebben geen besef van God.’ Dat is feitelijk wat sommigen onder hen dachten en wat er in die dagen in Korinthe werd gezegd. Daarom is 1 Korinthe 15 en alles wat daarmee verband hield zo enorm actueel. Wat sommigen daar beweerden, was namelijk een ontkenning van de opstanding en van wat Christus heeft gedaan: dat Hij de Eersteling uit de doden is en de garantie dat de dood tenietgedaan wordt.⟨/p> ⟨p>Wat zij ontkenden, is vandaag de dag de universele leer binnen de christenheid. Dat klinkt misschien heel zwart-wit, maar ontken het maar eens. Men zegt dat er aan de dood geen einde komt. Een groot gedeelte van de schepselen — en kerkgemeenschappen zijn erover verdeeld hoeveel dat er precies zijn — zou voor altijd in de dood blijven. Er zijn kerkgemeenschappen die beweren dat het maar een enkeling is die behouden wordt, anderen zeggen ‘sommigen’ en weer anderen zeggen ‘velen’. Maar weet u wat de Schrift zegt? Allen!⟨/p> ⟨p>En als het namelijk niet ‘allen’ is, dan betekent het dat er aan de dood geen einde komt. Dat is ook wat men zegt: voor hen is de ‘eeuwige dood’ weggelegd. Daarmee bedoelt men de eindeloze dood. Men wil het ‘wegpoetsen’, als ik het woord even mag gebruiken. De blijde boodschap is juist: de dood is overwonnen en zal worden tenietgedaan. Dat is de blijde boodschap! Als je daar ook maar iets van afdoet, heb je geen blijde boodschap meer, want dan heeft de dood de triomf.⟨/p> ⟨p>Het is nog veel erger. Je ziet hoe duister het geworden is. Niet alleen gelooft men dat de dood eindeloos is, maar ook dat men in die dood — of hoe men dat dan ook noemt... Ja, precies. Want men zegt: ‘Ja, die eeuwige dood, dat is een hel.’ Wat ook al zo’n ongezond woord is. Wat zei je? Sorry... Oké, nou, die ken ik niet. Oh, allemaal van die zombies? Ja, dat doen we niet. Toverkracht... oké. Maar wat geweldig als je besef en kennis mag hebben van God: God is de levende God!⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4746" title="Speel af vanaf 01:19:06">▶ 01:19:06⟨/button> ⟨span>Tot Beschaming: het Evangelie van Opstanding Delen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Paulus voegt eraan toe: "Tot uw beschaming moet ik dit zeggen." Wat hij tot beschaming van de gemeente in Korinthe zei over wat daar beweerd werd, zou hij nu kunnen zeggen tot beschaming van de christenheid. Zij worden geacht de blijde boodschap te beheren en door te geven; hoe geweldig het is wat de levende God doet en belooft, en wat Hij in Zijn Zoon realiseert. Dat is toch het Evangelie? Dat heeft de christenheid toch in beheer? Dat zou je toch denken, maar waar wordt die boodschap dan verteld? Waar hoor je dat de dood wordt tenietgedaan, dat allen worden levend gemaakt, dat Christus de Eersteling is en de laatste Adam, en dat heel de mensheid in Hem begrepen is?⟨/p> ⟨p>Dan denk ik met Paulus: inderdaad, tot beschaming moet dit vastgesteld worden. Toen waren het sommigen in Korinthe, nu is het eigenlijk vrijwel iedereen in de christenheid. Misschien is het erg zwart-wit wat ik nu zeg, maar het komt er wel op neer dat de waarheid die Paulus hier naar voren brengt, ten onder wordt gehouden. En waarom? Is het niet duidelijk? Staat het er niet geschreven? Dat is de andere kant. Maar ik denk bij mezelf: als het niet verteld wordt, hoe zouden ze het dan kunnen weten? Van wie krijgen ze het te horen?⟨/p> ⟨p>Daarom ben ik zo ontzettend blij dat ik het mag weten. Ik vind het heerlijk om het te weten, maar ik vind het nog veel mooier om het te vertellen, want dan ga je delen. Dan krijg je dat geweldige effect dat je andere mensen ermee mag blij maken. Dat is de ene kant: dat je andere mensen ermee blij maakt. Maar we hebben in de afgelopen verzen ook gezien dat je niet iedereen er blij mee maakt. Je krijgt er ook een heleboel gedonder van op het moment dat je dat zegt.⟨/p> ⟨p>En dan vind ik het de tragiek dat mensen die deze ontdekking gedaan hebben, soms denken: "Nou jongens, het levert wel een heleboel ongein op. Mijn familie, mijn vrienden of de mensen bij ons in de kerk zijn er niet blij mee. Laat ik maar een beetje voorzichtig zijn en het niet vertellen." Zo wordt de boodschap alsnog weer ten onder gehouden door degenen die het notabene wél weten. Dat is helemaal erg. Als u het mij vraagt, vind ik dat het allerergste. Geloof het of niet – ik weet niet of u die ervaring deelt – maar er zijn weinig dingen die mij zo boos maken als dat: mensen die het weten, maar het verzwijgen omdat ze het niet 'leuk' of 'aardig' vinden.⟨/p> ⟨p>Het is ook niet leuk om buiten te staan en om verguisd of gesmaad te worden. Maar als je zo'n blijde boodschap ten onder houdt, gewoon vanwege de reacties of omdat je er niet populair door wordt, dan is dat echt kwalijk. Dan zeg ik ook: dat is schandelijk. Het is zo'n geweldige waarheid; het is zo enorm om dat te mogen vertellen. Als het vanbinnen zit, dan moet het eruit. Iemand zei eens – ik weet even niet meer wie het was: "Het is als een niesbui; je houdt het niet binnen." Nou, vertel het!⟨/p>