⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1" title="Speel af vanaf 00:01">▶ 00:01⟨/button> ⟨span>Korinthe 7: een Ad Hoc Reactie en Geen Lofzang op het Huwelijk⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goede vrienden, wij gaan beginnen met de studie. Er zijn al heel wat interessante onderwerpen voorbijgekomen terwijl we de Korinthebrief met elkaar bespraken. Dat begint eigenlijk al in hoofdstuk 1, en alle hoofdstukken brengen hele boeiende of zeer actuele kwesties aan de orde. En dat is vanavond ook weer het geval.⟨/p> ⟨p>1 Korinthe 7 is een beroemd, voor sommigen misschien berucht hoofdstuk. Dat gaat over het huwelijk. Hoewel, als ik het zo zeg, is het misschien niet eens helemaal correct, want er is bepaald geen lofzang op het huwelijk. Mag ik misschien niet zo zeggen, maar daar komt het toch echt op neer als je het hoofdstuk zo leest. Het is nou niet bepaald een aanbeveling van het huwelijk. Het is meer een aanbeveling om, zoals Paulus dat zegt, te zijn zoals hij; dat wil zeggen: vrijgezel.⟨/p> ⟨p>Een recapitulatie van wat we de voorgaande hoofdstukken en de voorgaande avonden – inmiddels al tien avonden over deze brief – hier hebben gehad, dat hebben we de vorige keer gedaan om dat allemaal nog eens even samen te vatten. Dus ik stel voor dat we nu meteen van wal steken over het onderwerp van het huwelijk wat Paulus ter sprake brengt en alles wat daarmee verband houdt.⟨/p> ⟨p>Ik stel voor dat we dan maar gewoon bij het eerste vers beginnen te lezen. Daar schrijft Paulus: "Wat nu de punten betreft waarover gij mij geschreven hebt..." En dat is nou net iets wat we niet in ons bezit hebben. We moeten uit de brief zelf opmaken wat Paulus zoal beantwoordt en waarop hij reageert. Dat kan trouwens ook heel vaak heel goed, want de kwesties die hij aan de orde stelt, zijn een reactie op iets anders. Hij heeft dus post van hen gehad. Ik wou haast zeggen een mail, maar op z’n Engels kun je dat wel zo zeggen. Hij had de post van de Korinthiërs gehad; vragen waren hem voorgelegd over de kwestie die in dit hoofdstuk uitgebreid aan de orde komt.⟨/p> ⟨p>Het is een lang hoofdstuk, veertig verzen in totaal. Maar dat geldt ook voor het volgende hoofdstuk over het eten van offervlees, 1 Korinthe 8 dus. Wat we de vorige keer hebben besproken, 1 Korinthe 6, is eigenlijk ook een reactie of een antwoord op wat ter sprake was gebracht in de brief die Paulus van hen had ontvangen. Nou, dit dus ook.⟨/p> ⟨p>Dit is toch van belang om even zo te benadrukken, want 1 Korinthe 7 is geen verhandeling over het huwelijk zoals je dat in een boek zou doen, waarbij je alle mogelijke aspecten die daarmee verband houden ter sprake brengt. Dat doet hij niet. Het is heel bewust een reactie; het is echt ad hoc. Dat wil zeggen: hij gaat in op specifieke vragen of kwesties die aan de orde waren gesteld. Welke dat zijn geweest, moeten we uit de inhoud van de brief zelf opmaken, want de brief die hij van hen had ontvangen, hebben we niet in ons bezit.⟨/p> ⟨p>Maar dat is van belang, omdat je niet uit zo'n hoofdstuk de conclusie moet trekken van: "O, dat is een allesomvattende visie of weerslag van Paulus' gedachte over het huwelijk." Dat is helemaal niet aan de orde. Hij reageert op kwesties en vragen die hem via een brief bekendgemaakt waren. En daarop reageert hij dan.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="246" title="Speel af vanaf 04:06">▶ 04:06⟨/button> ⟨span>Goed Om Niet aan een Vrouw Verbonden te Zijn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is goed voor een mens niet aan een vrouw verbonden te zijn. Hij zegt het zelfs nog iets sterker als je dat in de grondtekst bekijkt; hij zegt dat het goed is om een vrouw niet aan te raken. Dat is natuurlijk een eufemisme, zoals wij op seksueel gebied en alles wat met het huwelijk verband houdt heel veel van die eufemismen kennen. Dat zijn verzachtende uitdrukkingen of begrippen die niet direct aangeven wat het nou precies is. Wij zeggen bijvoorbeeld ook: "Ik heb contact met een meisje," of: "Ik heb contact met een vrouw." Daarmee bedoelen we vaak meer dan alleen maar een telefoongesprek; we bedoelen het vaak veel intiemer. Dat is in dit geval ook zo. Vandaar dat de vertalers ervoor hebben gekozen om het weer te geven als "niet aan een vrouw verbonden te zijn".⟨/p> ⟨p>Eigenlijk is het toch eigenaardig dat Paulus dat zo zegt. Daaruit blijkt trouwens ook weer dat het hier niet gaat om een algemeen exposé over het huwelijk. Nee, hij reageert op iets specifieks en in de context waarin dat bij hem ter sprake is gebracht, zegt hij dat het goed is voor een mens om niet aan een vrouw verbonden te zijn of haar niet aan te raken. Waarom is dat eigenaardig? Omdat we, als we teruggaan naar het begin van de Bijbel, in Genesis 2 vers 18 lezen dat God bij de creatie van Adam zegt: "Het is niet goed dat de mens alleen zij. Ik zal hem een hulp maken die bij hem past." Dat vormt de inleiding tot de creatie van de manin, die later Eva werd genoemd.⟨/p> ⟨p>Hoe kan dat nu? In Genesis staat dat het niet goed is dat een mens alleen is, en Paulus zegt dat het juist goed is voor een mens om niet aan een vrouw verbonden te zijn. In de eerste plaats moet je bedenken dat de situatie in Genesis nog was voordat er gegeten was van de verboden vrucht, voordat de dood en de zonde hun intrede deden in de wereld. Bovendien gaat het hier om een heel specifieke omstandigheid. Paulus zegt weliswaar dat het goed is voor een mens om niet aan een vrouw verbonden te zijn, maar hij gaat dat in de volgende verzen meteen ook weer relativeren. Het is goed in bepaalde omstandigheden om alleen te zijn, en zelf is hij daarvan het voorbeeld bij uitstek.⟨/p> ⟨p>Hij geeft hier een heel specifiek motief, want dan vervolgt hij in vers 2: "Maar met het oog op de hoererijen..." Letterlijk staat er: "Vanwege de hoererijen moet ieder zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man." Dit is dus de reden. Hij begint in het algemeen niet met een aanbeveling voor het huwelijk; integendeel, hij begint juist met te zeggen dat het goed is voor een mens om niet aan een vrouw verbonden te zijn. Dat is het eerste wat hij erover zegt en het loopt als een rode draad door dit hele hoofdstuk. In de aanbevelingen die hij geeft aan weduwen, aan ongetrouwden en aan degenen die gescheiden zijn, voert hij iedere keer een pleidooi voor het ongetrouwd blijven. Wel geeft hij daarbij heel uitdrukkelijk aan dat iedereen daarin zijn eigen genadegave heeft, maar dit is zijn pleidooi.⟨/p> ⟨p>Sommige mensen zullen zich daar enorm door aangesproken voelen. Het onderwerp vormt ook altijd een vruchtbare bodem om grapjes over te maken, over het huwelijk en alles wat daarbij komt kijken. Mijn vader placht altijd te zeggen: "Wie trouwt, halveert zijn rechten en verdubbelt zijn plichten." Je komt er pas proefondervindelijk achter op het moment dat je getrouwd bent en voor het leven verbonden bent; er is dan geen weg terug meer. Vlak voordat ik hiernaartoe ging, had ik nog een gesprekje met een neefje van me. Hij zei: "Heb je het al gehoord, oom André? Ik ga 27 september trouwen." Ik feliciteerde hem en zei dat hij van harte welkom was om nog even naar Bodegraven te komen. Ik zei: "Dan kan ik je misschien nog een aantal mooie dingen daarover doorgeven. Het gaat over 1 Korinthe 7, wat vooral een aanbeveling is om vrijgezel te blijven." Maar ja, hij had dat huwelijk al voorgenomen, dus zelfs in dit stadium was er voor hem eigenlijk al geen weg meer terug.⟨/p> ⟨p>Het geeft altijd van die redenen om daar wat lacherig over te doen. Ik moet er ook bij zeggen dat Paulus tamelijk laconiek over het huwelijk spreekt in dit hoofdstuk. We hebben het nu niet van tevoren helemaal gelezen, maar ik ga er een beetje vanuit dat we allemaal wel weten wat er ongeveer in staat. Je proeft dat in de hele bespreking waarin hij dit alles aan de orde stelt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="643" title="Speel af vanaf 10:43">▶ 10:43⟨/button> ⟨span>Het Huwelijk met het Oog op de Gevallen van Hoererij⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Waarom gaat hij nu spreken over dat huwelijk? Wel, dat is vanwege de gevallen van hoererij. We hebben al eerder gezien dat Korinthe — en dat is spreekwoordelijk voor die plaats — een zeer losbandige stad was, een havenstad. Havensteden hebben wel vaker die reputatie dat de losbandigheid er groot is, met veel losse seksuele contacten. In die omgeving bevond deze Ecclesia zich ook. Wellicht dat die dingen niet alleen buiten de Ecclesia, maar ook binnen de Ecclesia speelden. Ik zeg 'wellicht', maar dat is eigenlijk niet helemaal correct, want we weten gewoon dat dit ook sterk speelde binnen de gemeente.⟨/p> ⟨p>Trouwens, we hebben dat de vorige keer nog besproken naar aanleiding van het einde van 1 Korinthe 6. Ook 1 Korinthe 5 ging erover. Het was zelfs zo dat er sprake was van een vorm van hoererij die zelfs onder de natiën niet gevonden werd, namelijk dat een man samenleefde met de vrouw van zijn vader — kennelijk zijn stiefmoeder. Het ging dus om hele extreme vormen van hoererij. In wezen kwam dat in de vorige hoofdstukken op een andere manier weer aan de orde, en nu in 1 Korinthe 7 opnieuw. Kennelijk waren dat zaken die leefden in die Ecclesia. Er waren vragen en kwesties, en nu Paulus daaraan toe is gekomen, reageert hij daarop.⟨/p> ⟨p>Vervolgens geeft hij een heel simpel advies, een simpele richtlijn: met het oog op de gevallen van hoererij moet ieder zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man. U ziet al dat ik het woordje 'moet' heb doorgehaald. Dat staat er namelijk niet; er staat gewoon: laat iedere man zijn eigen vrouw hebben. U ziet het ook in de interlineair: "let be having". Dus niet "moet hebben", maar "laat hebben". Niet dat dit hier zulke grote consequenties heeft — het komt op hetzelfde neer — maar het is de toon die de muziek maakt: laat ieder zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man.⟨/p> ⟨p>Het idee daarbij is — en dat hebben we de vorige keer bij de bespreking van 1 Korinthe 6 ook vastgesteld — dat hoererij in de Bijbel "gemeenschap hebben" is, oftewel "één lichaam zijn". We zagen dat in 1 Korinthe 6 vers 16: dat is één lichaam zijn met een vrouw die niet de jouwe is. Het is dus een los seksueel contact, terwijl je in de Bijbel nu juist één lichaam en één vlees wordt met iemand met wie je voor het leven verbonden bent. Het huwelijk is een verbintenis voor het leven; dat is precies wat het huwelijk ook inhoudt.⟨/p> ⟨p>Ik zeg er meteen bij dat dit tegenwoordig in de praktijk niet zo erg meer opgaat, want huwelijken stranden meestal al veel eerder, maar dit is het idee en de hele achtergrond van het huwelijk. Je belooft elkaar trouw tot de dood scheiding brengt. Het is een verbintenis voor het leven, een binding. Hoererij is juist geen binding, vandaar ook het woord 'losbandigheid'. Er is geen wezenlijke eenheid; het is eigenlijk een relatie — tussen aanhalingstekens — die weer uitwisselbaar is en waarbij de partner een soort koopwaar is.⟨/p> ⟨p>Het Griekse woord voor hoererij is ⟨em>porneia⟨/em>. Dat is eigenlijk afgeleid van een woord voor kopen of betalen. Dat kan letterlijk zo zijn, zoals bij een prostituee waarbij je betaalt voor een dienst, maar het kan ook meer in figuurlijke zin koopwaar zijn: iets wat je weer als koopwaar kunt inwisselen en dus geen verbintenis voor het leven is. Vandaar ook dat Paulus zegt: met het oog op de hoererijen, laat ieder zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man. Goed, dan vervolgens vers 3. Ik kom daar straks later op de avond nog even op terug, maar eerst dit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="955" title="Speel af vanaf 15:55">▶ 15:55⟨/button> ⟨span>Wederzijdse Zeggenschap en Echtelijke Verplichtingen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De man kome jegens de vrouw zijn echtelijke verplichtingen na. Eigenlijk staat er in de grondtekst dat woord 'echtelijk' niet eens zozeer; er staat gewoon dat hij moet nakomen wat hij verschuldigd is. Het is wat eigen is aan het feit dat hij haar man is. Een huwelijk is gebaseerd op een belofte van trouw – vandaar ook een trouwerij – en dat betekent: een belofte maakt schuld. Dat houdt dus in dat je naar elkaar toe dingen verschuldigd bent, en dat is wat Paulus hier ook zegt: de man kome jegens de vrouw zijn echtelijke verplichtingen na. Dat is weer een heel nette manier van formuleren, want het gaat hier in wezen over de seksuele gemeenschap. Met name dat zullen we straks trouwens nog in het volgende vers heel duidelijk zien.⟨/p> ⟨p>Hetzelfde geldt uiteraard voor de vrouw, want het zijn wederzijdse relaties. Dus evenzo de vrouw jegens haar man. Datgene wat het huwelijk eigen is, dat wat je elkaar beloofd hebt... het is toch niet meer dan logisch dat je geeft wat je ooit hebt toegezegd op de dag van de trouwerij?⟨/p> ⟨p>Vervolgens staat er in vers 4: "De vrouw heeft niet zelf over haar lichaam te beschikken, doch haar man." Als je hier een punt zou moeten zetten, dan zou je zeggen: laat een feminist het maar niet horen! Nu maak ik me daar niet zo heel druk om wat een feministe ervan vindt, maar als we even verder lezen: "...en eveneens heeft de man niet zelf over zijn lichaam te beschikken, doch zijn vrouw." Dat geldt dus van beide kanten.⟨/p> ⟨p>Het verhaal is hier dat de vrouw degene is met wie jij getrouwd bent, en zij is van jou. Dat is het idee: jij hebt daar volmacht over. Het woord 'beschikken' of 'beschikking' is in het Grieks ⟨em>exousia⟨/em> – althans, daar is het een vorm van – en dat betekent volmacht, beschikking of autoriteit. Degene met wie jij getrouwd bent, is van jou. Vandaar dat wij ook zeggen: "mijn vrouw" of "mijn man". Het is feitelijk een bezit. Het is trouwens grappig dat in het Hebreeuws een man, de echtgenoot, wordt aangeduid met het woordje ⟨em>ba’al⟨/em>, en dat betekent letterlijk 'eigenaar'. Daar zie je dezelfde gedachte: je bent met iemand getrouwd en die is jouw eigendom.⟨/p> ⟨p>Dat betekent niet alleen dat jij daar de beschikking over hebt, maar ook dat jij er de zorg over hebt. Het is van jou en je hoort daar dus zuinig op te zijn en dat te verzorgen. Later in andere brieven, met name in de brief aan de Efeziërs, in Efeze 5, bespreekt Paulus dat veel mooier dan hier in 1 Korinthe 7. Ik zei al: 1 Korinthe 7 is geen aanbeveling van het huwelijk. Het is juist een aanbeveling om vrijgezel te zijn. Daar begon hij mee en dat zal hij straks nog veel uitgebreider gaan motiveren, maar daarmee kun je absoluut niet zeggen dat Paulus zich negatief over het huwelijk uitlaat. Als je het alleen in 1 Korinthe 7 zou lezen, zou je dat haast wel denken, maar dat is simpelweg omdat hij hier reageert op vragen.⟨/p> ⟨p>Als je Efeze 5 leest, dan zie je juist dat Paulus zich ongekend lovend over het huwelijk uitlaat. Hij zet het op zo’n hoog plan, want man en vrouw zijn een beeld van Christus en de gemeente. En zoals Christus zich inzet en overgeeft aan de ecclesia – ook vandaag bedoel ik – en haar reinigt met het woord, welnu, zo zou de man zijn vrouw doen stralen. Dat is wat hij zegt in Efeze 5. Daar geeft hij een prachtige beschrijving over hoe een man ten opzichte van zijn vrouw mag staan en de vrouw ten opzichte van haar man. Dat vind je niet in 1 Korinthe 7. Dat is domweg niet het onderwerp, vandaar dat je het daar ook niet aantreft. Misschien mis je het als je het zou verwachten, maar je moet in 1 Korinthe 7 niet de dingen zoeken die daar niet het onderwerp zijn.⟨/p> ⟨p>"De vrouw heeft niet zelf over haar lichaam te beschikken, doch haar man; en eveneens heeft de man niet zelf over zijn lichaam te beschikken, doch zijn vrouw." Het idee daarbij is – en het gaat hier vooral over haar lichaam en zijn lichaam – dat het gaat om seksualiteit en seksuele omgang. En dan vers 5.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1279" title="Speel af vanaf 21:19">▶ 21:19⟨/button> ⟨span>Onthouding uit Symfonie Om U te Wijden aan het Gebed⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Onthoud dat elkaar niet, of doe elkaar daarin niet tekort. Het Griekse woord dat hier wordt gebruikt, wordt ook elders voor en heeft dan te maken met tekort doen of zelfs frauderen. Het komt voor in Romeinen 13 over ontvreemden, waar ditzelfde woord wordt gebruikt. In deze context is de basisbetekenis simpelweg: tekort doen aan. Doe elkaar dus niet tekort, ook niet in seksueel opzicht. In feite – en dit is een typische invalshoek van 1 Korinthe 7 – is het motief van het huwelijk seksualiteit. Dat is misschien een beetje kort door de bocht, maar dat is wat Paulus hier doet.⟨/p> ⟨p>Waarom zegt Paulus dat ieder zijn eigen man en iedere vrouw haar eigen man moet hebben? Met het oog op de hoererij; dat is wat hij zegt. In de verzen 8 en 9 zullen we dat ook nog zien. Hij geeft daar eigenlijk als enige motief om te trouwen – ik zeg niet dat het het enige motief is, maar het is het enige dat hij hier noemt – de drang naar seks. Dat is hier het onderwerp: doe elkaar ook seksueel niet tekort.⟨/p> ⟨p>Wat is nu zo karakteristiek aan het huwelijk? Het is een verbintenis van een man en een vrouw; ze wonen samen, ze leven samen en ze delen alles. Maar het meest kenmerkende van het huwelijk is inderdaad de lichamelijke eenwording. Daarmee zeg ik niets nieuws; dat is het meest karakteristieke element. Al die andere dingen die je als man en vrouw samen doet, horen er allemaal bij, maar ze zijn niet typerend. Dat je samen een huishouding runt, is in wezen niet typerend voor het huwelijk. Het meest typerende is dat je 'één vlees' bent. Dat betekent overigens meer dan alleen seksuele gemeenschap, maar het vindt daarin wel zijn brandpunt. Eén vlees, één lichaam. Doe elkaar daarin dus niet tekort.⟨/p> ⟨p>"Tenzij met onderling goedvinden." Dat is een heel mooi woord. Ik had het niet eerder zo opgemerkt, maar in de voorbereiding van deze studie heb ik dat nader bekeken. Ik zag dat hier een Grieks woord gebruikt wordt dat we allemaal kennen: symfonie. Het komt maar één keer voor in het Griekse Nieuwe Testament, en hier staat het. Letterlijk: tenzij uit symfonie. 'Sym' betekent samen en 'phonie' heeft te maken met geluid of klank: een samenklank. Bij ons is een symfonie een bekende muzikale uitdrukking; verschillende klanken die tot eenheid zijn gesmeed. Het is natuurlijk een schitterend begrip in verband met het huwelijk. Als je huwelijk een symfonie is...⟨/p> ⟨p>Er zijn misschien verschillende geluiden, je blaast beiden je eigen partijtje en je hebt een verschillende inbreng, maar tezamen klinkt het als een eenheid. "Onderling goedvinden" staat er in onze vertaling, maar ik hecht aan dat woord symfonie. Houd dat in gedachten. Ik vind het prachtig dat Paulus juist in verband met het huwelijk dat woord gebruikt. Hij spreekt hier over het onthouden van seksuele gemeenschap, want dat is de directe aanleiding. Hij zegt: doe dat niet. De man beschikt over het lichaam van zijn vrouw en de vrouw over dat van de man. Doe elkaar daarin niet tekort, tenzij met onderling goedvinden – tenzij uit symfonie, als je het er samen over eens bent.⟨/p> ⟨p>En, zegt hij, voor een bepaalde tijd. Eigenlijk staat er niet zozeer 'tijd' in de zin van chronos. Het is overigens heel leuk als je de Korinthebrief bespreekt; ik kom er telkens weer achter hoeveel Griekse woorden wij in het Nederlands kennen in een afgeleide vorm. Bijna geen zin gaat voorbij zonder dat je een bekend woord tegenkomt. We kennen allemaal "chronologie" of "chronisch" ziek zijn. Chronisch heeft te maken met tijd, in ons spraakgebruik vooral langdurig. Maar hier wordt niet het gewone woord voor tijd gebruikt, maar een woord dat eigenlijk 'gelegenheid' betekent (kairos).⟨/p> ⟨p>Een specifieke tijd, dat wil zeggen: een gelegenheid. In 1 Thessalonicenzen 5 vers 1 lees je dat Paulus schrijft over de "tijden en gelegenheden". Daar gebruikt hij de woorden chronos en kairos. Hier gebruikt hij ook dat woord kairos. Dus: je bent getrouwd en je onthoudt elkaar de seksuele gemeenschap? Prima, maar dan uiteraard wel uit symfonie en voor een specifieke gelegenheid. En hier wordt het ook ingevuld: "om u te wijden aan het gebed." Om je helemaal te richten op het contact met God, zodat niets in de weg staat en je niet wordt afgeleid. Kennelijk was dit ook een vraag die hem gesteld was, zo moeten we uit zijn reactie opmaken, en dan geeft Paulus dit antwoord.⟨/p> ⟨p>Hoe zit dat nu eigenlijk met seksuele onthouding binnen het huwelijk? Paulus zegt: doe dat niet, tenzij... En dan noemt hij een gelegenheid. Niet als een wet, want dat is totaal vreemd aan wat Paulus naar voren brengt. Heel de brief gaat er juist over dat hij ons in de vrijheid stelt. Maar hij geeft wel antwoord op hun vragen en geeft daarbij zijn mening en gedachten weer. We zullen nog diverse keren tegenkomen dat hij zegt: "ik zeg dit niet als een bevel, ik geef mijn mening." En aan het einde van dit hoofdstuk zegt hij: "toch is zij naar mijn mening gelukkiger indien zij blijft zoals zij is; en ik meen ook de Geest Gods te hebben." Hij zegt ook vaak: "beoordeel zelf wat ik zeg."⟨/p> ⟨p>Ik heb de woorden "u te wijden aan" even onderstreept. In het Grieks staat daar het woord scholazo, waarvan ons woord 'school' is afgeleid. En ons woord school betekent oorspronkelijk: vrije tijd. Leuk is dat, hè? Dat moet je niet tegen kinderen zeggen. "Schoolvakantie" is dus eigenlijk een contradictio in terminis, want school is in wezen al vakantie of vrije tijd. Het idee bij een school is dat je even vrij bent van alle dagelijkse bezigheden en lichamelijke inspanningen; je mag gaan zitten om onderwijs te ontvangen. Je bent vrij om te leren. Dat is de kern van het woord scholazo: je bent vrij.⟨/p> ⟨p>Wat we nu doen, is dus eigenlijk gewoon vrije tijd. Waarom? Je bent even vrij en je zit om te leren. Een leerling zit ook altijd. Je leest overal: hij zat en hij leerde. Een leraar zit, maar een profeet staat. Ik ga dat nu niet uitgebreid aantonen, want dat voert te ver, maar het is heel grappig om dat te zien. Als Jezus zich als een profeet opstelt en een toespraak houdt, dan staat Hij, maar als Hij onderwijs geeft, dan zát Hij. Hij zat bijvoorbeeld in de boot en onderwees de scharen. In rust, dat is het idee. Denk ook aan het begrip "leerstoel" op de universiteit; een professor bekleedt een leerstoel, wat betekent dat hij daarop zit. Zo zeggen we dat.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1955" title="Speel af vanaf 32:35">▶ 32:35⟨/button> ⟨span>De Typologische Betekenis van Seksuele Onthouding in de Schrift⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is aardig om daar even een kort uitstapje te maken. Paulus heeft het hier over seksuele onthouding, en dat komt in het Oude Testament ook een paar keer voor. Het is typologisch ontzettend boeiend als je het bekijkt als een beeld. Ik wil u meenemen naar een paar sfeerplaatsen. De eerste is Exodus 19 vers 15. Ik citeer even uit de Statenvertaling; dat is Exodus 19, vlak voordat Israël te horen krijgt over de stenen tafelen in Exodus 20, de Tien Geboden. In Exodus 19 lees je dat God tot Mozes spreekt en hen erop voorbereidt dat Hij zal verschijnen op de berg aan het volk Israël. Onder luid bazuingeschal en begeleid door geweldige wondertekenen, met donderslagen en bliksem, verschijnt de HEERE op de berg aan het volk Israël. Dan staat er dat Mozes tot het volk zeide: "Weest gereed tegen den derden dag, en nadert niet tot de vrouw." Dat is ook weer zo’n eufemisme; "nadert niet tot een vrouw" wil zeggen: heb geen gemeenschap met een vrouw. Dat zou plaatsvinden op de derde dag; de HEERE zou tot het volk komen op de derde dag, en tot die derde dag zouden ze geen gemeenschap hebben. Dat is wat er tegen de mannen van het volk gezegd wordt.⟨/p> ⟨p>Typologisch is dat zo boeiend. Waarom? Wij weten dat die gebeurtenis op de derde dag profetisch verwijst naar de tijd dat de Heer zal komen voor Zijn volk Israël en aan hen zal verschijnen met luid bazuingeschal. Dat zal zijn op de derde dag. Dat weten we ook uit het boek Hosea: de Heere zal tot Zijn volk komen op de derde dag, namelijk na twee dagen (Hosea 6). Na twee profetische dagen. Eén dag is voor de Heer als duizend jaar, en duizend jaar als één dag, zegt Petrus later; dat zou u niet moeten ontgaan. Het idee daarbij is: na twee dagen van duizend jaar zou de Heere tot hen komen.⟨/p> ⟨p>Dit lijkt nogal een grote afwijking van het onderwerp, en toch is dat niet zo. In die tussentijd, in die twee dagen tot aan die derde dag, is er geen gemeenschap tussen man en vrouw. Ook dat typeert het zo perfect. Waarom? Omdat de verhouding tussen man en vrouw en de gemeenschap tussen hen een beeld is van de relatie tussen de HEERE en Zijn volk Israël. Juist bij de profeten is dat een heel bekend item: de HEERE is getrouwd met Zijn volk. Het hele Oude Verbond was een huwelijksverbond; de HEERE trouwde Zijn volk. Israël heeft het jawoord gegeven en er was een echtelijke woning, namelijk het land van Israël. Het was echt een huwelijksverbond en vandaar ook dat je leest dat als Israël andere goden naliep, dit hoererij wordt genoemd. Afgoderij was voor Israël simpelweg hoererij, omdat zij getrouwd was met de HEERE, met hun God.⟨/p> ⟨p>Dat Oude Verbond is beëindigd, maar er komt een Nieuw Verbond. De profeten spreken daar heel vaak over en dan lees je ook dat de HEERE hen zal trouwen en een Nieuw Verbond met hen zal sluiten. Israël is daarbij de bruid. Ik zeg het er expres even zo bij: Israël is de bruid. Nergens is de Ecclesia, die Zijn lichaam is, de bruid. Wat is de Ecclesia dan wel? Zoals ik al zei: Zijn lichaam. Wij zijn Zijn lichaam. Wij staan niet in een relatie tot Hem als bruid en bruidegom, maar in een relatie als hoofd en lichaam. Wij wachten ook niet op de gemeenschap; wij hebben gemeenschap, wij zijn één met Hem. Israël is de bruid. Het hele boek Hooglied gaat daar profetisch gezien in wezen ook over. Maar dat betekent dat er in deze tijd, in deze tussentijd voorafgaand aan de derde dag, geen gemeenschap is tussen de HEERE en Zijn volk. "Nadert niet tot een vrouw." Nee, inderdaad, in die tussentijd is er geen gemeenschap tussen de HEERE en Zijn volk Israël als de vrouw.⟨/p> ⟨p>Je ziet het bij nog een mooie, belangwekkende schriftplaats in het boek Hosea. Het boek Hosea gaat van begin tot einde over de relatie tussen de HEERE en Zijn volk als man en vrouw, of als bruidegom tot de bruid. In Hosea 2 lees je: "Ik zal haar lokken in de woestijn en in het dal van Achor, en Ik zal haar huwen met een eeuwig verbond." Dat is echt de relatie tussen de Heer en Zijn volk. Vervolgens lees je dat Hosea geroepen wordt om iets heel merkwaardigs te doen: hij moet een hoer trouwen. Hij moet een hoer kopen en betaalt de prijs voor haar. Hij betaalt de prijs, dus zij is officieel van hem, maar in de praktijk is er geen gemeenschap. Dan lees je: "En ik zeide tot haar: Vele dagen zult gij blijven zitten; gij zult geen ontucht bedrijven, geen man toebehoren; en ook ik zal tot u niet komen" (Hosea 3:3). Dus in die tussentijd vindt er geen gemeenschap plaats. Maar na die vele dagen, na die twee dagen van duizend jaar zeg maar, zal die gemeenschap alsnog tot stand komen.⟨/p> ⟨p>Wat ik hiermee bedoel te zeggen is: de gemeenschap tussen de HEERE en Zijn volk Israël gaat komen, maar nu leven wij in die twee dagen, in dat interval, en dan vindt er geen gemeenschap plaats tussen de Man en Zijn vrouw, de HEERE en Zijn volk Israël. De prijs is voor haar betaald, dat wel; ze is van Hem en ze is ook voor Hem gereserveerd. Ze zal Zijn bruid en Zijn vrouw zijn. Hoe was het ook alweer met de bruiloft te Kana? Wat lees je daarover? Hoe begint die geschiedenis? "En er was een bruiloft te Kana op de derde dag." Ja, dat staat erbij: de derde dag. Het is allemaal profetisch. Maar in die twee dagen is er dus geen gemeenschap tussen man en vrouw.⟨/p> ⟨p>Op de een of andere manier – en ik geef dat alleen maar ter overweging mee – heeft dat te maken met de tijd waarin wij leven. Ik vind het ook heel frappant dat de apostel die bestemd is voor deze tijd, de apostel der natieën, nu Israël tijdelijk terzijde staat, niet verbonden was aan een vrouw. Israël is letterlijk terzijde gesteld, net als die vrouw in Hosea. In deze tijd wordt het onderwijs gegeven door een apostel die niet verbonden was aan een vrouw. Zijn naam is Paulus, en die naam is weer afgeleid van het woord 'pau', wat onderbreking, stoppen of pauze betekent. In die onderbreking is er geen gemeenschap tussen de man en de vrouw. Hij, een vrijgezel, voert ook inderdaad een pleidooi voor juist die status. Dat doet hij in 1 Korinthe 7. Ik kan dat er niet los van zien; ik vind het in ieder geval een heel opmerkelijke connectie.⟨/p> ⟨p>Ik zeg dit nu ook omdat Paulus dat zo ter sprake brengt: het geen gemeenschap hebben tussen de man en de vrouw voor een specifieke tijd. Die seksuele onthouding binnen het huwelijk komt in het Oude Testament dus een paar keer voor, en dat blijkt profetisch te maken te hebben met de tijd waarin wij nu leven. Hij zegt dan: laat dat inderdaad de gelegenheid zijn om je helemaal vrij te maken voor het gebed, maar kom daarna weer samen zoals je als echtelieden ook geacht wordt te doen, opdat de satan, de tegenstander, u niet verzoeke wegens uw gemis aan zelfbeheersing.⟨/p> ⟨p>Vanwege de incontinentie, zoals de Concordant Version dat noemt. In het Engels betekent dat inderdaad ook: geen zelfbeheersing hebben. Incontinentie is feitelijk het onvermogen om vast te houden. Dat is wat het eigenlijk is.⟨/p> ⟨p>Het is op zich eigenaardig, of eigenlijk ook wel vrij logisch, dat de seksuele drang en het niet kunnen beheersen daarvan feitelijk ook een vorm van incontinentie is: het niet kunnen beheersen, het er geen controle over hebben.⟨/p> ⟨p>Hij zegt dan: "Opdat de tegenstander u niet verzoeke." Vandaar dat hij dat zo zegt. Je bent getrouwd, doe elkaar dan niet tekort, tenzij uit symfonie.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2618" title="Speel af vanaf 43:38">▶ 43:38⟨/button> ⟨span>Geen Bevelen, maar Common Sense en Persoonlijke Genadegaven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We waren gebleven in vers 6. Paulus zegt daar: "Dit zeg ik u om tegemoet te komen." Het woord dat hij in het Grieks gebruikt, is letterlijk 'samenkennis'. In de Concurrent Version wordt het weergegeven met een 'concessie', maar het idee is: dit is iets wat jullie en ik weten. Het is ook met recht wat men in het Engels noemt ⟨em>common sense⟨/em>. Dat is het woord dat hij eigenlijk gebruikt. Het is wat wij gewoon gezamenlijk delen, dus het zijn geen nieuwe dingen die Paulus hier vertelt. Hij geeft hier gewoon tips, adviezen en richtlijnen op basis van gezond verstand.⟨/p> ⟨p>Want dat wat het huwelijk is – ja, als je bijvoorbeeld zegt dat echtelieden elkaar niet tekort moeten doen – dat is in dit geval heel erg ⟨em>to the point⟨/em>, maar het is niets nieuws. Het is logisch inderdaad, en hij geeft het alleen concreet invulling vanwege de vragen die hem waren voorgelegd. Hij zegt dit dus vanuit ⟨em>common sense⟨/em> en niet, zegt hij, om u te bevelen.⟨/p> ⟨p>Dat is iets wat zo vaak terugkomt. In de Tweede Korinthebrief zegt hij het heel erg mooi. Ik geloof dat het hoofdstuk 1 vers 24 is; dat vind ik een hele mooie samenvatting of beschrijving daarvan. Het is het laatste vers van het eerste hoofdstuk van de tweede brief: "Niet dat wij heerschappij voeren over uw geloof, nee, wij zijn medewerkers aan uw blijdschap. Want door het geloof staan jullie vast." Dat wil zeggen: jullie hebben je vastheid al gevonden in het geloof, in dat wat je mag weten en wat je medegedeeld is. Hij zegt: wij zijn slechts medewerkers aan jullie blijdschap. Geen heerschappij over jullie geloof, absoluut niet. Dat is juist de vrijheid waarin we geplaatst zijn. Het is ook belangrijk om vanuit die mindset 1 Korinthe 7 te lezen.⟨/p> ⟨p>Ik heb bijvoorbeeld een commentaar gelezen in de aanloop naar deze studie. Toen ik me bezighield met dit hoofdstuk, las ik een theologisch commentaar over het vers waarin Paulus zegt dat hij zou wensen dat iedereen was zoals hij. Dat werd dan bekommentarieerd met de vraag: hoe kan Paulus dat toch zeggen? Want stel je voor dat iedereen vrijgezel zou zijn, dan zou er niemand meer getrouwd zijn, er zouden geen kinderen meer verwekt worden en de wereld zou ophouden te bestaan. Einde christendom! Maar kijk, dan plaats je het zo buiten de context van de specifieke vragen die Paulus hier beantwoordt. Hij zegt helemaal niet dat jullie allemaal zo zouden moeten zijn. Nee, hij zegt: vanuit zijn optiek, en hij motiveert het ook, zou ik het prachtig vinden als jullie allemaal zo waren.⟨/p> ⟨p>Dat is een totaal andere insteek. Het is niet: "zo moet dat". Dat is weer dat hele dogmatische denken, alsof Paulus hier een wet stelt. Dat is totaal niet aan de orde. Het is niet om u te bevelen. Terwijl we het erover hadden, wist ik dat het nu ongeveer zou gaan komen: vers 7 van hoofdstuk 7. "Ik zou wel willen dat alle mensen waren zoals ikzelf." Ik moet er ineens aan denken dat hij ook zoiets zegt als hij voor Agrippa staat in Handelingen 24... nee, 26. Het is even leuk om dat op te slaan. Handelingen 26. Dat was niet gepland, maar hij zegt daar ook zoiets. Hij staat voor Agrippa, heeft zich verdedigd en wordt op een gegeven ogenblik onderbroken. Dat staat in vers 24: "En terwijl hij dit tot zijn verdediging aanvoerde, zei Festus, de stadhouder die daarbij was, met luide stem: 'Je spreekt wartaal, Paulus! Uw vele studie brengt u in de war.'" Letterlijk staat er: "Je bent gek, Paulus."⟨/p> ⟨p>Paulus zegt dan: "Hoogedele Festus, ik spreek geen wartaal, maar nuchtere waarheid." Hij gaat nog even verder en op een gegeven ogenblik wordt het Agrippa een beetje te heet onder de voeten. Agrippa zegt tot Paulus: "Jij wilt mij wel spoedig als christen laten optreden." En Paulus zeide: "Ik zou God wel willen bidden dat, spoedig of voorgoed, niet alleen gij, maar ook allen die mij heden horen, ook zo werden als ik." En dan zegt hij erbij: "Uitgezonderd deze boeien." Dat wil zeggen: ik wou dat jullie allemaal waren zoals ik, maar dan zonder de boeien. Dat is humor, trouwens.⟨/p> ⟨p>Maar, zegt Paulus dan: "Iedereen heeft van God zijn bijzondere of zijn eigen gave." In het Grieks staat hier het woordje ⟨em>charisma⟨/em>. Dat betekent letterlijk... ⟨em>charis⟨/em>, dat is genade, en dat achtervoegsel ⟨em>-ma⟨/em> is een aanduiding van een effect dat iets sorteert. Heel veel Griekse woorden eindigen op ⟨em>-ma⟨/em>, wat betekent dat het de uitwerking of het effect ervan is. Dus een ⟨em>charisma⟨/em>, als je het heel letterlijk vertaalt, zou je moeten zeggen: het is een genade-effect of een vreugde-effect. Dat is nog veel mooier. Iedereen heeft zijn eigen ⟨em>charisma⟨/em>. Dat wil zeggen: degenen die de ⟨em>charis⟨/em> kennen, de genade Gods. ⟨em>Charis⟨/em> is genade, en genade betekent letterlijk 'vreugde om niet'. Je krijgt vreugde. De grondbetekenis van het woordje ⟨em>charis⟨/em> is vreugde, maar het idee daarbij is dat het 'om niet' is; je ontvangt het. En een ⟨em>charisma⟨/em> is dus het genade-effect.⟨/p> ⟨p>Het is logisch dat, aangezien wij allemaal verschillend zijn qua aanleg, achtergrond en postuur, het effect ook verschilt. We zijn nu eenmaal allemaal anders, al was het maar omdat de een een man is en de ander een vrouw. Het effect dat genade heeft op jou, op mij of op u, is altijd weer verschillend, omdat wij allemaal verschillen. De genade is weliswaar iedere keer hetzelfde, maar het effect dat het heeft in ieders leven is weer anders. Paulus gaat daar later in hoofdstuk 12 uitgebreid op in: de ⟨em>charismata⟨/em>, de verschillende effecten die genade sorteert. Bij de een bewerkt het andere vaardigheden dan bij de ander, maar het is allemaal het effect van genade in iemands leven.⟨/p> ⟨p>Nu, Paulus zegt: dit is mijn genade-effect. Het heeft bij mij het loutere feit bewerkt dat ik vrijgezel ben. Hij was niet getrouwd en hij had ook helemaal niet de drang; hij miste dat niet. In ieder geval kon hij dat heel goed handelen. Hij zegt: dat is een genadegave, een ⟨em>charisma⟨/em>. Dat kun je dus nooit een ander opleggen, en dat doet Paulus ook helemaal niet. Hij geeft geen bevelen. Het is een geweldig ⟨em>charisma⟨/em> dat hem was toebedeeld en zo heeft hij dat ook heel sterk ervaren.⟨/p> ⟨p>Ik begrijp dat ook als je erover doordenkt en er logisch over redeneert. Dat is volstrekt logisch. Een man die zo'n geweldige boodschap kende en dat overal wilde bekendmaken... Hij was ooit zo krachtig geroepen en had een missie gekregen. Het was voor hem gewoon pure genade dat hij in die 'vrijheidsstand' niet de binding had van een huwelijk. Hij was niet alleen maar niet getrouwd, maar hij heeft dat ook niet als een gemis ervaren. Integendeel, hij heeft dat als een geweldige uitdaging beschouwd en als een hulpmiddel in de missie waartoe hij gedrongen was. Het was dus niet alleen maar zijn taak; hij zegt: "De liefde van Christus dringt mij." Het kwam van binnenuit, en dan zou de huwelijksband met recht een ketting geweest zijn voor zo'n man.⟨/p> ⟨p>In veel opzichten kan het huwelijk een enorme binding geven en je belemmeren in je gang. Nu weet ik wel, dat kun je in het algemeen als vrijgezel ook zeggen, maar er zijn ook vrijgezellen die het nog anders beschouwen. Dat ligt echter buiten de orde; zij die zeggen: "Ik kies ervoor om vrijgezel te blijven", maar dan als argument voor losbandigheid, omdat ze zich seksueel niet willen binden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3231" title="Speel af vanaf 53:51">▶ 53:51⟨/button> ⟨span>Aan de Ongehuwden: Beter Trouwen Dan Branden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maar, zegt hij: "Tot de ongehuwden en de weduwen zeg ik: het is goed voor hen indien zij ook blijven zoals ik." Het is goed. Dat is inmiddels de zoveelste keer dat we dat horen. We zijn nog maar acht verzen onderweg in hoofdstuk 7 en er volgen er nog een heleboel, want het hoofdstuk heeft veertig verzen in totaal. Maar we hebben nu op diverse manieren gezien dat hij inderdaad een pleidooi voert, of sterk de voordelen in het licht plaatst van het vrijgezel zijn. Vrijgezel betekent letterlijk 'zonder gezel', zonder levensgezellin. Het is goed voor hen indien ze blijven zoals ik.⟨/p> ⟨p>"Indien zij zich echter niet kunnen beheersen, laten zij dan trouwen." Ik heb dat woordje 'kunnen' doorgehaald. Waarom? Omdat het er in de grondtekst eigenlijk niet staat. Er staat: "Indien zij zich niet beheersen." Dit is dus niet optioneel, nee, het is een vaststelling. Eigenlijk gaat het hier over het hebben van seks. Indien zij zich niet beheersen, laten ze dan trouwen. Feitelijk gaat vers 9 over wat wij altijd noemen: seks voor het huwelijk. Maar het verschil met de gangbare kerkelijke traditie is dat Paulus zich hier verder niet negatief over uitlaat. Hij zegt gewoon: kunnen ze zich niet beheersen? Nou, laat ze trouwen. Immers, die gemeenschap hoort thuis in het huwelijk en is voor het leven.⟨/p> ⟨p>Vroeger ging dat in de kerk met biechten en u weet wel hoe dat allemaal ging. Ik ken de verhalen ook, maar inmiddels is dat erg uit de tijd. We leven wat dat betreft tegenwoordig ook echt in een steeds meer Korinthisch wordende wereld waar losbandigheid troef is. Maar het ligt allemaal nog niet zo heel erg ver achter ons dat dit met name in bepaalde regio's, kringen en kerkelijke gezindten echt nog zo was. Paulus is daar laconieker in. Hij zegt: "Indien ze zich niet beheersen", gewoon als vaststelling. Hij geeft er geen moreel oordeel over; hij zegt alleen dat als je je niet beheerst, je dan moet trouwen. Want immers, als je gemeenschap hebt, dan hoor je bij elkaar. Dan ben je één lichaam en dat betekent dat je zou trouwen.⟨/p> ⟨p>Van origine is het zo — dat lees je al in Genesis 2, ik citeerde net al iets uit dat hoofdstuk — dat daar niet zozeer sprake is van de instelling van het huwelijk, als wel de voorzegging van het huwelijk. Want daar staat: "Daarom zal een man zijn vrouw aanhangen en die twee, dat wil zeggen die man en zijn vrouw, die zullen tot één vlees zijn." Dat is de normale volgorde. Maar als je dus al gemeenschap hebt daarvoor, wat zou je dan doen? Trouwen, dat is wat Paulus hier zegt. En moeilijker is het niet. Je kunt daar heel lange bespiegelingen over houden, maar dit is wat het huwelijk is en wat seksuele gemeenschap inhoudt. Je kunt er een moralistisch praatje over ophangen, maar dat doet Paulus helemaal niet. Hij spreekt over: beheersen ze zich niet? Nou, laat ze trouwen.⟨/p> ⟨p>En over dat woordje trouwen: laten ze trouwen. Wat trouwen is, is niet zo moeilijk. Ik wil er trouwens wel nog even dit bij zeggen: daaruit blijkt wel dat de gedachte die ik heel dikwijls gehoord heb — dat als je gemeenschap gehad hebt, je eigenlijk al getrouwd bent — niet waar is. Dat blijkt hier al. Indien ze zich niet beheersen, laten ze dan trouwen. Dat zijn dus twee verschillende dingen.⟨/p> ⟨p>Het is leuk om het woord trouwen even in dit verband op te merken. Het Griekse woord kennen we trouwens nog wel, want wij spreken over monogaam of polygaam. Dat woordje 'gaam' is dat Griekse woord gamos. Monogaam betekent dat je met één iemand getrouwd bent. Maar dat woord trouwen is interessant, want in het Grieks is het woord voor huwelijk en bruiloft identiek. Als er in Hebreeën 13 vers 4 staat: "Het huwelijk zij bij allen in ere", dan staat daar exact, zelfs qua vorm, hetzelfde woord als in Johannes 2 vers 1. Ik haalde dat vanavond in een ander verband al even aan toen ik het had over de bruiloft te Kana. "En er was een bruiloft te Kana op de derde dag." Dat woord bruiloft is exact hetzelfde woord als huwelijk daar.⟨/p> ⟨p>Dat hoeft ons niet te verbazen, want in feite zeggen wij dat ook. Wij spreken over een huwelijk, en wat is een huwelijk? Dat is een trouwerij. Maar een trouwerij is bij ons ook de bruiloft zelf. De bruiloft is bij Paulus niet zozeer het feest na het trouwen; nee, het is gewoon de plechtigheid van het trouwen, ongeacht in welke setting men dat bedoelt. Het hele idee dat dit in het gemeentehuis plaats zou moeten vinden, is eigenlijk van origine een familiair gebeuren. Het was wel altijd een publiek gebeuren, zodat iedereen zou weten dat die man bij die vrouw hoort, maar dat het iets van het gemeentehuis of van de overheid zou zijn, is een betrekkelijk jonge uitvinding van nog maar een paar eeuwen oud. De plechtigheid van een man die zijn vrouw trouwt, dateert echter eigenlijk al vanaf de dagen van Adam. Dat wordt dus voorzegd: daarom zal een man zijn vrouw aanhangen. Hoe wordt iemand zijn vrouw? Gewoon door te trouwen, en die twee zullen tot één vlees zijn. Dat bewuste vers wordt in de Bijbel heel wat keren herhaald of er wordt op gezinspeeld.⟨/p> ⟨p>Want, staat er: "Het is beter te trouwen dan te branden." Van begeerte staat er eigenlijk niet eens bij, maar dat lijkt me wel vrij logisch. Vandaar ook het plaatje op de dia; dat we aan begeerte moeten denken, lijkt me vrij duidelijk in dit verband. Zodra we het over seks hebben, dan is het erg 'hot' in allerlei opzichten. Het heeft toch altijd te maken met een verhoogde temperatuur en vandaar ook met branden. Je kunt wel zeggen dat het goed is — Paulus zegt immers dat het goed is als een mens is zoals hij, dat wil zeggen vrij van een gezel — maar je kunt beter trouwen dan branden. Beter dan dat je altijd maar in de fik staat en dat niet onder controle hebt; dat is het idee.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3733" title="Speel af vanaf 01:02:13">▶ 01:02:13⟨/button> ⟨span>Een Goddelijke Wetmatigheid: het Huwelijk Is voor het Leven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maar hun die getrouwd zijn, beveel ik niet, maar de Here: dat een vrouw haar man niet te verlaten. Dit is een goddelijk woord; dit is wat van vroeger datum is. Dit is een wetmatigheid. Waar hij het nu over gaat hebben, is een echte wetmatigheid. Wat gaat hij namelijk zeggen? Dat een vrouw haar man niet mag verlaten. Nou, ook hier moet ik weer zeggen: dat woordje 'niet mogen' staat er niet eens zozeer. De Here zegt dat een vrouw haar man niet te verlaten heeft. Maar in ieder geval, het woordje mogen en moeten speelt hier geen rol — niet één keer zelfs in dit hoofdstuk. Hoe vaak het dan in de vertaling ook weer terugkomt, het staat er niet.⟨/p> ⟨p>Maar goed, dit idee dat een vrouw haar man niet zou verlaten... Ja, eigenlijk is ook dat weer een open deur intrappen. Dat is precies wat je namelijk verschuldigd bent in het huwelijk. Dat is wat het huwelijk ís: je belooft trouw. De meeste mensen weten helemaal niet meer, ook vandaag niet, wat het eigenlijk inhoudt, denk ik zo vaak. Het blijkt ook in gesprekken. Je trouwt, je houdt van iemand, en als je dan niet meer van elkaar houdt, nou ja, dan zet je er toch een punt achter?⟨/p> ⟨p>Ik herinner me nog heel goed dat ik een keer een gesprek had met een collega van mij, een hele intelligente vent. Hij verbaasde zich erover dat ik daar zo over sprak. Hij was namelijk destijds nog maar net getrouwd. Maar ik zeg: het huwelijk is een verbintenis voor het leven. Je kent geen achterdeur. Je belooft elkaar trouw, ongeacht wat. Als hij zich dat had gerealiseerd... Wat zo vreemd is, is dat mensen dat wel zeggen. Je weet het. Het wordt ook gevraagd: 'tot de dood u scheidt', en wat is daarop je antwoord? Ten overstaan van publiek en getuigen officieel die handtekening zetten; het wordt zo gezegd. Maar slechts weinigen realiseren zich wat ze zeggen. Ik bedoel, dat je het écht beseft, dat kan niemand. Geen mens beseft het.⟨/p> ⟨p>Ik heb eenentwintig jaar geleden het ja-woord gezegd, maar ik besefte op dat moment niet wat het was. Ik heb er geen moment spijt van gehad, even voor de goede orde — integendeel. Maar je beseft het niet. Je weet toch nooit wat er allemaal gaat gebeuren? Nee, maar het is wel zo dat elk mens zou weten wat het huwelijk is, namelijk echt: het is een verbintenis voor het leven. Paulus zegt later in 1 Korinthe 7 vers 39, de voorlaatste vers van dit hoofdstuk: "Een vrouw is gebonden zolang haar man leeft." En vice versa ook de man aan zijn vrouw. Maar indien haar man is ontslapen, is zij vrij om te trouwen. Dus het is inderdaad een verbintenis voor het leven. In Matteüs 19 vers 6 zegt Jezus: "Zo zijn zij niet meer twee, maar één vlees. Hetgeen dan God samengevoegd heeft..." Het gaat er niet om dat Hij Jantje en Marietje specifiek bij elkaar gebracht heeft, dat is het idee niet, maar Hij heeft dat zo bij elkaar gebracht: man en vrouw in het algemeen. Nou, als God dat heeft bij elkaar gevoegd, man en vrouw, dan voegt Hij dat samen. En dat scheide de mens niet.⟨/p> ⟨p>Waarbij dat 'één vlees' — misschien mag ik dat ook in dit verband nog even erbij zeggen — niet alleen maar de seksuele gemeenschap is, dat je één lichaam wordt, maar vooral blijkt dat uit wat het voortbrengt: namelijk een kind. Niet per definitie, maar u begrijpt wat ik bedoel. Wat komt voort uit seksuele gemeenschap als man en vrouw één vlees worden? Het wordt letterlijk zelfs één vlees in dat kind dat eruit voortkomt. Ik bedoel, twee mensen worden vervolgens één mens dat daaruit geboren wordt. Strikt genomen kun je dat letterlijk niet eens scheiden. Ik bedoel, je kan een huwelijk officieel gewoon ontbinden met scheidbrieven en dergelijke scheidingen, etcetera. Ja, maar het kind dat verwekt is uit die verbintenis, dat is dus letterlijk één vlees. Uit die twee komt één vlees voort. Dat kun je niet scheiden.⟨/p> ⟨p>Vandaar ook dat... ik vind het altijd een beetje lastig om daarover te spreken, want het gaat mij er ook helemaal niet om op concrete situaties in te gaan of hier kwetsend over te zijn. Het enige wat ik erover kwijt kan — en dat is dan weer ook een beetje levenservaring en alle drama's die je hoort over de ellende van echtscheiding — is dat het sowieso een drama is voor man en vrouw, maar daar heb ik het niet eens zozeer over. Het gaat mij vooral om het kind, dat ene vlees wat daaruit voortgekomen is. Dat is echt dramatisch, dat is traumatisch. Een kind wordt uiteengescheurd wanneer vader en moeder inderdaad scheiden. Als ik het zo lees, ook betrekking hebbend op de kinderen, dan kan een mens dat zelfs niet eens scheiden. Ja, daar wordt natuurlijk in onze dagen ook heel dikwijls laconiek over gedaan. "We zijn in goede harmonie uit elkaar gegaan", is dan dikwijls het motto. Maar het is altijd traumatisch.⟨/p> ⟨p>Laatst had ik nog weer iemand aan de telefoon en die vertelde over alle toestanden die dat geeft, ook voor een kind. Trouwens, vraag het maar aan leerkrachten die kinderen in hun klas hebben waarbij de ouders in scheiding liggen: de schoolprestaties en het hele welbevinden gaan echt gigantisch omlaag. In alle opzichten, met alle gevolgen nog weer van dien, ook op de langere termijn en op latere leeftijd. Problemen daar. Ja, ik had onlangs nog een gesprek met een man die inmiddels zesenzestig of zevenenzestig jaar is. Zijn ouders waren uit elkaar gegaan toen hij inmiddels al achttien of negentien was. Hij was bijna een volwassen kerel en het was een hele nuchtere man, helemaal niet geëmotioneerd. Maar de tranen stonden in zijn ogen toen hij ging praten over de scheiding van zijn ouders. Dat raakt je je hele leven niet meer kwijt. Was het een vent inmiddels al van een jaar of achttien, negentien zelfs? Ja, daar moet je niet gering over denken.⟨/p> ⟨p>Vandaar ook die... en dat is nu het punt wat ik maak. Het gaat me nu helemaal niet om zulke dingen te bespreken; het gaat me erom het vanuit het Woord te laten zien. Een man en een vrouw die getrouwd zijn en elkaar trouw hebben beloofd, heel plechtig voor het leven, die horen bij elkaar voor het leven. Door goede dagen en in kwade dagen, hoe moeilijk het ook gaat. En dat is een eenheid. Ja, dat kan ook alleen maar echt standhouden met een fundament: wanneer je ook weet hebt van een God die trouw houdt. Want ik denk nu wel eens: waarom stranden huwelijken? Nou, daar kun je een heleboel over zeggen. Maar in elk geval ook omdat we dat fundament niet meer hebben van de wetenschap: 'Daar is een God'. Dat kennen we niet meer. Of er een God is... alles is weggeredeneerd. Maar we hebben ook een God die trouw is, die zich houdt aan Zijn Woord en Zijn schepping nooit opgeeft. Ook Zijn volk niet, even los van welke context en in welk perspectief je het ook plaatst. Hij is een God die trouw houdt. En ook al is de ander ontrouw, Hij blijft getrouw.⟨/p> ⟨p>Nou, dat is trouw. En als de ander niet aan zijn verplichtingen voldoet, dan doe ik het dubbel. Dat is eigenlijk wat een echt verbond is. Vaak is het zeggen van: 'O ja, maar die ander houdt zich niet meer aan de regels' of 'die houdt zich niet aan zijn belofte'. Nou, dan doet de ander het juist dubbel. Dus wat de ander tekortkomt, dat geef jij. Kijk, dat is een heel ander oogpunt, een heel ander perspectief waarin je dit dan plaatst. Eenheid, trouw. Laten we daarop terugkomen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4342" title="Speel af vanaf 01:12:22">▶ 01:12:22⟨/button> ⟨span>De Weg van Genade Na Scheiding: Ongehuwd Blijven of Verzoenen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Paulus zegt dan in vers 11: "Of is dit toch gebeurd?" Wat bedoelt hij daar nu mee? Laten we dat even teruglezen. Hij heeft het erover dat een vrouw haar man niet zou verlaten, maar dan stelt hij de vraag: is dit toch gebeurd? Dus heeft de vrouw wel haar man verlaten? Dan moet zij – of let ook hier weer op: laat zij – dan ongehuwd blijven. Waarom? Nou, er staat vervolgens achter: "Of zich met haar man verzoenen." En er staat dan nog bij dat een man zijn vrouw niet moet verstoten of zijn vrouw niet zou moeten loslaten. Dat geldt uiteraard voor beide partijen, logischerwijs.⟨/p> ⟨p>Het enige wat ik er nu over wil zeggen – en bij de volgende gelegenheid moeten we daar nog eens wat uitgebreider over spreken – is dat wat hier naar voren wordt gebracht over dat ongehuwd blijven. De doelstelling is namelijk dit: verzoening. Dit is typisch Paulus. Het woord verzoening, of varianten en vormen daarvan, vind je alleen bij Paulus, zoals u dat hier ook op het scherm ziet. Verzoening heeft te maken met twee partijen die van elkaar vervreemd zijn, of misschien zelfs vijandig tegenover elkaar staan, en die weer één worden, waar weer vrede komt.⟨/p> ⟨p>Op het moment dat zij wel opnieuw zou trouwen, is er geen verzoening meer mogelijk. Vandaar dat Paulus zegt: blijf ongehuwd. Je hebt het initiatief genomen, je hebt je man verlaten. Oké, dat is weliswaar niet zoals het hoort, want je zou bij je man blijven, maar als het dan toch gebeurt, blijf dan ongehuwd of verzoen je met je huwelijkspartner. Wij leven uit de verzoening en dan zie je ook waarin we geloven. We geloven in een God van trouw; we geloven in een God die verzoent, die ook de ergste conflicten en de grootste vijanden tot Zich verzoent. Dat is toch de boodschap van verzoening? De verzoening van de wereld. Hij verzoent alles. Maar het geweldige is juist dat dit niet alleen iets is van het grote plaatje, van het hele grote geheel, maar dat het ook iets is waar we uit mogen léven.⟨/p> ⟨p>Namelijk dat we leven uit verzoening: is er vijandschap, dan maken we het weer goed, voor zover het van ons afhangt. In dit geval moet dat kunnen, want die vrouw had haar man verlaten; dat is de situatie die hier beschreven staat. Een heel andere vraag is natuurlijk – en daar moeten we het de volgende keer nog maar eens over hebben, hoewel dat hier niet direct, maar wel indirect aan de orde komt – wat de situatie is als een vrouw dóór haar man verlaten is. Daar gaat het hier niet over. Het gaat hier over een vrouw die haar man verlaten hééft, en dan zegt Paulus: "Is dit gebeurd? Laat haar dan ongehuwd blijven." Want op dat moment ben je eigenlijk niet geschikt om een ander huwelijk aan te gaan; je bent nog getrouwd!⟨/p> ⟨p>Dan zou je dus ongehuwd blijven en niet een ander huwelijk aangaan, maar juist blijven met het oog op verzoening. Dat is de boodschap: verzoening. Hoe groot het conflict ook kan zijn – en ik weet niet aan welke situatie Paulus hier refereert en waarover hij is aangeschreven – in elk geval is de boodschap een duidelijke verzoening. Dat is waar we uit mogen leven. Voor God is er geen vijandschap te groot of Hij verzoent het. Wel, dat mag ook onze attitude, onze houding zijn in het leven. Geen vijandschap is zo groot of Zijn vrede en Zijn liefde overwinnen en overtreffen dat altijd. Dat lijkt me een heel mooi gegeven om deze avond mee af te sluiten.⟨/p>