⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik: de Verborgen Wijsheid van God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Ik stel voor dat we de draad weer oppakken waar we hem een maand geleden hebben losgelaten. We waren toen gebleven bij hoofdstuk 2 vers 7 en we beginnen nu dus gewoon bij hoofdstuk 2 vers 8. Ik stel voor dat we het gedeelte dat we de vorige keer hebben behandeld eerst even met elkaar lezen.⟨/p>
⟨p>Daar schrijft Paulus in 1 Korinthe 2 vanaf vers 1 dat zijn prediking niet kwam met meeslepende woorden van wijsheid, maar met betoon van geest en kracht, opdat uw geloof niet zou rusten op wijsheid van mensen, maar op kracht van God. Toch spreken wij wijsheid bij hen die daarvoor rijp zijn; een wijsheid echter niet van deze eeuw, noch van de beheersers van deze eeuw, wier macht tenietgaat. Maar wat wij spreken als een geheimenis, is de verborgen wijsheid Gods, die God reeds van eeuwigheid – of zoals we de vorige keer zagen: voor de aionen – voorbeschikt heeft tot onze heerlijkheid.⟨/p>
⟨p>Tot zover waren we dan in dat tweede hoofdstuk gekomen. Dat was niet eens zo heel erg ver, maar op het moment dat je gaat spreken over het geheimenis, en als Paulus daarover gaat spreken, dan raak je nogal wat aan. De verborgen wijsheid van God, die God al voordat er ook maar iets was, voor de aionen en voor alle wereldtijdperken, al voorbeschikt heeft. God is degeen die alles plaatst, een plan heeft en bij wie nooit iets misgaat. Er staat nog bij: 'tot onze heerlijkheid'. Daarin zien we een glimp van Gods liefde, die de heerlijkheid van zijn schepselen op het oog heeft, en in het bijzonder hoe wij als gelovigen daarin zo bevoorrecht zijn.⟨/p>
⟨p>Het is de verborgenheid waar Paulus zo graag over zou willen spreken, maar waar hij bij de Korinthiërs nauwelijks aan toekomt. We zullen dat in het vervolg van deze avond, en misschien ook de volgende avond, nog wel zien. Paulus had zoveel meer willen vertellen aan die Korinthiërs, maar dat kon niet vanwege hun geestelijke conditie. Hij noemt hen later in deze brief, in hoofdstuk 3 vers 1 tot en met 3, nog onmondige baby's en ook vleselijk. Ze waren zo georiënteerd op de mens en op alles van deze oude schepping, waardoor hij veel van wat hij in zijn hart had en wat hem bekendgemaakt was, niet aan hen kon vertellen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="191" title="Speel af vanaf 03:11">▶ 03:11⟨/button> ⟨span>De Beheersers van Deze Aion en de Gekruisigde Heer Der Heerlijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Ik stel voor dat we de draad weer oppakken bij vers 8. Daar lees je dat Paulus zegt dat geen van de beheersers van deze eeuw, van deze aion, van haar heeft geweten. Dat wil zeggen: van die verborgen wijsheid van God, die Paulus als een geheimenis, als een verborgenheid, als een mysterion – zoals er in het Grieks staat – heeft bekendgemaakt. Het gaat dus over die wijsheid die God al vóór de aionen beschikt had. Geen van de beheersers van deze aion heeft van haar geweten. Ook hier wordt weer diezelfde term gebruikt die hier vertaald wordt met 'eeuwigheid', maar er staat 'aion', een wereldtijdperk. De beheersers van deze aion hebben van haar niet geweten.⟨/p>
⟨p>Onder die beheersers van deze aion kun je in de ruimste zin alles opvatten wat leidinggeeft in de aion waarin wij leven. Paulus spreekt elders in de Korinthebrief – dat is dan inmiddels de tweede Korinthebrief – over Satan, de tegenstander, als de god van deze aion. Vandaar ook dat het een boze aion is waarin de leugen regeert. Hier wordt het trouwens nog iets nader omschreven in het vervolg van vers 8. De beheersers van deze aion hadden dus geen idee van die verborgen wijsheid van God, en er staat bij waarom dat zo is: "Want indien zij van haar geweten hadden, zouden zij de Heer der heerlijkheid niet gekruisigd hebben."⟨/p>
⟨p>"Indien zij haar zouden kennen", staat hier overigens in een aorist, een tijdloze vorm. Dan zouden ze de Heer van de heerlijkheid niet gekruisigd hebben. Die Heer van de heerlijkheid is uiteraard Jezus Christus. Hij wordt hier zo genoemd omdat Hij nu in Zijn opstanding tot Heer gemaakt is en gekroond is met eer en heerlijkheid. Het gaat hier dus over de opgewekte en verheerlijkte Christus; vandaar 'de Heer der heerlijkheid'. Dat is Hij nu. Maar als ze daarvan hadden geweten, als ze hadden geweten dat Hij de Heer der heerlijkheid is en van die verborgen wijsheid van God, dan hadden ze Hem niet gekruisigd.⟨/p>
⟨p>Met andere woorden: men hééft Hem gekruisigd. Je ziet hier trouwens ook dat de beheersers van deze aion degenen zijn die direct of indirect achter de kruisiging hebben gezeten. Dan kun je natuurlijk in hele specifieke zin denken aan de godsdienstige leiders die in eerste instantie verantwoordelijk waren voor het initiatief dat ze genomen hebben. Denk daaraan: de godsdienstige leiding. In de hele wereld was er één natie die God had uitverkoren en Zijn wetten had gegeven, en uitgerekend de leiding van die natie, de godsdienstige leiding aan wie nota bene de woorden Gods waren toevertrouwd, zij hebben het idee opgevat. Zij hadden weet van die dingen, maar zij hebben de Heer der heerlijkheid gekruisigd.⟨/p>
⟨p>Vervolgens kun je daarbij ook denken aan de politieke leiding: Herodes en nog daarboven Pilatus als de stadhouder, en uiteindelijk ook als vertegenwoordiger van de keizer. Maar je kunt nog veel verder gaan, of dieper of hoger, hoe je het ook zeggen wilt. Je kunt namelijk denken aan de ongeziene machten en overheden, de ongeziene beheersers van deze eeuw. Ik bedoel: het is niet alleen maar zo dat wat wij zien en wat we in deze wereld waarnemen, wat we in de kranten lezen, dat dat de beheersers van deze aion zijn.⟨/p>
⟨p>Paulus spreekt in Efeziërs 6 over de overheden en machten in de hemelse gewesten die achter de schermen aan de touwtjes trekken en deze aion beheersen. Dat ontgaat ons volkomen; dat zien we niet. Maar dat neemt niet weg dat daar invloeden zijn. Paulus spreekt in Efeziërs 2 over de overste van de macht der lucht, dat wil zeggen: zij die ook de media beheersen, gewoon het hele denken. Wel, wie dat dan ook allemaal geweest mogen zijn, dat maakt niet uit. Als ze geweten zouden hebben van die Heer der heerlijkheid en van die verborgen wijsheid Gods, dan zouden zij Hem niet gekruisigd hebben.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="499" title="Speel af vanaf 08:19">▶ 08:19⟨/button> ⟨span>De Openlijke Triomf over de Overheden en Machten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Ik wil even naar Kolosse 2 vers 15 gaan. Daar lees je – en dan gaat het over de Heer Jezus Christus – dat Hij de overheden en machten heeft ontwapend. Het gaat hier trouwens, als je het in het verband van Kolosse 2 bekijkt, ook over de overheden en machten in de hemelse gewesten, die we dus niet zien. Hij heeft de overheden en machten ontwapend; er staat letterlijk 'uitgekleed', ⟨em>stripping off⟨/em>. In de Statenvertaling staat 'uitgetogen', uitgetrokken, uitgekleed. Hij heeft de overheden en machten ontwapend en uitgekleed, en openlijk – in ⟨em>boldness⟨/em>, in vrijmoedigheid – over hen getriomfeerd.⟨/p>
⟨p>En dan gaat het over de opstanding, de overwinning, de triomf over die overheden en machten. Dat is het geopende graf. Kijk, de overheden en machten dachten bij de kruisiging dat zij van Hem af waren. Of je nu denkt aan de religieuze overheden, de zienlijke, of aan Pilatus of Herodes; ze dachten uiteraard allemaal dat zij, door Hem te kruisigen, een einde hadden gemaakt aan Jezus Christus. Maar als zij hadden geweten van die wijsheid Gods en wat God had voorbeschikt, dan hadden zij Hem niet gekruisigd, want dit is juist Zijn grote overwinning.⟨/p>
⟨p>Waarbij trouwens nog iets komt in dit geval, want we moeten er eens even aan denken wat er bij het graf was gebeurd, ook weer op initiatief van de religieuze leiders. Men wilde dat graf verzegeld hebben. Nota bene: er was een zware steen voorgerold, maar bovendien wilde men het verzegeld hebben, zodat het absoluut onmogelijk zou zijn dat de discipelen van Jezus Hem zouden kunnen stelen of uit het graf zouden kunnen halen. Dat keizerlijke keurmerk – want dat is dat zegel namens de hoogste baas in deze wereld – was het zegel waarmee het graf verzegeld was. Dat zegel is op die derde dag verbroken.⟨/p>
⟨p>Daarmee heeft Hij die overheden en machten letterlijk uitgekleed en te kijk gezet. Want normaal gesproken was het in de rechtsgang zo dat, wanneer een keizerlijk zegel verbroken werd, je je daarmee schuldig maakte aan een doodzonde. Dat wil zeggen: onherroepelijk zou je ter dood gebracht worden. En ik vind het dan eigenlijk van die humor dat, toen de steen werd weggerold en daarmee het zegel werd verbroken – waarop de doodstraf zou moeten staan – in werkelijkheid de dood juist werd overwonnen bij die gelegenheid. Daarmee heeft Hij die overheden en machten in de breedste zin van het woord – natuurlijk ook dat wat achter de schermen zit in de hemelse gewesten – openlijk tentoongesteld en over hen gezegevierd. Dat is de triomf. Als ze dat hadden geweten, hadden ze dit niet gedaan.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="744" title="Speel af vanaf 12:24">▶ 12:24⟨/button> ⟨span>Wat Geen Oog Heeft Gezien: Gods Wegen Verrassen de Mens⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Maar ik ga verder in vers 9: "Maar gelijk geschreven staat..." Paulus gaat hier iets citeren, al is dat niet helemaal het juiste woord. Hij verwijst naar een Bijbelwoord, namelijk Jesaja 64 vers 4, maar het is niet direct een citaat. Als je dat opzoekt in de Hebreeuwse Bijbel of in de zogenaamde Septuagint, de Griekse vertaling daarvan, dan zie je wel dat er verbanden zijn, maar het is geen letterlijke overname of een letterlijk citaat. Dat zegt Paulus ook niet; hij zegt: "gelijk geschreven staat", wat wil zeggen: in overeenstemming met wat er geschreven staat. Hij zegt niet dat Jesaja dit of dat heeft gezegd; nee, het is in overeenstemming met wat er geschreven staat.⟨/p>
⟨p>En dat is wel frappant. Ik wijs daar even op voor als je er nog eens wat dieper in duikt. Als je naar dat gedeelte in Jesaja 64 kijkt, waar Paulus vrij naar verwijst, wat blijkt dan? Dan gaat het over Israël in ongeloof en verharding. Ik heb de 'bonnetjes' er maar even bij gedaan: in hoofdstuk 63 vers 17, wat er vlak aan voorafgaat, gaat het over Israël dat in ongeloof is en verhard is. Houd dat in gedachten. Vervolgens gaat het over het land dat door vijanden vertreden is. Dat was het geval in de dagen van de Assyriërs en in de dagen dat Paulus dit schreef. Het land Israël was door de Romeinen overheerst en het zou niet lang duren voordat het volk zelfs verstrooid zou worden onder de natiën. Maar dan staat er in hoofdstuk 64 vers 4 dat God in die omstandigheden, terwijl Israël in ongeloof en verhard is en het land vertreden is door de vijanden, omziet naar wie op Hem wacht. In die context staat het woord waar Paulus nu naar verwijst.⟨/p>
⟨p>Als Paulus dat woord aanhaalt, dan doet hij dat dus niet lukraak. Dat is wat ik ermee wil zeggen; Paulus wist heel goed wat hij deed. Uiteraard is het de Geest die hem daarin stuurt en inspireert, dat is zeker waar, maar Paulus verwijst naar een Schriftwoord dat eigenlijk over deze tijd gaat, de tijd van verborgenheid. Namelijk dat Israël in ongeloof is, maar ondertussen is het zo dat God omziet naar degenen die op Hem wachten en een open oor hebben voor Zijn woord. Ook dat is allemaal genade natuurlijk, het is geen verdienste. Maar ik wil ermee zeggen dat deze woorden waar hij nu naar gaat verwijzen, juist ook spreken van onze tijd.⟨/p>
⟨p>"Gelijk geschreven staat: wat geen oog heeft gezien." Dat is een bekend woord. Het wordt vaak aangehaald en daar is niks mis mee. Het wordt ook vaak vrij geciteerd en dan doet men alsof het zou gaan over wat we straks in de opstanding zullen ontvangen. Maar zo gebruikt Paulus dat niet in dit vers. Er is niks mis mee hoor, want het is inderdaad waar dat wat ons straks ten deel zal vallen en wat straks waarheid wordt naar het lichaam, daarvan kun je inderdaad zeggen: geen oog heeft het gezien, geen oor heeft het gehoord en het is in geen mensenhart opgekomen. Dat is waar. Dat heb je niet gezien, dat heb je nooit gehoord en dat zou je ook niet kunnen bedenken, verzinnen of uitvinden. Maar God heeft het bereid voor degenen die Hem liefhebben.⟨/p>
⟨p>Hier gaat het echter niet, zoals gezegd, over de toekomst. Het gaat over nu, dat zal ik straks ook nog even laten zien. Maar het is wel heel frappant dat dit ook Gods werkwijze is. We hadden het over de verborgen wijsheid van God en dat de beheersers van deze aeon er geen idee van hebben gehad. God zet ze allemaal te kijk en verrast hen. Dat is precies wat karakteristiek is voor al Gods wegen en Zijn doen en laten: Hij verrast de mens. Hij gaat... ja, dat is ook een woord uit Jesaja: Zijn wegen zijn zoveel hoger dan de onze. Dat is onvoorstelbaar.⟨/p>
⟨p>Ik had vandaag nog een correspondentie via de mail met iemand en toen wees ik er ook nog even op dat je aan een rups kunt vragen: "Wat is het om een vlinder te zijn?" Dat kan een rupsje niet vertellen, even aangenomen dat hij een mond zou hebben en het zou begrijpen. Nee, want dat is een werkelijkheid die nog waar moet worden. Dat is een beleving en een ervaring die gewoon buiten zijn horizon valt. Dat kun je niet begrijpen. Dat geldt voor ons ook. We zijn nu rupsen en straks hebben we een opstandingslichaam van heerlijkheid. We zijn hetzelfde wezen en toch compleet getransformeerd. Nou, dat bereidt God voor: al wat God heeft bereid voor degenen die Hem liefhebben. Ook dit staat trouwens in de aorist. Niet: God heeft het bereid, maar: God bereidt dat. Hij maakt het klaar. Dat maakt dé God — let ook weer op dat woord: dé God — klaar voor degenen die Hem liefhebben.⟨/p>
⟨p>Dat is trouwens een schitterend woord. Want als je het hebt over degenen die Hem liefhebben, denk ik aan 1 Johannes 4 vers 19. Waarom hebben we Hem lief? Hier staat het antwoord: wij hebben lief — dat is geen verdienste — omdat Hij ons eerst heeft liefgehad. Trouwens, dit staat ook in de aorist: Hij heeft ons eerst liefgehad. Later in het boek Openbaring spreekt Johannes ook nog over deze liefde en dan noemt hij het de 'eerste liefde'. Die eerste liefde wordt heel vaak opgevat als de liefde die we ooit hadden, maar nee, de eerste liefde is de liefde die Hij voor ons heeft. Het initiatief ligt bij Hem. En als een mens zich dat beseft, als we het besef krijgen van Zijn liefde, dan is dat onze liefde voor Hem. Eigenlijk is onze liefde voor Hem niets anders dan een reflectie van Zijn liefde. "To know Him," zegt een Engels lied, "to know Him is to love Him." Als je Hem kent, dan heb je Hem ook lief.⟨/p>
⟨p>Ik heb er nog één in verband met het liefhebben van God. Dat staat in Romeinen 8 vers 28: "Wij weten nu" — dat is geen gevoel, maar wij weten — "dat God alle dingen doet medewerken ten goede voor hen die God liefhebben." En dan moet je doorlezen natuurlijk, want er staat bij: "die volgens Zijn voornemen, naar Zijn plan, geroepenen zijn." Hier zie je ook weer: onze liefde voor Hem is niets anders dan Zijn beschikking, Zijn plan, Zijn voornemen. Hij roept ons. En wie Hij roept — dat is ook Romeinen 8, twee verzen verder — die rechtvaardigt Hij, en wie Hij rechtvaardigt, die verheerlijkt Hij. Het is een gouden keten die daar beschreven wordt. Degenen die God liefhebben, alles is Zijn plan.⟨/p>
⟨p>Wel, God heeft het zo beschikt dat al deze dingen — wat geen oog heeft gezien, wat geen oor heeft gehoord en wat in geen mensenhart is opgekomen — God dat bereidt voor degenen die Hem liefhebben. Ik zei al, ik heb er nu al een of twee keer op gewezen: het gaat hier strikt genomen niet over straks, zoals wij het meestal aanhalen. Ik heb het zojuist ook toegepast op de heerlijkheid van de opstanding, maar zo gebruikt Paulus het niet, hoe waar het op zich ook is. U moet maar eens met mij meelezen in vers 10.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1293" title="Speel af vanaf 21:33">▶ 21:33⟨/button> ⟨span>De Geest Doorzoekt de Diepten van God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Dan zie je hoe Paulus het toepast. Want bij ons staat er: "Heeft God het geopenbaard door de Geest." Hij sprak dus over dingen die geen oog heeft gezien, geen oor heeft gehoord en in geen mensenhart is opgekomen. Wel staat er wat God bereid heeft voor degenen die Hem liefhebben, want aan ons openbaart Hij het. Met andere woorden: dat wat God bereidt voor degenen die Hem liefhebben, hoe weten we daarvan? Dat verzinnen we niet, dat zien we niet, dat voelen we niet en dat komt helemaal niet uit onszelf voort. Het is omdat Híj het openbaart. Daarom staat erbij: "door de Geest." Want de Geest doorzoekt alle dingen, zelfs de diepten Gods.⟨/p>
⟨p>Dus als wij weet hebben van de diepten van God — een schitterende uitdrukking trouwens. Er staat ergens in Jeremia, als ik me niet vergis: "De plannen van een mens zijn diepe wateren." Dat kan het geval zijn. Wij zeggen wel eens: "Stille wateren hebben diepe gronden." Maar in verband met de wijsheid van God wordt er ook over diepte gesproken. Romeinen 11: "O, diepte van rijkdom en beide van wijsheid en kennis Gods." Dat heeft niet alleen zo'n hoogte, maar is ook zo diepzinnig en ondoorgrondelijk.⟨/p>
⟨p>Wel, voor zover een mens daar iets over kan zeggen, iets zinnigs over kan denken, zeggen en overwegen, dan is dat slechts omdat God het openbaart. En dat doet Hij ook, namelijk door de Geest. En die weet daarvan, want de Geest doorzoekt — ⟨em>is searching⟨/em>, is zoekende — alle dingen, het al, zelfs de diepten Gods.⟨/p>
⟨p>En nou gaat Paulus een vergelijking maken om dat duidelijk te maken in vers 11: "Wie toch onder de mensen weet wat in een mens is?" Wie is daarmee vertrouwd? Wat er in een mens leeft? Dan is dat des mensen eigen geest die in hem is. Dat is een retorische vraag; alleen de mens zelf weet dat. Ten diepste, even op aards vlak gesproken — laten we God nu buiten beschouwing, maar gewoon op aards vlak gesproken — wie weet wat er in een mens leeft? Het staat ergens in Spreuken: "Het hart heeft zijn eigen droefheid en wie kan daarin treden?" Dat kan zelfs voor iemand die je heel na staat onbekend zijn, dat wat ten diepste in je leeft. Alleen jijzelf, jouw geest, weet daarvan. Daar kan geen ander intreden. "Wie toch onder de mensen weet wat in een mens is dan des mensen eigen geest die in hem is?" Dat is zo; dat lijkt mij een waarheid die duidelijk is.⟨/p>
⟨p>En nu komt de vergelijking: "Zo weet ook niemand wat in God is dan de Geest Gods." Zoals mijn geest weet wat er in mij leeft — tot op zekere hoogte trouwens hoor, wat een mens betreft. Er is uiteindelijk maar één die mij beter kent dan ikzelf, en dat is Hij. Ja, want ook dat staat in Jeremia: "Arglistig is het hart, wie zal het kennen?" Zelfs je eigen hart, kun je dat werkelijk kennen? Kun je jezelf, je eigen motieven werkelijk op waarde schatten? Wat er ten diepste allemaal ook op onbewust niveau in je leeft, kun je dat kennen en beoordelen? Nee. Maar goed, als je er al over kunt zeggen wie een mens kent op menselijk niveau, dan kan alleen de mens zelf daar iets van zeggen, niet jouw naaste.⟨/p>
⟨p>Wel, hier staat: "Zo weet niemand wat in God is dan de Geest Gods." Dat wil zeggen: God Zelf. Die Geest Gods is niet... ik zeg natuurlijk, hoe moet ik dat nou netjes zeggen? In de christelijke theologie is het al sinds vele eeuwen een vaststaand gegeven dat men ervan uitgaat dat God drie is, dat wil zeggen: drie personen. Je hebt de Vader, je hebt de Zoon en de Heilige Geest. Dat zouden drie verschillende personen zijn. De Geest zou een andere persoon zijn. Maar dat is helemaal niet zo. Dat zie je ook hier alleen al in dit vers. Mijn geest is toch ook niet een andere persoon dan ikzelf ben? Ik kan spreken over mijn geest, dat is waar, maar mijn geest is toch niet een andere persoonlijkheid? Nou, dat is met Gods Geest ook zo. Je kunt dingen van God onderscheiden, maar de Bijbel spreekt over Gods Geest. De Bijbel spreekt over het beeld Gods. God is trouwens per definitie Geest, zegt de Heer Jezus al tegen de Samaritaanse vrouw: "God is Geest." Wel, de Geest Gods is de Geest van God die weet wie God is. En die Geest Gods maakt het bekend, die openbaart het.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1671" title="Speel af vanaf 27:51">▶ 27:51⟨/button> ⟨span>Weten Wat Ons in Genade Is Geschonken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Paulus gaat nu verder in vers 12: "Wij nu hebben niet de geest der wereld ontvangen." Die 'geest van de wereld' is eigenlijk een verzamelterm voor alles wat er aan gedachten in deze wereld leeft, huist en zich rondbeweegt; de veelheid van leringen en gedachten, het denken van deze wereld. Dat hebben wij niet ontvangen, maar wij ontvingen de Geest die uit God is. Waarom? Opdat wij zouden weten — zouden waarnemen — wat ons door God in genade geschonken is.⟨/p>
⟨p>In het Grieks is 'in genade geschonken' eigenlijk één woord. We zijn begenadigd. Hij geeft ons om niet deze vreugde dat wij weet hebben van... En als je mij vraagt waarom we bijbelstudie doen en waarom we ons bezighouden met Zijn woord, dan is dat precies hierom: opdat we zouden weten wat we in genade allemaal hebben. Ik zeg het vaak en ik zeg het graag: we zijn steen- en steenrijk. We zijn multimiljonairs. In Efeze 1 vers 3 staat dat we gezegend zijn met alle geestelijke zegen in de hemelse gewesten in Christus Jezus. Alles!⟨/p>
⟨p>Vaak hebben we geen benul van wat voor rijkdom we in Hem hebben, wat er straks geopenbaard gaat worden en wat ons deel daarin is. We hebben geen idee van de heerlijkheid daarvan. Nou, wat ik graag wil weten — en ik spreek nu met betrekking tot mezelf, maar dat zal bij u toch niet anders zijn — is hoe rijk ik ben. Je wilt weten wat je erfenis is, wat je lotsdeel is, hoe je het ook maar noemen wilt. Dat is precies waarom die Geest ons ook gegeven is.⟨/p>
⟨p>Die Geest moet je niet als iets wazigs zien, ook al is het inderdaad spiritueel. De Geest is niets anders dan Zijn woord; Zijn woord is geest. De Heer Jezus zei het al: "Mijn woorden zijn geest en leven." Wij hebben de Geest van God ontvangen, maar hoe dan? Wel, doordat Hij Zijn woord aan ons gaf. Wanneer Zijn woord in ons hart is, dan is er Geest in ons hart. Zijn woorden zijn geen dode lettertjes; het is Geest, het is kracht, het is leven, het is van Hemzelf. Die Geest woont in ons en die hebben wij ontvangen in geloof. Op het moment dat je daar 'amen' op zegt, word je — zoals ook in Efeze 1 staat — verzegeld met de Geest der belofte. Dat is een zegel van God en dat is onverbrekelijk.⟨/p>
⟨p>Waar gaat het om? Opdat we zouden weten, of letterlijk: zouden gaan waarnemen wat ons door God in genade gegeven is. Dat waarnemen is — als ik aan een ander woord in Efeze 1 mag denken — niets anders dan dat we verlichte ogen van het hart hebben. Dat we het gaan zien en gaan beseffen hoe rijk we zijn, zodat we ook als een rijk mens kunt leven en een rijk leven kunt hebben. Niet dat we er zomaar eens een keertje aan mogen tippen, zoals ik dat zo vaak hoorde vanuit mijn calvinistische verleden. Ik zeg dat helemaal niet met rancune, maar in de christelijke wereld is het nu eenmaal vaak zo dat men het ongeveer als het toppunt van geestelijke rijkdom ziet als je aan het einde van je leven mag zeggen: "Nou, misschien is er een hoopje voor mij dat ik een kind van God misschien mag zijn."⟨/p>
⟨p>Zijn dat meestal manisch-depressieve mensen? Dat kan bijna niet anders. Dat is heel deprimerend en het is een afschuwelijk karikatuur van waar we het nu over hebben, van de blijde boodschap. God wil juist dat we zouden weten wat Hij ons in genade schenkt. Dat is zo onvoorstelbaar rijk en het is niet iets waar je alleen aan het einde van je aardse loopbaan aan mag tippen. Nee, dat is rijkdom waar je elke dag mee mag leven, zodat je inderdaad ook veel hebt om weg te geven. Het is een rijk leven van vreugde en van vrede. Het is een ontdekkingstocht waarbij je steeds meer gaat beseffen: "Oh, is dat ook allemaal mijn deel? Staat dat er ook allemaal? Heb ik dat allemaal ontvangen?" Dat je dat gaat zien.⟨/p>
⟨p>Het gaat er niet om dat ik er uiteindelijk achter mag komen dat ik er misschien ook bij hoor. Nee, de Bijbel zegt — en eigenlijk begint het evangelie van de behoudenis daarmee — dat Hij de Redder is van heel de wereld, van alle mensen, en dus ook van u en van mij. Of je nu wilt of niet! En als je hart daar 'amen' op zegt... wauw, dat is zo onvoorstelbaar, zo universeel. Dat is ongekend. Opdat we zouden weten wat ons door God in genade geschonken is. Heerlijk.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2059" title="Speel af vanaf 34:19">▶ 34:19⟨/button> ⟨span>Geestelijke Dingen met Door de Geest Geleerde Woorden Spreken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Hiervan spreken wij dan ook, zegt Paulus in vers 13, met woorden die niet door menselijke wijsheid zijn geleerd. Als je goed kijkt, herken je in dat woordje 'geleerd' ons woord 'didactiek'. In het Grieks staat ⟨em>didaktos⟨/em>, wat 'onderwijs' of 'geleerd' betekent. De Geest is Degene die dingen leert. Hiervan spreken wij dan ook met woorden die niet door menselijke wijsheid, maar door de Geest geleerd zijn.⟨/p>
⟨p>Dat is eigenlijk een kwestie apart. We hadden eerst gezien dat de Geest dingen openbaart. Maar de woorden waarvan Hij Zich bedient, die Hij geeft en die Hij spreekt, zijn specifiek. Als we het hebben over de geheimenissen waarvan Paulus de uitdeler is, dan zijn die aan hem geopenbaard, maar hij heeft dat ook in specifieke woorden mogen doen. Paulus heeft het mogen optekenen en de Schriften zijn geïnspireerd. Elke Schrift, elk woord, elke letter is geïnspireerd. Letterlijk betekent dat 'God-geademd'. Inspiratie betekent letterlijk 'inademen', 'begeesterd', door God geademd.⟨/p>
⟨p>Daarom is het ook levend. Want op het moment dat God Zijn adem geeft, wordt het levend. Hoe was het ooit met Adam? Hij werd uit de aarde genomen en God blies in hem. Dat was inspiratie: inblazen. God blies in hem de geest des levens en alzo werd de mens een levende ziel. Hij werd levend omdat God inblies. Maar dat is met Zijn Woord ook zo. De Schriften zijn ingeblazen, geïnspireerd, en al die woorden zijn Zijn woorden. Daarom is het zo belangrijk om zo dicht mogelijk bij die woorden van God te blijven, en niet bij woorden van menselijke wijsheid of theologische termen.⟨/p>
⟨p>Ik had het net over de Drie-eenheid; dat is een treffend voorbeeld van een woord van menselijke wijsheid. Moet je nagaan: dat is ongeveer de belangrijkste doctrine in welk segment van de christelijke wereld je je ook bevindt. Men spreekt dan over de leer van de Drie-eenheid: één wezen, drie personen. Je vindt de termen echter nergens in de Bijbel. Ik heb het nu niet over de hele gedachte erachter, maar gewoon over de termen. Paulus zegt: "Wij spreken geen woorden van menselijke wijsheid." De woorden van de Schrift zijn Zijn woorden; spreek die gewoon na.⟨/p>
⟨p>Hoe vaak heb ik het niet gehoord: "Dat zijn toch wel hele geleerde mensen die daar heel lang over nagedacht hebben, die met elkaar daarover gesproken en gebrainstormd hebben, en na zoveel eeuwen heeft dat zijn beslag gekregen en is dat nagesproken door de kerk der eeuwen. Daar kun je toch niet zomaar overheen stappen?" Er is echter maar één vraag die zinnig is: waar staat het geschreven in Gods Woord? Niet de menselijke wijsheid, maar Zijn Woord. Er zijn zoveel termen in de theologie die eigenlijk gewoon woorden van menselijke wijsheid zijn, en dus waardeloos. Je kunt er niets mee en ze zijn krachteloos. Het gaat om de woorden die door de Geest geleerd zijn.⟨/p>
⟨p>Zodat wij — deze laatste zin is misschien een beetje moeilijk, maar als je het verband ziet, dan wordt het simpel — zodat wij het geestelijke met het geestelijke vergelijken. Er staat eigenlijk 'geestelijke dingen' of 'geestelijke zaken' in het meervoud. Het gaat om het matchen of vergelijken van geestelijke zaken met geestelijke zaken. De gedachte is dit: Gods Geest openbaart zaken, Zijn Godsgedachten die in Zijn hart leven. Dat zijn geestelijke dingen. Maar de woorden die Hij daarvoor gebruikt, zijn ook geestelijk. Hij openbaart geestelijke dingen met woorden die daar perfect bij passen, zoals alleen Hij die kan kiezen.⟨/p>
⟨p>Vandaar ook dat het zo belangrijk is om bij de Schriften te blijven: Schrift met Schrift vergelijken. In dit verband bedoel ik ook dat je die specifieke woorden van de Schrift wilt naspreken. Wat heeft God gesproken, hoe staat het er exact geschreven? Dat zijn de woorden. Dan wil je zelfs achter de vertaling gaan kijken. Dat is helemaal niet wantrouwend naar mensen of naar het eerbiedwaardige werk dat vertalers doen, maar het is de eerbied voor wat Hij gesproken heeft. Dat is wat je wilt weten. Want als je de Schriften opent, dan hebben we te maken met Gods woorden in het origineel, en niet de vertaling.⟨/p>
⟨p>Ik ben er zo blij mee dat we vandaag zoveel mogelijkheden hebben om zo dicht bij die Schrift te komen. Je hebt een projectiescherm en je kunt laten zien wat er in de interlineaire tekst staat. Dan kun je het zo woord voor woord zien, wat Paulus ooit heeft opgetekend: die geïnspireerde woorden. 'Pneumatisch' staat er eigenlijk; geestelijk is ⟨em>pneumatikos⟨/em>. Hij heeft geestelijke zaken, de dingen van Hemzelf, met geestelijke woorden meegedeeld. Daarom is het zo belangrijk om daar met de grootste eerbied mee om te gaan, want het zijn Zijn woorden. Goed, wij gaan weer verder met de studie. Geestelijke dingen met geestelijke woorden doorgevend, het geestelijke met het geestelijke vergelijkend. En dan komen we in vers 14.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2498" title="Speel af vanaf 41:38">▶ 41:38⟨/button> ⟨span>Het Bijbelse Onderscheid Tussen de Zielsmens (psyche) en Geest (pneuma)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Doch een ongeestelijk mens aanvaardt niet hetgeen van de Geest Gods is. Laten we daar eens goed naar kijken. Er staat hier in de vertaling "een ongeestelijk mens", maar dat is eigenlijk niet wat er staat. In de grondtekst staat daar een zielsmens, een ⟨em>psychikos⟨/em>. Dat is niet hetzelfde als ongeestelijk. Over het algemeen worden die termen, ziel en geest, altijd door elkaar gehaald. Dat is een hooploze zaak, zelfs in de Bijbelvertalingen. Want hier wordt het dus vertaald met "ongeestelijk", terwijl ditzelfde woord later in deze brief, in 1 Korinthe 15, wordt vertaald met "natuurlijk". Daar spreekt men over een natuurlijk lichaam en een geestelijk lichaam, maar letterlijk staat er een zielslichaam. Dit huidige lichaam is een zielslichaam. Wat we straks zullen ontvangen wanneer we getransformeerd worden in de opstanding, is een geestelijk lichaam. Een ⟨em>pneumatikos⟨/em> lichaam. We hebben dus ⟨em>psychikos⟨/em> en ⟨em>pneumatikos⟨/em>: ziels en geestelijk.⟨/p>
⟨p>Hoewel het op een paar verschillende manieren wordt weergegeven, maakt het Woord van God in elk geval een heel duidelijke scheiding. Dat zie je al in Hebreeën 4 vers 12, een vers waar ik eerder vanavond al op inspeelde, maar nu dus in dit verband. Want het Woord Gods — de ⟨em>Logos⟨/em>, dat wat God vertelt en zegt — is levend, krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard. Het snijdt aan alle kanten, aan de bovenkant en de onderkant, en het dringt zo diep door dat het vaneenscheidt ziel en geest. Gods Woord is scherp en dat betekent, als we ons beperken tot dit vers, dat het onderscheid maakt tussen ziel en geest. Dat zijn begrippen waarvan wij vaak zeggen dat ze ongeveer hetzelfde zijn. Het is grappig hoe die verwarring zelfs in onze taal verweven is. Iemand heeft geestelijke problemen en hij gaat naar de psychiater. Maar een psychiater is eigenlijk een zielenknijver, net als een psycholoog. Het woord ⟨em>psyche⟨/em> is gewoon een Grieks woord en dat betekent ziel. Als er in de Griekse vertaling staat dat de mens een levende ziel werd, dan staat daar gewoon een levende ⟨em>psyche⟨/em>.⟨/p>
⟨p>Er bestaan over die psyche allerlei misverstanden. Men spreekt vaak over de onsterfelijke ziel. We hadden het zojuist over woorden van menselijke wijsheid, en dit is daar weer een ander voorbeeld van. De onsterfelijke ziel is een term die we allemaal kennen en die veel gebruikt wordt, maar wist u dat het een woord van menselijke wijsheid is? Het is geen term die uit de Schrift komt. Het was iets wat de Griekse wijsgeren Aristoteles en Plato al leerden. Het komt echt uit de Griekse filosofie en is gewoon geadopteerd in de christelijke theologie. Wij spreken nu als christenen in de kerken heel gewoon over de onsterfelijke ziel, maar het is een volstrekt onbijbelse term. De Bijbel zegt juist: "De ziel die zondigt, die zal sterven." Alleen zo'n uitdrukking is met recht al de doodsteek voor zo'n filosofische term.⟨/p>
⟨p>Ik zal u nog eens wat zeggen: de eerste keer dat het woord ziel gebruikt wordt, is dat niet in verband met de mens, maar in verband met de dieren. Helaas wordt dat ook weer wegvertaald. In Genesis 1 lees je dat God in de wateren en in de hemelen de dieren maakte, ieder naar zijn aard. In onze vertaling staat daar "levende wezens", in de NBG-vertaling in ieder geval, maar er staat gewoon "levende zielen". In de Statenvertaling staat nog wel "ziel", maar in de NBG staat dus "levend wezen". Inderdaad, dat zijn gezielden. Waarbij trouwens opvalt dat de mens niet eens een ziel hééft, maar hij ís een ziel. Wij hebben een lichaam, maar wij zijn een ziel. Het is precies andersom. De mens van Genesis 2 vers 7 werd geformeerd uit stof uit de aardbodem — want dat is wat ons lichaam is, gewoon stof, en tot stof keren we weer terug — en God blies daarin de levensadem. Zo werd de mens een levende ziel. Hij kreeg die ziel niet, hij wérd het.⟨/p>
⟨p>Wist u dat de Bijbel ook spreekt over dode zielen? In de vertalingen zul je dat waarschijnlijk niet vinden, in de NBG-vertaling is dat allemaal weer weggemoffeld. Waarschijnlijk omdat er zoveel ideeën "ter ziele" zouden gaan als men dat gewoon correct zou weergeven zoals het er staat. Dan zouden er heel wat theologische ideeën sneuvelen. Dat vind ik juist het boeiende van Bijbelstudie: dat ideeën van menselijke wijsheid sneuvelen en dat je daar Gods Woord voor in de plaats krijgt. Dan word je wijzer. De ziel heeft trouwens te maken met sensaties. Een plant leeft ook, maar is geen ziel, omdat een plant de gevoelens niet kent. De ziel heeft te maken met de sensaties en met gevoelens die voortvloeien uit waarneming. Je ziet en hoort dingen, en dat geeft bepaalde sensaties, belevenissen en ervaringen. Dat heeft te maken met de ziel. Op dat ziels niveau kan een mens een probleem hebben.⟨/p>
⟨p>Geest heeft daarentegen te maken met denken. We zullen dat straks trouwens ook nog zien, maar die dingen hebben met elkaar te maken en de Schrift onderscheidt ze. Veel later zullen we het nog hebben over 1 Korinthe 15 en dat zielse lichaam. Dit lichaam wordt geregeerd door de ziel, door de sensaties en de dingen die we meemaken; het is daar helemaal aan onderhevig. Straks hebben we een geestelijk lichaam dat beheerst wordt door de geest. Nu is het niet zo dat als mijn geest aan een bepaalde plaats denkt, ik daar ook meteen ben. Dat kan niet, want dit lichaam is gebonden aan de ziel. Straks hebben we een nieuw lichaam dat gekoppeld is aan de geest, en dat opent natuurlijk heel nieuwe mogelijkheden voor waar we in de opstanding toe in staat zullen zijn. Dat is een ⟨em>pneumatisch⟨/em> lichaam, zoals de Here Jezus dat in de opstanding had. Hij was ergens en kon ook weer verdwenen zijn. Het was weliswaar een werkelijk lichaam, geen spook, maar het werd beheerst door ⟨em>pneuma⟨/em> in plaats van door ⟨em>psyche⟨/em>.⟨/p>
⟨p>Het Woord van God onderscheidt die dingen heel scherp. Om terug te komen op dit vers: een zielsmens aanvaardt niet hetgeen van de Geest Gods is. Zie je dat die twee dingen hier tegenover elkaar staan? Een zielsmens aanvaardt niet wat van de ⟨em>pneuma⟨/em> van God is. Het denken van God, dat Hij geopenbaard heeft en waar we het voor de pauze over hadden, is van een totaal andere orde dan onze ⟨em>psyche⟨/em>. Als je alleen maar afgaat op wat je ziet, hoort en voelt — op wat in een mensenhart opkomt — dan kun je het denken van God niet begrijpen. Dat is namelijk geestelijk; dat heeft te maken met het denken van God. Je ziet vaak dat heel veel dingen die wij voor geestelijk verslijten, in werkelijkheid ziels zijn. Ook in een religieuze setting. Dan hoor je bijvoorbeeld mooie orgelmuziek en noem je dat geestelijk, maar in feite is dat een zielsbeleving.⟨/p>
⟨p>Er is niks mis mee hoor, want 'ongeestelijk' klinkt heel erg onaardig. Maar we zijn allemaal ziels; we hebben een ziel. En we genieten van mooie muziek, een mooi schilderij of van een heerlijke maaltijd, waar we het net over hadden. Maar dat zijn allemaal zielse indrukken en ervaringen. Nogmaals, daar is niets mis mee, maar ook veel wat godsdienstig heet en vroom is, is in werkelijkheid gewoon ziels. Mooie gewaden, een groot kerkgebouw, een machtig imposant orgel, een mooi koor of de prachtige kleedij van de geestelijkheid; dat zijn allemaal van die zielse ervaringen.⟨/p>
⟨p>Een mens hangt daarnaar, maar dat heeft niks te maken met geest. Geest heeft te maken met Gods denken en Zijn spreken. Dat wat je kunt overdenken, dat is krachtig, dat is levend. Daar hebben we het over gehad, maar voor zover het deze aeon betreft, valt daar niets aan te voelen. We zagen al eerder: de Geest Gods maakt ons dingen bekend, opdat wij zouden weten wat ons door God in genade geschonken is. Weten. En weten, dat is solide. Gevoel, emotie, ziels... dat is – nogmaals, ik bedoel het niet negatief alsof ik ertegen ben – maar het woord 'emotie' zegt het al: het is beweeglijk. Motion. Gods Woord, wat wij weten, dat is solide. Dat is een constante. Dat is het geweldige van het bezig zijn met de woorden Gods. Want het maakt namelijk niet uit hoe je je voelt; dat blijft, daar kun je op staan. En daarom kun je je daar ook altijd in verblijden.⟨/p>
⟨p>Goed, dat wilde ik toch even gezegd hebben. Een zielsmens aanvaardt niet, kan dat ook niet... Hij aanvaardt niet hetgeen van de Geest Gods is, want het is hem dwaasheid. Stupide, hij kan het totaal niet plaatsen op zielsniveau. En hij kan het ook niet verstaan; 'stupidity' is het hem. Hij is niet in staat om het te kennen of te verstaan. Dat kan hij niet, omdat het slechts geestelijk te beoordelen is.⟨/p>
⟨p>Dus dan praat je echt over twee verschillende dingen. Dat wat God in Zijn Woord vertelt en waar we ons bijvoorbeeld vanavond mee bezig houden... tja, als je het allemaal op zielsniveau beoordeelt, op het niveau van voelen en of het indruk maakt, dan valt er helemaal niets in te voelen. En daarom begrijp ik ook heel goed dat wanneer je ogen er niet voor open gaan, als Zijn Geest jou daar niet de ogen en de oren voor geeft, je er helemaal niets van begrijpt. Het is slechts geestelijk te beoordelen. Geestelijk na te gaan of te checken.⟨/p>
⟨p>U ziet het hier: 'examine' in het Grieks. Ik wil daar eventjes op ingaan, want het is weer zo'n frappant voorbeeld van een woord in de Schrift dat men consequent zou moeten weergeven. Ik heb hier een plaatje gemaakt van dit specifieke Griekse woord en waar dat voorkomt. Hier zie je hoe het in de Concordant Version is weergegeven. U ziet het: consequent, altijd met 'examine' of varianten daarvan, afhankelijk van de precieze vorm. Maar in ieder geval is dit wat het is: dat is dus echt letterlijk nagaan, checken. Dat is wat het woord letterlijk betekent en zo zou men het ook consequent moeten weergeven.⟨/p>
⟨p>U ziet hier de NBG-weergave. Dat zeg ik nogmaals niet om onaardig te doen, maar gewoon zoals de NBG dit woord heeft weergegeven: met 'beoordeeld', zoals hier in 1 Korinthe 2. Of 'een oordeel aanmatigen'. In 1 Korinthe 10 wordt het vertaald met 'navraag doen'. Daar kom ik straks op terug. Het wordt dus wel weergegeven met 'nagaan', maar dat is geloof ik maar één keer, als ik me niet vergis. Maar dit is de echte betekenis. Men zou dat overal hebben moeten doen. Als God één woord gebruikt, dan zou men het ook op één manier weergeven, voor zover de talen dat toelaten. Ik weet dat daar maren aan verbonden zijn, maar als God één woord gebruikt, zodat je weet waar je het over hebt...⟨/p>
⟨p>Als God 'psyche' gebruikt – ziel – dan moet je dat niet de ene keer met 'ongeestelijk' en de andere keer met 'zinnelijk' vertalen. Gewoon, Hij gebruikt één woord, dan geven we het met één woord weer, zodat je weet waar je het over hebt. Anders krijg je verwarring. Babel. Daar begon Babel toch mee? Dan begrijp je elkaar niet meer als je allemaal verschillende termen gebruikt. Een bijbelvertaling wordt feitelijk Babel wanneer men geen eerbied heeft voor de woorden die God gekozen heeft. Dan wordt de Bijbel Babel.⟨/p>
⟨p>Goed... doorgronden, verhoren, vernemen... u ziet het: het wordt op allerlei manieren weergegeven. Eén specifiek woord. Maar dit is dus de betekenis die het altijd heeft; dit kan altijd. Ga het maar na. Het is dus altijd nagaan of eventueel checken. Het is slechts geestelijk na te gaan. Ik zal nog een mooi voorbeeld geven; we zijn bij vers 15.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3492" title="Speel af vanaf 58:12">▶ 58:12⟨/button> ⟨span>De Geestelijke Mens Gaat de Schriften Na⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We zijn inmiddels aangekomen bij de geestelijke mens, de pneumatische mens. We hadden het net over de zielse mens en nu gaat het over de geestelijke mens. Wat is de geestelijke mens? Daar kun je heel hoogdravend over doen, maar dan zie je dat God er anders over oordeelt. Wat doet de geestelijke mens? Is dat een zwever ofzo? Dat hangt er een klein beetje vanaf in welk segment van de christelijke wereld je je bevindt; sommige mensen hebben daar een zweverig idee over. Maar moet je eens opletten wat Paulus zegt. Wat is nou een geestelijke mens, wat doet hij? "De geestelijke" – hier zit hetzelfde woord weer – "beoordeelt alle dingen." En hier gaat het om dit woord waar ik het over had: nagaan, checken.⟨/p>
⟨p>Dat woord komt nog een keertje voor in deze specifieke vorm, en dat is vanzelfsprekend in Handelingen 17. Daar gaan we even naartoe. Het is een bekend woord dat gaat over de mensen in Berea, de Bereeërs. Sommigen voelen al aan waar ik naartoe ga. Berea was een plaats die naast Tessalonica lag, het huidige Saloniki. Van hen lees je: "en dezen in Berea onderscheidden zich gunstig". Waarom? Omdat zij het woord met alle bereidwilligheid aannamen. Ze hoorden Paulus aan en ze ontvingen het; ze stonden er open voor. Dat is één ding. En wat deden ze vervolgens? "En dagelijks de Schriften nagingen." Elke dag gingen ze de Schriften na of deze dingen zo waren. Dat is wat ze deden. Hier wordt het dus vertaald met "nagaan", maar dat is hetzelfde woord als wat hier in 1 Korinthe vertaald wordt met "beoordelen". De geestelijke mens gaat alle dingen na.⟨/p>
⟨p>Als we het hier hadden weergegeven op de manier zoals in Handelingen 17, dan gaat het over die Bereeërs. Wat deden ze? Ze gingen na, ze checkten, ze deden de Schrift open. Er werd hun iets verteld en ze stonden er helemaal open voor – geen wantrouwen – maar ze wilden weten: wat staat er geschreven? Dat is het ideaal voor ons allemaal. Je bent er immers helemaal niks mee geholpen wanneer je weet wat een bijbelleraar denkt of zegt. Dat schiet toch niet op? André Piet zegt dit, of André Piet denkt dat... nou en? Het is pas je geestelijk eigendom wanneer je weet: ik weet het omdat de Schrift het zegt; ik kan het zó laten zien. Dan is het je eigendom. Dan hoef je dus niet op mensen te bogen – dat is weer menselijke wijsheid. Nee, dan zeg je: de Schrift zegt het, er staat geschreven. Dat is kracht.⟨/p>
⟨p>Maar om dat te kunnen doen, moet je de Schriften nagaan, zodat je Zijn woorden in je mond kunt nemen en daar ook de kracht van kunt ervaren. Want Gods woord – we hebben dat gezien – is levend. Gods woord geeft leven. Het is ook power, krachtig en het is scherper. Als je scherp wilt denken, hanteer dan de Schriften en ga de dingen na. Dat is wat geestelijk is. Dat heeft een enorme uitwerking in je leven; het geeft je inderdaad leven en het geeft je kracht. Het maakt je scherp. Maar dat is dus heel anders dan wat doorgaans gezegd en gedacht wordt over wat geestelijk zou zijn.⟨/p>
⟨p>De geestelijke mens checkt en gaat alle dingen na. Zelf echter, zo staat er in vers 15, wordt hij door niemand beoordeeld of nagegaan. Dat wil zeggen dat de mensen om hem heen hem niet kunnen volgen. Maar daar hadden we het al over: de zielse mens, die niet geestelijk is, weet niet waar de geestelijke mens het over heeft. Ken je die ervaring ook? Dat je spreekt over de dingen van Zijn woord en de mensen je met grote ogen aankijken: maar waar heeft hij het over? Ze kunnen je daarin niet volgen, ze kunnen het ook niet begrijpen en ze kunnen dat ook niet checken. Nee, dat is ook zo: zelf wordt hij door niemand nagegaan.⟨/p>
⟨p>En als je het een beetje slecht treft, worden ze nog boos ook. Wat zeg je? Ja, dat kan ook nog: boos of onverschillig. In een godsdienstige zetting is het meestal zo dat wanneer je vertelt over de dingen van Zijn woord, men boos wordt. En in de seculiere sfeer, zoals Paulus dat meemaakte in Athene, haalt men de schouders op en zegt men: "We horen u hierover nog wel een andere keer." Dan ben je de dorpsgek, zeg maar. Dat zeg ik niet ter ontmoediging, maar het is gewoon zo. Ik denk ook bij mezelf: we hoeven daar helemaal niet moeilijk over te doen. Je spreekt Zijn woord als dat van pas komt of als daarna gevraagd wordt. Je mag Zijn woord doorgeven en soms komt het in goede aarde terecht, en soms op steenachtige bodem. Maar het maakt niet uit, je strooit maar uit. Het is niet onze zaak waar het terechtkomt, toch?⟨/p>
⟨p>Het zal altijd zijn kracht bewijzen. Ik vind het ook altijd geweldig dat er altijd weer mensen zijn voor wie het bestemd is en die dan zo blij zijn dat je het gesproken hebt. Nietwaar, Therese? Soms duurt de week wel... ja, dat kan ook nog. Nou ja, Therese vertelde me van de week nog een mooi verhaal over iemand die al 25 jaar over de vloer komt, of in ieder geval op bezoek, en die zo blij was met het woord van God. Hoe dat precies gegaan is, doet nu even niet ter zake, maar het zijn zulke prachtige dingen als je daarvan kunt spreken. Want de duisternis in de wereld is zo groot en er zijn er velen die snakken naar het licht van Zijn woord. Daarin mogen wij dan voorzien. Het is een zegen als je daarvoor gebruikt mag worden.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3941" title="Speel af vanaf 01:05:41">▶ 01:05:41⟨/button> ⟨span>Wij Hebben de Denkzin van Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Want dan komen we in vers 16: "Want wie kent de zin des Heren?" De zin, dat wil zeggen – in de Engelse vertaling staat ⟨em>the mind⟨/em> – de denkzin. Wie kende eigenlijk de denkzin van de Heer, dat hij Hem zou voorlichten? In de vertaling staat daar ook nog iets anders: ⟨em>deducing⟨/em>. Dat is eigenlijk deduceren, narekenen. We hadden het daar bij een eerdere gelegenheid al over: de denkzin van de Heer overtreft al ons denken, laat staan dat Hij na te rekenen zou zijn.⟨/p>
⟨p>Wat dacht je van de vraag die ik juist deze week kreeg? Ik had een gesprek met iemand die grote problemen had met de dingen die in haar leven plaatsvonden. Waarom doet God dat dan? Dat is de bekende vraag in Job ook: waarom moet dat nou gebeuren met een geliefde, waarom gebeuren er vreselijke dingen of gaat iemand een diepe weg met God? Waarom dan? Dat kunnen hele knagende vragen zijn. Het antwoord is: Hij is helemaal niet na te rekenen. Maar dat hoeft ook helemaal niet; je kunt Hem gewoon vertrouwen. Hij is God en alles wat Hij doet – heel Zijn handelen en ook Zijn nalaten van dingen – wordt gekarakteriseerd door liefde. Je mag Hem vertrouwen. Hij plaatst de dingen en wij hoeven helemaal geen antwoord te hebben op de vraag waarom het zo is.⟨/p>
⟨p>Misschien rijst de vraag: zullen we het straks wel weten? Ik zeg: dat weet ik niet. En ik denk ook: doet het ertoe? Als Hij maar weet waarom. En als we Zijn verklaring zouden krijgen, zouden we dat dan wel aankunnen? We hadden het in de pauze nog even over: kunnen we dat met die anderhalve pond aan grijze hersencellen allemaal aan? In mijn geval helemaal niet... Nou ja, in ieder geval die massa grijze hersencellen, kunnen die dat allemaal aan? Nee, natuurlijk niet. Wat begrijpen we nou? Hoe zouden we Hem kunnen narekenen?⟨/p>
⟨p>Maar, zegt Paulus dan, zo eindigt het tweede hoofdstuk van 1 Korinthe: wij hebben de zin, dat wil zeggen de denkzin van Christus. Doordat we Zijn woord hebben leren kennen en dat in ons hart is, hebben wij die denkzin. Dat is onze denktrand: wij hebben de denkzin van Christus. En zo ben ik...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4122" title="Speel af vanaf 01:08:42">▶ 01:08:42⟨/button> ⟨span>Vleeslijke Korinthiërs: Onmondige Baby's in Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We zijn inmiddels ongemerkt in hoofdstuk 3 gekomen. Ik kan feitelijk nog best een stukje verder gaan, want het betoog loopt gewoon door in hoofdstuk 3 vers 1. "En ik, broeders," schrijft Paulus dan, "ik kon niet tot u spreken als tot geestelijke mensen." Hier gebruikt hij weer datzelfde woord: geestelijk. Het klinkt min of meer als een klacht, zo van: ik wilde jullie zoveel vertellen, maar ik kon het niet. Ik was niet in staat om dat te doen. Natuurlijk zijn het zijn broeders en kennen ze de Heer, maar wat was dan het probleem?⟨/p>
⟨p>Laten we verder lezen. Paulus zegt: "Slechts als tot vleselijke, nog onmondigen in Christus." Dit gedeelte staat me nog erg helder in de herinnering, want een paar weken geleden heb ik in Eben-Haëzer mogen spreken over dit Bijbelgedeelte. Het ging toen over melk en vaste spijs, en ik heb dit gedeelte daar ook behandeld. Je leest hier dus dat Paulus zegt: ik kon jullie niet benaderen als geestelijken. We hebben net gezien wat dat inhoudt: een geestelijk iemand is iemand die de dingen 'checkt'. Welnu, dat waren ze niet. Hij kon hen slechts benaderen als vleselijken en nog onmondigen, als baby’s in Christus. Natuurlijk zijn ze 'in Christus', het zijn broeders en zusters – waarbij zusters overigens altijd bij de broeders zijn inbegrepen – maar het punt was dat ze vleselijk waren.⟨/p>
⟨p>Ik sla even een aantal hoofdstukken over en ga naar een woord dat hier heel passend bij aansluit: 2 Korinthe 5 vers 16 en 17. Daar staat: "Zo kennen wij dan van nu aan niemand naar het vlees." En even verderop: "Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen." Hij is de Opgewekte, het nieuwe leven, en in Hem zijn wij geplaatst. God rekent ons in Hem, en dus rekenen wij niet meer naar het vlees.⟨/p>
⟨p>Dat is eigenlijk de kern: de Korinthiërs waren vleselijk. Wat betekent dat in het Nederlands? Iedere keer als ik dat zeg, denk ik aan 'vlees'. Er is maar één letter verschil; de 'l' wordt een 's'. Maar vleselijke mensen zijn mensen die denken in de lijn en in de trant van het vlees. Ook daarvan moet ik zeggen: met het vlees op zich is niks mis, dat is gewoon ons lichaam. Maar als je alleen maar afgaat op wat je ziet en voelt, op het lichamelijke, dan begrijp je niets van die geestelijke dingen die Paulus hen juist wilde vertellen: de dingen van de Geest Gods, dat wat er in God is. Daar begrijp je dan helemaal niets van. Dan beoordeel je een ander gewoon op basis van je sympathieën en op basis van wat je van die ander weet, zoals iemands verleden. Maar dan hebben we het niet over een nieuwe schepping.⟨/p>
⟨p>Dat is ook precies waarin we elkaar en onszelf teleurstellen, op het moment dat je daar weer je verwachting van hebt. Dat was wat Paulus hen eigenlijk iedere keer in al zijn brieven voorhoudt: dat we ons gaan realiseren dat we in Hem een nieuwe schepping zijn. Het oude is voorbijgegaan. Als we zo over onszelf en over elkaar denken, dan zijn we volmaakt. Dat betekent dat je elkaar genade kunt bewijzen. We zien elkaar dan zoals God ons nu al ziet. Wat we straks in onze beleving pas zullen zien, zo ziet God ons nu al. Dat is geestelijk zijn. Dan kijk je echt over de horizon heen, vanuit Zijn standpunt, vanuit de hoogte. Maar goed, zij waren op dat moment als vleselijken nog onmondigen in Christus.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4395" title="Speel af vanaf 01:13:15">▶ 01:13:15⟨/button> ⟨span>Melk in Plaats van Vast Voedsel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan zegt hij: "Melk heb ik u gegeven." Let er trouwens op dat het hier in de aorist staat. Niet "heb ik u gegeven" alsof het nu inmiddels voorbij is; nee, het is nog steeds: melk geef ik u. Eigenlijk is de hele Korinthebrief allemaal melk. Paulus wilde zoveel meer, hij wilde een vaste spijs aanbieden, maar hij zegt dat het allemaal melk is; het is gewoon het ABC. Geen vast voedsel. Over dat vaste voedsel hebben we het alweer anderhalve maand geleden gehad, denk ik. Ik wil dat nu niet opnieuw laten zien, maar ik wil alleen nog even in herinnering roepen waar we het toen over hadden. Dat zijn de verborgen dingen in de Schrift; dat is vast voedsel.⟨/p>
⟨p>Ik gaf toen als voorbeeld Melchizedek in Hebreeën 5, waar de schrijver ook over melk en vast voedsel spreekt. Daar wordt gezegd dat alles wat hij wil vertellen over Melchizedek verborgen is in de Schrift; dat is vast voedsel. De Korinthiërs waren echter nog allemaal bezig met melk. Ze waren eigenlijk nog onmondigen. Ik vind het altijd een treffend beeld: een onmondige baby. Zo’n kindje heeft nog volledige verzorging nodig. Een baby denkt nog niet in termen van wat hij voor een ander kan betekenen. Nee, die heeft alleen maar hulp nodig en is, in zijn eigen beleving, het centrum van het universum. Hij huilt en moet verschoond worden.⟨/p>
⟨p>Wat Paulus eigenlijk doet met die Korinthiërs — ga maar na in hoofdstuk 1, waar je leest over de partijschappen (daar zullen we het nog over hebben), en hoofdstuk 4, 5 en 6 over de onderlinge rechtszaken en alle toestanden — is hen voortdurend verzorgen. Eigenlijk liggen die Korinthiërs voortdurend op de commode en is hij ze aan het verschonen. Dat is het hele idee. Zo onmondig zijn ze nog. En hij vraagt zich af: wordt het nou eens niet tijd om ook vast voedsel tot je te nemen, zodat je groeit en volwassen wordt? Er is niks mis met onmondig zijn, want ons leven is allemaal in die fase begonnen, maar het is natuurlijk wel de bedoeling dat je opgroeit. Het beeld is: ga vast voedsel tot je nemen zodat je volwassen wordt, sterk en zelfstandig, en niet meer afhankelijk van anderen.⟨/p>
⟨p>O ja, dat is inderdaad dat gedeelte over Hebreeën 5 dat ik toen heb aangehaald. Om dit vers nog even te completeren voordat we afsluiten: "Melk heb ik u gegeven" — of: melk geef ik u — "geen vast voedsel." Die verborgen wijsheden van God, want, staat er dan, dat konden jullie nog niet verdragen. En hij voegt eraan toe: "Dat kunt gij ook nu nog niet." Nog steeds zijn jullie niet in staat om die dingen die ik te melden heb, waar het werkelijk om gaat, te verwerken. Het echte vaste voedsel verdragen jullie nog niet, want, zegt hij, "gij zijt nog vleselijk."⟨/p>
⟨p>Ik zal het afronden met vers 3, waarin hij dit motiveert: "Want als er onder u nijd en twist is, zijt gij dan niet vleselijk?" Nijd, jaloezie, twisten en onderlinge strijd: dat is vleselijk. Dan heb je te maken met conflicten die voortkomen uit de oude mens, uit onze eigen belangen en ideeën. Ook die partijschappen horen daarbij. Als dit soort dingen spelen, dan denk je nog helemaal op dat vleselijke niveau en leef je als onveranderde mensen. Dan wandel je gewoon "naar de mens". De mens in het algemeen doet dat zo.⟨/p>
⟨p>Maar dat is juist het geweldige: als je Gods wijsheid leert kennen en op dat niveau gaat denken, als je op de hoogte gesteld bent en weet wat je allemaal in genade is geschonken, dan ga je op een veel hoger niveau leven. Daarmee bedoel ik niet hoogdravend, maar op een echt, geestelijk niveau. Dan leer je ook vrede kennen met de mensen om je heen, en ook vreugde. Dat is waar Paulus die Korinthiërs toe wilde opvoeden. Ik stel voor dat we de volgende keer daar verder mee gaan, want het betoog gaat nog veel verder door over dit specifieke onderwerp. Zullen we het hierbij laten dan?⟨/p>