⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik: Behouden Worden in het Heden en Wandelen in het Licht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed, dan stel ik voor dat we verder gaan met onze studie, de derde inmiddels. We gaan beginnen vanaf hoofdstuk 1 vers 19, maar laten we eerst nog even de verzen lezen die we de vorige keer hebben behandeld. We begonnen toen bij vers 11. Daar schrijft Paulus: "Mij is namelijk omtrent u, mijn broeders, medegedeeld door de huisgenoten van Chloe, dat er twisten onder u zijn. Ik bedoel dit, dat ieder uwer zijn leus heeft: Ik ben van Paulus! En ik van Apollos! En ik van Kefas! En ik van Christus! Is Christus gedeeld? Is Paulus dan voor u gekruisigd, of zijt gij in de naam van Paulus gedoopt? Ik ben dankbaar dat ik niemand uwer gedoopt heb dan Crispus en Gajus, zodat niemand kan zeggen dat gij in mijn naam gedoopt zijt. Ook heb ik nog het gezin van Stefanas gedoopt; verder weet ik niet dat ik nog iemand gedoopt heb. Want Christus heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om het evangelie te verkondigen, en dat niet met wijsheid van woorden, om niet het kruis van Christus tot een holle klank te maken. Want het woord des kruises is wel voor hen die verloren gaan een dwaasheid, maar voor ons die behouden worden, is het een kracht Gods."⟨/p> ⟨p>Zover waren we dan gekomen. Ik herinner me, hoewel het inmiddels natuurlijk een jaar geleden is, dat we het de vorige keer voor de pauze met name hebben gehad over die eerste verzen over de verdeeldheid in de ecclesia en vervolgens ook over de betekenis van de doop. Niet dat we daar nou zo uitgebreid bij stil hebben gestaan, maar het is wel de enige keer dat Paulus in zijn brieven echt ingaat op de betekenis van de waterdoop. Hij vertelt daarover en excuseert zich min of meer voor het feit dat hij een aantal mensen gedoopt heeft. Hij verklaart dat ook, want dan zegt hij in vers 17: "Christus heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om het evangelie te verkondigen." Hij plaatst zelfs een tegenstelling tussen die beide: enerzijds dopen en anderzijds het evangelie verkondigen. Hij was er geen tegenstander van, maar het hoorde niet bij zijn missie.⟨/p> ⟨p>In vers 18 begint in de meeste Bijbelvertalingen een nieuwe pericoop over het woord van het kruis. Dat gaat door tot het einde van het hoofdstuk, en eigenlijk zelfs verder in hoofdstuk 2. De woorden die een grote rol spelen in dat gedeelte zijn 'wijsheid' en 'dwaasheid'. Laten we daar even aanhaken. Het woord van het kruis, het woord aangaande Hem die aan het kruis stierf, is wel voor hen die verloren gaan een dwaasheid, maar voor ons die gered worden, is het een kracht Gods. Misschien is het goed om dat nog even in herinnering te roepen. Wanneer hier staat "die verloren gaan" en "die behouden worden", dan staat dat in de tegenwoordige tijd. Het gaat dus niet om hen die verloren ⟨em>zullen⟨/em> gaan — de eeuwige bestemming is niet aan de orde. Het staat in de tegenwoordige tijd: zij die nu verloren gaan, die nu omkomen of het spoor bijster zijn. Want het begrip 'verloren gaan' is nogal breed en kan, afhankelijk van de context, allerlei dingen betekenen, maar de basale betekenis is altijd identiek. We hebben er trouwens ook nog even op gewezen — en dat lijkt me een heel belangrijk Bijbels gegeven in het algemeen — dat in de Bijbel het verlorene altijd weer gevonden wordt. Maar dat komt wellicht later nog aan de orde als Paulus dit nog gaat uitleggen.⟨/p> ⟨p>In ieder geval is het zo dat degenen die nu geloven — voor ons die behouden worden, die gered worden — degenen zijn die dat dwaas genoemde woord geloven. Die worden gered. En de vraag is dan — ik weet niet of we dat de vorige keer zo hebben besproken, maar misschien is het goed om dat nu alsnog even aan te geven: gered waarvan? In de tegenwoordige tijd dus. Kijk, als je zou denken aan de toekomst, dan zou je kunnen denken aan wat Paulus elders zegt over de terugkomst van Christus. In 1 Thessalonicenzen 1 vers 10 lees je dat wij Zijn Zoon uit de hemelen verwachten, die ons redt van de toekomende toorn. Straks worden we geëvacueerd als de toorn over deze wereld zal gaan; dat is een redding in de toekomst. Maar daar gaat het hier niet over, het gaat over redding in de tegenwoordige tijd.⟨/p> ⟨p>Die redding 'nu' vinden we op allerlei plaatsen. Het bleek mij juist weer, toen ik dat in de concordanties nazocht, een betekenis te zijn die zo dikwijls voorkomt. In Kolossensen 1 vers 13 lezen we dat God ons verlost heeft uit de duisternis en ons geplaatst heeft in het koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde. Verlost uit de duisternis van deze wereld en geplaatst in het licht. Dat is de redding: dat we nu mogen wandelen in het licht, terwijl de wereld in duisternis leeft. De mooiste definitie daarvan vind ik altijd nog in de Johannesbrief: "Wie in de duisternis wandelt, weet niet vanwaar hij komt en weet ook niet waar hij naartoe gaat." Want wat is er aan de hand als je in de duisternis wandelt? Dan zie je niets. Je ziet het niet zitten, je hebt helemaal geen zicht en dus ook geen uitzicht. Dat is precies wat duisternis is. Maar wij die geloven in het Woord van God, wij weten waar we vandaan komen en we weten waar we naartoe gaan. We kunnen ons oriënteren: "Uw woord is een lamp voor mijn voet." Nu, gewoon door het zicht dat we hebben en de betekenis die we kennen vanuit de Schriften. Kortom: we wandelen in het licht. En dat is de redding waar we nu van genieten. We wandelen in het licht van Zijn woord en dat is zegen, dat is leven, dat is uitzien, dat is hoop.⟨/p> ⟨p>Ik moet er ineens aan denken dat we ook in Romeinen 8 lezen dat Paulus spreekt over de hoop en dan zegt: "In die hoop, in die verwachting, zijn wij behouden." Hetzelfde woord. Je kunt zo'n tekst op twee manieren lezen. Die behoudenis is uiteraard toekomstig — laat ik het anders zeggen: de hoop heeft logischerwijs te maken met de toekomst. Hoop die gezien wordt, is immers geen hoop. Maar doordat wij nu al die hoop hebben, zijn wij nu al in die hoop behouden. "Hoop doet leven" is weliswaar geen Bijbelse uitdrukking, maar wel erg bekend. Als je nu verwachting hebt voor straks, dan doet dat ons nu leven. Dat geeft ons nu uitzicht. Iets soortgelijks lezen we in Titus 2 vers 13, waar wordt gesproken over de gelukkige hoop, of de "gelukzalige verwachting" zoals de Statenvertaling zegt. Dat is eigenlijk vrij dubbelzinnig. "De gelukkige hoop" kan twee dingen betekenen: het kan betekenen dat die hoop qua inhoud gelukkig is (dat wat we verwachten is geweldig en maakt gelukkig), maar je kunt het ook zo lezen dat het hebben van die hoop ons nu al gelukkig máákt. Je hoeft geen keuze te maken, het is namelijk beide waar: omdat we die hoop hebben, maakt dat ons nu al gelukkig.⟨/p> ⟨p>Dus het is dubbelop. Zowel de hoop inhoudelijk en objectief is gelukkig, maar ook in de uitwerking: doordat we nu die verwachtingen hebben, maakt dat ons nu al gelukkig. Nou, dat is dus wandelen in het licht.⟨/p> ⟨p>In elk geval, ik haal dat nu even aan omdat hier dus inderdaad gesproken wordt over de tegenwoordige tijd: behouden worden en verloren gaan. Als je die hoop dus niet hebt, is dat ook om die reden belangrijk. Want de Bijbel predikt verwachting voor heel de schepping. Maar nu, als je die verwachting niet kent, als je het Woord niet hebt, ja, dan wandel je dus in de duisternis en kom je om in de duisternis. Dan ben je nu dus verloren. Goed.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="620" title="Speel af vanaf 10:20">▶ 10:20⟨/button> ⟨span>Vers 19: God Verderft de Wijsheid en het Verstand van de Wereld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laten we de draad weer oppakken bij vers 19. Vorige keer hebben we het gedeelte tot en met vers 18 behandeld. Paulus gaat nu motiveren wat hij zojuist geschreven heeft over die wijsheid en over de dwaasheid. In vers 19 zegt hij: "Want er staat geschreven..." Ik kan alvast verklappen dat dit een citaat is uit Jesaja 29 vers 14; daarover straks meer. Er staat: "Verderven zal Ik de wijsheid der wijzen, en het verstand der verstandigen zal Ik verdoen." Zoals je ziet in de interlineaire: het begrip, de ⟨em>understanding⟨/em>, het verstand van de intelligente, dat zal Ik verdoen.⟨/p> ⟨p>Eigenlijk is de rode draad door deze eerste hoofdstukken van 1 Korinthe dat God de wijsheid van deze wereld als dwaasheid acht. Zo kun je het rustig samenvatten, en woorden van gelijke strekking vind je overal in dit gedeelte terug. Dit vers is daar een prachtige illustratie van. In het Oude Testament staat dus al dat God zegt – en die 'Ik' staat hier met een hoofdletter: "Verderven zal Ik de wijsheid der wijzen." Hierbij moet je 'wijsheid' en 'wijzen' natuurlijk tussen aanhalingstekens zetten. Het gaat om datgene wat de wereld wijs vindt. God zegt: "Ik verderf het, Ik verdoe het." Dat waar de wereld hoog over opgeeft en waar men tegenop kijkt – dat verstand, die intelligentie, wijsheid en geleerdheid – dat veegt God zo van tafel.⟨/p> ⟨p>In het algemeen is het van belang dat wanneer je in het Nieuwe Testament een citaat aantreft, je eens nagaat waar de apostel dat vandaan haalt. Ik noemde het al: Jesaja 29 vers 14. Je zou kunnen zeggen dat het slechts om dit specifieke vers gaat en dat het hele verband eromheen niet ter zake doet. Maar wat zo opmerkelijk is bij Paulus, is dat zo’n citaat nooit zomaar een losse aanhaling 'op de klank af' is, omdat het hem toevallig te binnen schoot. We hadden het eerder over het geheugenvermogen van orthodoxe Joden. Paulus was van huis uit een orthodoxe Jood en zij kenden ontzettend veel uit hun hoofd, soms zelfs hele Bijbelboeken die ze woordelijk konden opzeggen. Hij citeert dit vers terwijl hij deze brief schrijft, maar hij doet dat niet alleen vanwege dat ene vers. Wanneer je het hele verband bekijkt waaruit het citaat afkomstig is, blijkt dat juist enorm ter zake te zijn. Laten we daar eens naartoe gaan.⟨/p> ⟨p>In Jesaja 29 vers 13 lees je dit: "En de Here zeide: Omdat dit volk – en dat gaat over Israël – Mij slechts met woorden nadert en met zijn lippen eert, terwijl het zijn hart verre van Mij houdt, en hun ontzag voor Mij een aangeleerd gebod van mensen is..." Het is overigens interessant dat dit specifieke vers ook in de evangeliën wordt aangehaald. Waar het op neerkomt, is dat het puur uiterlijk was. Men nam de woorden wel in de mond en eerde Hem met de lippen, maar de binnenkant, het hart, was er ver vandaan. Dat zogenaamde ontzag en die godsdienstigheid waren niets anders dan een aangeleerd gebod van mensen. Het was vermengd met menselijke tradities die de overhand hadden gekregen.⟨/p> ⟨p>De Here spreekt hier met de grootste minachting over die zogenaamde eer die het volk Hem gaf. Het was niets anders dan uiterlijke lippendienst zonder inhoud. Het had niets met Zijn Woord te maken; het was een aangeleerd gebod van mensen, waarbij de nadruk ligt op het feit dat het gebóden van ménsen waren. Zij kenden het Woord niet werkelijk. En dan lees je wat er vervolgens zou gebeuren.⟨/p> ⟨p>Ik zei al – en het is goed om dat nog even te herhalen – dat dit ook de situatie was later in de dagen van het Nieuwe Testament. Dat is ook de reden dat Jezus deze woorden aanhaalt. Hij bevond Zich in een zeer godsdienstige omgeving: het Joodse volk met de farizeeën en de schriftgeleerden. Zij waren zeer religieus, maar denk aan de striemende woorden van de Heer Zelf: "Het zijn witgepleisterde graven." Het heeft geen inhoud, het is traditie van mensen. Hij zei ook: "Gij hebt het woord van God krachteloos gemaakt ter wille van uw overlevering, uw traditie." Dat is overigens ook een woord uit Jesaja.⟨/p> ⟨p>In vers 14 staat hoe God daar vervolgens mee om zou gaan: "Daarom, zie, Ik ga voort wonderlijk met dit volk te handelen." Het gaat dus nog steeds over Israël. Dat woord 'wonderlijk' is frappant; in onze taal heeft het die betekenis ook nog wel, maar het heeft hier te maken met een wijze die verbazingwekkend en vragenoproepend is. Ik moet denken aan het Engelse woord ⟨em>to wonder⟨/em>: je ergens over verwonderen of je iets afvragen. God handelt op een wijze waarbij het volk zich zal afvragen: "Hoezo?", niet wetend wat er aan de hand is. "Daarom zie, Ik ga voort wonderlijk met dit volk te handelen." Dat 'wonderlijk' wordt zelfs herhaald: "wonderlijk en wonderbaar." Daar ligt dus een groot accent op. Men zal het niet begrijpen; het is wonderbaarlijk.⟨/p> ⟨p>Vervolgens vinden we het citaat dat Paulus aanhaalt: "De wijsheid van zijn wijzen zal tenietgaan en het verstand van zijn verstandigen zal schuilgaan." Let goed op over welke wijzen en verstandigen het hier gaat. Het gaat over 'zijn' wijzen, dat wil zeggen: de wijzen en de verstandigen van dít volk, van Israël dus. Wanneer je het citaat in zijn verband bekijkt, is dat heel simpel. Daarom had ik 'DIT VOLK' op de dia ook met hoofdletters geschreven. Het gaat over de wijzen van het volk. Feitelijk was het volk van Israël, als je kijkt naar intelligentie en verstand, de ⟨em>crème de la crème⟨/em> van de wereld. Aan wie had God immers Zijn woorden bekendgemaakt? Aan het volk van Israël. Als er ergens wijsheid was, dan was het juist bij hen. Dat had je mogen verwachten, ware het niet dat het slechts buitenkant was.⟨/p> ⟨p>Het is overigens – als een klein zijpaadje – wel zo dat wij het Hebreeuwse woord voor wijsheid ook bij ons nog kennen. Wij zeggen dan: "Die is goochem." Het Hebreeuwse woord voor wijsheid is namelijk ⟨em>gochma⟨/em>. Via het Jiddisch en het Bargoens is dat in onze taal gekomen, maar 'goochem' betekent dus eigenlijk gewoon 'wijs'. Doordat dit volk het Woord heeft, brengt dat altijd enorm veel licht met zich mee, zelfs als het hart er ver vandaan is en er geen sprake is van hartekennis. Het is immers Zijn Woord. Het tilt een volk op een hoger plan. Dat geldt voor de hele westerse wereld en zeker ook voor het Nederlandse volk. Alles wat we hebben kunnen betekenen en de mate waarin we 'superieur' zijn geworden, komt simpelweg doordat we het Woord hadden. Dat maakt een mens slimmer. Ik heb het niet over individueel niveau, maar in het algemeen brengt het een volk op een hoger plan. Het Woord brengt altijd beschaving met zich mee; het geeft zicht en uitzicht. Zelfs als men er nauwelijks begrip van heeft, brengt het nog zoveel zegen met zich mee.⟨/p> ⟨p>Maar dit is even een zijpad. Waar het om gaat, en waarom Paulus dit aanhaalt, is dat die wijsheid van de wereld, die zogenaamde geleerdheid, het verstand en het begrip, niets betekenen. God veegt het van de tafel.⟨/p> ⟨p>En het gaat hier dus ook vooral over de wijzen en het verstand van Israël, de schriftgeleerden en hun religieuze kennis. Die wijsheid bleek niet in staat. Want laten we wel wezen: we hadden het over het woord van het kruis, maar hoe is Jezus aan het kruis terechtgekomen? Nou ja, je kunt verdedigen dat het de Romeinen zijn geweest die dat gedaan hebben, maar het is allemaal op initiatief van de religieuze elite. Dus het meest wijze deel van de wereld, dat wil zeggen: zij die het woord hadden en de Schrift bestudeerden. Juist door hun wijsheid werd Jezus aan het kruis genageld, zodat de wijsheid van de wereld – ook in godsdienst op zich – niet toereikend was voor Godswijsheid.⟨/p> ⟨p>Het was zelfs zo dat de wijsheid van de wereld de Messias aan het kruis bracht, waarmee dus gezegd is dat die wijsheid helemaal niets zegt. Als God het beste geeft en Zijn belofte gaat vervullen in Zijn Zoon, in de Messias, wat doet dan de wijsheid van deze wereld? Ze hebben Hem aan het kruis genageld, waarmee dus aangegeven is dat die wijsheid helemaal niets voorstelt. Dat lijkt me een aardige.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1353" title="Speel af vanaf 22:33">▶ 22:33⟨/button> ⟨span>Vers 20: de Wijsheid van Deze Aion Faalt Om Gods Wegen te Begrijpen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Aanknopingspunt om verder te gaan met vers 20. De vraag is dan: als dat zo is, als de wijsheid van deze wereld niet in staat is om zelfs iets eenvoudigs te begrijpen... Het klinkt misschien wat hoogmoedig, maar eigenlijk is het heel eenvoudig: je ogen moeten ervoor geopend worden. Maar neem me niet kwalijk: als God in Zijn Woord, in de Tenach, de Messias aankondigt – eigenlijk vanaf de aanvang, want meteen al in de Hof van Eden wordt gezegd: "het zaad van de vrouw" – en steeds specifieker wordt de aankondiging gegeven en een profielschets wordt als het ware van Hem gegeven. Zo zal Hij zijn, dan zal Hij komen, daar zal Hij geboren worden, zo zal Hij Zijn werk doen. Honderden profetieën. En dan komt Hij op de aangegeven locatie, op het aangewezen moment, en toch blijkt de wijsheid van de wereld, nota bene die kennis had van het Woord, niet in staat te zijn om Hem te herkennen.⟨/p> ⟨p>We moeten eraan denken dat er magiërs uit het oosten kwamen, de wijzen uit het oosten. Er kwamen magiërs uit het oosten en dan komen ze in Jeruzalem en dan stellen ze die vraag. Dan trommelt Herodes de schriftgeleerden op van: hoe zit dat nou? Waar wordt Hij geboren? Dat weten ze allemaal heel orthodox te zeggen. Nou, Micha 5: "En gij Bethlehem Efrata, al zijt gij klein onder de geslachten, uit u zal Mij voortkomen..." Ze weten precies te vertellen: vandaar zal het zijn. En toch hebben ze geen benul gehad van waar het werkelijk om ging. Nou ja, een aantal wel. Er was een Simeon en een Anna in de tempel, en die verwachtten de vertroosting van Israël. Die leefden werkelijk met het Woord. Maar dan praat je dus niet over theologen, maar over eenvoudige mensen, maar die met de Schrift leven. En die herkenden Hem ook meteen, zelfs als baby.⟨/p> ⟨p>Waar blijft de wijze? De wijze van deze wereld is niet in staat; met al haar geleerdheid is ze niet in staat om Gods wegen te begrijpen. Het is een paar weken geleden dat we in Zoetermeer een samenkomst hadden; toen ging het over de vreze des Heren. Eigenlijk is dat misschien wel de meest eenvoudige samenvatting daarvan. Wat is wijsheid? Waar begint dat? Met de vreze des Heren: luisteren naar wat Hij te vertellen heeft. En dan – het is geen uitspraak of een woord van mezelf, maar ik heb hem ooit eens gehoord en ik vond hem wel mooi – dan ziet iemand die eerbiedig op zijn knieën luistert naar wat God te zeggen heeft in Zijn Woord, zoveel verder dan de grootste geleerde op zijn tenen, die het uiterste uit zijn vermogen haalt en belezen is en geleerd is en academische titels heeft. Dan zie je nog niks. Maar juist wanneer je je gewoon laat verlichten door wat Hij gesproken heeft, ja, dan ben je echt wijs.⟨/p> ⟨p>Maar waar blijft de wijze in deze wereld? Waar de schriftgeleerde? Maar, ik zei al, eigenlijk doelt hij niet alleen op de seculiere wijsheid. Kijk, volgens mij hebben we het er vorige keer al eventjes over gehad dat Griekenland, waar Korinthe in lag... Griekenland heeft tot op de dag van vandaag de reputatie van veel wijsheid te kennen. Ons woord filosofie komt ook uit het Grieks. Het is allemaal wijsheid. Maar niet alleen seculiere wijsheid, maar ook godsdienstige wijsheid, zoals dat in Jeruzalem gevonden wordt. Wel, het blijkt niet toereikend te zijn. Waar blijft de wijze? Waar de schriftgeleerde? Waar de redetwister van deze tijd?⟨/p> ⟨p>U ziet, er staat eigenlijk niet "van deze tijd", maar van deze aion, van dit wereldtijdperk. U weet wel, dit woord wat zo vaak wordt vertaald met eeuwigheid. Dat zou je hier dus moeten doen. Hier wordt het zelfs vertaald met tijd. Dan zeggen ze: "Ja, aion dat is eeuwigheid dan." Maar dat kan natuurlijk niet. Ook in de vertaling is men daar zo inconsequent in. Maar: van deze aion, van dit wereldtijdperk. De debater. In de Concordante Versie staat "discussor". Is trouwens een leuk woord. Want het Griekse woord suzētētēs, dat eerste woordje betekent "samen" en het tweede is "zoeken". Dus het Griekse woord voor discussie betekent eigenlijk "samen zoeken". Dat is op zich een heel mooie gedachte. Om als je met anderen bezig bent en er is meningsverschil, dan is het meestal... discussie is meestal van: "Ik heb gelijk en jij niet." En een discussie is meestal dat ik mijn verhaal doe en de ander die wordt onderbroken natuurlijk en die denkt onderwijl wat hij zal gaan zeggen wanneer jij uitgepraat bent. En dus wordt er helemaal niet geluisterd.⟨/p> ⟨p>Maar dit woord in het Grieks is mooi in die zin dat dat echt een gesprek is, namelijk samen zoeken, wijzer worden. Ja, synthese... nee, niet van synthese, het komt van het werkwoord zoeken. Ons woord discussie betekent – "dis", dat is eigenlijk uiteen, en dat andere is schudden. Uiteenschudden. Dus dan weet je het wel. Je moet het maar eens opzoeken in een etymologisch woordenboek waar de oorsprong van de woorden wordt beschreven. Maar ons woord is "dis", is uiteen, en het is eigenlijk uiteenschudden. Dat is nou niet echt een veelbelovend begrip.⟨/p> ⟨p>Maar het is hier dus de debater, degene die... nou ja, in de vertaling is het de redetwister, de mensen die met woord kunnen spreken en kunnen debatteren en die indruk maken. Waar zijn ze? De wijze, de schriftgeleerde, de redetwister, de debater van deze aion. En dan staat er: "Heeft God niet de wijsheid der wereld..." Let op, dé God! Niet zomaar een god, nee, dé God. Heeft dé God de wijsheid van de wereld niet onzinnig, absurd gemaakt, stomzinnig? Let op, dit zijn Paulus' woorden. Paulus zelf was een man die doorkneed was in de Schrift. Hij was opgeleid aan de voeten van Gamaliël, een van de meest geziene mannen in het Jodendom van die dagen. Paulus zegt ook: "Ik heb het verder gebracht in het Jodendom dan vele van mijn tijdgenoten." Maar bovendien was Paulus buitengewoon; hij was aanvankelijk opgeleid in Tarsus. Hij was zeer goed op de hoogte ook van de seculiere wijsheid van deze wereld. Maar hij zegt: God heeft het tot dwaasheid gemaakt. Stomzinnig, onzinnig, absurd, precies wat het woord dwaasheid aangeeft.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1881" title="Speel af vanaf 31:21">▶ 31:21⟨/button> ⟨span>Vers 21: het Behaagt God Om te Redden Door de Dwaasheid Der Prediking⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat heeft God ermee gedaan en laten we dan verder gaan in vers 21. Dat leest in eerste instantie misschien wat moeilijk, maar laten we het eens wat nader bekijken. "Want daar de wereld, in de wijsheid Gods, door haar wijsheid God niet gekend heeft..." Ik heb het even tussen haakjes gezet; dit is eigenlijk een tussenzin. Dat betekent dat als je dit even weglaat, de zin nog heel begrijpelijk blijft: "want daar de wereld door haar wijsheid God niet gekend heeft..."⟨/p> ⟨p>Dus God, met al haar wijsheid en geleerdheid, kent men God toch niet? En wat betekent dit dan: "in de wijsheid Gods"? Wel, God heeft het zo ontworpen. Het is Zijn wijsheid dat de wereld door haar wijsheid God niet kent. Dat is een nadenkertje. Later in ditzelfde hoofdstuk – we komen er straks vanzelf over te spreken – legt hij dat ook uit: dat God het expres zo verkoren en ontworpen heeft. Het is Zijn wijsheid dat de wereld in ieder geval niet door haar wijsheid God zou kennen.⟨/p> ⟨p>Welnu: "want daar de wereld door haar wijsheid God niet gekend heeft, heeft het Gode behaagd..." Dat is een vrij duur woord, maar het betekent dat God het op prijs stelt, Zijn welbehagen. Dit woord betekent eigenlijk: God heeft er plezier in. God heeft er behagen in om door de dwaasheid der prediking te redden hen die geloven.⟨/p> ⟨p>Aan de ene kant is het dus zo dat de wereld door haar wijsheid God niet gekend heeft. Dat is Zijn wijsheid dat het zo is. Maar daartegenover heeft God er juist behagen in dat door de dwaasheid – de ⟨em>stupidity⟨/em> – door de dwaasheid van de prediking... ja, ⟨em>the heralding⟨/em>. Ik geloof dat we dit woord in de Concordant Version ook zo weergegeven zien: ⟨em>the proclamation⟨/em>. De proclamatie, het uitroepen van.⟨/p> ⟨p>Met het woord prediking heb ik op zich niet zoveel moeite, maar wij denken bij prediking meteen aan een preekstoel en aan preken. Maar dit woord 'proclameren' is veel meer dit: je maakt iets bekend. Zoals in vroegere tijden, als het nieuws in een stad of dorp bekendgemaakt moest worden, bijvoorbeeld van overheidswege. De koning wilde iets laten bekendmaken en dan waren daar herauten die de boodschap doorgaven, al of niet met een megafoon. Dat is dit woord. Het woord prediken of preken komt daar in het beste geval een beetje bij in de buurt, maar het is niet het idee van een preekstoel; het is juist het idee van bekendmaken.⟨/p> ⟨p>God heeft er behagen in niet gekend te worden door de geleerdheid van de wereld en al haar academische titels en door bibliotheken waar de wereld hoog tegenaan kijkt. Hij heeft er behagen in om door iets te proclameren hen te redden die geloven. Het idee is dus: niet door op de tenen te gaan staan, niet door geleerdheid of door boeken op te stapelen. Nee, gewoon door iets – in de ogen van de wereld iets dwaars – te vertellen. En degenen die dat beamen, zo redt Hij.⟨/p> ⟨p>Dat is dus helemaal geen prestatie; het is gewoon dat je het aanvaardt. Je aanvaardt iets wat in de ogen van de wereld dwaars is. Zo redt God. Zo brengt Hij ons – ik blijf even bij die betekenis waar we het net over hadden, over dat redden: Hij verlost ons uit de duisternis en Hij plaatst ons in het licht. Hij geeft ons hoop. In die hoop zijn wij gered of behouden. Ja, hoe? Nou, niet door wijsheid, niet door geleerdheid, maar door iets wat bekendgemaakt wordt en wat wordt beaamd: "te redden hen die geloven".⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2201" title="Speel af vanaf 36:41">▶ 36:41⟨/button> ⟨span>Vers 22: Joden Verlangen Tekenen en Grieken Zoeken Wijsheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Immers, de Joden verlangen tekenen en de Grieken zoeken wijsheid. Nou, dat is bekend. De Joden verzoeken of verlangen tekenen. Dat hoeft, als je enigszins op de hoogte bent van wat je ook in de evangeliën leest, niet te verbazen, want daar wordt vaak om gevraagd. Trouwens, ze werden ook dikwijls voorzien van tekenen. Het Johannes-evangelie eindigt ermee dat Jezus nog vele andere tekenen heeft gedaan die niet beschreven zijn in dit boek, zegt Johannes dan. Maar deze zijn beschreven opdat gij zult geloven dat Jezus is de Zoon Gods.⟨/p> ⟨p>En wat blijkt? Al die tekenen waren niet voldoende om het volk te overtuigen. Ik denk aan die gelijkenis van de rijke man en Lazarus, waarin Jezus ook zegt dat, ook al staat iemand op uit de doden, dat hen nog niet zal overtuigen. Dus: als ik niet wil, nou, dan vind je altijd wel weer een argument om je ervan af te maken.⟨/p> ⟨p>De Joden verlangen tekenen. En wat zei Jezus toen er ook een delegatie op Hem afkwam die zei: "Wij verlangen een teken te zien"? Dan zegt Hij dat dit geslacht, deze generatie, geen teken ontvangt dan het teken van Jona, de profeet. En wat gebeurde er toen? Nou ja, ik bedoel in verband met Jona: gelijk Jona drie dagen en drie nachten in de buik van de vis was, zo zal de Zoon des mensen drie dagen en drie nachten – dat is een verhaal apart trouwens – drie dagen en drie nachten in het hart der aarde zijn.⟨/p> ⟨p>Dat teken zouden ze krijgen. En feitelijk is dat waar het hier ook over gaat. Als we het hebben over de Christus en het evangelie, dan gaat het over dat teken. Wel, de Joden verlangen tekenen. De Grieken zoeken wijsheid. Daar hadden we het net al even over. Tot op vandaag hebben de Grieken die reputatie. Ze hebben tegenwoordig nog een andere reputatie natuurlijk, maar van oudsher hebben de Grieken de reputatie van het zoeken van wijsheid. Ons woord filosofie is ook gewoon Grieks; ze hebben liefde voor wijsheid, dat is wat filosofie ook betekent.⟨/p> ⟨p>Maar voor Paulus is dit eigenlijk een opstapje om nu bij zijn punt te komen. Immers, de Joden verlangen tekenen – dat is de godsdienstige wereld – en de Grieken, de seculiere wereld, zoeken wijsheid. Maar wij prediken – hier weer dit woordje proclameren – Christus, een gekruisigde Christus. Voor Joden een aanstoot, voor heidenen een dwaasheid.⟨/p> ⟨p>Ja, ik heb er twee plaatjes bij gedaan. Waarom? Omdat er over die term 'de gekruisigde Christus' toch wat meer te zeggen is. Want waar denk je dan aan bij de gekruisigde Christus? Velen denken aan dit: de crucifix. Maar dat is niet de Bijbelse gedachte. Ja, dit is de gekruisigde, dat klopt. Dan laat ik nog even in het midden of het de vorm van een kruis of een paal was; daar gaat het nu even niet om. Maar als we het hebben over de gekruisigde Christus, dan hebben we het over de opstanding.⟨/p> ⟨p>Want Hij is de Christus, dat is een titel. Die titel heeft Hij ontvangen krachtens Zijn opstanding. En misschien is het een goed idee om dat eventjes te parkeren voor na de pauze. Want ik wil nog even een andere schriftplaats in dat verband noemen. Oké, na deze pauze pakken we de draad weer op bij vers 23.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2490" title="Speel af vanaf 41:30">▶ 41:30⟨/button> ⟨span>Vers 23: de Proclamatie van de Gekruisigde en Opgestane Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want daar waren we gebleven, waar Paulus de tegenstelling maakt: Joden verlangen tekenen. Terecht overigens, zoals we in de pauze nog even memoreerden. Grieken zoeken wijsheid, en op zich is daar ook niets mis mee. Maar, zegt Paulus – en dat is de kern – wij prediken, wij proclameren een gekruisigde Christus. Zijn boodschap voldeed niet aan die menselijke verlangens. Terwijl Paulus overal waar hij kwam deze boodschap bracht, was hij niet bezig de Joden te behagen, evenmin de Grieken, door tegemoet te komen aan een roep om wondertekenen of een 'wondercampagne' met wijsheid van woorden. Dat zullen we later in hoofdstuk 2 trouwens ook nog zien.⟨/p> ⟨p>Paulus deed daar geen concessies aan. Hij bracht wijsheid, absoluut, en de boodschap die hij bracht, was het teken van Jona de profeet, waar we het net al even over hadden. En toch bracht hij een eenvoudige boodschap, zoals hij dat hier ook zegt: "Wij prediken, wij proclameren een gekruisigde Christus." Waarbij de nadruk uiteraard ligt op het woord 'gekruisigde'. Dat duidt op de smaad die de wereld voor hem overhad. Aan de ene kant is de gedachte dat de wereld slechts een kruis voor hem over heeft gehad, maar ook dat het enige wat de wereld van hem weet – en nog van hem weet – is dat hij zo aan zijn eind is gekomen: als een gekruisigde. Voor de wereld is hij de gekruisigde, maar Paulus zegt: "Het is een gekruisigde Christus."⟨/p> ⟨p>Wij verkondigen de Christus, en die titel is erg belangrijk om in het Nieuwe Testament in het algemeen goed te begrijpen. Die titel heeft direct te maken met het feit dat hij is opgestaan. Je moet weten dat het woord 'Christus' een Grieks woord is, ⟨em>Christos⟨/em>, maar in het Hebreeuws zeg je ⟨em>Mashiach⟨/em>. In beide gevallen betekent het 'gezalfde'. Dus als je het begrip zou vertalen, dan zou je zeggen: een gekruisigde Gezalfde. Want dat is wat het woord Christus betekent: de Gezalfde. Zijn zalving verwijst naar het feit dat hij gezalfd is met de Heilige Geest, zoals je leest in de tweede Korinthebrief en in Handelingen.⟨/p> ⟨p>In het Oude Testament was het zo dat koningen, priesters en bij gelegenheid profeten werden gezalfd, maar dan met olie. Waar is olie een beeld van? Olijfolie is een beeld van geest, van leven. Als je dus gezalfd bent met de Heilige Geest, dan betekent dat dat hij de Heilige Geest heeft ontvangen. Dat kan naar twee gebeurtenissen verwijzen. Je leest in Handelingen 10 dat Jezus werd gezalfd met de Heilige Geest toen hij door Johannes in de Jordaan werd gedoopt. Dan lees je dat de hemel zich opende en dat de Heilige Geest als een duif op hem neerdaalde. Dat was een zalving, maar je kunt zeggen dat hij toen in type de Christus werd.⟨/p> ⟨p>Wat daar toen plaatsvond, was een verwijzing naar de dag van zijn opstanding. Hij werd gedoopt in de Jordaan, hij ging onder in het watergraf en stond daaruit op. Terstond daalde de Heilige Geest in de gedaante van een duif op hem neer. Maar dat is een verwijzing naar zijn opstanding uit de doden. Officieel werd hij de Christus toen hij de Geest kreeg; niet alleen in de vorm van een duif, maar toen hij letterlijk de Geest kreeg en Leven ontving. Dat is waar olijfolie ook een beeld van is, want olijfolie komt voort uit de boom die nooit sterft.⟨/p> ⟨p>Het gaat nu uiteraard om dat begrip 'Christus'. Hij werd de Christus toen hij de Geest kreeg en het leven ontving. Er is een vers bij uitstek waar dat exclusief beschreven wordt: op de Pinksterdag, waar Petrus het woord voert. Nadat hij een hele rede heeft gehouden, trekt hij zijn conclusie in Handelingen 2 vers 36: "Dus moet ook het ganse huis Israëls zeker weten, dat God hem én tot Heer – Kyrios, de eigenaar – én tot Christus gemaakt heeft: deze Jezus die gij gekruisigd hebt." Aan de ene kant hebben jullie Jezus gekruisigd; dat is de gekruisigde, dat klopt. Maar God heeft hem tot Christus gemaakt. Dat was het vervolg: Hij heeft hem de Geest en het leven gegeven toen hij opstond uit de doden.⟨/p> ⟨p>Dus als Paulus zegt: "Wij proclameren een gekruisigde Christus," dan is dat niet het beeldje dat je voor ogen wordt gesteld als je in een rooms-katholieke kerk binnengaat: een kruis waar Jezus aan hangt. Dat is niet de gekruisigde Christus, dat is de gekruisigde Jezus. De gekruisigde Christus is hij die opstond uit de doden en die drie dagen daarvoor was gekruisigd. De term als geheel duidt op hem die gekruisigd werd, stierf, begraven werd en opstond uit de doden.⟨/p> ⟨p>Hiermee verwijst Paulus naar wat hij later in de brief, in 1 Korinthe 15, ook nog uitlegt: "Ik maak u bekend, broeders, het evangelie dat ik u geëvangeliseerd heb, dat gij ook ontvangen hebt, waarin gij ook staat. Want vóór alle dingen heb ik u overgegeven hetgeen ik zelf ook ontvangen heb: Christus is gestorven naar de Schriften, en hij is begraven, en ten derde dage opgewekt naar de Schriften." In een notendop is dat de boodschap. Hij stierf aan een kruis, werd begraven naar de Schriften – het was allemaal al van tevoren aangekondigd en beschreven – en hij werd opgewekt naar de Schriften. Dat is het evangelie in een notendop, en daarvan zegt Paulus dat dit de boodschap is.⟨/p> ⟨p>Joden mogen dan tekenen verlangen, maar daar deed Paulus niet aan mee. Dat was niet zijn missie. Ook als God bij gelegenheid zijn bediening bevestigde, is dat een ander verhaal, maar zijn boodschap was niet één van tekenen en wonderen. Zijn boodschap was evenmin één van geleerdheid. Nee, hij predikte in de ogen van de wereld een dwaze boodschap, namelijk dat het heil gelegen is in iemand die ooit aan een kruis genageld was. Dat is hem. Waarom is dat zo wijs? Wel, dat mocht dan in de ogen van de wereld het einde zijn, maar in werkelijkheid begon het toen pas. Juist doordat hij gekruisigd is en gestorven is, kon hij opstaan uit de doden. Daarin is die wijsheid besloten. Maar voordat ik daar nog wat meer over zeg, wil ik nog even dit herhalen: wij proclameren een gekruisigde Christus.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3005" title="Speel af vanaf 50:05">▶ 50:05⟨/button> ⟨span>Een Struikelblok voor de Godsdienst en Dwaasheid voor de Wereld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zegt hij erbij: voor Joden een aanstoot. In het Grieks staat daar het woord ⟨em>skandalon⟨/em>, waar ons woord 'schandaal' vandaan komt. ⟨em>Skandalon⟨/em> is eigenlijk het woord 'aanstoot' – dat is misschien wel aardig in de richting – maar eigenlijk is het een struikelblok of een ⟨em>snare⟨/em>, een strik. Het is iets waar je over struikelt; dat is de gedachte. Bij 'aanstoot' zou je nog kunnen denken aan hoe wij dat weleens zeggen: ergens aanstoot aan nemen in de zin van je ergens aan irriteren, maar dat is niet de gedachte. Het is echt iets waar je over struikelt.⟨/p> ⟨p>Later in de brief gebruikt Paulus dat woord ook in een heel ander verband, bijvoorbeeld wanneer het eten van offervlees voor sommigen een aanstoot is. Dat betekent niet dat ze zich daaraan irriteerden; nee, het was voor hen een struikelblok. Ze bleven daardoor niet staan in het geloof; het was voor hen echt een aanleiding om te vallen. Voor Joden is deze boodschap van een gekruisigde Christus een struikelblok. Men struikelt daar echt over.⟨/p> ⟨p>Waarom? Omdat Joden hun eigen Messiasverwachting hebben, waarbij ze denken aan iemand die inderdaad tekenen doet, maar ook iemand die hen zou verlossen van het vijandige juk en het vrederijk zou brengen. Zij hadden een heel andere verwachting daarvan. En daarom, als Paulus Iemand verkondigt die gekruisigd is – en dat is ook het laatste wat de wereld en het Joodse volk van Hem gezien hebben – dan is dat voor hen een struikelblok. Daar kunnen ze niets mee, omdat het niet voldeed aan hun verwachting en aan hun traditie.⟨/p> ⟨p>Bovendien – dat moet ik er dan ook nog bij zeggen – is het voor de heidenen een dwaasheid. Dus aan de ene kant is het voor Joden een struikelblok, maar trouwens, in de godsdienstige wereld in het algemeen is het kruis van Christus het einde van elke menselijke inbreng. Ik loop nu een beetje vooruit op wat Paulus verderop gaat beschrijven: "opdat geen vlees zou roemen voor Hem". Dat telt helemaal niet. Daar waar de mens aan zijn eind komt, daar begint God. En dat is voor de godsdienstige wereld in het algemeen een struikelblok, want men wil toch altijd zelf wat doen, terwijl de boodschap van het kruis is: niets van de mens, alles van Hem.⟨/p> ⟨p>Voor Joden is het dus een struikelblok, en voor de natiën, de heidenen, een dwaasheid. Het is een absurde boodschap. Tegenover al die menselijke geleerdheid waar de mens zich op beroemt, is de proclamatie van Iemand die aan een kruis is gestorven natuurlijk absurd. Dat daarin het heil, de redding en al Gods wijsheid besloten ligt, is krankzinnig. Maar Paulus deed geen concessies; dat is precies de boodschap die hij hoorde te brengen, want dat is namelijk precies waar het allemaal om gaat. Dat blijkt ook, want er staat: "maar voor hen die geroepen zijn". Voor Joden is het een struikelblok, voor heidenen een dwaasheid.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3257" title="Speel af vanaf 54:17">▶ 54:17⟨/button> ⟨span>Vers 24-25: voor de Geroepenen Is Christus Gods Kracht en Wijsheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maar voor hen die geroepen zijn, Joden zowel als Grieken. Dus niet het grote geheel; nee, enkelingen, geroepenen. Want degenen die God roept, wel, die behoudt Hij ook. Maar nou citeer ik weer een andere Schriftplaats; in Romeinen 8 zegt Hij dat. Degenen die Hij tevoren gekend heeft, die bestemt Hij tevoren. Die Hij bestemd heeft, die heeft Hij ook geroepen en die Hij geroepen heeft... Ik zit het nou even door elkaar te halen, want het is een heel bekend woord, maar dan moet ik dat goed citeren uit Romeinen 8. Die Hij tevoren bestemd heeft, deze heeft Hij ook geroepen. Eigenlijk staat het allemaal in de aorist, in een tijdloze werkwoordsvorm. Dus ik zal het nu even goed zeggen: die Hij tevoren bestemt, die roept Hij ook, en die Hij roept, die rechtvaardigt Hij ook. En die Hij rechtvaardigt, die verheerlijkt Hij. Tijdloos. Het is een gouden ketting, een goddelijke ketting waarin al die schakels onverbrekelijk aan elkaar verbonden zijn. Hij is degene die tevoren bestemt, en die Hij daarvoor bestemt, die roept Hij ook. En die Hij roept, die rechtvaardigt Hij. Wat is daar voor menselijke inbreng bij? Niets, dat zie je hier ook.⟨/p> ⟨p>Voor Joden mag het dan een struikelblok zijn en voor de natiën een dwaasheid, zowat. Maar voor hen die geroepen zijn, die God roept – Joden zowel als Grieken, want het is zonder onderscheid – prediken wij Christus. Dat staat er eigenlijk niet eens in vers 24, maar dat verwijst natuurlijk naar het voorgaande: wij prediken Christus, de Gezalfde, Hij die verrees uit het graf. Christus, de kracht Gods en de wijsheid Gods. Als ik het zo zeg, met wat ik zojuist heb verteld over de Christus – dat is degene die verrees uit het graf – dan begrijp je ook waarom Paulus zegt dat het Gods kracht en Gods wijsheid is. Want Hij werd gekruisigd in zwakheid. Er zijn trouwens twee Korinthe-brieven, dus ook een tweede brief. Hij werd gekruisigd in zwakheid, ik zal het even voorlezen uit 2 Korinthiërs 13 vers 4: "Welnu, Hij is gekruisigd uit zwakheid, maar Hij leeft uit de kracht Gods." Dan zie je precies die tegenstelling. Dus Hij is in zwakheid gekruisigd, maar Hij leeft; Zijn opstanding getuigt van Gods kracht.⟨/p> ⟨p>Als Paulus iemand predikt die aan het kruis gestorven is, dan is dat voor de wereld een dwaasheid en voor de Joden een struikelblok. Maar voor degenen die geroepen zijn, is die Christus de kracht Gods. Want wij weten: Hij stond op uit de doden, Hij werd opgewekt. En in Hem belichaamt God al Zijn wijsheid. Daar heeft het woord wijsheid ook alles mee te maken. In mijn studie die ik in Rijnsburg geef, hebben we daar nog wat uitgebreider bij stilgestaan: over het woord wijsheid. "Sofia" komt weer uit het Hebreeuws, en dat betekent een uitkijktoren. Dus het woord Sofia komt uit het Hebreeuws en heeft te maken met uitzicht. Ik zal het tegen mijn zus zeggen, die heet zo... Sofie, ja? Als je weet wat het betekent: het is wijsheid. Maar vooral is het mooi als je gaat zien wat het begrip in deze inhoud te maken heeft met perspectief. Niet alleen met inzicht – dat is verstand – maar ook met uitzicht. In Christus, in Hem die werd opgewekt uit de doden, wordt Gods kracht gedemonstreerd die sterker is dan de dood. Maar hebben we ook uitzicht: Gods wijsheid. Alle perspectieven die we in de Bijbel vinden, die worden vervuld in Hem die is opgewekt uit de doden. Hij is het centrum van al Gods handelen nog in de toekomst, in verband met de nieuwe schepping, met de gemeente, met Israël en de volkerenwereld. Allemaal in de opgewekte Christus.⟨/p> ⟨p>Dus voor ons, wij die geroepen zijn... is dat een verdienste? Nee, natuurlijk niet. Wat kun je eraan doen? Het is een enorm voorrecht, maar je bent geroepen. Je hoort Zijn stem en Hij is degene die jou roept. En als Hij jou roept, dan rechtvaardigt Hij je ook. Is dat uit onszelf? Nee, zegt Paulus, maar dat staat aan het einde van het hoofdstuk: "dat is uit Hem". Want, zegt Paulus in vers 25: het dwaze van God is wijzer dan de mensen. Paulus laat op verschillende manieren zien wat die wijsheid is. Soms gebruikt hij "wijsheid" tussen aanhalingstekens: de wijsheid van deze wereld is in werkelijkheid dwaasheid. Maar hier zegt hij: "het dwaze van God". Dat is ook tussen aanhalingstekens; de wereld ziet het namelijk als dwaas. Het dwaze van God is wijzer dan de mensen. En dat geldt niet alleen voor de dwaasheid van God, dat geldt ook voor het zwakke van God. De zwakheid namelijk van het getuigenis dat God geeft, dat God laat klinken. Het zwakke is sterker dan de mensen. Sterker namelijk dan de dood. Nou, laten we meteen maar even verder gaan met vers 26.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3669" title="Speel af vanaf 01:01:09">▶ 01:01:09⟨/button> ⟨span>Vers 26-28: God Kiest het Dwaze en Zwakke Om het Sterke te Beschamen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ziet slechts, broeders, wat gij waart toen gij geroepen werdt. Dat 'werdt' is oud-Nederlands en wordt met 'dt' geschreven. Het is trouwens opmerkelijk dat het er niet in de verleden tijd staat. Er staat eigenlijk: observeer, neem waar, de roeping van jullie, broeders. Hij verwijst niet eens naar het verleden; het staat helemaal niet in de verleden tijd. Hij zegt: "Jullie roeping, kijk daar eens naar." En dan noemt hij verschillende dingen: niet vele wijzen naar het vlees. Niet vele. Misschien waren er wel enkelen; het is dus niet een absoluut gegeven dat je niet geleerd mag zijn. Feitelijk was Paulus zelf ook een heel geleerde man, maar hij verwijst nu eventjes naar die Korintiërs en hij zegt: "Nou, wees nou eerlijk, kijk nou zelf." Niet vele wijzen naar het vlees. Bovendien: niet vele invloedrijken – letterlijk staat er: niet vele krachtigen. Dus die Ecclesia in Korinthe, die daar samenkwam in het huis van... wie was het ook alweer? Gajus. Jij weet nu wat je nu weet, jij bent de Gajus van vandaag. In het huis van Gajus – sorry Neeltje. Niet vele geleerden, zegt Paulus, dat is gewoon een vaststelling. Niet vele wijzen naar het vlees, niet vele krachtigen, niet mensen met invloed die als krachtig bekendstonden. Ook niet vele aanzienlijken of nobelen, de bekende mensen die in aanzien waren.⟨/p> ⟨p>Integendeel. Maar, zegt hij, wat voor de wereld dwaas is, de dwaasheid van de wereld, dat kiest God uit. Let trouwens even goed op: niet die dwazen kiezen voor God of zoeken God. Nee, wat in de wereld als dwaas geldt, waar niet tegen opgekeken wordt, dat kiest God. Dat heeft dus niet te maken met... Ja, ik kon het niet nalaten hier, want ik kwam dat paadje van de week toevallig tegen. Ik had namelijk een artikeltje gelezen in de krant – gisteren geloof ik – dat de EO met een uitzending zou gaan beginnen of al begonnen is, dat weet ik niet. Het heet "Op zoek naar God" en dat gaat dan over vijf bekende vrouwen die op zoek zijn naar God. Daar was al wat discussie over in de christelijke pers, omdat het dames betrof van wat lichter allooi – ik weet niet hoe ik dat netjes moet zeggen. Maar wat ze dan doen, is altijd weer dat concept van de wereld, maar in dit geval van de Evangelische Omroep. Ze nemen bekende Nederlanders, mensen van aanzien, want daar kun je mee scoren. Als je mensen neemt die bekend zijn of op een of andere manier hoog genoteerd staan, terecht of ten onrechte, en zij zoeken God... Nou, juist als je dat van 1 Korinthe in gedachten hebt, wat Paulus daar schrijft aan de Korintiërs, hoe haaks staat het daarop? Het zijn niet die bekende Nederlanders die zoeken naar God. Nee, daar gaat het totaal niet om. Trouwens, dat is Romeinen 3, waar Paulus zegt: niemand zoekt naar God. Er is niemand die God zoekt, zelfs niet één. Maar daar gaat het hier ook helemaal niet om. Ik moet het wel goed lezen: integendeel, wat voor de wereld dwaas is, dat kiest God uit. Ook hier weer die aoristus.⟨/p> ⟨p>Gods keuze; het gaat namelijk niet eens om de tijd dat Hij dat ooit zo gedaan heeft. Nee, God kiest, Zijn voorkeur gaat uit naar het dwaze. En waarom? Dat staat er pal achter. Maar ik denk dat je er niet genoeg nadruk op kunt leggen dat het helemaal niet gaat om aanzien en wijsheid. Integendeel, God kiest het dwaze om de wijzen te beschamen, om ze te schande te maken en te kijk te zetten. En het geldt ook niet alleen voor de wijzen; ook wat voor de wereld zwak is, de zwakheid, het zwakke van de wereld, dat kiest God uit. Waarom? Nou, om wat sterk is, of in ieder geval die reputatie heeft, te beschamen. En wat voor de wereld onaanzienlijk is en bovendien veracht, dat wat niets is, kiest God uit om aan hetgeen wel iets is zijn kracht te ontnemen.⟨/p> ⟨p>En ja, we hebben het nu over de wijzen, maar ook over het zwakke. Je moet er eigenlijk even aan denken dat het zwakke natuurlijk niet alleen het fysiek zwakke betekent, maar ook gewoon in mentaal en psychisch opzicht. Juist. Nou ja, niet specifiek de laatste weken, maar ik word er nog wel eens bij bepaald hoe juist mensen die niet in aanzien zijn, die in de maatschappij niet meer meetellen of die het misschien helemaal verbruid hebben – waarvan je zegt: "Wil je in dat gezelschap nou vertoeven?" – ja, maar God kiest het uit. Zij hebben oren. Hoe komt dat dan? Vaak gebeurt het dat ze aan het eind van hun Latijn zijn en helemaal geen uitweg meer zien. En juist dan krijg je 'oor', met recht zoals ik het zeg: dan krijg je gehoor voor Zijn woord en ben je daar ontvankelijk voor. God kiest dat uit, het onaanzienlijke. Want zodra het zou gaan om onze wijsheid of om psychisch sterke mensen waarmee je echt de boer op kunt, waar je ook mooie televisieprogramma's kunt maken van bekende Nederlanders die God zoeken... want ja, dat is altijd heel makkelijk om daar de aandacht mee te trekken. Paulus zegt: ik deed daar totaal niet aan mee. Hij bracht een dwaze boodschap en juist dat bereikt degenen die God roept. God kiest dat uit om aan hetgeen niets is, om dat wat niets is te roepen, zodat wat wel iets is in de ogen van de wereld zijn kracht wordt ontnomen. En dan komt de conclusie.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4202" title="Speel af vanaf 01:10:02">▶ 01:10:02⟨/button> ⟨span>Vers 29: het Einde van de Mens, Opdat Geen Vlees Zou Roemen voor God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Opdat geen vlees zou roemen voor God. Uiteindelijk is dit waar het allemaal om gaat. Die hele boodschap waar Paulus het over heeft, over die dwaasheid van het kruis... wat is daar nou eigenlijk de essentie van? Wel: geen vlees. Dus 'vlees' — gewoon de mens, wat hij is, meer niet.⟨/p> ⟨p>Alle vlees is als gras, als een bloem in het veld. Het gras verdort en de bloem valt af; het stelt niets voor, opdat geen vlees zou roemen voor God, in het aangezicht van God. Dus met alles wat hij zou hebben aan wijsheid, kracht of aanzien — ook militaire kracht; alles waar een mens zich op zou kunnen beroemen, ongeacht wat — dat slaat God allemaal weg. Dat heeft geen betekenis, opdat geen vlees zou roemen voor God.⟨/p> ⟨p>In wezen is dat de aanstoot van het kruis: niets, maar dan ook werkelijk niets van de mens. Maar dan vers 30.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4276" title="Speel af vanaf 01:11:16">▶ 01:11:16⟨/button> ⟨span>Vers 30: uit Hem Is Het: Rechtvaardiging, Heiliging en Verlossing⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Uit Hem is het. Ik heb er al een paar keer naar verwezen, maar nu zijn we dan eindelijk daarbij gekomen. Ik stel voor dat we dit toch nog even afronden naar het einde van dit hoofdstuk. Uit Hem is het; dat wil zeggen: Hem, dat verwijst naar God. Uit Hem is het dat gij in Christus Jezus bent.⟨/p> ⟨p>Hiermee gaat dus ook finaal een streep door alle christelijke theologie en ook door evangelische aanspraken van: "Wij hebben voor Jezus gekozen en daardoor zijn wij gered." Dan heb je feitelijk gewoon weer eigen roem, namelijk de finishing touch. Men stelt het zo voor: ja, Jezus is aan het kruis gestorven, maar het kruis van Golgotha en dat wat God gedaan heeft in Hem, dat is niet de garantie voor de redding; Hij heeft daar alleen maar redding mee mogelijk gemaakt. Dat is wat men predikt: Christus redt niet, Hij heeft redding mogelijk gemaakt, en uiteindelijk, door jóuw keuze, redt Hij jou. Dan is het dus nog gewoon weer eigen roem, en daarvan weten wij: die stinkt. Eigen roem, dat wil zeggen roem voor de mens. Stinken heeft te maken met vergankelijkheid, met dat wat bederft. Nou, dat is wat vergankelijk is: eigen roem.⟨/p> ⟨p>Maar het is uit Hem dat wij in Christus Jezus zijn, en niet anders. Hij is ons van God geworden; ja, Hij is geworden wijsheid voor ons van God. Het is wat anders dan zoals de vertalingen dat weergeven. Die geven vaak een rijtje van vier eigenschappen: wijsheid, rechtvaardigheid, heiliging, verlossing. Maar ik denk dat de lezing anders is. Uit Hem is het dat wij in Christus Jezus zijn, die ons wijsheid van God is geworden. Wij zijn in Hem en dat is Gods wijsheid. En waaruit bestaat dat dan? Je zou eigenlijk moeten zeggen: die ons wijsheid van God is geworden – dubbele punt – rechtvaardigheid, naast heiliging en verlossing. De wijsheid van God is rechtvaardigheid, heiliging en verlossing.⟨/p> ⟨p>Het is makkelijk te onthouden, want het eerste verwijst naar het verleden: rechtvaardiging. Wij zijn gerechtvaardigd in Hem. Dat is het verleden voor ons die geloven, die in Hem zijn. Zodra wij in Hem zijn, zijn wij gerechtvaardigd. Dat is uit Hem, niets van onszelf; dat is verleden.⟨/p> ⟨p>Maar het heden, dat is heiliging. Terwijl ik dat zo zeg, haalt Paulus wel heel wat overhoop. Want hij zegt dat ook die heiliging puur van Hem is. Vaak wordt het nog zo voorgesteld – en er zijn veel christenen die daar wel mee akkoord gaan – dat als je geroepen of gerechtvaardigd bent, dat dit Zijn werk is, maar nu gaat het erom dat wíj ons heiligen, dat het óns werk is. Nee, rechtvaardigheid is uit Hem. Gods wijsheid is het zo dat wij in Hem zijn: rechtvaardigheid en nu ook heiliging. Nu wij in Hem zijn en ons leven leven, is Hij degene die ons heiligt en vormt en voor Hem apart stelt.⟨/p> ⟨p>En dan vervolgens: verlossing. Dat is de toekomst, waarbij de verlossing slaat op de vrijkoping van ons lichaam. Het woord verlossing is eigenlijk vrijkoping, apolutrosis. Dat is letterlijk vrijkoping. Romeinen 8 zegt – eerder citeerde ik die woorden al even – dat wij in hoop behouden zijn geworden en er staat bij: wij verwachten de verlossing van ons lichaam. Toekomst. Dat betekent niet dat we ván ons lichaam verlost zullen worden; het woord verlossing is vrijkoping. In ons woord verlossing zit dat trouwens ook nog wel, alleen is dat in ons taalbegrip wat verder weg komen te staan: lossen, loskopen. De verlossing van ons lichaam betekent niet dat we van ons lichaam bevrijd zullen worden, maar het betekent dat ons lichaam zelf verlost zal worden. Dat is uiteraard toekomst, zodat we een nieuw lichaam zullen krijgen.⟨/p> ⟨p>Rechtvaardigheid, heiliging, verlossing: alles is uit Hem. Het is uit Hem dat wij in Christus Jezus zijn en Hij is Gods wijsheid geworden, maar dan is het ook werkelijk alles in Hem. De rechtvaardigheid in het verleden, de heiliging nu, de verlossing straks. Kijk, laten we wel wezen, het is heel simpel als we het hebben over de verlossing van ons lichaam: is er iets van onszelf bij? Dat we een nieuw lichaam krijgen, dat ondergaan wij. Dat is een gift, dat is een proces, net als met een metamorfose; dat is iets wat je met recht ondergaat, passief. Dat is hier ook zo. Die rechtvaardiging is passief, dat ontvang je, dat doet Hij aan ons.⟨/p> ⟨p>Hetzelfde geldt voor de heiliging, met een sterretje, want Hij is degene die ons heiligt. Alle andere vormen van heiliging zijn schijnheiliging. Ja, dat is nep, dan doet een mens dat zelf en dat is met recht ook schijnheiliging. Maar als Hij het doet, verandert Hij ons namelijk van binnenuit. Het is Zijn werk, en dat geldt voor die verlossing straks ook: allemaal uit Hem. Dat heeft de grote nadruk. Alles is uit Hem, maar dan werkelijk alles. Zodra je er weer iets aan zou bijdragen, dan krijg je het idee van "een beetje gratis", wat dus niet echt gratis is. Dat bestaat niet; het is alles of niets. Ik denk niet dat je dat genoeg kan benadrukken: het is namelijk alles of niets. Zwart of wit. Grijs betekent gewoon dat je geen evangelie meer hebt. Alles is uit Hem.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4715" title="Speel af vanaf 01:18:35">▶ 01:18:35⟨/button> ⟨span>Vers 31: Alle Roem Is Uitgesloten; Wie Roemt, Roeme in de Heere⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan staat er: opdat het zij, gelijk geschreven staat — en dat is een woord uit Jeremia 9 vers 24, maar het staat in varianten op talloze andere plaatsen: wie roemt, laat degene die roemt (daar is niets mis mee), maar die roeme in de Heere. Of zoals het elders staat: dat geen vlees voor Hem zou roemen.⟨/p> ⟨p>Efeze 2, ik lees hem nog even voor: "Want uit genade zijt gij behouden, door het geloof, en dat niet uit uzelf, het is Gods gave; niet uit werken, opdat niemand roeme. Want Zijn maaksel zijn wij, in Christus Jezus geschapen om goede werken te doen." En dan staat er nog bij, voor het geval we zouden denken dat dat iets van onszelf is: "welke God tevoren bereidt, opdat we daarin zouden wandelen."⟨/p> ⟨p>Dus, dat is ook wat een lied inderdaad zegt en dat is de essentie van de hele boodschap, ook eigenlijk van wat ik vanavond heb willen duidelijk maken aan de hand van 1 Korinthe 1: alle roem is uitgesloten. De boodschap van het kruis is: het is het einde van het vlees. God is Degene die werkt. Geleerdheid, roem en menselijke kracht stellen voor Hem niets voor. Hij, maar dan ook werkelijk Hij alleen. Wie roemt? Die roeme in Hem.⟨/p>