⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Terugblik op de Voorgaande Verzen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Een hele goede avond, vrienden. We gaan verder met onze studie over de Korintebrief en ik zie op het eerste diaatje meteen al een foutje staan. Er staat namelijk dat we vandaag lezen vanaf vers 1 van hoofdstuk 1, maar dat moet hoofdstuk 1 vers 11 zijn, want daar waren we inmiddels gearriveerd. De kop is eraf; de eerste verzen van het eerste hoofdstuk van deze brief hebben we inmiddels behandeld. De inleiding van deze brief, zeg maar.⟨/p> ⟨p>Voordat we overgaan naar het elfde vers, stel ik voor dat we eerst nog het gedeelte lezen dat we de vorige keer met elkaar hebben behandeld. Daar staat dit, en ik lees voor uit de NBG-vertaling: "Paulus, een geroepen apostel van Christus Jezus door de wil van God, en Sostenes, de broeder, aan de gemeente Gods te Korinte, aan de geheiligden in Christus Jezus, de geroepen heiligen met allen, die allerwege de naam van onze Here Jezus Christus aanroepen, hun en onze Here: genade zij u en vrede van God, onze Vader, en van de Here Jezus Christus. Ik dank God te allen tijde over u, vanwege de genade Gods, die u in Christus Jezus geschonken is; want in elk opzicht zijt gij rijk geworden in Hem: in alle woord en alle kennis, gelijk het getuigenis aangaande Christus onder u bevestigd is, zodat gij ten aanzien van geen enkele genadegave te kort komt, terwijl gij uitziet naar de openbaring van onze Here Jezus Christus. Hij zal u ook bevestigen ten einde toe, zodat gij onberispelijk zult zijn op de dag van onze Here Jezus Christus. God is getrouw, door wie gij zijt geroepen tot gemeenschap van zijn Zoon Jezus Christus, onze Here."⟨/p> ⟨p>Doch, ik moedig u aan – want dat staat er eigenlijk, dat hebben we de vorige keer ook besproken. Niet zoals in de NBG-vertaling staat: "ik vermaan u", maar: ik moedig u aan, broeders. We komen daar vanavond waarschijnlijk nog wel over te spreken. Ik moedig u aan bij de naam van onze Here Jezus Christus: weest allen eenstemmig en laten er geen scheuringen onder u zijn; weest vast aaneengesloten, één van zin en één van gevoelen.⟨/p> ⟨p>Dat was het laatste waar we het over hebben gehad. Deze aanmoediging is de eigenlijke aanvang van de brief, want Paulus gaat nu in op dingen die hij van iemand heeft gehoord over de situatie daar in Korinte.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="175" title="Speel af vanaf 02:55">▶ 02:55⟨/button> ⟨span>De Achtergrond van de Brief en de Oproep tot Eenstemmigheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>U moet zich voorstellen: Paulus schrijft deze brief. Ik meen dat ik dat de vorige keer nog niet heb besproken, maar dat komt vanzelf wel een keer aan de orde. Ik kan echter alvast een schot voor de boeg geven: deze brief is geschreven vanuit Efeze. Dat is heel gemakkelijk vanuit de Bijbel zelf te herleiden. Als je het boek Handelingen vergelijkt met de brieven, dan kun je dat zo invullen. Ik zeg niet dat dat altijd even makkelijk is, maar het is goed te doen. Deze brief is geschreven vanuit Efeze. Dat was inmiddels al een jaar of wat nadat deze ekklesia ontstaan was, waarschijnlijk een jaar of drie of vier later.⟨/p> ⟨p>Te midden van die gemeenschap — een ekklesia die overigens niet al te groot was, waar we het vanavond nog over zullen hebben — ontstond er iets, en dat gaat al zo gauw. We hadden het zojuist over hoe gemakkelijk tradities kunnen ontstaan. Je eigen plekje, om maar iets heel simpels en alledaags te noemen; dat heb je zomaar. Als je een keer ergens bent gaan zitten, dan is dat voortaan jouw plekje. Traditie ontstaat heel makkelijk. Maar weet u wat ook heel makkelijk ontstaat? Dat is verdeeldheid. Zet een paar mensen bij elkaar en het begint. Er doet een grapje de ronde over Joden, maar datzelfde grapje schijnt ook over Nederlanders te gaan. Iemand zei eens — even tussendoor — over het grote wonder van de Pinksterdag in Handelingen 2: het grote wonder was niet dat daar tongen als van vuur op de mensen verschenen en de andere verschijnselen die daar plaatsvonden, maar dat daar honderdtwintig Joden eendrachtig bij elkaar waren! En hoe was het grapje over de Nederlanders ook alweer? Eén Nederlander is een kerk... nee, twee Nederlanders is een kerk, en drie Nederlanders is een kerkscheur.⟨/p> ⟨p>Nou, in Korinthe... Ja, en dan kan het gebeuren dat ze in de loop der tijd weer gaan fuseren, en dan heb je vervolgens drie kerken, want er zijn altijd weer stromingen die niet meegaan in de fusie. Goed, ik doe daar nu een beetje lacherig over, maar eigenlijk is het natuurlijk diep triest hoe dat onder mensen gaat. Zeker als het in dit geval over een ekklesia gaat die zich zo bewust was van de genade van God. Want dat hebben we immers zojuist gelezen: het ontbrak hen aan niets en ze verblijdden zich in de genade van God; het ontbrak hen aan geen enkel genade-effect.⟨/p> ⟨p>"Maar," zegt hij, "ik moedig u aan door de naam van onze Heer Jezus Christus." Dat wil zeggen: het gaat om die ene Naam, de Naam van de Heer Jezus Christus, en niet om andere namen. Daar kom ik straks nog op terug. Maar dan vervolgt hij: "Weest allen eenstemmig." Ik heb het de vorige keer ook al even aangestipt en dat vind ik een mooie aanleiding om daarover te spreken. Als we het hebben over eenstemmigheid of eensluidendheid, dan is daar een woord voor: concordant. Dat is eigenlijk: het woord eensluidend weergeven.⟨/p> ⟨p>Ik heb er naar aanleiding van dit vers al iets over gezegd. Kijk, willen gelovigen samen ook eensluidend zijn? Ik zeg niet dat ze dezelfde visie moeten hebben, daar gaat het niet om. We hebben allemaal verschillende visies, al was het maar omdat we verschillende gezichtspunten hebben. Ik zie nu iets anders dan wat u ziet. Dat is logisch, want ik sta hier en u zit daar. We hebben allemaal ons eigen oogpunt. Wat ik zie, ziet u niet, en wat u ziet, zie ik niet. Dat heeft daar alleen al mee te maken. Maar de eensluidendheid waarover hier gesproken wordt, die eenstemmigheid, heeft te maken met "dezelfde dingen zeggen".⟨/p> ⟨p>Paulus spreekt later in deze brief ook over het feit dat we "niet wijs zouden zijn boven hetgeen geschreven staat". Dat wil zeggen: we spreken gewoon de Schrift na. Daarom vind ik het zo geweldig — en dat zult u vanaf de feitelijke bespreking gaan zien, zoals ik de vorige keer ook al toonde — om u te wijzen op wat er écht geschreven staat. De techniek helpt ons daar vandaag geweldig bij. Ik wijs niet op de vertaling of op de weergave van mensen. Dat zeg ik overigens helemaal niet laatdunkend, maar het gaat erom: wat heeft Paulus van Godswege ooit genoteerd? Het doel is om daar zo dicht mogelijk bij te komen, zodat we spreken wat er staat geschreven en dat we dat naspreken. Kijk, dan zijn we eensluidend. Dan is er maar één woord van belang, namelijk wat Hij gezegd heeft, wat er staat geschreven.⟨/p> ⟨p>Wat er dan ontstaat, is inderdaad harmonie: eenstemmigheid en eensluidendheid. "En laat er zo dan ook geen scheuringen onder u zijn; weest vast aaneengesloten, één van zin en één van gevoelen." Daar hebben we nu het een en ander over gezegd. Ik stel voor dat we nu beginnen bij het volgende vers.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="523" title="Speel af vanaf 08:43">▶ 08:43⟨/button> ⟨span>De Huisgenoten van Chloë en het Ontstaan van Partijschappen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Paulus was namelijk iets ter oren gekomen. Hij schrijft: "Mij is namelijk omtrent u, mijn broeders, medegedeeld door de huisgenoten van Chloë..." Nu, die 'huisgenoten' staat er trouwens niet eens zo; er staat: "die van Chloë zijn". Dat kunnen inderdaad de huisgenoten zijn, maar het zou bij wijze van spreken — ik noem maar wat — ook het bedrijf van Chloë kunnen zijn. Nu heb ik begrepen dat Chloë — maar dat weet ik niet eens honderd procent zeker — een vrouwennaam is. In Nederland is dat in ieder geval wel zo; als iemand Chloë heet, dan is dat een dames- of meisjesnaam. Ik ken iemand die Chloë heet en dat is een meisje, maar of dat in het Grieks ook het geval is, doet er even niet toe.⟨/p> ⟨p>Maar er staat dus: "die van...". Paulus had iets gehoord, het was hem duidelijk geworden door degenen die van Chloë zijn, dat er twisten onder u zijn. Strijden. Strijd. En waar bestond die strijd uit? Nou, dat zegt hij dan in vers 12: "Ik bedoel dit." Hij zegt: "Ik zeg dit, dat elk van u zijn woord heeft, zijn leuze heeft." En dan zegt de een: "Ik ben van Paulus." En dat zegt Paulus dus in een afkeurende zin. Paulus spreekt hier, maar hij keurt het — uiteraard, zou ik bijna zeggen — af. Hoewel, als je er even over nadenkt, dan zou het eigenlijk het vlees moeten strelen dat er mensen waren die zeiden: "Ik ben van Paulus." Maar dat doet hij niet. Hij had immers al gezegd: "Ik moedig u aan in de naam van onze Heer Jezus Christus." Dus waarom zou zijn eigen naam dan prominent moeten klinken?⟨/p> ⟨p>Eigenlijk is het loutere feit dat men nu, een paar jaar nadat die Ecclesia ontstaan was, al zulke strijd kende, een teken dat men eigenlijk ook afgeweken was van de boodschap die hij had doorgegeven. Namelijk dat ze één waren; één zijn in de naam van de Heer Jezus Christus. Dat is de eenheid, dat is de basis. Dus hoezo zo'n mensennaam? Dat geldt trouwens voor elke voorganger. Ik bedoel, je zou er niet aan moeten denken dat ze zeggen: "Ik ben van André Piet", om maar wat te noemen. Of: "Ik ben van...", dat krijg je ook. Op zich is niks menselijks ons vreemd. Het lijkt natuurlijk het vlees te strelen, zoals in dit geval bij die groep in Korinthe die zei: "Ik ben van Paulus." Je zou zeggen dat Paulus zou sympathiseren met die groep, maar dat doet hij niet.⟨/p> ⟨p>Het is ook tragisch als mensen een standpunt innemen of in een bepaalde lijn denken omdat een mens dat zegt. En dat bedoel ik ook met situaties waarin mensen zeggen: "Ja, dat is waar, want die voorganger heeft dat gezegd." En dan vul ik gewoon ook mijn eigen naam in, want het kan zomaar gebeuren dat mensen zulke dingen gaan zeggen. Ik hoop er altijd voor bewaard te blijven. Het is echt een afwijking als mensen zoiets zeggen: "Ik ben van die", of: "Het is waar, want híj zegt dat." Je hebt populaire sprekers, mensen die veel geschreven hebben en die hebben autoriteit opgebouwd. En als je dan die naam noemt, dan heb je toch echt wel 'papier op zak'; dat moet gewicht in de schaal leggen. Maar dat doet het niet. Het enige wat telt, is namelijk wat het Woord zegt. Dat is juist wat de verdeeldheid veroorzaakt. Als men gewoon zou spreken wat het Woord zegt, wel, dan zou men die verdeeldheid niet hebben.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="787" title="Speel af vanaf 13:07">▶ 13:07⟨/button> ⟨span>De Rol van Apollos: de Één Plant, de Ander Begiet⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Sommigen zeggen dus: "Ik ben van Paulus", en anderen zeiden: "Ik ben van Apollos." Met die Apollos kunnen we wel even nader kennismaken. We komen hem al tegen in het boek Handelingen. In Handelingen 18 vers 24 lees je over een zekere Jood genaamd Apollos, geboortig uit Alexandrië, dus in het noorden van Egypte. Hij was een geleerd man, doorkneed in de Schriften. Hij kwam daar in Korinthe aan. Later is hij in Efeze, maar in ieder geval lees je dat deze Apollos zeer goed op de hoogte was van de Schriften; een geleerd man. Anderen zeggen trouwens dat hij niet zozeer een geleerd man, maar vooral een geweldig spreker was. Maar dan lees je over Priscilla en Aquila, die ook medewerkers van de apostel Paulus waren. Zij leggen hem nader de weg des Heren uit, want Apollos was alleen maar op de hoogte van de doop van Johannes en wist een heleboel dingen nog niet. Hij was ook leergierig. Kijk, dat is mooi: een geleerd man, doorkneed in de Schriften, maar hij wilde gewoon weten hoe het zat.⟨/p> ⟨p>Dus hoewel zij eenvoudige mensen waren – die indruk krijgen we althans sterk van Priscilla en Aquila – leggen zij hem nader de weg des Heren uit, zoals het wordt geformuleerd. Daar luisterde hij naar en des te krachtiger werd zijn optreden. Waarom? Omdat hij leerde vanuit de Schrift. Ze wezen hem op de dingen die geschreven stonden en die inmiddels ook gebeurd waren, maar waarvan hij nog niet op de hoogte was. Dat is dus die Apollos.⟨/p> ⟨p>Later lees je in Handelingen 19 vers 1: "En terwijl Apollos te Korinthe was..." Hè, die is interessant in dit verband, want er was strijd in Korinthe. Men zei: "Ik ben van Paulus." Ja, Paulus was degene die daar ooit de boodschap had gebracht waardoor de ecclesia was ontstaan, maar later is Apollos in Korinthe gearriveerd en heeft daar ook opgetreden en het Woord gebracht. En dan lees je: "Terwijl Apollos te Korinthe was, geschiedde het dat Paulus, na door de bovenlanden gereisd te zijn, te Efeze kwam en daar enige discipelen vond." Trouwens, in die tijd van Handelingen 19 heeft Paulus de brief aan de Korinthiërs geschreven. Dat deed hij vanuit Efeze, maar dat had ik al eerder gezegd. Ik heb er nu geen kaartje bij, maar Efeze ligt aan de westkust van Turkije, Klein-Azië. Ik zal straks nog even een kaartje van Korinthe laten zien. Dit is een fraai voorbeeld van de link tussen het boek Handelingen en de brieven; dat is ook heel logisch. Dus als Paulus daar "zijn hielen gelicht heeft" – wat niet zo aardig klinkt, maar ik bedoel dat Paulus daar vertrokken is – en Apollos is daar vervolgens gaan arbeiden in Korinthe, dan is het op zich begrijpelijk dat er verschillende scholen ontstonden. Dat is op zich ook nog geen probleem, maar wel als men vervolgens tegen elkaar gaat strijden. Geen enkele leraar is hetzelfde, dat is logisch, maar speel ze niet tegen elkaar uit.⟨/p> ⟨p>Paulus zegt dat zelf ook in 1 Korinthe 3 – dan zijn we dus even verderop in de brief. Dan vraagt hij: "Wat is dan Apollos?" Maar hij steekt ook de hand in eigen boezem. Dat geldt niet alleen voor Apollos, het geldt ook voor hemzelf. Want wie zijn zij? Het zijn dienaren, dienaren van het Woord. Dat is een mooie aanduiding voor een voorganger. Het woord "dominee" is een vreselijk woord, als u het mij vraagt. Het komt van het werkwoord "domineren", heersen; "dominus" is "heer". Maar iemand die het Woord doorgeeft is geen dominee, geen heer. Dat zou een zeer kwalijke zaak zijn. De enige autoriteit die hij heeft, is omdat hij het Woord dient. Hij is zelf dienstbaar aan dat wat geschreven staat en hij geeft dat door. Niets meer dan een dienaar. "Dienaren, door wie jullie geloven", schrijft Paulus.⟨/p> ⟨p>Want wat heb je nodig voor geloof? Nou, daar heb je een mond voor nodig; iemand die het Woord doorgeeft. En je hebt oren nodig. Maar bovenal heb je God nodig, die daarvoor de oren en het hart opent. En dat schrijft Paulus dan: "Dienaren". Wat zijn die mensen nou? Het zijn slechts dienaren door wie jullie geloven, en wel zoals de Heer dit aan eenieder geeft. Mooi hè? Wat geeft Hij dan? Dat geloof! Dat is weer zo'n fraai voorbeeld; dat moet je onthouden. Er zijn vele bewijzen. Wat Paulus in de Efeze-brief schrijft, is dat alle roem is uitgesloten. Hij zegt daar dat je door genade behouden bent, door geloof. En dat niet uit jezelf, het is een gave – een naderingsgave – van God, opdat niemand roeme, staat er. Dus ook geloven is een geschenk. Hier staat het ook: wat zijn mensen als Apollos en Paulus? Wel, slechts dienaren. Zo schrijft Paulus daarover.⟨/p> ⟨p>Dan heb ik er nog eentje uit 1 Korinthe 3, het volgende vers: "Ik heb geplant, Apollos heeft begoten, maar God geeft de wasdom." Dat ontgaat Ton natuurlijk niet, want die zit in de planten. Ton heeft geplant, en dan doe je er verder niets meer aan. Nee, precies, zo is dat. Het is ook grappig in het licht van wat ik zojuist liet zien: Paulus had daar de boodschap doorgegeven waardoor de ecclesia was ontstaan. Hij had dus met recht geplant. Vervolgens is Paulus weggegaan en is Apollos in Korinthe gekomen, waar hij heeft gearbeid en onderwezen. Dus het klopt: Paulus heeft in eerste instantie geplant en vervolgens heeft Apollos begoten. Dat wil zeggen dat hij de plantjes water heeft gegeven, zodat ze verder konden groeien. Maar, zegt Paulus dan vervolgens: "God geeft de wasdom." Hij laat het groeien. Het enige wat je kunt doen is planten of water geven – die beeldspraak begrijpen we natuurlijk – maar het is uiteraard niemand minder dan God Zelf die de wasdom geeft en het kan laten groeien. Want hoe goede kweker je ook bent, of je nu uit Bodegraven, Boskoop of Aalsmeer komt, dat kun je niet zelf. Dat zal God moeten doen. We kunnen daar zelf niets aan doen; het is God die dat geeft. Wel, dat is Apollos. Zo hebben we twee van die scholen gehad, twee richtingen die daar in Korinthe waren: de één zei: "Ik ben van Paulus", en de ander zei: "Ik ben van Apollos."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1278" title="Speel af vanaf 21:18">▶ 21:18⟨/button> ⟨span>'ik Ben van Kefas': Paulus Verhaalt aan Petrus in Jeruzalem⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En een ander zegt weer: "Ik ben van Kefas." Dat is ook een mooie, want Kefas is de standaard aanduiding van Petrus in de brieven van Paulus. Paulus noemt hem nooit Petrus; hij noemt hem altijd Kefas. Maar het maakt geen verschil, want ik zal u nu even meenemen naar Johannes 1 vers 43. Daar staat: "En hij," dat is Andreas — een naam die mij altijd erg aanspreekt. En wat hij deed spreekt mij ook erg aan, want wat lees je? Deze Andreas, de broer van Petrus dus, leidde hem tot Jezus. Wat deed die André? Hij deed nou niet zoveel, maar hij leidde hém tot Jezus.⟨/p> ⟨p>Dat heeft heel veel teweeggebracht, want om te beginnen lees je: "Jezus zag hem," dat is dus Petrus, "aan en zeide: Gij zijt Simon, de zoon van Johannes." Later zegt Hij ergens — dat is Mattheüs even herinneren — "Simon Barjona". "Bar" is zoon, dus Simon, zoon van Jonas of Johannes. "Gij zult Kefas heten," wat vertaald wordt met Petrus. Petrus is Grieks en betekent 'Rots'. Een naam die mij ook wel erg aanspreekt, want ik heb een vrouw die zo heet: Petra. Dat is dan weer een variant daarop. Petrus, Petra, dat is een rots. En de Aramese vorm — als je het op zijn Aramees zegt — het Aramese woord voor rots is dan Kefas. Dus het is een taalverschil. En als je het op zijn Hebreeuws zegt, dan zeg je 'Sela'. Dat is ook rots.⟨/p> ⟨p>Ik zeg dat even omdat er ergens in de woestijn in Jordanië een stad is die in de toekomst nog een hele grote rol zal gaan spelen in het profetisch woord. Die stad heet Petra. Maar als je het op zijn Hebreeuws zegt, dan heet die stad Sela. Maar daar gaan we het nu even niet over hebben. Het gaat nu even over die Kefas dus.⟨/p> ⟨p>Paulus noemt deze Petrus altijd Kefas. Ik wil nog één voorbeeld geven om die Kefas te beschrijven, want hij komt nog wel eens een keertje terug in de brieven van Paulus. Alleen al in de eerste Korinthebrief, maar ook in de Galatenbrief diverse keren: Galaten 1, Galaten 2. Paulus en Kefas hebben ook tegenover elkaar gestaan en dan zegt Paulus zo heel bescheiden dat hij dat deed omdat het gelijk aan zijn kant was; Kefas bewandelde niet de waarheid van het evangelie. Trouwens, ik moet erbij zeggen dat Kefas zich ook heeft laten gezeggen.⟨/p> ⟨p>Laten we even naar Galaten 1 vers 18 gaan. Daar beschrijft Paulus dat hij ooit geroepen is, hij die de gemeente Gods vervolgde. Er staat dat hij geroepen werd — dat is het voorgaande van Galaten 1 vers 18 — en toen is hij niet bij vlees en bloed te rade gegaan. Hij zegt: "Ik ben ook niet naar Jeruzalem afgereisd; ik ben niet naar de twaalf apostelen gegaan." Paulus maakt vooral in Galaten 1 duidelijk: "Ik ben een apostel, niet vanwege mensen en ook niet door een mens. Het staat er helemaal los van. Ik ben buiten het land geroepen." Toen hij geroepen was, is hij ook niet naar Jeruzalem gegaan om geautoriseerd te worden of om erkenning te krijgen. Helemaal niets. Hij was geroepen door de hoogste instantie die maar denkbaar is: door Christus Jezus Zelf.⟨/p> ⟨p>En dan schrijft hij: "Daarop ging ik drie jaar later naar Jeruzalem." Pas jaren later ging hij naar Jeruzalem. In onze vertaling staat dan: "om Kefas te bezoeken." Hij zegt daar ook: "Ik bleef vijftien dagen bij hem." Dat woord 'bezoeken' — het is even een zijlijn maar sta het me toe — dat woord 'bezoeken' staat er niet. Ik heb het hier al tussen haakjes aangegeven wat er echt staat. Er staat: "om Kefas te verhalen." Hier staat in het Grieks het woordje ⟨em>historeō⟨/em>, waar ons woordje 'historie' vandaan komt. History: ⟨em>his story⟨/em> is eigenlijk ook 'zijn verhaal'. Dat is meer dan een woordgrapje wat ik nu maak, want het is echt zo. Historie heeft dus te maken met een verhaal, een geschiedenis vertellen.⟨/p> ⟨p>Paulus ging naar Jeruzalem om Kefas niet slechts te bezoeken, zo van: om met elkaar te converseren. Nee, Paulus ging naar Kefas om zijn verhaal te vertellen. Paulus ging dus niet naar Kefas om door Kefas onderricht te worden. Nee, het was omgekeerd. Paulus ging naar Jeruzalem toe om Kefas te verhalen. Dat wil zeggen: om te vertellen alles wat er gebeurd was en dat wat hij wist. De slotverrekening. Kefas was ooit geroepen door Christus hier op aarde; hij had een opleiding genoten gedurende een aantal jaren. Maar het is Paulus die op een later tijdstip vanuit de hemel is geroepen. Dat is meteen een veel hogere roeping, letterlijk en figuurlijk, die Paulus had genoten. Bovendien was de situatie inmiddels ook een heel andere geworden; Israël was terzijde gesteld. Enfin, Paulus had zoveel te vertellen en dat heeft hij inderdaad ook gedaan gedurende vijftien dagen.⟨/p> ⟨p>Ik laat het hier even bij in verband met Kefas. Het is genoeg om te vermelden dat Paulus hem dus altijd Kefas noemt. Er was dus ook een richting in Korinthe die zich niet bij de richting van Apollos of Paulus dacht, maar die zich beriep op Kefas. En dan waren er ook nog...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1680" title="Speel af vanaf 28:00">▶ 28:00⟨/button> ⟨span>Is Christus Gedeeld? de Absurditeit van Kerknamen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Die zeiden: "Ik ben van Christus." Nou, neem me niet kwalijk, maar dat is helemaal dwaas. Alsof Christus een partijhoofd zou zijn! En dat zegt Paulus ook; hij reageert daar heel scherp op. Hij zegt: "Is Christus gedeeld?" De een is van Apollos, de ander is van Paulus, de ander is van Kefas. En dan nog weer anders: "Ik ben van Kefas." Alsof dat een bepaalde richting zou zijn. En daarom zegt Paulus ook: "Is Christus soms inmiddels gedeeld?" Is er juist geen eenheid in Christus?⟨/p> ⟨p>Kijk, dit is dwaasheid. Dit is dwaasheid. Het is maar één naam. We zijn een Ecclesia gewoon omdat we één naam kennen. We geloven dat Hij de Heer is. Wij geloven in Jezus, dat wil zeggen dat Hij Heer en Christus is. Hij heeft alle autoriteit ontvangen. Hij is opgestaan uit de doden. Hij is gezalfd. En daarom betekent het dat Hij de Here Jezus Christus is. Die naam, dat is de enige die ertoe doet. En in die naam, in het erkennen van die naam, zijn wij één.⟨/p> ⟨p>Zodat de situatie daar in Korinte natuurlijk een absurde is. Als je er goed over nadenkt hoe mensen zich kunnen beroepen op gelovigen, op mensen en zich noemen naar hun voorganger. Feitelijk hebben we dat in de christenheid. Wat hier gebeurt, waarvan ik zojuist zei dat het eigenlijk absurd is, is in wezen de situatie in de christenheid. Men zegt dan: je hebt kerken die Luthers zijn. Die noemen zich dus naar Luther. En je hebt calvinistische kerken — daar heb je trouwens ook weer vele tientallen soorten in — die zich beroepen op Calvijn, of op hun favoriete leerstuk.⟨/p> ⟨p>Maar het etaleert slechts de verdeeldheid en de onbekendheid met de eenheid die er is in de Christus. Nou schrijft Paulus dan... dat zijn allemaal retorische vragen die de absurditeit aantonen van wat er aan de hand is. "Is Paulus dan soms voor u gekruisigd?" Daar gaat hij trouwens straks over spreken: over het woord van het kruis. Nou, die vraag hoeven we niet eens te beantwoorden; de vraag stellen is hem al beantwoorden. "Of zijt gij in de naam van Paulus gedoopt?" En daar gaat Paulus nu even op verder, want dan zegt Paulus...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1845" title="Speel af vanaf 30:45">▶ 30:45⟨/button> ⟨span>De Waterdoop van Crispus en het Erkennen van 'dé God'⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vers 14: ik ben dankbaar dat ik niemand van u heb gedoopt. Ik dank de God. Ja, dat staat hier eigenlijk niet zo in de vertalingen; er staat "ik ben dankbaar", maar letterlijk is het: ik dank de God. Het staat me erg helder voor de geest, want ik heb juist gisteren een weblogje geschreven over die uitdrukking: dé God. Die is in onze vertalingen vrijwel altijd verdwenen, maar in het Nieuwe Testament komt ze talloze keren voor. Bijna duizend keer vinden we in het Nieuwe Testament de aanduiding dé God, en in de vertalingen komt het geloof ik maar 35 of 36 keer terug. Al die andere keren is het allemaal verdwenen, terwijl dé God juist eer aan Hem geeft. Hij is namelijk niet zomaar een God; nee, Hij is dé God. Er is er maar één van.⟨/p> ⟨p>Dé God wijst op Zijn exclusiviteit. Van God is er maar één. Zodra je er ook meer zou hebben, dan is Hij geen God meer. Het is namelijk: of je hebt één God, of je hebt geen God. Als je meer goden hebt, dan heb je geen God meer. Nee, want als je er meer had, dan zou er geen sprake kunnen zijn van almacht. Want wat de ene god dan zou beslissen of doen, of denken of plannen, dat zou de ander weer ongedaan kunnen maken. Nee, er is één God. Dat wil zeggen: één die alles plaatsgeeft.⟨/p> ⟨p>Iemand reageerde op mijn blogje en die zei: "Wauw, wat geweldig om dat te weten. Dé God is zo mega." En ze voegde eraan toe: "Dat geeft rust." Dus je weet dat er één is die alles plaatst. Alleen al zo'n uitdrukking, dé God, dat getuigt. Ken je God? Dat is de vraag. Dat is niet religieus bedoeld. Ik bedoel niet: ben je religieus? Nee. Ken je dé God? Ken je Hem die alles een plaats geeft? En omdat Hij dé God is — er is er maar één — geeft Hij dus alles een plaats. Ken je God? Ja, dat is nog steeds de onbekende God die Paulus predikte. Nu refereer ik even aan een andere geschiedenis, dat hij in Athene was en de onbekende God predikte. Goed, dat is ook een zijpaadje.⟨/p> ⟨p>Ik dank de God dat ik niemand van jullie heb gedoopt, nou ja, zegt hij dan, behalve Crispus en Gajus. Laten we op allebei eventjes inzoomen. Want die Crispus, die kennen we nog van de vorige keer, want ik heb hem al even genoemd. Ik zal u even meenemen naar Handelingen 18 vers 8. Daar lees je: "En Crispus, de overste van de synagoge, kwam tot geloof in de Here." Of letterlijk staat er: "geloofde de Here", met zijn hele huis. En velen van de Korinthiërs die hem hoorden, geloofden en werden gedoopt. Die waterdoop speelde ook hier kennelijk een grote rol, in ieder geval in verband met die Crispus.⟨/p> ⟨p>Er staat nu iets bij — ik weet het niet helemaal meer zeker of dat de vorige keer was dat ik dat even heb gememoreerd — dat de waterdoop een heel bekend Joods gebeuren is. In elke synagoge vind je een doopbad, een mikva heet dat. En als hier dan staat dat die Crispus — dat was notabene daar in Korinthe de overste van de synagoge — gelovig werd, dan kon hij als Jood niet anders doen dan zich reinigen. Dat wil zeggen: ook dat uitbeelden. En hij werd gedoopt. Vele van de Korinthiërs zijn hem nagevolgd. Maar deze Crispus is dus gedoopt door Paulus zelf. En Paulus excuseert zich daar min of meer voor. In ieder geval zegt hij: "Ik ben dankbaar dat ik niemand van jullie gedoopt heb dan Crispus en Gajus." Die Crispus was dus die overste van de synagoge. En nu gaan we even naar die andere figuur die Paulus ook noemt...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2144" title="Speel af vanaf 35:44">▶ 35:44⟨/button> ⟨span>Gajus: Gastheer van Paulus en van de Gehele Ekklesia⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Die hij gedoopt heeft, dat is dus Gajus. Dan staat er in Handelingen 19 vers 29 – en het gaat over de stad Efeze – dat de stad één en al verwarring werd. Ze stormden als één man naar het theater; het was een enorme commotie die ontstaan was door de boodschap die Paulus daar had gebracht. Dat was eigenlijk schering en inslag, zoals dat ging in het boek Handelingen. En dan lees je: "en ze sleurden Gajus" – daar heb je hem – "en Aristarchus, Macedonische reisgenoten van Paulus, mede."⟨/p> ⟨p>Wat weten we daarmee dus van die Gajus? Het was een Macedoniër. Macedonië ligt in het noorden van Griekenland. De bekendste Macedoniër is natuurlijk Alexander de Grote, en waarschijnlijk is ook Lucas, de schrijver van het boek Handelingen, zelf een Macedoniër. In ieder geval is dat Noord-Griekenland en Gajus kwam daar dus vandaan.⟨/p> ⟨p>Dan lees je nog iets boeiends. We gaan naar Romeinen 16 vers 23 en ik lees het voor uit de Statenvertaling. Ik zal ook vertellen waarom. U moet zich realiseren dat de Romeinenbrief – ik hoop dat u het allemaal een beetje vasthoudt en anders moet u het nog maar eens terugluisteren of bekijken – is geschreven vanuit Korinthe. De Korinthebrief is geschreven vanuit Efeze, maar de Romeinenbrief vanuit Korinthe. Dat is gemakkelijk te traceren als je Handelingen en Romeinen goed leest. Aan het einde van de Romeinenbrief doet Paulus, zoals gebruikelijk, de hartelijke groeten van allerlei mensen en medewerkers. Dan zegt hij: "U groet Gajus" – vanuit Korinthe dus – "de huiswaard." Dit is de Statenvertaling. In de NBG-vertaling staat: "wiens gastvrijheid wij genieten." Daar komt het wel op neer, maar het is een hele vrije weergave. Letterlijk staat er: "Groetende is Gajus, de host." De gastheer, dat is het. 'Huiswaard' is wat ouderwets, maar Gajus was dus de host van Paulus. Paulus had onderdak in Korinthe bij deze Gajus.⟨/p> ⟨p>En nu komen we op nog iets: hij was niet alleen de gastheer van Paulus, maar van de hele gemeente, van heel de ekklesia. Welke ekklesia? Die waar Paulus zich op dat moment bevond. Dat is boeiend, want dat betekent – ik geloof dat ik de vorige keer al zoiets aangestipt heb – dat die ekklesia van Korinthe in een huis samenkwam. Hier hebt u het 'bonnetje': de gastheer was Gajus en in zijn huis kwamen ze bij elkaar. Paulus logeerde daar. Hij is daar trouwens anderhalf jaar geweest, in ieder geval achttien maanden. Of hij al die tijd bij Gajus is geweest, weet ik niet, maar in ieder geval enige tijd wel. Heel de ekklesia kwam daar samen en Gajus was de gastheer.⟨/p> ⟨p>Voel je met hem mee, Arie? Jij bent ook een beetje een 'Gajus'. Dat is wel leuk in het Nederlands, want 'gajus' is in onze taal natuurlijk een woord voor gespuis. Ik geef toe dat het maar een woordgrapje is dat alleen in het Nederlands opgaat, maar ik vind hem wel erg leuk, want daar in Korinthe was het eigenlijk allemaal een beetje 'gajus'. Dat zijn mijn eigen woorden, want als je 1 Korinthe 1 verderop leest, dan zet Paulus ze er heel gekleurd op. Hij zegt: "Bedenk broeders, wat gij waart naar het vlees." Niet vele aanzienlijken, niet vele wijzen, niet vele rijken... Integendeel, wat in de ogen van de wereld dwaas is en onaanzienlijk en zwak, dat heeft God uitverkoren. Aangenaam kennis te maken! Gajus dus. De buitenstaanders konden dus zeggen: "Moet je dat stelletje gajus zien, daar in het huis van Gajus." Ja, Gajus, jij zit ermee! Ik denk dat je wel goed zit daar in het huis van Gajus.⟨/p> ⟨p>Zulke informatie levert het dus op als je dit leest in Handelingen en aan het einde van de Romeinenbrief bij de groeten. We krijgen daardoor heel veel informatie over de achtergrond; van die achtergrondtekenen. Het zijn maar een paar van die vluchtige woorden, maar daarmee krijgt zo'n brief aan de Korinthiërs ineens reliëf. Je krijgt meteen een idee van hoe het er daar aan toeging en waar ze bijeenkwamen. Dat is de kracht van elk woord in de Bijbel; zulke informatie en beschrijvingen zijn nooit overbodig. Dat is dus Gajus.⟨/p> ⟨p>Van die twee mensen zegt Paulus: "Die heb ik gedoopt." Hij zegt dat hij dankbaar is dat hij verder niemand heeft gedoopt, "zodat niemand zou mogen zeggen dat gij in mijn naam gedoopt zijt." Dat wil zeggen: niemand kan op wat voor wijze ook een link leggen tussen het feit dat jullie gedoopt zijn en mijn naam. Het heeft er niets mee te maken. We zullen straks vanzelf gaan zien dat die hele doop ook helemaal niet in Paulus' missie besloten lag, want hij zal uiteenzetten: "Christus heeft mij niet gezonden om te dopen." Zo simpel is het. Maar daar gaan we straks mee verder. Laten we eerst even pauzeren voor een kopje koffie.⟨/p> ⟨p>Goed, we zetten onze studie voort. We waren gebleven bij Crispus en Gajus, die als enigen door Paulus waren gedoopt. Over wie die twee mensen waren, hebben we het zojuist gehad. En dan noemt Paulus nog een naam.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2636" title="Speel af vanaf 43:56">▶ 43:56⟨/button> ⟨span>Het Huisgezin van Stefanus: een Eersteling van Achaje⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Ook heb ik nog het gezin van Stefanas gedoopt." Het is alsof die naam hem nu pas te binnen schiet, en dan noemt hij hem. Maar hij zegt: "ook heb ik nog het gezin" – of eigenlijk staat er: "het huis" – "van Stefanas gedoopt." Het huis is inderdaad het gezin, het huisgezin.⟨/p> ⟨p>Het is wel aardig om nog even op die Stefanas in te zoomen, want wat lezen we over hem? Daarvoor ga ik naar 1 Korinthe 16, aan het einde van de brief. In 1 Korinthe 16 vers 15 staat nog een verzoek aan de broeders. Ik had bij de voorlezing van die eerste verzen al beloofd dat ik wellicht nog zou terugkomen op dat woordje "vermanen", op dat aanmoedigen. Ik heb u de vorige keer daarover al het een en ander verteld en ik heb toen gezegd dat het woord dat daar gebruikt wordt, ⟨em>parakaleo⟨/em> is. Dat wordt meestal vertaald met "vermanen", soms met "versterken", maar ook met "vertroosten". Ja, vertroosten ook. Dat zijn twee hele tegengestelde betekenissen, en dat is dus discordant; het is niet eensluidend.⟨/p> ⟨p>Maar hier – en dat vind ik zelf heel grappig – komen we dat woord ook nog een keer tegen, namelijk weer ⟨em>parakaleo⟨/em>. Hier wordt het echter vertaald met "verzoeken": "Ik verzoek u, broeders." Maar ook hier heeft het de betekenis van aanmoedigen: "Ik moedig u aan, broeders", of: "Nog een aanmoediging, broeders." Letterlijk is het "erbij roepen" (⟨em>para⟨/em> is "naast", ⟨em>kaleo⟨/em> is "roepen"). Maar goed, dat even terzijde.⟨/p> ⟨p>Nog een aanmoediging dus, broeders: jullie weten, jullie zijn er vertrouwd mee, dat het huis van Stefanas... Hier wordt ook weer het huis genoemd. Niet alleen de heer des huizes, de man, wordt genoemd, maar zijn hele gezin was daarbij betrokken. En dan staat er dat het een eersteling van Achaje is. Die eersteling, dat is dus het huis. Niet alleen Stefanas, maar zijn hele huis. Dat vind je trouwens heel vaak in het boek Handelingen: dat iemand gelooft met heel zijn huis. En dan wordt er gezegd dat het een eersteling van Achaje is. Dat huis van Stefanas was dus gewoon de eerste vrucht, of het eerste product van de oogst, als ik het zo mag zeggen.⟨/p> ⟨p>En dan lezen we nog iets wat je daaroverheen leest: ze zijn een eersteling en bovendien hebben zij zich "ten dienste van de heiligen gesteld." Het staat er trouwens in de aorist, in een tijdloze werkwoordsvorm. Het idee is niet: dat hebben ze ooit gedaan en nu niet meer. Nee, zij stéllen zich ten dienste van de heiligen. Aorist, zonder horizon.⟨/p> ⟨p>We weten nu dus drie dingen over dat huis van Stefanas. Eén: ze zijn ooit door Paulus in water gedoopt. Twee: ze waren een eersteling van Achaje. En ten derde: vervolgens hebben zij zich ten dienste van de heiligen gesteld. Dat zijn zeer mooie dingen die we lezen over dit huisgezin en de betekenis ervan.⟨/p> ⟨p>Trouwens, ik pak er in dit verband nog even een landkaartje bij. Ook daar sprak ik al eventjes over. We hadden het over "gaaiers", maar nu hebben we het over "Achajers". Die naam komen we heel wat keren tegen in het Nieuwe Testament, in Handelingen en ook in de Korinthebrieven. Dat komt omdat Korinthe daar ligt en deel uitmaakt van Achaje, dat hele schiereiland. Het is ingewikkelder dan ik het nu zeg, want als u dat op Wikipedia gaat opzoeken, blijkt dat de naam Achaje in de loop der tijden nogal verschillend begrensd is. Tegenwoordig is het nog steeds een provincie in Griekenland, maar dan is het alleen dít gebied. Het schiereiland heet de Peloponnesos, nu nog steeds, maar in het Nieuwe Testament heet het Achaje. Dat is waarschijnlijk de hele streek, het hele schiereiland. Het is makkelijk te onthouden, hoewel zoals gezegd de begrenzing in de loop der tijden nogal veranderd is.⟨/p> ⟨p>En hier, ik had het al over Macedonië, dat ligt hier. Het kan zijn dat het alleen dit gedeelte is – daar blijf ik even vanaf – of dat het nog iets wijder is, maar in ieder geval is dit Macedonië. Verder zien we Kreta en de vele Griekse eilanden. Akkoord. Dat weten we dus van het huis van Stefanas: dat was een eersteling van Achaje.⟨/p> ⟨p>Paulus zegt verder: "verder weet ik niet dat ik nog iemand gedoopt heb." Hij heeft nu een paar namen genoemd, maar voor de rest weet hij niet dat hij ooit iemand gedoopt heeft. En dat niet alleen: Paulus was daar dus helemaal niet actief bij betrokken, maar bovendien was hij zelfs dankbaar dat hij niemand anders gedoopt had.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3010" title="Speel af vanaf 50:10">▶ 50:10⟨/button> ⟨span>Paulus' Zending: Niet in Water Dopen, maar Evangeliseren⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan gaat hij het nu vervolgens ook uitleggen. Want Christus heeft hem niet gezonden om te dopen. Dat hoorde dus helemaal niet bij zijn missie. Dat moet voor velen toch wel wat vreemd overkomen, maar zo spreekt Paulus daarover. De waterdoop – want daar heeft hij het hier over – hoort niet bij zijn zending. Christus heeft hem niet gezonden om te dopen. Paulus spreekt in zijn brieven slechts een paar keer over de waterdoop; om precies te zijn twee keer. Dat is hier, waar hij zegt dat hij dankbaar is dat hij bijna niemand gedoopt heeft. Feitelijk excuseert hij zich, want Christus heeft hem niet gezonden om te dopen. Dus als hij doopt, dan is dat in ieder geval niet iets wat bij zijn zending hoort. En als hij dat deed, dan was dat vanwege de cultuur of de religieuze achtergrond. Ik zei al: de overste van de synagoge was daarmee vertrouwd, en die vroeg daarom. Dat was normaal. Voor Paulus als Jood, met zijn Joodse achtergrond, was hij daar ook zeer vertrouwd mee. Maar waar het nu om gaat, is dat hij van bovenaf geroepen was, en de waterdoop maakte daar geen deel van uit.⟨/p> ⟨p>Ik moet er nog iets bij zeggen: hij spreekt dus twee keer over de waterdoop. Dat is hier, en later in dezezelfde brief spreekt hij er nog eens over. Dat is in 1 Korinthe 15 vers 29 – het duurt nog een hele tijd voordat we daar naartoe zijn – waar hij schrijft over de doop voor de doden. Dat lijkt heel ingewikkeld, maar dat is het helemaal niet. Maar daar gaat het inderdaad ook over de waterdoop. Ik ga er nu verder niet op in, maar dat zijn de enige twee keren dat hij expliciet over de waterdoop spreekt. Hij spreekt in zijn brieven vele keren over de doop, maar dan gaat het niet over de doop in water, maar over de doop in Christus. Wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn. Trouwens, Paulus zegt later ook in deze brief, in 1 Korinthe 12 vers 13: "Wij allen zijn in één Geest tot in één lichaam gedoopt." Ik moet goed citeren. Dat is geen doop in water, dat is een doop in de Geest. Of een doop in Christus, in het lichaam van Christus. Dat wil zeggen dat we toegevoegd zijn aan of ondergedompeld zijn in dat lichaam van Christus. Dat is een geestelijke zaak.⟨/p> ⟨p>In dat verband spreekt Paulus wel vaak over de doop. In Efeze 4 zegt hij: één God en Vader, één Here, één lichaam, één Geest, één doop. Als hij het over die ene doop heeft, dan gaat het niet over een doop in water; dat maakt niet eens deel uit van zijn missie. Dat speelde geen rol. Als hij het al deed, dan had hij daar zo zijn motieven voor – de Joden een Jood, de Grieken een Griek – maar het maakte geen deel uit van zijn missie. Waar het om ging, is die ene doop, namelijk in Christus, in de Geest. En als u mij vraagt, kan ik dat ook makkelijk bewijzen: de christelijke doop is geen doop in water. En dat is geen uitvinding van mij; dat wist Johannes de Doper zelf ook al te vertellen. Het wordt in Mattheüs, in Markus, in Lukas en in Johannes verteld, en ook nog een keertje in de Handelingen. Johannes zegt heel uitdrukkelijk, wanneer hij doopt – wat op zich al heel bijzonder was, want de manier waarop Johannes doopte, vandaar ook de naam Johannes de Doper, kenden ze helemaal niet. Mensen in het Jodendom doopten zichzelf, maar Johannes had een heel bijzondere bediening: hij doopte anderen. Dat was de doop van Johannes.⟨/p> ⟨p>Hij doopte dus een ander. Maar dan zegt hij, terwijl hij daar bij de Jordaan actief is en predikt aan het huis van Israël: "Ik doop u met water, of in water, maar na mij komt Hij die u niet doopt in water, maar doopt..." Ik citeer nu vrij, want het staat op verschillende manieren weergegeven, maar: "Na mij komt Hij die doopt in de Geest." Dat wil zeggen: Johannes de Doper en de Messias zijn beide dopers. Johannes is de doper, maar na hem komt de Messias – degene die een half jaar later geboren was, waar we het in de pauze even over hadden. Na mij komt iemand die ook doopt, maar niet in water, maar in de Geest en in vuur. Dat is nog weer een verhaal apart, maar in ieder geval in de Geest.⟨/p> ⟨p>Dus wat is de doop van Johannes? Dat is een waterdoop. De doop van Christus, de christelijke doop, wat is dat? Een waterdoop? Nee, natuurlijk niet. Ik zeg: natuurlijk niet. Dat zal niet voor iedereen... ik denk dat het voor christelijke oren vreemd is om dat zo te horen. De christelijke doop, dat is toch water? Of dat nu met een paar druppels is of inderdaad door onderdompeling, daar gaat het even niet om, maar de christelijke doop is geen doop in water. Het is een doop in de Geest. Dat is die ene doop waar Paulus altijd de nadruk op legt en die hij onderstreept: een doop in Christus. Op het moment dat een mens het evangelie gelooft, wordt hij verzegeld met de Geest en ontvangt hij de Geest. En in één Geest wordt hij tot in één lichaam gedoopt. Op een later tijdstip, als we in 1 Korinthe 12 zijn gearriveerd, zullen we het daar nog wel over hebben. Maar het is goed om dit nu duidelijk gesteld te hebben.⟨/p> ⟨p>Paulus laat er geen misverstand over bestaan. Het is heel opmerkelijk dat de enige keer dat Paulus in deze brief over de waterdoop schrijft, hij zegt dat hij dankbaar is dat hij niemand of bijna niemand gedoopt heeft. Hij zegt heel uitdrukkelijk dat het niet tot zijn zending, zijn missie behoort. Wat dan wel? "Christus heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om het evangelie te verkondigen." Met andere woorden: het evangeliseren. Zoals u hier ziet, is het in het Grieks één woord. Dat kennen wij trouwens ook; je hebt 'het evangelie', maar je kunt het ook als werkwoord weergeven en dan krijg je 'evangeliseren'. Dat is het woord dat hier gebruikt wordt. Christus heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om te evangeliseren. Dat is het. Dat wil zeggen: het evangelie vertellen, het goede bericht doorgeven.⟨/p> ⟨p>Daaruit blijkt de tegenstelling: de waterdoop maakt geen deel uit van het evangelie. Toch? Christus heeft mij niet gezonden om te dopen – in water dus – maar om te evangeliseren. Dat zijn twee verschillende dingen. De waterdoop maakt er geen deel van uit. Want als die waterdoop wel deel uit zou maken van dat evangelie of van dat evangeliseren, dan had hij die tegenstelling niet kunnen maken. Paulus was ertoe geroepen om het evangelie, het goede bericht, te vertellen. Als mensen het geloven, dan ontvangen ze de Geest en dat is de doop. Dan worden ze ondergedompeld en eengemaakt met Christus. Dat is geen ritueel; daar komt geen mens bij te pas, behalve degene die het woord doorgeeft. Er komt evenmin een druppel water of badwater bij kijken. Het gaat dus helemaal... ik weet wel, de tegenstelling in de christenheid is altijd 'kleine doop' of 'grote doop'. Maar daar gaat het niet om. Het gaat om de doop in water of de doop in de Geest. Dat is de tegenstelling. En Paulus zegt: dat is die ene doop. Enfin, dat hebben we daarmee vastgesteld. Christus heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om te evangeliseren.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3583" title="Speel af vanaf 59:43">▶ 59:43⟨/button> ⟨span>Evangeliseren Zonder Wijsheid van Woorden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Paulus vervolgt met de woorden: "en dat niet met wijsheid van woorden". Letterlijk staat er: "niet in wijsheid van woord". Wat hij nu gaat zeggen, is als het ware een bruggetje naar het volgende onderwerp dat Paulus gaat aansnijden. Tot dusver had hij in een paar verzen gesproken over de waterdoop, wat weer een aanleiding was naar de verdeeldheid die er heerste. Nu gaat hij iets anders beschrijven, namelijk de wijze waarop hij evangeliseert. In dat evangelie van hem speelt de waterdoop geen rol, dat is één ding, maar nu zegt hij ook: "Dat evangelie wat ik vertel, dat evangeliseren van mij, dat is niet in wijsheid van woord."⟨/p> ⟨p>Daarbij moet je je realiseren dat wijsheid, filosofie, in de hele Griekse wereld in hoog aanzien stond. Dat is trouwens nu nog steeds zo. Het begrip filosofie is een Grieks woord: ⟨em>filosofie⟨/em> is wijsheid. ⟨em>Filo⟨/em> betekent liefde voor, dus liefde voor wijsheid. Het woord is Grieks, maar ook de hele filosofie is daar geboren: Plato, Aristoteles... De basis van de filosofie is in Griekenland gelegd. De echte helden in Griekenland, dat waren filosofen. Zoals de helden van de Romeinen strategen en veldheren waren, zo waren de helden van de Grieken filosofen.⟨/p> ⟨p>Paulus deed daar niet aan mee, ondanks dat hij zeer goed op de hoogte was. Hij was een geleerd en geletterd man en met het grootste gemak citeert hij ook filosofen; daar lag het niet aan. Maar Paulus zegt: "Ik doe daar niet aan mee. Dat evangelie wat ik vertel, dat is niet in wijsheid van woorden." Hij gaat ook toelichten waarom niet; trouwens, dat doet hij feitelijk hier al. Waarom niet? Om niet het kruis van Christus tot een holle klank te maken. In de Statenvertaling staat er, als ik het me goed herinner: "om dat niet te vereidelen". Te vereidelen? Ja, te vereidelen. Dat is afgeleid van een woord dat 'leegmaken' betekent. Het begrip 'holle klank' komt daar heel dicht bij in de buurt, want een holle klank is leeg. Het heeft wel vorm, maar er zit niets in.⟨/p> ⟨p>Hij zegt dus: "dat ik niet zou vereidelen het kruis van de Christus". Hier heb je ook weer "de Christus", de Gezalfde. Met andere woorden, dat is wat hij hier al zegt: Paulus evangeliseert niet in wijsheid, niet met filosofie (⟨em>sofia⟨/em>). Paulus evangeliseert niet in wijsheid van woorden. Waarom deed hij dat? "Als ik dat zou doen, dan zou ik het kruis van de Christus vereidelen, tot een lege klank maken."⟨/p> ⟨p>We gaan verder naar het achttiende vers, want Paulus gaat dit toelichten. Hij had gesproken over wijsheid en dat staat tegenover dat kruis van Christus. Daar moeten we eens even goed op inzoomen, omdat Paulus dat nu in een heel aantal verzen gaat toelichten en betogen. "Want," zegt hij, "het woord des kruises..." Letterlijk staat er: "het woord van het kruis". Het woord van het kruis. Laten we eerst eens kijken naar dat woord "kruis".⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3857" title="Speel af vanaf 01:04:17">▶ 01:04:17⟨/button> ⟨span>De Betekenis van het Woord Kruis (stauros)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat woord ‘kruis’ is de vertaling van het Griekse woord ⟨em>stauros⟨/em>. ⟨em>Stauros⟨/em> betekent eigenlijk gewoon iets wat rechtop staat: een paal. Wellicht hebt u dat al eens gehoord van de Jehovah’s getuigen, die dit heel sterk accentueren. Voor een deel is dat overigens terecht. In hun Nieuwe Wereldvertaling spreken zij niet van een kruis, maar van een paal. Dat klinkt wat vreemd, maar puur vertaaltechnisch gezien is daar geen natte vinger op te leggen: een kruis is inderdaad gewoon een paal.⟨/p> ⟨p>Ik heb hier ook een plaatje uit een van de tijdschriften van de Jehovah’s getuigen. Daarop hangt Jezus niet aan een kruis, maar aan een paal. Nu is het overigens nog maar de vraag of dat klopt. Inderdaad betekent het woord ⟨em>stauros⟨/em> een paal, maar dat kan wel degelijk een paal mét een dwarsbalk zijn. Dan blijft het namelijk nog steeds een paal, ook al heeft het een dwarsbalk. De voorstelling zoals men die daar propageert – heel sterk benadrukt en zelfs overgeaccentueerd – is alleen maar gebaseerd op het woord zelf. Inderdaad is een kruis ook een paal, alleen een paal met een dwarsbalk. Omgekeerd hoeft een paal niet altijd een kruis te zijn.⟨/p> ⟨p>Is dat onderscheid nu zo belangrijk? Voor mij persoonlijk niet, daar gaat het me ook niet om. Maar over deze voorstelling kan ik wel wat zeggen: de voorstelling dat Jezus zo gekruisigd zou zijn met de handen boven elkaar, die klopt in elk geval niet. We lezen namelijk in het Johannes-evangelie over de nagels in Zijn handen. Als Hij aan een enkele paal was genageld, dan zou het één nagel zijn, één spijker door beide handen. Maar er staat: de nagels. Juist dat meervoud wijst op het gebruik van een dwarsbalk.⟨/p> ⟨p>Trouwens, er zijn nog andere redenen waarom er wel degelijk sprake moet zijn geweest van een dwarsbalk. Dat is namelijk precies hetgeen Jezus gedragen heeft op weg naar Golgotha. Niet de hele paal, maar de... ja, ik ben even het woord kwijt. Het heeft een mooi Grieks woord, ik weet even niet meer hoe dat heette, maar Hij droeg in ieder geval die dwarsbalk.⟨/p> ⟨p>Waar het natuurlijk werkelijk om gaat – en ik wijs hier even voor de volledigheid op – is dat het kruis de meest pijnlijke, afschuwelijke, maar ook de meest smadelijke vorm van executie was die er bestond. Ik heb ooit eens een keertje gelezen van professor Smalhout, die daar een boek over heeft geschreven. Hij beschrijft als medicus wat de kruisdood betekent puur vanuit medisch oogpunt; wat er dan allemaal met het lichaam gebeurt en welke onbeschrijfelijke pijnen zich voltrekken. Het is de meest afschuwelijke vorm van executie die er in de loop der tijden bestaan heeft. Dat is het kruis.⟨/p> ⟨p>Het was de meest verschrikkelijke vorm van een vonnis. Maar dat is het woord waarover Paulus spreekt: het woord van het kruis. En dat woord van het kruis wijst op de wijze waarop Hij stierf. Het gaat dus niet alleen over de dood van Christus, het gaat veel verder. Het gaat over de manier waarop Hij gestorven is. Ik kom daar straks nog even op terug, maar eerst gaan we nog eventjes verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4118" title="Speel af vanaf 01:08:38">▶ 01:08:38⟨/button> ⟨span>Wat de Uitdrukking 'verloren Gaan' Werkelijk Betekent⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het woord van het kruis is wel voor hen die verloren gaan een dwaasheid. Voor hen die verloren gaan. U ziet dat dit ook al blijkt in de vertaling, en dat klopt ook: "die verloren gaan" staat in de tegenwoordige tijd. Het is niet "die verloren zullen gaan". We hebben bijna allemaal de achtergrond waarbij het idee van verloren gaan meteen associaties oproept met de toekomst. Ik maak me sterk dat verreweg de meeste mensen, als ze dat woord horen, in eerste instantie denken aan de hel of de eeuwige verdoemenis. Dan "ga je verloren", als iets wat in de toekomst gebeurt. Maar dat is totaal niet het Bijbelse idee.⟨/p> ⟨p>Dat is heel gemakkelijk aan te tonen. In de eerste plaats staat het hier in de tegenwoordige tijd. Het gaat niet over degenen die verloren zullen gaan; nee, ze zijn bezig verloren te gaan. Het Griekse woord is ⟨em>apollumi⟨/em>. Dit woord komt vele tientallen keren voor in het Nieuwe Testament, misschien wel meer dan honderd keer. Het wordt vertaald met "verderven", maar ook met "omkomen".⟨/p> ⟨p>Ik heb hier een voorbeeld afgebeeld uit Hebreeën 11 vers 31. Daar lees je: "Door het geloof is Ragab de hoer niet met de ongehoorzamen — in Jericho dus — omgekomen, daar zij de verspieders met vrede had opgenomen." Hier wordt ditzelfde Griekse woord vertaald met omkomen. Dat heeft niets te maken met een eeuwige verdoemenis. Het valt niet mee als je met die traditionele begrippen groot geworden bent, maar het heeft niets met het Bijbelse begrip te maken. Het is omkomen en dat heeft niet met het lot in de eeuwigheid te maken.⟨/p> ⟨p>Trouwens, dat laatste is sowieso uitgesloten, want één ding moet duidelijk zijn als je terugleest in de Bijbel: alles wat verloren gaat, wordt weer gevonden. In Lukas 15 staat ergens: "en als hij het vindt...". Ik weet niet zeker of dat in Matthéüs of in Lukas staat, maar de clou van al die gelijkenissen in Lukas 15 — van het verloren schaap, de verloren penning en de verloren zoon — is dat er iets verloren is. De vraag is dan: voor wie is dat een verlies?⟨/p> ⟨p>Wij denken traditioneel-christelijk vaak: "Als iets verloren gaat, dan is dat verschrikkelijk voor dat wat verloren gaat." Maar dat is juist niet het idee in de Bijbel. "Het verlorene" suggereert dat er een eigenaar is die iets kwijt is. Als ik mijn horloge verloren ben, dan is dat niet zielig voor het horloge. Nee, ik ben dan iets kwijt en waar het om gaat, is mijn belang of mijn eer. In dit geval is het het belang van de Eigenaar die iets kwijt is en het weer wil vinden.⟨/p> ⟨p>Dat is ook het hele dragende idee in Lukas 15. Die herder is iets kwijt en daarom ging hij het zoeken, net zolang tot hij het gevonden had. Dat staat er in Lukas 15 vers 4: "Hij zocht het verlorene totdat hij het gevonden had." Dat is ook het idee bij die vrouw die dat penningetje kwijt was. Ze keert het hele huis om en zoekt net zolang totdat ze het gevonden heeft. Het gaat eigenlijk ook niet om die verloren zoon; het gaat om de vader die net zolang wacht totdat die zoon weer terug is. Die vader was zijn zoon kwijt, maar het verlorene wordt weer gevonden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4396" title="Speel af vanaf 01:13:16">▶ 01:13:16⟨/button> ⟨span>Het Evangelie: een God Die het Verlorene Zoekt Én Vindt⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het geweldige van het evangelie is eigenlijk de boodschap van een God die het verlorene zoekt én vindt. Misschien mag ik daarover wel eens iets vertellen. Ik heb het al eens vaker in een ander verhaal verteld, maar het staat me nog helder voor de geest. Jaren geleden stond er een artikel in het blad ⟨em>Visie⟨/em> – dat is de tweede keer dat dit blad vanavond genoemd wordt – van dominee Van het Veer. Dat ging over ouders die problemen en verdriet hadden over het feit dat een of meerdere van hun kinderen het spoor bijster waren geraakt, 'de Bree 14' op waren gegaan; in ieder geval niet de weg van het geloof bewandelden.⟨/p> ⟨p>Boven dat stukje had hij geplaatst: "En Hij zocht het verlorene." Dat is natuurlijk uit Lukas 15. In dat stukje ging hij nader in op de troost die daaruit spreekt. Hij zei: "Beste ouders, vader, moeder, als u wakker ligt, bedenk dan dit: we hebben een Herder die het verlorene zoekt." Dat was dan de troost. Op zich was het een heel mooi stukje, maar toen ik het las, dacht ik: waarom lees je niet verder? Hij bleef erbij stilstaan dat we een Herder hebben die het verlorene zoekt. Maar ja, daar schiet je niet zoveel mee op als Hij alleen maar zoekt. Er staat namelijk dat Hij het verlorene zocht totdat Hij het gevonden had.⟨/p> ⟨p>Ik heb hem toen teruggeschreven en gevraagd: "Waarom citeert u het niet compleet?" Want juist dát is de troost. Niet alleen dat we een Herder kennen die het verlorene zoekt – dat is geweldig en het drukt Zijn liefde uit – maar het evangelie is juist dat Zijn zoekende liefde succesvol is. Dat wil zeggen dat Hij bij machte is om zodanig te zoeken dat Hij het ook weer vindt. Dat is pas echt evangelie. Alleen een zoekende liefde is niet genoeg om het evangelie te laten zijn.⟨/p> ⟨p>Ik geloof niet dat ik een al te lang briefje heb geschreven; ik heb hem alleen die vraag gesteld waarom hij het niet compleet citeerde. Weet u welke reactie ik terugkreeg? Hij schreef: "Wat u schrijft is mooi, maar zo durf ik dat niet te zeggen." Dat vond ik heel erg leuk, want het was heel tekenend. "Zo durf ik het niet te zeggen." Hij bedoelde daarmee: het is natuurlijk wel waar, maar ik mág het niet zeggen, want als ik het vertel, dan breekt de hel los – zo ongeveer zal het wel zijn. "Ik durf het niet te zeggen", terwijl het zo duidelijk en evident is, juist naar aanleiding van de passage waaraan hij zijn troost verbond. Het had zo direct voor de hand gelegen om het compleet te maken, en dat zou pas echt evangelie zijn geweest. Maar dat durfde hij niet zo te zeggen. Ik heb die brief nog ergens bewaard; ik zou het u altijd nog eens kunnen laten zien. Maar deze ene zin is me bijgebleven.⟨/p> ⟨p>Ik zeg dit niet om dominee Van het Veer voor het hoofd te stoten of iets kwalijks over hem te zeggen. Ik wil alleen maar aangeven hoe geweldig het is om het evangelie te zien als de boodschap dat het verlorene gevonden wordt. Waarom? Omdat we de enige ware God kennen, en Hij zoekt succesvol totdat Hij het gevonden heeft. Zoals Govertus dat geloof ik eens zei: "God heeft geen prullenbak." God raakt nooit iets kwijt. In ieder geval is het duidelijk: dat verlorene wordt gevonden en dat is geweldig. Iedereen begrijpt dat dit het evangelie is. Dus als we het hebben over dat 'verloren gaan', dan heeft dat niets te maken met een eeuwige verdoemenis. In tegendeel: het evangelie begint juist daar waar het verlorene gevonden wordt.⟨/p> ⟨p>Ik kan trouwens nog een voorbeeld geven waaruit dat blijkt, en dan blijven we in diezelfde Korinthebrief, namelijk in 1 Korinthe 8 vers 11. Daar lees je in het verband van het geven van aanstoot aan je broeder – in dit geval ging het over het eten van vlees dat aan de afgoden gewijd was – dat iemand die in zijn geweten of gedachten dat nog associeert met afgoderij, zomaar zou kunnen struikelen, de draad kwijtraken of het spoor bijster raken. Paulus zegt dan dat je dat niet moet doen, puur vanuit de liefde. Niet omdat het niet mag – natuurlijk mag het – maar hij zegt vanuit de liefde: "Dan gaat er immers iemand die zwak is ten gevolge van uw kennis verloren." U weet wel dat het mag, maar dan is het kennis zonder liefde. Dan gaat er iemand verloren, hij komt om of raakt het spoor bijster. Wat is eigenlijk 'verliezen'? Dat kan het ook betekenen: je raakt het spoor bijster, de weg is verloren. En dat betreft dan "een broeder, om wiens wil Christus gestorven is."⟨/p> ⟨p>Waarom haal ik dit aan? Omdat hier wordt aangegeven dat het woord 'verloren' zelfs betrekking kan hebben op een broeder of een zuster. Die wordt niet verdoemd, maar die raakt het spoor bijster, die komt om of lijdt schipbreuk, om een ander Bijbels beeld te gebruiken. In dat verband, over degenen die verloren gaan: dat zijn de ongelovigen die de woorden niet accepteren.⟨/p> ⟨p>Heel vaak wordt er van het evangelie zoals wij dat mogen kennen – dat God het verlorene zoekt en vindt – een karikatuur gemaakt. Men zegt dan: "Ja, zij geloven dat niemand verloren gaat." Maar dat is niet waar. De boodschap is niet dat er niemand verloren gaat of dat er niemand verloren zou zijn. De boodschap is dat het verlorene weer gevonden wordt. De verlorenheid is nooit een definitief eindstation. Alleen het idee van een definitieve verlorenheid is al een blamage voor de Eigenaar. Het gaat mij nog niet eens in de eerste plaats om hoe erg het is voor datgene wat verloren gaat, maar het is een blamage voor de Eigenaar dat Hij kennelijk niet in staat is om te vinden. Het is Zijn eer en Zijn belang om het te vinden.⟨/p> ⟨p>De boodschap is dus helemaal niet dat we de verlorenheid ontkennen, want ongelovigen zijn verloren, simpel zat. Redding is er alleen in het kennen van Hem; een andere weg is er niet. In Hem is leven en in Hem is redding. Maar voor degenen die verloren gaan, is het woord van het kruis een dwaasheid. Ik wil er nog even op wijzen: 'dwaasheid' in de zin van stupiditeit, onzinnig, absurd. En laten we eerlijk zijn: als je erover nadenkt, is dat ook heel begrijpelijk. Het idee dat de redding gelegen zou zijn in iemand die zo smadelijk aan een hout is geëxecuteerd, dat is toch absurd? Dat de wereld gered zou worden door iemand die aan een hout genageld is en zo smartelijk aan zijn eind is gekomen... Ja, dat is dwaas en absurd om daar zo over te denken. Op zich is het begrijpelijk dat men dat zegt. Maar, zegt Paulus...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4961" title="Speel af vanaf 01:22:41">▶ 01:22:41⟨/button> ⟨span>Het Kruis: Dwaasheid voor de Wereld, maar de Kracht Gods⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Voor ons die behouden worden — door geloof gered worden — is het een kracht Gods. Er staat eigenlijk: degenen die behouden worden. Ook hier staat het weer in de tegenwoordige tijd: niet zij die behouden zullen worden, maar zij die nu behouden worden. Voor hen is het een kracht Gods. Het woord van het kruis is een absurditeit, een onzinnigheid voor degenen die omkomen en dat woord dus niet accepteren. Maar voor ons die behouden worden, is het door geloof een kracht Gods.⟨/p> ⟨p>Ik heb hierbij het embleem van het geopende graf vermeld, omdat het kruis daar natuurlijk naar verwijst. Paulus zegt later, aan het einde van de tweede brief aan de Korinthiërs, dat Christus is gekruisigd in zwakheid, maar opgewekt in kracht. Die kracht Gods is hier aan het licht gekomen. Hij stierf aan het kruis; dat is het laatste wat de wereld van Hem gezien heeft. Om daar nu je geloof aan te hechten, dat is absurd. In menselijke ogen is dat ook zo. Maar het punt is: daar waar de wereld dacht dat het einde was bereikt, blijkt in werkelijkheid de basis van het leven te liggen, namelijk de opstanding. Daar begint het.⟨/p> ⟨p>Ik gebruik wel eens het beeld van een plafond en een vloer. Het plafond van de wereld — de plek waar het voor de wereld eindigt — is waar God begint. Want dat kruis was niet alleen het laatste wat de wereld van Jezus zag, het was ook het enige wat de wereld voor Jezus over had. Maar drie dagen later werd juist in die gekruisigde Christus de kracht Gods geopenbaard. De ⟨em>dunamis⟨/em>, de kracht van God, werd daar zichtbaar.⟨/p> ⟨p>Ik wil daar een paar voorbeelden van geven, omdat dit iedere keer centraal staat in de evangelieprediking. Zowel bij Petrus als later bij Paulus lees je dit steeds weer opnieuw. Laten we eerst eens kijken naar Handelingen 2, de eerste keer dat het evangelie door Petrus op het tempelplein op de Pinksterdag wordt verkondigd. Hij zegt: "Deze Jezus, naar de bepaalde raad en voorkennis van God uitgeleverd..." Hij werd uitgeleverd aan Pilatus en de Romeinse machthebbers. "Hem hebt gij door de handen van wetteloze mensen" — dat wil zeggen: mensen die de wet, de Thora, niet kennen — "aan het kruis genageld en gedood." Dat wil zeggen: Israël, het Joodse volk, op wiens initiatief dat gebeurde en vervolgens door de Romeinse machthebber werd geautoriseerd. De wereld — zowel de godsdienstige als de politieke wereld — sloeg de handen ineen. En wat hebben zij gedaan? Ze hebben Jezus aan het kruis genageld en gedood. Dat is wat de mens deed.⟨/p> ⟨p>En dan staat er vervolgens: "God evenwel heeft Hem opgewekt." Want Hij verbrak de weeën van de dood, omdat het niet mogelijk was dat Hij door de dood werd vastgehouden. Dat is trouwens een prachtig beeld: de weeën van de dood waaruit nieuw leven voortkomt, als een wedergeboorte. Maar goed, het gaat mij hier om het contrast: de wereld kruisigde Hem, maar God brak het graf open, wentelde de steen weg en heeft Hem opgewekt uit de doden. De wereld zaait de dood en God geeft leven. Aan de ene kant zien we dus de dwaasheid van de wereld — het kruis — en aan de andere kant de wijsheid van God.⟨/p> ⟨p>In Handelingen 3 zien we nog een voorbeeld. Daar zegt Petrus: "De Leidsman ten leven hebt gij gedood, maar God heeft Hem opgewekt uit de doden, waarvan wij getuigen zijn." Het idee is steeds: jullie hebben Hem gedood. Inderdaad, het is naar de bepaalde raad en voorkennis van God gebeurd; zo moest het gebeuren. God wist het en het was allemaal beschreven in de profetieën. Maar niettemin heeft de mens het gedaan, waarbij de mens ook demonstreerde wat er in hem leeft. Zelfs de top van de godsdienstige wereld was zo verblind dat ze Hem niet herkenden. Ze hadden een kruis voor Hem over. Maar God heeft Hem opgewekt. Dat wil zeggen: daar waar de mens eindigde, daar begon God. En als je dat vervolg niet ziet, is het kruis simpelweg dwaasheid.⟨/p> ⟨p>Paulus gaat dit vervolgens in vers 19 nog nader uiteenzetten wanneer hij spreekt over de wijsheid van de wereld. Het lijkt mij echter een goed idee om dat naar een volgende gelegenheid te verplaatsen. Ik zie dat het inmiddels tien voor tien is, en dat lijkt me een mooi moment voor vanavond. Dat betekent dat we de volgende keer veel meer zullen bespreken over deze wijsheid en die dwaasheid; de wijsheid van de wereld die voor God dwaasheid is. Zullen we het hierbij laten?⟨/p>