⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie op de 1 Korinthebrief⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Het is allemaal wat wennen, maar ook van mijn kant een hele goede avond allemaal. Zoals te zien is op het projectiescherm, ben ik van plan om een serie studies te gaan geven over de Korinthebrief, hier in deze mooie plaats Bodegraven. Dat zouden wel eens een heleboel studies kunnen gaan worden, want we beginnen bij hoofdstuk 1 vers 1 en het is een tamelijk uitgebreide brief met zestien hoofdstukken.⟨/p>
⟨p>In Rijnsburg zijn we momenteel bezig met een studie over de Kolossensenbrief. Daar hebben we inmiddels al twaalf studies op zitten en dan zijn we nog maar net in het derde hoofdstuk bezig. Ik heb het vermoeden dat we met de Korinthebrief wat sneller zullen gaan, zeker bij bepaalde passages. De ene passage is nu eenmaal wat zwaarder om te verstaan dan de andere, maar we zien wel waar we uitkomen. Ik wil niet al te veel ingaan op de kleine details, want dan is het geen studie meer over de Korinthebrief, maar dan wordt het een woordstudie. Dat is ook weer niet de bedoeling.⟨/p>
⟨p>Ik heb erover gedacht om eerst even wat toelichting te geven over de achtergronden. Over de schrijver hoef ik niet zoveel te zeggen, daar komen we trouwens vanzelf nog wel over te spreken. Dat geldt ook voor het tijdstip waarop de brief geschreven is, maar bij nader inzien lijkt me dat eigenlijk niet eens zo handig om nu te doen. Ik ga er namelijk vanuit dat door de manier waarop we nu Bijbelstudie gaan doen, we vanzelf op alle onderwerpen uitkomen die van belang zijn. Wat het tijdstip betreft zullen we daar bijvoorbeeld bij een latere gelegenheid uitgebreider bij stilstaan, omdat het dan van belang is om een bepaald gedeelte te begrijpen. Dat geldt ook voor de plaats van waaruit de brief geschreven is; dat zullen we trouwens pas zien in het zestiende hoofdstuk, dus dat duurt nog een paar weken.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="124" title="Speel af vanaf 02:04">▶ 02:04⟨/button> ⟨span>De Historische Achtergrond in Handelingen 18⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Wat me wel een goed idee lijkt voordat we naar vers 1 van hoofdstuk 1 gaan, is eerst even naar de historische achtergrond te kijken. Dat is het enige wat ik toch even wil aanstippen: de historische achtergrond zoals de Bijbel hem zelf beschrijft van de Korinthebrief, of beter gezegd over hoe deze ecclesia — want Paulus schrijft deze brief aan een ecclesia, aan een gemeente in Korinte — hoe die ontstaan is. Dat vinden we in Handelingen 18. Dat is beschreven door Paulus' medewerker Lukas en ik stel voor dat we dan even naar vers 1 van hoofdstuk 18 toe gaan.⟨/p>
⟨p>Ik ga dus niet vanavond een bespreking geven van Handelingen 18, van dat hele gedeelte, maar ik wil het wel eerst even zorgvuldig lezen voordat we naar de Korinthebrief toe gaan. Want in Handelingen 18 treffen we dus aan dat Paulus inderdaad in Korinte aankomt en wat daar zoal gebeurd is, hoe lang hij daar verbleven heeft en wat daar allemaal is voorgevallen. Er staat in vers 1 van Handelingen 18 dit: "Daarna verliet hij — dat is Paulus — Athene en hij kwam te Korinte." Dat is niet zo'n heel grote afstand, ook dat zullen we straks nog wel zien. "En hij vond daar een Jood genaamd Aquila, van geboorte uit Pontus, die juist uit Italië gekomen was met Priscilla zijn vrouw." Omdat Claudius, dat was de keizer, bevolen had dat alle Joden Rome zouden verlaten. Paulus kwam bij hen, bij Aquila en Priscilla dus, en omdat hij hetzelfde handwerk uitoefende als dit echtpaar, bleef hij bij hen en zij werkten samen, want zij waren tentenmakers van hun handwerk.⟨/p>
⟨p>En hij hield elke sabbat besprekingen in de synagoge. Dat is de gebruikelijke procedure: als Paulus ergens arriveert, dan komt hij eerst in de synagoge. En dan lees je: "en hij trachtte de Joden en Grieken te overtuigen." En toen Silas en Timoteus, ook medewerkers van Paulus, uit Macedonië kwamen, wijdde Paulus zich geheel aan de prediking, waarin hij de Joden betuigde dat Jezus de Christus is, de Messias dus. Maar toen dezen, de Joden in de synagoge, zich verzetten — ook dat is de gebruikelijke procedure als je het boek Handelingen leest — maar toen dezen zich verzetten en lasterden, schudde hij zijn kleren uit en zei tot hen: "Uw bloed zij op uw hoofd, ik ben er rein van; voortaan zal ik mij tot de natiën, tot de heidenen wenden."⟨/p>
⟨p>En hij vertrok vandaar en hij kwam in het huis van iemand genaamd Titius Justus, die God vereerde. Dat is een standaard uitdrukking in het boek Handelingen voor iemand die een niet-Jood is, maar wel sympathiseert met de Joodse godsdienst: een godvereerder. Een andere bekende in het boek Handelingen is Cornelius; die Romeinse hoofdman was ook zo'n godvereerder. En dan staat er nog bij dat Paulus daar in dat huis komt, "wiens huis naast de synagoge stond". Vrij typerend denk ik ook. Het had dus wel connectie met de synagoge en meer in het algemeen met het Jodendom, en toch stond het ernaast. En Crispus, de overste van de synagoge, kwam tot geloof in de Here met zijn hele huis. En vele van de Korintiërs die hen hoorden, geloofden en werden gedoopt.⟨/p>
⟨p>Ja, in de nieuwe vertaling, in de NBG-vertaling, staat: "en lieten zich dopen". Maar dat staat er eigenlijk niet. Als je een Statenvertaling hebt, staat het inderdaad op deze wijze: "ze werden gedoopt". Als er staat "ze lieten zich dopen", dan denk je meteen aan waterdoop, maar dat is nog maar zeer de vraag. Daar komen we trouwens ook nog over te spreken als we later in 1 Korinthe 1 ergens terechtkomen.⟨/p>
⟨p>Goed, en de Here zei in de nacht door een gezicht tot Paulus: "Wees niet bevreesd, maar spreek en zwijg niet, want Ik ben met u en niemand zal het op u toeleggen om u kwaad te doen, want Ik heb veel volk in deze stad." En hij woonde daar een jaar en zes maanden en hij leerde onder hen het woord Gods. Maar toen Gallio landvoogd van Achaje was — dat is die landstreek waar Korinte zich bevond — keerden de Joden zich als één man tegen Paulus en brachten hem voor de rechterstoel. Ze zeiden: "Deze tracht de mensen te overreden om God op onwettige wijze te vereren."⟨/p>
⟨p>En toen Paulus op het punt stond zijn mond te openen, zei Gallio tot de Joden: "Indien er sprake was van enige onrechtmatigheid of misdrijf, dan zou ik u, o Joden, uit de aard der zaak ontvankelijk verklaard hebben. Maar nu het geschillen zijn over een woord, namen en de wet die bij u geldt, moet gij het zelf maar uitmaken; hierover wil ik geen rechter zijn." En hij joeg hen van zijn rechterstoel weg. En allen grepen Sostenes — die naam komen we straks al meteen in de aanvang ook tegen — en allen grepen Sostenes, de overste van de synagoge, de nieuwe overste dus, en ze sloegen hem voor de rechterstoel. Maar Gallio trok zich er niks van aan.⟨/p>
⟨p>Nou, tot zover, want als je dan verder leest in het boek Handelingen, dan krijg je een andere pericoop en vertrekt Paulus vandaar. Dat is dus het anderhalf jaar durend verblijf van Paulus in Korinte. Er is daar heel wat gebeurd. Er is daar in elk geval een kring ontstaan. De Heer had tegen hem gezegd: "Ik heb veel volk in deze stad." In aanvang mogen we aannemen dat deze kring ook in huiselijke sfeer bij elkaar kwam. Dat spreekt ons wel aan natuurlijk, als we op een locatie als deze zijn. Maar later is de kring dus veel groter geworden en waar ze toen een onderkomen hebben gevonden, dat weet ik niet; dat staat niet in de Bijbel.⟨/p>
⟨p>In elk geval is dit de historische achtergrond zoals de Bijbel die zelf geeft over hoe deze gemeenschap ontstaan is. Lukas beschrijft dat wel vanuit een heel speciaal oogpunt, ook vooral met het oog op de reactie van Israël; dat staat heel centraal in het boek Handelingen. Wat Paulus namelijk daar precies verkondigd heeft, dat speelt niet zo'n grote rol. Ja, dat Jezus de Christus is, maar ook dat is weer zo'n typisch Joods thema. Maar er waren ook velen uit de natiën, niet-Joden, die tot geloof kwamen in Christus. De inhoud van Paulus' boodschap moet je niet in de eerste plaats in het boek Handelingen zoeken, maar die moet je zoeken in zijn brieven. En daarvoor gaan we dus naar deze brief toe.⟨/p>
⟨p>Ik stel voor dat we gewoon bij het begin beginnen, en dat heet een analytische bijbelstudie. Je hebt twee manieren van bijbelstudie. Je hebt thematische bijbelstudie: je hebt een onderwerp en dan zoek je dat woord op in de concordantie en je kijkt gewoon waar dat allemaal voorkomt. Dit is wat mij betreft nog een betere manier van bijbelstudie, dat noemen ze analytisch. Dat wil zeggen: je bestudeert een passage en je begint bij het begin. Je legt de loep erop, je kijkt wat er nou precies staat en wat dat betekent. Nou, zo gaan wij dus beginnen met de Korinthebrief.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="620" title="Speel af vanaf 10:20">▶ 10:20⟨/button> ⟨span>De Afzender: Paulus, een Geroepen Apostel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan begint de brief, zoals altijd, met de naam van de schrijver: Paulus. Alleen al bij die naam zou je zomaar het risico lopen om een hele avond door te gaan denken over wat daar allemaal achter zit. Dat ga ik nu niet doen, dat hebben we bij een andere gelegenheid wel eens gedaan, maar ik wil wel even zeggen dat zijn naam wordt gemarkeerd door het feit dat hij een bediening heeft voor de natiën. Zijn oorspronkelijke naam was Saulus, maar vanaf Handelingen 13:9 begint hij Paulus te heten. Dat is het moment dat je leest dat hij zich tot de natiën gaat wenden. Dat gebeurde toen hij in aanraking kwam met een man die ook zo heette: Paulus, een Romeinse landvoogd. De naam Paulus heeft ook alles te maken met de onderbreking in de heilsgeschiedenis, een pauze.⟨/p>
⟨p>En dan staat er: "Paulus, een geroepen apostel van Christus Jezus." Al die woorden die hier worden gebezigd, zijn heel karakteristiek. Dat geldt niet alleen voor elke brief waarmee Paulus aanvangt; hij begint altijd met het vermelden van zijn naam. Dat is sowieso de Griekse stijl. Wij zetten een naam helemaal achterin de brief, maar dat doen ze in de Bijbel niet. Het eerste wat je wilt weten van een brief is: wie heeft het geschreven? De afzender. Welnu, dat is Paulus. En dan wordt er vervolgens gezegd dat hij geroepen is.⟨/p>
⟨p>U ziet dat ik de interlineair hieronder heb staan. Dat zal ik door deze hele Bijbelstudie blijven doen, omdat ik dat een hele waardevolle manier vind. Niet alleen voor mezelf als spreker, maar ook voor u als luisteraar of als kijker in dit geval. Zo kun je met één oog kijken naar de tekst zoals we die in de MBG-vertaling lezen – en ik ga ervan uit dat u allemaal een MBG-vertaling of misschien wel een Statenvertaling leest, dat maakt dan niet zoveel uit – maar dat je dan ook ziet hoe het er precies staat. We hebben vandaag de mogelijkheid om dat zo te projecteren en het is voortreffelijk. De tweede regel is de concordante weergave; dit noemen ze een interlineair. De tweede regel is dus de meest letterlijke weergave, in dit geval in het Engels, van wat er staat. Hieronder ziet u de wijze waarop de MBG het weergegeven heeft. Dat is hier heel correct: "Paulus, geroepen apostel van Christus Jezus." Dat woordje "een" staat er dus eigenlijk niet. Dat is de manier waarop je zo'n interlineair leest, en daar kun je ook volgen in hoeverre een vertaling vrij is of niet.⟨/p>
⟨p>Hij is geroepen. Daarmee refereert hij uiteraard aan wat er ooit plaatsvond op de weg naar Damaskus. Toen werd hij met recht geroepen vanuit de hemel. Hij zegt: "Ik ben een apostel." Een apostel is letterlijk een afgevaardigde, iemand die gedelegeerd is, die een officiële roeping heeft of officieel is afgevaardigd. Het woord zoals dat hier gebezigd wordt, komt elders ook voor, bijvoorbeeld in de Filippenzenbrief, maar ook ergens in de andere Korinthebrief. Daar wordt iemand een afgevaardigde van de gemeente genoemd. Als ik iemand afvaardig, dan is dat een apostel. Wij denken bij een apostel meteen aan een kerkelijk ambt, tussen aanhalingstekens, maar "apostel" was gewoon een Grieks woord voor wat wij een afgevaardigde noemen. Eigenlijk denk ik, terwijl ik het zo zeg: waarom kiezen wij dan voor het woord apostel? Daar is op zich niet zoveel bezwaar tegen, maar als je het gewoon in normaal Nederlands zou zeggen, is het: "Paulus, geroepen afgevaardigde." Want dat was hij.⟨/p>
⟨p>Dan is de volgende vraag: je bent altijd afgevaardigd dóór iemand. Nou, dat staat er meteen bij: "Ik ben een afgevaardigde van Christus Jezus." Dat wil zeggen: ik ben hoogstpersoonlijk geroepen en ook afgevaardigd door Christus Jezus. Ook die term is weer typisch Paulus. Ik zei al dat deze hele beginzin typisch Paulus is, met al die woorden die hier zo gebezigd worden. "Van Christus Jezus." Ik doe het nu even uit het hoofd, maar ik meen dat die uitdrukking "Christus Jezus" ongeveer een honderdtal keren voorkomt in zijn brieven in het Nieuwe Testament. Vrijwel altijd, in 99% van de gevallen, is het Paulus die dat zo doet. Niet "Jezus Christus". Je zou zeggen dat dat de meest logische volgorde is: Jezus was de mens die hier op aarde wandelde, Hij stond op uit de doden en toen kreeg Hij de titel Christus. Dus historisch is het Jezus Christus. Maar voor Paulus was dat anders, en dan zie je ook weer hoe typerend dat voor hem is. Paulus kende Hem als de Opgestane, als de Opgewekte. Hij kende dus eerst Christus, toen werd hij geroepen, en toen zei de Christus die hem riep: "Ik ben Jezus, die jij vervolgt." Dus de mens die hier ooit op aarde wandelde, stierf en gekruisigd is. Voor Paulus was de volgorde Christus Jezus. In wezen geeft hij daarmee ook iets aan van zijn persoonlijke ervaring en hoe hij Christus kende: hij kende Hem als de Opgestane die ooit hier op aarde geleefd heeft. De twaalf apostelen kenden Hem eerst als mens, zij hebben met Hem op aarde gewandeld en later leerden ze Hem kennen als degene die opstond uit de doden. Daarom spreken zij ook altijd over Jezus Christus. Daar is niks mis mee, het is gewoon volstrekt helder, maar Paulus spreekt over Christus Jezus: Zijn heerlijkheid als de Opgewekte, als de hemelse Heer. Zo werd hij immers geroepen: door Christus vanuit de hemel.⟨/p>
⟨p>"Paulus, een geroepen apostel van Christus Jezus." Prachtig zoals hij daarmee aanvangt. In feite heeft hij met deze ene zin al zoveel gezegd. En dan staat er nog bij: "door de wil van God." Door Gods wil. Ik vind dat ook wel mooi dat dat erbij staat. In meer dan één brief formuleert hij dat zo. Het idee daarachter is: het is niet mijn keuze. Het is Gods wil waardoor ik een geroepen apostel ben. Het was niet zijn keuze; nou, dat was bij Paulus helemaal overduidelijk. Want hij was geroepen op de weg naar Damaskus, terwijl hij Jezus vervolgde: "Saul, Saul, wat vervolg je Mij?" In die toestand werd hij geroepen. Dus het was niet zijn eigen wil dat hij geroepen werd en vervolgens nog eens een keer een enorme missie kreeg, een afvaardiging om naar de natiën te gaan. Dat was Gods wil, en daarom gebeurde het ook. Elders, in de Galatenbrief, zegt hij ook dat het inderdaad Gods keuze was dat hij zo die missie en die taak en die zending heeft vervuld. Gods wil en niet zijn keuze.⟨/p>
⟨p>En dan zegt hij er nog bij: "en Sostenes, de broeder." Dat is eigenaardig, want we hebben zojuist nog gelezen in Handelingen 18 dat deze zelfde naam voorkomt. Je leest daar dat er een overste van de synagoge was. Eerst had je Crispus, maar die kwam tot geloof, en vervolgens lees je in Handelingen 18:17: "En allen grepen Sostenes, de overste van de synagoge, en ze sloegen hem voor de rechterstoel; maar Gallio trok zich er niks van aan." Het gaat nu even niet over dat precieze verband, maar men heeft wel eens betwijfeld of dit dezelfde Sostenes zou zijn. Men zegt dan: in Handelingen is die Sostenes een overste van de synagoge en niet een broeder, niet iemand die gelooft in Christus Jezus. Dat kan natuurlijk, maar je zou kunnen opperen...⟨/p>
⟨p>Dat het een ander is geweest... Je kunt natuurlijk net zo goed zeggen: "Ja, maar hier was hij nog geen gelovige in Christus Jezus." Per slot van rekening was er al een keer eerder een overste van de synagoge tot geloof in Christus gekomen, dus waarom deze niet? Dus het is maar net hoe je het hebben wilt.⟨/p>
⟨p>In elk geval is het zo dat de naam maar twee keer voorkomt, en beide keren in verband met Korinte. Dan lijkt mij de conclusie voor de hand liggend dat het inderdaad dezelfde is. Ik vind het een beetje een ontsnappingsroute om het anders te menen.⟨/p>
⟨p>Dus ik ga ervan uit dat deze Sostenes ooit de overste van de synagoge was en later een broeder is geworden, een broeder naar de geest. We gaan verder naar vers 2.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1287" title="Speel af vanaf 21:27">▶ 21:27⟨/button> ⟨span>De Adressering en de Betekenis van Ecclesia⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We hebben nu in vers 1 gezien door wie de brief geschreven is, de afzender, en dan begint vers 2 met de adressering aan de ekklesia, aan de gemeente Gods, of eigenlijk: aan de gemeente van dé God. Je zult het trouwens vaker zien als je de interlineair bekijkt; heel vaak als het woord God gebruikt wordt – dat geldt ook voor Christus – staat daar in het Grieks een bepaald lidwoord bij. Het is dus niet zomaar een god of gewoon God, maar dé God. Dat is nog veel krachtiger: dé God. Het is dus aan de ecclesia van dé God. Er is geen god als Hij; Hij is dé God.⟨/p>
⟨p>Ik wil graag even een woord wijden aan dat begrip ecclesia. Het woord ekklesia betekent letterlijk 'ek' – dat is 'uit' – en het heeft te maken met het werkwoord 'roepen'. Een ekklesia is dus eigenlijk een uitroeping, dat wat uitgeroepen wordt. In het Grieks was dat een heel bekend begrip. Ik had het zojuist al even over het woord apostel, wat een normaal woord was voor een afgevaardigde, maar ekklesia kende men net zo goed. Het was de benaming voor een volksvergadering waar de besluiten genomen werden. We vinden dat in Handelingen 19, het hoofdstuk volgend op waar we zojuist uit lazen. Daar gaat het over Efeze en daar lees je over de volksvergadering van Efeze. Daar werden besluiten genomen, zoals wij dat op landelijk niveau de Tweede Kamer noemen of de gemeenteraad. Het was in wezen een politiek orgaan waar de belangrijke keuzes en besluiten gemaakt werden.⟨/p>
⟨p>In feite is het dus ook een aanduiding van status. Het is niet zomaar een vergadering of een bijeenkomst. Natuurlijk is het een vergadering van hen die bijeengeroepen zijn, maar met het oog op een heel belangrijk doel. Het geeft een status aan, een waardigheid, en dat geldt ook voor de ecclesia van God. Feitelijk zijn wij ook geroepen. Paulus zegt later: "Weet gij niet dat wij de wereld zullen oordelen?" En hij zegt dat we bestemd zijn tot bestuur op hemelsniveau. Ik bedoel: zij die nu nog achter de schermen in de overheden en de machten in de hemelse gewesten zitten, hun plaats gaan wij straks innemen. Dus wij zijn met recht ook een ecclesia. Als wij nu al bij elkaar zijn, dan heten wij ecclesia en daarmee is feitelijk ook de status en de bestemming begrepen die wij hebben, namelijk om straks vanuit de hemel of in de hemel ecclesia te zijn, bestemd tot regering met Christus. We heten ook het lichaam van Christus. Christus is het Hoofd, Hij regeert, maar wij regeren met Hem. Dus wij zijn Zijn ecclesia, in dit geval de ecclesia van God. Het is dus veel meer dan alleen maar een vergadering.⟨/p>
⟨p>De Bijbel spreekt over de ecclesia Gods te Korinte. Let op: niet de gemeente 'van' Korinte, alsof elke plaats een eigen ecclesia heeft. Nee, er is feitelijk maar één ecclesia, namelijk de ecclesia die het lichaam van Christus is. Maar die ecclesia komt op alle mogelijke plaatsen bij elkaar. Zodra een aantal gelovigen bij elkaar zijn rondom Zijn woord, dan heet dat ecclesia. Dat is geen organisatie, maar met recht een organisme. Het Woord klinkt en mensen komen rondom dat Woord samen in de ecclesia. Als dat met enige regelmaat gebeurt, zoals in Korinte, Thessalonika of Galatië, dan kun je een brief schrijven aan zo'n ecclesia. Maar strikt genomen: daar waar gelovigen bijeen zijn, heet dat ecclesia.⟨/p>
⟨p>Mensen spreken vaak typisch kerkelijk over 'geïnstitueerd zijn'. Nou, laat ik u dit vertellen: die ecclesia in Korinte was niet geïnstitueerd. Dat wil zeggen: zonder reglementen, zonder een organisatie, zonder papieren en zonder lidmaatschap. Niets van dat al. De ecclesia was ontstaan doordat Paulus daar de boodschap had doorgegeven. Er waren mensen die daar oren naar hadden – of eigenlijk moet ik het anders zeggen: God geeft daar oren voor. Als er mensen zijn voor wie de oren opengegaan zijn, dan zoeken ze elkaar op. Dat is wat je gemeenschappelijk hebt en dat heet ecclesia. Daar valt niets aan te organiseren. Je kunt zeggen dat die mensen bij elkaar komen, en dat is het precies: ze kómen bij elkaar, God bréngt ze bij elkaar, en dat heet ecclesia. Ik vind het zo geweldig om daaraan te denken; dat een ecclesia geen mensenwerk is. Anders krijg je een kerk, een menselijke organisatie, en dan gaat het niet meer om het Woord, maar om wat mensen ervan gemaakt hebben, met hun eigen reglementen en een bestuur dat het voor het zeggen heeft. Dat is niet wat een ecclesia is. Die ecclesia was daar op het moment dat Paulus het Woord doorgaf en mensen rondom dat Woord samenkwamen. Zie daar de ecclesia; een heel spontaan, levendig en organisch gebeuren.⟨/p>
⟨p>Goed, de ecclesia van God dus te Korinte, die in Korinte is. Ik heb er even een kaartje bij gedaan, dat is wel handig. Hier heb je Athene. De afstand tussen Athene en Korinte is, meen ik, een kilometer of tachtig. Paulus was dus in Athene, zoals we lazen in het begin van Handelingen 18. Hij had daar die bekende rede op de Areopagus gehouden in Handelingen 17. Hij verliet Athene en ging vervolgens naar Korinte. Dat is nog steeds een bekende havenplaats, al moet ik erbij zeggen dat er van het oude Korinte alleen nog wat restanten over zijn. Je hebt daar het beroemde kanaal van Korinte. Ik heb het zelf nooit gezien, alleen op foto's. Het is een lang kanaal van enige kilometers dat de ene zee met de andere verbindt: de Ionische Zee en de Egeïsche Zee. Dat kanaal verbindt die twee zeeën met elkaar.⟨/p>
⟨p>Korinte was een havenplaats, en daarmee is ook wel iets gezegd over de achtergrond van veel van wat daar speelde. Je zou de brief voor de aardigheid eens aandachtig moeten lezen. Het zijn zestien hoofdstukken, dus zo'n enorme kluif is het ook weer niet, maar dan krijg je een indruk van wat daar speelde. Omdat het een havenplaats was, was er in die dagen een bekende uitdrukking: "leven als een Korintiër". Dat betekende dat je een zeer losbandige levensstijl had. Dat was een Korintiër ten voeten uit. Dat werd natuurlijk in de hand gewerkt door de locatie als havenstad. Tegenwoordig hebben Rotterdammers toch ook een beetje die reputatie? Maar goed, dat over Korinte. Daar komen we vanzelf allemaal nog over te spreken. Laten we gewoon wat verder gaan.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1907" title="Speel af vanaf 31:47">▶ 31:47⟨/button> ⟨span>Geheiligden en Geroepen Heiligen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Aan de geheiligden in Christus Jezus, de geroepen heiligen. Ik zei al: vers 2 is de adressering. We weten nu dat het een ⟨em>ekklesia⟨/em> van God in Korinte was, maar bovendien – en dat is veel belangrijker dan het feit dat het in Korinte was – het zijn geheiligden. ⟨em>Having been hallowed⟨/em>. Dat wil zeggen: ze zijn geheiligd, voltooid, in Christus Jezus. Dus je kan zeggen dat ze in Korinte waren, maar wat veel belangrijker is: zij waren geheiligd, apart gezet. Dat woord 'heilig' is hetzelfde woord dat ook gebruikt wordt in verband met het heiligdom, de tempel, en het heilige en het heilige der heiligen.⟨/p>
⟨p>De geheiligden in Christus Jezus, en dan staat er ook bij: geroepen heiligen. Paulus zelf was een geroepen apostel, een geroepen afgevaardigde, maar zij waren allemaal geroepen heiligen. Ik had het net al even over kerkelijk spraakgebruik, waarbij het begrip ⟨em>ekklesia⟨/em> organisatorisch wordt opgevat en verkerkelijkt wordt. Maar dat geldt van zoveel begrippen. We hadden het al eerder over apostel, maar dat geldt voor het woord heilige ook. Want wat is een heilige? In de Rooms-Katholieke Kerk moet je wachten tot je dood bent om heilig verklaard te worden door de paus, ook weer zo'n kerkelijk ambt. Maar Paulus spreekt over deze Korintiërs en ik zei zojuist: Korinte, dat was niet zo'n brave stad, maar een zeer losbandige stad. Toch zegt Paulus van hen: jullie zijn geheiligd in Christus Jezus.⟨/p>
⟨p>Daarmee beschrijft hij niet hun praktische wandel, want lees de brief maar eens een keertje door wat daar allemaal speelde in die geloofsgemeenschap. Neem alleen al het vijfde hoofdstuk, waar Paulus beschrijft dat er gevallen van hoererij waren die zelfs onder de natiën niet gevonden werden. Dat schetst hij dus daar in Korinte, dus dat moet dan echt een hele extreme bedoeling geweest zijn. En niettemin – kijk, en dat is nou genade – zegt Paulus: jullie zijn geheiligd in Christus Jezus. Niet op basis van jullie handelen of wandelen, maar dat is jullie positie. Jullie zijn geroepen. God heeft jullie oren geopend en Hij heeft jullie ook geheiligd. En daarom worden jullie geroepen heiligen.⟨/p>
⟨p>En als God roept, dan rechtvaardigt Hij. Dat is trouwens de Romeinenbrief: die Hij tevoren gekend heeft, die bestemt Hij ook tevoren. En die Hij tevoren bestemde, die roept Hij. En die Hij roept, die rechtvaardigt Hij. En die Hij rechtvaardigt, die verheerlijkt Hij. Men heeft dat wel een gouden ketting genoemd. Dat wil zeggen: het is allemaal goud, een goddelijke actie. God is het die ons tevoren kende. God is het die ons tevoren bestemde. Hij is het die vervolgens ook roept, of wij Hem nou zoeken of niet. Sterker nog: wij zoeken Hem helemaal niet van nature. Ik had het net over Paulus, die daar zelf een levend voorbeeld van was. En die Hij roept, die rechtvaardigt Hij ook, en die Hij rechtvaardigt, die verheerlijkt Hij ook. En alles is uit Hem, dus het is Zijn werk. Kijk, dat is grond onder de voeten, want op het moment dat ik het moet steunen op mijn eigen werk, dan word ik nooit gelukkig.⟨/p>
⟨p>Paulus begint gewoon met te danken, dat zullen we straks in de volgende verzen nog zien. Hij zegt dus: geroepen heiligen. En dan vervolgt hij: "met allen die allerwege de naam van onze Here Jezus Christus aanroepen". Dat woordje 'allerwege' krijgen we straks nog te zien, want de vertalers hebben het vooraan geplakt, terwijl het erachteraan staat. Maar goed, dat doet even niet ter zake. Zij die de naam van onze Here Jezus Christus aanroepen. Hoe wist Paulus dat zij geroepen heiligen waren? Wel, ze riepen de naam aan van onze Here. De ⟨em>Kurios⟨/em>. Hij die alles voor Zich heeft, die de Eigenaar is. Want dat is wat een heer is: een heer is een eigenaar. Je bent Zijn eigendom, je bent van Hem en dus ook voor Zijn rekening. Ze riepen Hem aan, namelijk ze riepen Jezus Christus aan als Heer. Ze erkenden Hem als Heer. Dat is wat er gelovig is. Moeilijker is het niet, en moeilijker moeten we het zeker ook niet maken, denk ik.⟨/p>
⟨p>Deze brief is dus gericht aan geroepen heiligen en er staat – dat is wel van belang: "met allen". Deze brief is niet alleen maar gericht aan de geroepen heiligen in Korinte, maar er staat: met allen die allerwege de naam van onze Here Jezus Christus aanroepen. Daar staat bij: in elke plaats, van hen en van ons. Het is wat ingewikkeld als ik het zo zeg, maar laat ik het gewoon nemen zoals de vertaling het weergeeft, vrij correct: "met allen die allerwege de naam van onze Here Jezus Christus aanroepen, hun en onze Here". Let op: deze brief is dus niet alleen maar gericht aan Korinte. Paulus geeft hiermee aan dat dit een rondzendbrief zou zijn; deze brief is gericht aan alle geroepen heiligen op elke plaats.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2298" title="Speel af vanaf 38:18">▶ 38:18⟨/button> ⟨span>Een Rondzendbrief voor Alle Plaatsen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>In elke plaats dus, of dat nou Rotterdam of Bodegraven is. Het is aan ons gericht. Paulus was ook onze apostel en zijn brief is voor ons; wij zijn immers ook mensen die de naam van onze Heer Jezus Christus aanroepen, geroepen heiligen, en daarmee is ook deze brief gericht aan ons. Dat is wat Paulus zegt: zij die allerwege de naam van onze Heer aanroepen, in elke plaats.⟨/p>
⟨p>Zodat deze brief – en dat is bij aanvang dus vastgesteld – een veel wijdere strekking heeft dan alleen maar de plaats Korinte. En vandaar dus dat wij ons met recht, nu in 2012, zoveel jaren later op een heel andere locatie, direct aangesproken weten door wat Paulus hier toen, zoveel eeuwen en zoveel millennia inmiddels terug, heeft opgetekend. Deze brief is ook voor ons. Dus al die rijkdommen die hierin staan, dat zijn onze rijkdommen. En dan laten we dat ook nog even meepakken. Dan kunnen we daarna even pauzeren, stel ik voor.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2378" title="Speel af vanaf 39:38">▶ 39:38⟨/button> ⟨span>Genade en Vrede van God Onze Vader⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Paulus gaat dan nog verder. De adressering heeft hij in vers 2 aangegeven en dan in vers 3: "genade zij u" – of: genade zij aan jullie (meervoud) – "en vrede". Dat geldt voor de aanhef van de hele brief, maar heel veel dingen die standaard zijn, daar hebben we de neiging om – omdat Paulus de brieven altijd zo begint – snel overheen te lezen, want hij doet dat altijd al. Het lijkt mij juist, omdat hij het altijd doet en zo vaak doet, des te belangrijker om daar juist aandacht aan te geven. Waarom doet hij dat zo? Omdat hij daarmee hele kernachtige dingen aangeeft.⟨/p>
⟨p>Wat is het nou? Wij zijn geroepen heiligen. Waarom? Vanwege onze praktijk? Nee, het is Zijn werk. En Hij heeft ook onze mond geopend, zodat we Zijn naam aanroepen. Maar dan vervolgens het eerste wat dan klinkt: genade. Genade aan jullie en vrede. Niet "genade zij aan u" in de zin van: wij wensen het je toe of wij wensen je vrede. Nee, genade zij u. Het wordt gezonden aan jullie. Er worden geen voorwaarden genoemd; er wordt gewoon iets vastgesteld: genade is bestemd voor jullie, en vrede. Die twee gaan hand in hand, dat is broertje en zusje. Want daar waar je genade kent, daar heb je ook vrede.⟨/p>
⟨p>Als er een God is die alles geeft, die in jouw behoeften voorziet, die alles plaatst en die jou liefheeft – ja, waar wij ook niets aan af of toe kunnen doen – daar word je blij van, maar dat geeft ook vrede in het hart. Dat betekent dat ik niet meer hoef te vechten tegen allerlei dingen waarvan ik denk dat het fout gaat. Nee, God is het die plaatst. En daarom heb ik genade; ik ontvang zo'n genade en heb daardoor vrede in het hart. Ik ben er ook van overtuigd dat dat ook de basis is voor vrede onderling. Want je kunt jezelf schikken en je hebt vrede in het hart, maar daardoor is er ook onderlinge vrede.⟨/p>
⟨p>Dus die vrede in de meest wijde zin des woords... Natuurlijk die vrede voor de wereld, ja, die komt ook, zoals trouwens deze dagen nogal veel gezongen wordt – althans de komende tijd: vrede op aarde, in de mensen een welbehagen. Die vrede komt ook gewoon voor de volkerenwereld, maar dat is een later programmapunt. Dat is niet wat God vandaag bezig is te bewerken. Nu zijn het nog oorlogen en geruchten van oorlogen en dat wordt er de komende jaren niet beter op. Dat weten we ook, dat is gewoon ook wat de Schrift zegt. Maar niettemin, in zo’n donkere wereld waar jij het zojuist over had in je gebed, in zo’n donkere wereld is er voor ons die Zijn woord kennen en leven uit Zijn genade, de vrede. En dat is waar Paulus mee begint: vrede van God onze Vader en van de Heer Jezus Christus.⟨/p>
⟨p>Dus die vrede komt van God. Wie is die God? Dat is de Vader. En er staat bij: "en van de Heer Jezus Christus". Ja, hier is het Jezus Christus. Het is niet zo dat het een wetmatigheid is dat Paulus altijd van Christus Jezus spreekt; dat is beslist niet waar. Maar het is omgekeerd wel zo dat waar je de term "Christus Jezus" tegenkomt, dat het bij Paulus is. Je moet het dus niet omkeren: dat als er sprake is van Jezus Christus, dat dit dan niet Paulijns zou zijn. Nee, want het hangt ook een klein beetje af van het verband. Jezus Christus... ik zei zojuist al, het is feitelijk de historische volgorde. Dat wist Paulus ook wel, alleen hij noemt Hem ook dikwijls Christus Jezus. Dat is typisch voor hem om daarmee het eigendom aan te geven zoals hij Christus predikte. Dit is de wijze waarop ook de andere apostelen Hem benoemden, en daar is niks mis mee. Hij doet het hier ook.⟨/p>
⟨p>Maar het is dus – en dat is het laatste wat dit deel betreft – genade en vrede. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van de Heer Jezus Christus. Want, zegt Paulus (maar dat is 1 Korinthe 8): voor ons nochtans is er maar één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn. En, zegt hij: één Heer, Jezus Christus, door wie alle dingen zijn. Dus het is altijd die volgorde: één God de Vader en de Heer Jezus Christus. Nou, en dan in vers 4 begint hij met iets nieuws aan te heffen. Maar ik stel voor dat we eerst even een kopje koffie zullen drinken.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2710" title="Speel af vanaf 45:10">▶ 45:10⟨/button> ⟨span>Dankzegging op Basis van Gods Genade⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Goed, we gaan verder met onze studie. We hebben de drie verzen inmiddels achter de rug; dat is de aanhef van de brief. En dan vangt Paulus zijn eigenlijke betoog aan met deze woorden: "Ik dank God te allen tijde over u." Over karakteristieke opmerkingen gesproken, dit is er ook zo eentje. Al eerder hadden we het over vers 3: "Genade zij u en vrede."⟨/p>
⟨p>Wat is de vrucht van genade? Dat is dankzegging. Charis, eucharistia; het heeft alles met elkaar te maken. En dan ook nog eens dat "te allen tijde". Ik dank God – mijn God – niet alleen "ik dank God", maar ik dank mijn God altijd aangaande u. Nogmaals, ik roep in herinnering wat ik al zei over alles wat er op die Korintiërs viel aan te merken – en als je de brief leest, was dat heel wat. Paulus vangt aan met deze woorden; hij zegt: "Ik dank God altijd over u, aangaande u." Waarom? Dat zegt hij vervolgens.⟨/p>
⟨p>En daar hebben we precies waar ik het over had. Je kon dat al concluderen uit het voorgaande, maar hij zegt het hier zelfs nog expliciet: "Ik dank God altijd aangaande u." Waarom? Vanwege de genade Gods. Ziet u, er staat eigenlijk "op" – misschien is dat niet zo goed Nederlands – maar ⟨em>epi⟨/em> wil dat eigenlijk zeggen. Dus: ik dank God altijd aangaande u, over, ⟨em>concerning⟨/em> u, op basis van de genade van God.⟨/p>
⟨p>Wat was de basis waarop hij dankte? Wat zou dat anders zijn dan genade? Het is dus niet alleen maar vanwege genade, nee, het is ⟨em>op⟨/em> genade. Het idee daarachter is dat alles gebaseerd is op genade. Wil je danken, oftewel wil je vreugde hebben in je leven? Dan moet je de genade van God leren kennen. Weet hebben van wie Hij is en wat Hij geeft – altijd puur om niet. Dan kun je inderdaad danken. Dan zie je voorbij aan alle grieven en alle verwijten die je misschien naar het vlees zou hebben. Die doen niet ter zake; het gaat om hoe God jou ziet.⟨/p>
⟨p>God zag die Korintiërs aan – zij die trouwens in veel opzichten misschien nog leefden als Korintiërs. God ziet hen aan als geheiligd. God ziet ons aan naar wat wij straks zullen zijn; zo ziet Hij ons nu al. Paulus zag het ook vanuit dat standpunt en op basis van die genade dankt hij God altijd. De genade van God die u gegeven is, geschonken is in Christus Jezus. Daar heb je het weer. Hebben jullie al die genade ontvangen? Ook hier is het weer een voltooid feit; dat is jullie deel. Het is u gegeven, en omdat het uw deel is, kunt u daar ook altijd voor danken. Dat geldt ook voor onze eigen positie. Als we Hem kennen, dan hebben we die genade en dan kunnen we God daar altijd voor danken, op basis daarvan danken.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2950" title="Speel af vanaf 49:10">▶ 49:10⟨/button> ⟨span>In Elk Opzicht Rijk Geworden in Hem⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Want, zegt Paulus, zo vervolgt hij in vers 5: "Want in elk opzicht zijt gij rijk geworden in Hem." In alles, in elk ding zijn jullie verrijkt in Hem. Dus alle rijkdom is jullie gegeven. Dat is dus niet verdiend; dat is totaal niet aan de orde. Voor Paulus zelfs niet, voor die Korintiërs niet, voor niemand trouwens.⟨/p>
⟨p>Later in dezezelfde brief – sterker nog, in ditzelfde hoofdstuk, ik geloof dat het vers 31 is van hoofdstuk 1 van 1 Korinte – zegt hij dat... Nee, hoe staat het nou precies? Wie wil het even voorlezen? "Maar uit Hem bent u in Christus Jezus, die voor ons is geworden wijsheid, heiligheid en verlossing." Ja precies, dat is het; die bedoelde ik. Uit Hem is het, dat wil zeggen: uit God is het dat gij in Christus Jezus bent. Dus het loutere feit dat wij in Christus Jezus zijn, is ook niet uit ons; dat is uit Hem. En alle rijkdom die daarmee gegeven wordt...⟨/p>
⟨p>Later in de Efezebrief zegt Paulus dat wij gezegend zijn met elke geestelijke zegen in de hemelse gewesten in Christus Jezus. Ook weer: in Hem. Daar is geen uitzondering op. De NBG-vertaling heeft dat afgezwakt door ervan te maken "met allerlei geestelijke zegeningen", want die vonden "elke" een beetje te gek. Maar er staat gewoon echt "elke geestelijke zegen", hoor. Onmiskenbaar. Niet allerlei; elke, elke geestelijke zegen. En we zijn rijk geworden omdat het ons gegeven is in Hem.⟨/p>
⟨p>En er staat bij: "in elk woord en alle kennis". Feitelijk zijn dit twee uitdrukkingen, maar het is één ding. Dat vind je heel vaak; dat noemen ze een hendiadis. Dat is niet alleen een Griekse stijlfiguur, maar een verschijnsel dat je in het algemeen in de taal vindt. Dat woordje 'en' betekent hier niet 'plus' – in alle woorden plus alle kennis – maar het betekent: in alle woorden, namelijk in alle kennis. Want wat doe je namelijk met een woord? Daar geef je kennis mee door. Dat lijkt me vrij logisch. Waarom spreek je? Om iets mee te delen, om iets bekend te maken, om iets te delen. Dus in elk woord en in alle kennis; dat is wat zij hadden ontvangen. Want hoe weet je van die rijkdom? Wel, doordat het bekend is gemaakt. Paulus heeft daarover gesproken en dat leefde daar.⟨/p>
⟨p>En dan staat er vervolgens in vers 6: "Gelijk het getuigenis aangaande Christus onder u bevestigd is." Dus het getuigenis wat Paulus daar heeft getuigd aangaande – let op – de Christus. Kijk, dan zie je hoe waardevol een interlineair is als je daar eventjes met een schuin oog naar kijkt. Er staat niet "het getuigenis aangaande Christus", maar "het getuigenis van de Christus". Van dé Christus. Van dé beloofde Messias. "Aangaande" is eigenlijk te mager. Het getuigenis van de Christus, van de Messias, werd onder u bevestigd. Onder jullie. Dat wil zeggen: bevestigd is vastgesteld. Het getuigenis is jullie gebracht, maar het is ook bevestigd; het heeft vaste grond te midden van jullie gevonden. We zullen dat trouwens straks ook nog in vers 8 lezen, want de bevestiging gaat alleen maar door. Dat is heel mooi, maar eerst krijgen we nog vers 7.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3199" title="Speel af vanaf 53:19">▶ 53:19⟨/button> ⟨span>Genade-effecten en Uitzien Naar de Openbaring⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Want er staat: 'zodat gij ten aanzien van geen enkele genadegave tekort komt'. Dat woord staat mij nog vers in het geheugen: genadegaven. We hebben het daar afgelopen zondag over gehad, over het woord ⟨em>charisma⟨/em>, dat meestal vertaald wordt met genadegaven, maar waarvan ik toen ook al gezegd heb dat het letterlijk een genade-effect is. Dus als we dat hier ook zo weergeven: 'zodat gij ten aanzien van geen enkel genade-effect gebrek hebt of tekort komt', in niets. Die genade was gepredikt, dat was getuigd en het was bevestigd, en dat had zijn effect. In al die effecten die die genade onder hen had, kwamen ze niets tekort.⟨/p>
⟨p>Dus we zijn verrijkt, we krijgen genade, we zijn geheiligd. Ziet u trouwens dat hier nog helemaal niets is gezegd over de praktijk, over hoe wij dingen waarmaken? Ik zal u dit vertellen: daar waar je de genade leert kennen, zal dat inderdaad zijn effect gaan hebben. Mensen geloven het niet; ik maak het zo vaak mee. Mensen denken dat als je genade predikt, dat een vrijbrief is om te zondigen. 'Als je alleen genade predikt, is dat gevaarlijk', dat hoor je altijd weer. Maar ik hoop van harte dat ik op deze basis altijd mag blijven staan en genade alleen mag blijven prediken, want er is geen andere basis. Ik geloof ook dat daar waar de genade niet alleen gepredikt wordt, maar ook geloofd wordt, de genade onmiskenbaar altijd zijn effect heeft. Geloof namelijk.⟨/p>
⟨p>Want kijk, bij de wet — ongeacht welke wet, of dat nu een Joodse wet is of een wet in het algemeen — daar moet gewerkt worden. Je kunt zelfs heel liberaal denken en toch wet prediken, namelijk dat je gaat vertellen over hoe een mens moet leven: fatsoenlijk en netjes, ongeacht hoe je dat opvat. Dan krijg je wet. Dat moet jij doen. Want als ik wet predik, wat kun je met wet doen? Die moet gewerkt worden. Maar als je genade predikt, dan vertel je over wie God is en wat Hij geeft; wat Hij doet, wat Hij gaat doen en wat Hij heeft gedaan. Wat kun je daarmee? Daar kun je niet mee werken, want werken kun je alleen als er iets van je gevraagd wordt. We praten nu echter over genade, louter over belofte. Wat kun je daarmee? Dan kun je maar één ding: geloven. Dat wil zeggen: 'amen, zo is dat'.⟨/p>
⟨p>En laat ik u dit vertellen — nou ja, dat hoef ik eigenlijk niet eens te vertellen want het staat op elke bladzijde van met name de brieven van Paulus, maar het is een algemeen Bijbelse waarheid — dat daar waar de genade gebracht en geloofd wordt, God aan het werk gaat en het altijd zijn effect zal hebben. Ik weet gewoon dat het waar is. Ik weet het zelf en iedereen die die genade kent, weet dat het waar is. Omgekeerd is het zo dat degenen die die genade niet kennen, het ook bestrijden. Waarom? Omdat ze domweg niet weten waar ze het over hebben. Ze denken dat het gevaarlijk is, omdat ze toch vertrouwen op zichzelf, op het vlees en op hun eigen werk. 'Het zal maar makkelijk wezen.' De verwijten of de bezwaren tegen genade alleen, ⟨em>sola gratia⟨/em> — het was een van de pilaren van de Reformatie en van wat Luther vertelde — hebben niet lang mogen beklijven, want via de achterdeur komen de werken altijd weer om de hoek kijken. Dat is altijd zo.⟨/p>
⟨p>Maar goed, ze hadden geen enkel tekort aan die genade-effecten. En dat niet alleen, want dat was wat hun deel geworden was: ze waren verrijkt, dat was hen allemaal gegeven. En onderwijl, wat de toekomst betreft, daar gaat het tweede deel van vers 7 over: 'Terwijl gij uitziet naar de openbaring van onze Heer Jezus Christus.' Verwachtende... ja, dat is wel mooi. Terwijl gij uitziet. Dit woord 'verwachten' — ik heb er nu geen lijstje van gemaakt, maar kijk het maar eens na in de concordantie — is inderdaad niet alleen maar weten dat iets komt. Daarom is dit woord 'uitzien' eigenlijk wel mooi: er ook naar uitkijken en naar verlangen. Ik kan verwachten dat er vannacht ijzel komt, maar ik zie er niet naar uit. Dat zijn twee verschillende dingen. Je kunt dingen verwachten, maar er naar uitkijken is wat anders. Dit woord betekent niet alleen weten dat het gaat komen, maar ze zien er echt naar uit.⟨/p>
⟨p>Naar de openbaring. Je hoeft niet eens de Griekse letters goed te kennen om hier het woordje ⟨em>apokalypsis⟨/em> in te herkennen. Dit is de naam — of in ieder geval een soortgelijk woord, iets anders vervoegd — van het laatste Bijbelboek. De Apocalyps van Johannes wordt het altijd genoemd, maar dat is trouwens een onterechte naam. Want het is niet de Apocalyps van Johannes, de openbaring van Johannes. Dat laatste Bijbelboek heeft meestal twee foute benamingen: of men noemt het 'Openbaringen', maar dat is het niet, of men noemt het 'De openbaring van Johannes', en ook dat klopt niet. De titel van het boek vind je meteen al in hoofdstuk 1 vers 1. Het is de openbaring, de ⟨em>apokalypsis⟨/em>. Dat 'kalipsis' heeft te maken met bedekken en dat 'apo' is weghalen. Dus eigenlijk het weghalen van de bedekking; de onthulling.⟨/p>
⟨p>De onthulling van Jezus Christus. In het hele boek Openbaring gaat het over één ding, namelijk dat Jezus Christus onthuld wordt. Met daarbij de veronderstelling dat Hij dus nu nog bedekt is. Als je uitziet naar de onthulling van de Heer Jezus Christus van ons, dan betekent dit dus dat Hij nu nog bedekt is, oftewel verborgen. De openbaring staat tegenover de verborgenheid. Wij kijken uit naar Zijn openbaring, wat betekent dat Hij nu nog — en dat lijkt me nogal wiedes — verborgen is, onttrokken aan het oog. Dat is precies de positie van de Heer Jezus Christus vandaag. Er is een heel Bijbelboek waarin dat prachtig wordt toegelicht aan de hand van de tabernakel, namelijk in de Hebreeënbrief, waar Christus Jezus in het hemels heiligdom is, achter het voorhangsel. Zo hoort dat; dat is Zijn positie vandaag. Maar wij wachten, verwachten en zien uit naar de openbaring, de ⟨em>apokalypsis⟨/em> van de Heer van ons, Jezus Christus.⟨/p>
⟨p>Dat is het uitzicht. Dus aan de ene kant de genade-effecten en de overvloed aan rijkdommen die ons in genade gegeven zijn — dat is verleden en heden — en wat rest ons? We kijken uit naar die stralende toekomst. Want het wordt alleen maar mooier als Jezus Christus openbaar gaat worden, oftewel onthuld zal worden. Daar zien we naar uit. Als u het mij vraagt, ben je dan een zeer, zeer rijk mens als je dat voor nu mag weten, en wat de toekomst betreft weet dat het alleen maar stralender zal worden. In verband met de ⟨em>Ecclesia⟨/em>, Israël en de volkerenwereld. Die kringen worden steeds wijder rondom de Heer Jezus Christus, totdat uiteindelijk de hele schepping omringd zal zijn, of liever gezegd: vervuld zal zijn van Zijn heerlijkheid. Voilà! Dat is de hoop, dat is de verwachting en dat is met recht hoop.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3745" title="Speel af vanaf 01:02:25">▶ 01:02:25⟨/button> ⟨span>Bevestigd en Onberispelijk tot de Dag van Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We krijgen onderwijl dan nog de bevestiging tot die tijd, want wij kijken uit naar de onthulling van onze Heer Jezus Christus. En dan staat erbij in vers 8: "Hij zal u ook bevestigen." Hij is dus ook degenen die jullie vaststelt, en dat staat erbij: tot het einde aan toe, namelijk tot aan die onthulling van onze Heer Jezus Christus. Dus al die tijd die ons daar nog van scheidt, de tijd die nog rest, hebben we deze verzekering dat we vastgesteld worden.⟨/p>
⟨p>Kijk maar naar vers 6: "gelijk het getuigenis aangaande Christus onder u bevestigd is." Dat getuigenis is bevestigd. En nu gaan we verder: Hij zal u ook bevestigen ten einde toe. Waarin bevestigt Hij? Nou, in geloof. Daarom zegt Paulus ook iedere keer – en dan zie je hoe belangrijk de boodschap is, beste mensen – dat je blijft in Zijn woord. Laat je er niet van afbrengen, want alleen op die plaats zal Hij je bevestigen, in de genade. Daarom zegt Paulus: laat u niet afbrengen, laat u niet afwijken. Ik moet aan allerlei plaatsen denken, woorden die mij nog erg voor de geest staan uit de Kolossensenbrief, dat we bevestigd worden in het geloof. Niet in werken, maar in geloof; daarin worden we bevestigd ten einde toe. En dan zie je ook: Hij zal dat doen, Hij zal u daar werkelijk vast in instellen.⟨/p>
⟨p>Dat is het mooie van die boodschap van genade: daarin word je ook altijd weer bevestigd en vastgesteld, zodat gij onberispelijk zult zijn. Ik roep weer even in herinnering wat die Korintiërs waren. Onberispelijk, of onbeschuldigbaar zult zijn in de dag van de Heer van ons, Jezus. Dat is Zijn werk, let wel; dat is niet ons werk. Ook hier ligt weer de nadruk op: Hij zal u bevestigen en vaststellen ten einde toe. Wiens werk is dat dus? Dat is van Hem, zodat gij onberispelijk zult zijn in de dag van de Heer van ons, Jezus. Ook hier zie je weer het woord van genade dat klinkt, en op dat terrein van genade word je vastgesteld. Daarin is ook onberispelijkheid te vinden, niet in werken. Laat ik u dat vertellen, ook al wilt u het niet geloven.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3948" title="Speel af vanaf 01:05:48">▶ 01:05:48⟨/button> ⟨span>God Is Getrouw en Roept tot Gemeenschap⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Nou, dan gaan we nog even verder met vers 9: "God is getrouw." Met andere woorden, of: "Getrouw is de God." Hier staat weer "de God". Ik wees er al even eerder op deze avond: Hij is de God, degene die alles plaatst. Hij is trouw of betrouwbaar. Dat wil zeggen dat wat hier in het voorgaande gesproken en gezegd is – dat Hij u vast zal doen stellen, of vaststellen, ten einde toe, zodat u onberispelijk zult zijn – dat we dat van Hem hebben te verwachten. Nou, heel duidelijk: trouw is God, en van niets anders.⟨/p>
⟨p>En daar staat bij: "door wie gij zijt geroepen." Dus Hij is degene door wie jullie werden geroepen. Dat "gij zijt" is niet enkelvoud, dat is meervoud; door wie jullie werden geroepen. God is degene die jullie riep. Dat schrijft Paulus aan die Korintiërs en, zoals we weten, aan hen die allerwege de naam van de Here aanroepen, dus ook aan ons hier in Bodegraven. Trouw is God, door wie jullie werden geroepen. En aangezien Hij roept... als Hij roept, dan maakt Hij het werk ook af. Hij die in u – dat is Filippenzen – Hij die in u een goed werk begonnen is, namelijk toen Hij riep, die zal het ook voleindigen. Er staat trouwens ook bij: tot het einde aan toe. Ik citeer nu even vrij, maar ik meen dat het zo staat: tot de dag van Christus. Zo staat het in ieder geval.⟨/p>
⟨p>Door wie jullie werden geroepen tot gemeenschap. Ja, met Zijn Zoon? Nee, dat staat er niet. Er staat: tot gemeenschap van de Zoon van Hem, zie je? De gemeenschap van de Zoon; de gemeenschap die Hij Zich vormt. Wij behoren tot de gemeenschap van Hem, die kring die Hij rondom Hem vormt, Zijn gemeenschap. En wie dat uiteraard is: Zijn Zoon. Waarom heet Hij de Zoon? Omdat Hij door God Zelf verwekt is, uiteraard. "Daarom zal dat heilige wat uit u geboren wordt, Zoon Gods genaamd worden," werd tegen Maria gezegd. Dus: de gemeenschap van Zijn Zoon, Jezus Christus, de Heer van ons. Weer wat intiemer: de Heer van ons. En dan...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4113" title="Speel af vanaf 01:08:33">▶ 01:08:33⟨/button> ⟨span>Bemoediging tot Eenstemmigheid Zonder Scheuringen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>In vers 10 begint in mijn bijbeltje weer een nieuwe passage. De NBG-vertaling zet daar, geloof ik, de kop "Partijschap" boven. Daar gaat het in de volgende verzen inderdaad over. Ik zei al dat er op die Korinthiërs een heleboel aan te merken was; er was van alles te beleven daar, en niet altijd in de positieve zin des woords. Het loutere feit dat er in onze vertaling "Partijschap" boven staat, geeft al aan dat de sfeer daar niet altijd even goed was. We zullen dat ook zien, want je leest: "Doch ik vermaan u, broeders."⟨/p>
⟨p>Dat woord "vermanen" is het Griekse ⟨em>parakaleo⟨/em>. ⟨em>Para⟨/em> is een voorzetsel dat "naast" betekent en ⟨em>kaleo⟨/em> is "roepen". Het woord ⟨em>ecclesia⟨/em> is in elk geval afgeleid van datzelfde werkwoord "roepen", maar hier is het "naast roepen". Ik herinner me dat ik nog niet zo lang geleden een artikeltje gelezen heb over de Doopsgezinde gemeenschappen hier in Nederland. Die noemen hun kerkzaal "De Vermaning". Dat had ik nog nooit gehoord, maar dat heet zo. Waarom komen ze daar bij elkaar? Om vermaand te worden. Het zou kunnen dat het begrip "vermanen" vroeger een andere betekenis had, dat weet ik niet, maar bij ons heeft het toch vooral een vermanende bijsmaak.⟨/p>
⟨p>Het is ook niet per se altijd "vertroosten". Ik vind het echt een aardig voorbeeld om te laten zien dat het woord "vermanen" vaak niet klopt. Als je naar 1 Thessalonicenzen 4 gaat, het laatste vers van dat hoofdstuk, dan lees je in de NBG-vertaling – nadat Paulus onderwijs heeft gegeven over de hoop, over de komst van onze Heer Jezus Christus en de wegrukking – "vermaan elkaar dan met deze woorden". Ik snap niet hoe de vertalers ertoe gekomen zijn om het zo weer te geven. In de Statenvertaling staat: "Vertroost elkander met deze woorden." Dat is volkomen logisch, want Paulus wilde hen juist een hart onder de riem steken aangaande degenen die gestorven zijn, over de hoop die we hebben en de verwachting van de opstanding en van Zijn komst. Daar vertroost je elkaar mee, daar vermaan je elkaar niet mee.⟨/p>
⟨p>Dat is hier in Korinthe ook het geval. Ik zeg overigens niet dat de betekenis "vertroosten" is, want dat is weer een ander woord, maar het idee is aanmoedigen of bemoedigen. Van de tientallen keren dat het in het Nieuwe Testament wordt gebezigd, kun je het zonder uitzondering weergeven met "aanmoedigen". Dat is ook een waarmerk. Letterlijk is het "ernaast roepen". Ik vergelijk het wel eens met een supporter aan de kantlijn: wat doe je dan? Je roept ernaast. Dat is wat het letterlijk is: ernaast roepen, dus aanmoedigen of bemoedigen.⟨/p>
⟨p>"Ik moedig jullie aan, broeders, door de naam van onze Heer Jezus Christus, dat u allen eenstemmig bent." Letterlijk staat er: "zegt allen hetzelfde". Dat is wat eenstemmigheid is: allemaal hetzelfde zeggen. Dat lijkt misschien een onbereikbaar ideaal, om allemaal hetzelfde te zeggen, maar er staat niet dat we allemaal hetzelfde moeten ⟨em>zijn⟨/em>, maar dat we allemaal dezelfde dingen ⟨em>spreken⟨/em>. Het gaat om dezelfde oriëntatie. Ik denk niet dat dit echt moeilijk is, zolang we onze eigen opinies ondergeschikt houden en Zijn woord spreken; dan is daar altijd herkenning. Ook al heb je je eigen gedachten die afwijkend zijn, dat maakt niet uit; je spreekt dezelfde woorden.⟨/p>
⟨p>In het Grieks is het woord voor "belijden" letterlijk "hetzelfde zeggen". Wij belijden bijvoorbeeld de Heer Jezus Christus; wij belijden Zijn woord. Dat betekent letterlijk: hetzelfde zeggen. Daartoe zijn we geroepen: om Zijn woord te spreken en te zeggen: "Er staat geschreven." Dat is ook de basis. Die basis vind je niet door onderlinge afspraken te maken. Ik weet niet in hoeverre u bekend bent met wat er allemaal in de christenheid en de kerkelijke wereld speelt, maar als er onenigheid is, gaan ze dikwijls bij elkaar zitten om de koppen bij elkaar te steken. Wat er dan dikwijls gebeurt, is dat wanneer men de boel bij elkaar wil brengen, men gaat reduceren en schrappen. Men zoekt dan de gemene deler van datgene waarover men het eens is. Maar dat is mensenwerk. Ik ga ervan uit dat als we gewoon Zijn woord met elkaar spreken – en ik bedoel niet alleen als ik bijbelstudie geef – dat dit een basis is om gemeenschap te vormen.⟨/p>
⟨p>Daarom zegt Paulus later in deze brief, in 1 Korinthe 4: "Wees niet wijs boven hetgeen geschreven staat." Dat wil zeggen: luister naar wat er staat geschreven en spreek die woorden. Daarin kun je elkaar onderwijzen en met recht op Jezus wijzen. Dat verheugt en dat is ook de basis van eenheid: hetzelfde spreken. Het is niet: "Jullie moeten zeggen wat ik zeg", want dat is heerschappij voeren. Paulus zegt in 2 Korinthe 1 van zichzelf dat hij geen heerschappij voert over hun geloof. Hij ging hen niet vertellen wat zij moesten denken; hij sprak Zijn woord, en dat verenigt. In 1 Johannes 1 staat: "Indien wij in het licht wandelen... hebben wij gemeenschap met elkaar." We wandelen in het licht van Zijn woord en dan vinden we elkaar ook. We spreken gewoon Zijn woord.⟨/p>
⟨p>"Weest allen eenstemmig." Laat het Woord klinken en laat er geen scheuringen onder u zijn. Zolang je Zijn woord spreekt, is er eenstemmigheid, maar dan zijn er ook geen scheuringen, geen ⟨em>schismata⟨/em>. Een schisma is een scheuring. Het woord wordt ook gebruikt voor kledingstukken in de Evangeliën, waar je leest over een nieuw stuk lap dat op een oud kledingstuk wordt genaaid, waardoor het scheurt. Die scheuringen waren het gevolg van verschillende woorden die klonken.⟨/p>
⟨p>Er staat ook nog bij: "vast aaneengesloten". Hier wordt een woord gebruikt dat "aaneengeklonken" of "gereedgemaakt" betekent. Gereedgemaakt ook door Zijn woord. En vervolgens: "één van zin en één van gevoelen". Dezelfde ⟨em>mind⟨/em>, dezelfde denkzin. Maar hoe krijg je eenzelfde denkzin? Hoe kan het dat we hetzelfde denken? Dat is geen mensenwerk. Zet mensen bij elkaar en ze denken doorgaans allemaal verschillend; dat gaat alle kanten op. Maar daar waar je Zijn woord spreekt, daar krijg je dezelfde denkzin en dezelfde opinie. Ook dat is een groeiproces, namelijk door Zijn woord steeds beter te leren kennen. Eén van zin en één van gevoelen.⟨/p>
⟨p>Ik heb er even een lijstje van gemaakt met het bijbelprogramma ISA (Interlinear Scripture Analyzer). Dat is een geweldig programma; je klikt op een woord en je krijgt meteen zo'n lijstje te zien. Je ziet dan bij dit Griekse woord de concordante weergave en hoe verschillend men het woord soms heeft weergegeven: met mening, voorkennis, besluit, zin, gezindheid of gevoelen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4762" title="Speel af vanaf 01:19:22">▶ 01:19:22⟨/button> ⟨span>Het Belang van Concordant Vertalen en Één van Zin Zijn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>In dit verband is het goed om daar even op voort te borduren. Want eenstemmigheid en eensluidendheid onder elkaar hebben te maken met het eerbiedig omgaan met Zijn Woord en dat ook eensluidend weer te geven. Concordant. Het woord 'concordant' is het hart; concordant is eigenlijk 'met het hart'. Maar hoe kun je inderdaad van harte één worden? Dat is doordat je het ook eensluidend weergeeft. Niet één woord de ene keer zus en de andere keer zo weergeven, want dat zegt namelijk iets over de mening van een vertaler. Als we zeggen: "Nou, we geven het hier zus weer", op die plaats zo, en op weer een andere plaats op nog een andere manier... ja, dan weet je dus nooit wat er staat. Dat is niet eensluidend. Als de Bijbel één woord gebruikt, dan zouden wij daarvoor ook één woord gebruiken, voor zover dat in het Nederlands, onze taal, ook mogelijk is.⟨/p>
⟨p>Ik bedoel: dat is ook eensluidend denken. Dat is zo belangrijk, want ik ben ervan overtuigd – dat zou een onderwerp apart zijn om te laten zien – dat mensen ook uit elkaar gedreven worden juist door die discordante, niet-eensluidende vertalingen. Dan krijg je... ik zal een voorbeeld geven, misschien een vrij berucht voorbeeld. Er staat in het Grieks het woordje ⟨em>aion⟨/em> en dan zeggen de vertalers: "Nou, soms geven we het weer met 'eeuw' en op andere plaatsen weer met 'eeuwigheid'." Zegt dat iets over het woord ⟨em>aion⟨/em>? Nee, dat zegt iets over de vooringenomenheid van de vertaler. Zij hebben bepaalde ideeën en dat projecteren ze in de vertaling, maar daarmee geven ze niet het woord weer; daarmee geven ze hun eigen gedachten weer.⟨/p>
⟨p>En dan lees je en zeg je: "Ja, maar het staat in de Bijbel." Nee, het staat in een Bijbelvertaling die discordant is, niet eenstemmig. Daardoor worden mensen ook uiteengedreven, want dan krijg je verschillende opinies. Die ene denkzin, dat één van gevoel of één van opinie zijn, is alleen maar mogelijk als je eerbiedig met Zijn Woord omgaat. Daar staat één woord en we willen daarvan de betekenis weten. Hoe kom je daarachter? Nou, gewoon zo: kijk waar het woord voorkomt. Dan is die weergave correct die in alle gevallen inderdaad kan, en dan weet je wat er staat.⟨/p>
⟨p>Anders weet je alleen maar wat de mening, om het zo maar te zeggen, van de vertaler is. Maar dat is niet interessant. Dat geldt ook voor de mening van de voorganger of van de bijbeleerder. Wat staat er geschreven? Eerbied voor het Woord, dat brengt ons ook bij elkaar en dan ben je één van zin en één van gevoelen. Nou, dat lijkt mij een heel mooi moment om de studie af te sluiten. Dan stel ik voor dat we de volgende keer bij vers 11 verdergaan.⟨/p>