⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Inleiding: een Zwaar Gedeelte in Hebreeën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dit is de tiende avond over de Hebreeënbrief en het treft zo dat we vanavond zullen beginnen met het lezen van hoofdstuk 6 vers 1. Dat gedeelte heeft de reputatie vrij algemeen een van de moeilijkste passages te zijn van het hele Nieuwe Testament, een gedeelte dat voor velen ook zeer zwaar op de maag ligt. Voordat we daar wat meer over in de details treden, stel ik voor dat we het eerst even zullen lezen. Omdat het gedeelte zwaar is in meer dan één opzicht, stel ik voor dat we ons vanavond beperken tot de eerste acht verzen, want ik vermoed niet dat we verder zullen komen.⟨/p> ⟨p>Hebreeën 6 vers 1 dus. Daar schrijft Paulus – althans, laten we de schrijver maar anoniem houden, hoewel ik hiermee wel mijn vermoeden heb uitgesproken. Het zij zo. "Laten wij daarom het eerste onderwijs aangaande Christus laten rusten en ons richten op het volkomene, zonder opnieuw het fundament te leggen van bekering van dode werken en van geloof in God en van een leer van dopen en van oplegging der handen, van opstanding der doden en van een eeuwig oordeel. En dat zullen wij doen indien God het vergunt. Want het is onmogelijk degenen die eens verlicht zijn geweest, van de hemelse gave genoten hebben en deel gekregen hebben aan de Heilige Geest en het goede woord Gods, de krachten van de toekomende eeuw gesmaakt hebben en daarna afgevallen zijn, weder opnieuw tot bekering te brengen, daar zij wat hen betreft de Zoon van God opnieuw kruisigen en tot een bespotting maken. Want de grond die de regen, welke er telkens op valt, indrinkt en gewas voortbrengt, geschikt voor hen ter wille van wie hij ook bewerkt wordt, ontvangt zegen van God. Doch, als hij doornen en distelen draagt, is die ondeugdelijk en niet ver van de vervloeking die uitloopt op de verbranding."⟨/p> ⟨p>Tot zover dit goede bericht. Ja, en dat klinkt wat cynisch natuurlijk. Ik bedoel dat sowieso niet oneerbiedig, maar we hebben al in de voorgaande negen avonden vastgesteld dat er schitterende juweeltjes in deze brief aangetroffen worden. We hebben er al heel wat gehad en ik kan u verzekeren: we zullen er ook nog heel veel krijgen. Dat neemt niet weg dat de setting van deze brief bijzonder ernstig is. Daarover hebben we het al meer dan eens gehad, vooral de eerste avond toen we ons speciaal hebben bepaald bij de hele context, de geadresseerde, de situatie, het tijdstip en feitelijk ook de schrijver en wat we vanuit deze brief over hem te weten komen. We hebben daar allemaal al het een en ander over gezegd en dat is enorm belangrijk.⟨/p> ⟨p>In het algemeen is het zo dat je een tekst – en dat geldt ook voor een passage als deze – pas kunt begrijpen als je hem verstaat in de context en in de samenhang. Waar gaat het over? Aan wie is het geadresseerd? Op welke tijd slaat het? Enzovoort. Dat zijn hele normale dingen. Je kunt niet zomaar iets los uitpikken zoals we vanavond doen. Dat is op zich genomen – dat hoef ik niet uit te leggen en ik kan me voorstellen dat als u dit leest, u denkt: mijn hemel zeg – zware kost. Dit zijn ernstige woorden en dat zijn het ook. Daar zal ik ook geen letter van afnemen.⟨/p> ⟨p>Het treft zo dat we gewoon bij aanvang van dit seizoen op dit gedeelte komen; het is nu simpelweg aan de beurt. Ik denk dat het echt heel goed is dat we juist hier een avond aan wijden. Want u moet bedenken dat er heel wat kringen zijn in ons lieve vaderland waar een gedeelte als dit dikwijls gelezen wordt, waar daar dikwijls ook over gepreekt wordt om de verschrikkingen van de hel aan de mensen voor te houden, waarbij ze ook bang gemaakt worden. Daar leent dit gedeelte zich natuurlijk uitstekend voor. Dat is niet zo moeilijk, vooral als je het er zo uitpikt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="284" title="Speel af vanaf 04:44">▶ 04:44⟨/button> ⟨span>Recapitulatie: een Nationale Boodschap voor de Val van Jeruzalem⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We doen er goed aan als we eerst nog eens goed recapituleren waar het hier over gaat. Dat wil zeggen: de samenhang. Daar hebben we het al vaker over gehad, maar bij de aanvang van dit nieuwe seizoen — we zijn er inmiddels een paar maanden uit geweest — is het goed om ons dat weer te realiseren. Wat is nu echt belangrijk voor het verstaan van deze Hebreeënbrief? Ik zeg het ook met het oog op het gedeelte dat we vanavond zullen bespreken. Wat is nu echt belangrijk, met allemaal hoofdletters en vetgedrukt, voor het verstaan van deze brief?⟨/p> ⟨p>Laten we een paar overwegingen opsommen. De brief staat in de manuscripten, de handschriften, oorspronkelijk tussen de brieven van Paulus. In alle grote handschriften, zoals de Sinaiticus, de Vaticanus en de Alexandrinus, staat hij na 2 Thessalonicenzen, te midden van de brieven van Paulus. Maar wat vooral opvalt, is dat de naam van Paulus in deze brief juist ontbreekt. Hoewel alles erop wijst dat hij inderdaad de schrijver is — dat blijkt uit de connectie met Rome, de medewerker Timotheüs en allerlei andere inhoudelijke details; het heeft er alles van dat de brief van zijn hand is — ontbreekt zijn naam. Dat is in geen van de andere brieven van Paulus het geval. Sterker nog, hij zegt dat een persoonlijke groet het waarmerk is van zijn brieven. In het laatste vers van 2 Thessalonicenzen 3 vers 17 zegt hij: "Een eigenhandige groet van mij, Paulus. Dit is een waarmerk in elke brief; zo schrijf ik." Dat kwam mede doordat er valse brieven van hem in omloop waren die zijn handtekening misbruikten, maar in elk geval was dat kenmerkend en karakteristiek voor zijn brieven. In deze brief staat echter één ding vast: zijn naam ontbreekt, en sowieso de naam van de schrijver.⟨/p> ⟨p>Dat is ook vrij logisch, want het is een Hebreeënbrief. Ook daar hebben we bij stilgestaan: de Hebreeën, het volk van de Joden, het volk van Israël. Welnu, dat was niet Paulus' normale taak. Hij is de apostel van de natiën, een leermeester van de natiën. Zijn naam staat daar ook voor; de naam Paulus is helemaal gelieerd aan de natiën voor die bediening, zoals je ook ziet in Handelingen 13 waar die naam geïntroduceerd wordt. Deze brief staat daar los van.⟨/p> ⟨p>Een andere opmerking: deze eerste is van belang, maar vooral de opmerkingen die ik nu nog ga maken zijn echt cruciaal, juist ook als inleiding voor het gedeelte van vanavond. De Hebreeënbrief is gericht aan een natie: aan Israël. Een heel karakteristiek vers dat u in deze brief aantreft, en dat u echt moet onthouden als u deze brief wilt begrijpen, is het citaat in hoofdstuk 10 vers 30: "De Heere zal zijn volk oordelen." Dat gaat heel uitdrukkelijk over Israël. Je zou dat vers zelfs als opschrift boven de Hebreeënbrief kunnen zetten, waarbij God overigens altijd — en dat is een subthema — onderscheid maakt tussen de gelovige rest en zij die in ongeloof leven. God maakt verschil. Daar gaat deze brief ook over; het is een van de thema's die heel prominent naar voren komen. In bijna alle hoofdstukken, maar zeker in hoofdstuk 10, hier in hoofdstuk 6 en ook in hoofdstuk 3, komt sterk voor het voetlicht dat er ernstige dingen op handen zijn.⟨/p> ⟨p>We hebben het er al over gehad dat deze brief van de tweede generatie is, zoals we zagen in hoofdstuk 2 vers 3 en 4. Hij is ergens in de zestiger jaren geschreven aan Israël, aan de Hebreeën. Het was een Hebreeuws sprekend publiek in het land, vlak voordat de Joodse natie voorlopig van de kaart zou verdwijnen en Jeruzalem in vlammen opging. De tempel werd verwoest; het was het einde van de Joodse natie in die dagen. Een drama van de eerste orde. In die context is deze brief geschreven en we zullen vanavond — we hebben het al eerder gezien en we zullen het ook in toekomende avonden nog weer gaan ontdekken — zien dat dit zo enorm belangrijk is voor het verstaan van deze brief. Hier wordt gesproken over hele concrete, dramatische gebeurtenissen die aanstaande zijn; wellicht binnen een paar jaar of misschien zelfs nog wel binnen een paar maanden.⟨/p> ⟨p>De brief is uiteraard speciaal gericht aan de gelovigen onder hen. Ook dat zullen we niet vanavond, maar de volgende avond juist weer gaan zien en onderstrepen. Om het in typische oudtestamentische termen te zeggen: aan het gelovig overblijfsel van Israël. Daarbij zien we in hoofdstuk 8 en hoofdstuk 10, en we zullen dat ook vanavond nog zien, dat oordeel en vuur in de meest concrete zin des woords aanstaande waren. Daarover gaat deze passage. Daarmee heb ik eigenlijk het meest belangrijke gezegd over dit hele gedeelte en over de Hebreeënbrief voor het verstaan van deze zeer ernstige woorden.⟨/p> ⟨p>Dit was min of meer een samenvatting van wat we al als inleiding en context van deze brief hadden ontdekt. Het is goed om dat bij de aanvang nog eens heel goed te onderstrepen en te onderkennen. Daar gaat deze brief over. Het is gericht aan Israël en niet, zoals Paulus doorgaans schreef, aan ecclesia's: gelovige individuen die eruit geroepen zijn. Nee, dit is een brief gericht aan een natie. Het is een nationale boodschap. Dat is een heel belangrijk punt: niet aan gelovigen individueel, maar aan een volk, een natie die op het punt stond van de aardbodem te verdwijnen — ik bedoel als natie — en om verstrooid te worden onder de volkeren. Dat had grote consequenties, want de tempel en de hele tempeldienst stonden op het punt te verdwijnen. Vreselijke dingen. De context waar de brief in staat is een dramatische context; ik zou eigenlijk geen beter woord kunnen noemen. Dat zou binnen afzienbare tijd bewaarheid worden. Goed, dat even als inleiding.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="782" title="Speel af vanaf 13:02">▶ 13:02⟨/button> ⟨span>Laten Wij het Eerste Onderwijs Aangaande Christus Laten Rusten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan gaan we ons nu echt bezighouden met de vraag: wat staat er nu specifiek? Regel voor regel. Natuurlijk kan ik niet al te uitgebreid op alle woordjes ingaan, maar we willen toch weten wat er precies staat.⟨/p> ⟨p>"Laten wij daarom..." Ja, dan zit je meteen alweer met een probleem, want als ik zeg "laten wij daarom", dan refereert dat uiteraard aan het voorgaande. Moet ik daar ook wat over vertellen? Dan zegt u: "Moet u het bandje of de mp3 van drie maanden geleden, toen we in juni voor het laatst een studie hadden, nog maar eens terug beluisteren." Want toen ging het... maar ik kan het ook wat minder flauw zeggen: toen hadden we het over de melk en de vaste spijs. Dat is trouwens een typisch Paulinisch thema, maar dat was ook aan de orde gekomen in het slot van Hebreeën 5. In mijn Bijbeltje staat erboven in de NBG-vertaling: "waarschuwing tegen verachtering". Vanaf vers 11 tot en met vers 14 wordt daar inderdaad gesproken over melk en vaste spijs. De schrijver wilde hen graag vaste spijs serveren, maar, zegt hij: naar de tijd gerekend hadden jullie al lang leraars kunnen zijn, maar jullie hebben het weer nodig om melk te krijgen en zelfs daar zijn jullie afkerig van.⟨/p> ⟨p>En wat blijkt die vaste spijs te zijn? Hij wilde hen graag dingen vertellen over Melchisedek. Dat gaat hij ook echt doen; sterker nog, het tweede gedeelte van Hebreeën 6 en vooral hoofdstuk 7 gaat van het begin tot het eind over Melchisedek en de geweldige betekenis daarvan. Dat gaan nog schitterende studies worden, maar vanavond behandelen we een heel ernstig gedeelte. Goed, hij wilde bepaalde dingen aan hen kwijt en dat kon niet. Ze waren afkerig. Het was niet alleen zo dat de ontwikkeling stagneerde, maar ze waren eigenlijk weer terug bij af. Zoals wij dat ook wel zeggen: "Stilstand is achteruitgang." Nou, dat was voor hen met recht het geval. Maar hij zegt: "Laten wij daarom..." – vanwege die vaste spijs die hij hen wilde geven – "...laten wij daarom het eerste onderwijs aangaande Christus laten rusten."⟨/p> ⟨p>Zoals gebruikelijk heb ik hieronder ook weer de interlineair staan, zodat we de dingen echt woord voor woord kunnen bezien. Wat er letterlijk staat, wordt weergegeven met "het eerste onderwijs aangaande Christus". Dat is een tamelijk vrije weergave; er staat letterlijk: "het woord van het begin van de Christus". Waar begint dat woord van de Christus? Kijk, we borduren nu gewoon even voort op wat we al weten en veel eerder hebben gezien. Het zijn Hebreeën, die hadden dus al hun Bijbel. Wat wij altijd het Oude Testament noemen, de Hebreeuwse Bijbel, of zoals ze het zelf aanduiden: de Tenach. Welnu, dat waren de eerste woorden van de Christus. Een Hebreeër zegt dan "HaMashiach". De Christus, maar goed, dat is een kwestie van taal: Grieks of Hebreeuws. Maar "het begin van de Christus", dat wil zeggen: de woorden aangaande Hem die we al vinden in de Tenach. Dat is gewoon het eerste onderwijs aangaande Hem. Feitelijk vloeit de aanvang van het Nieuwe Testament – de evangeliën, de prediking van Johannes – daar naadloos op aan. De boodschap van Johannes en ook van Jezus sloot daarbij aan op wat de Hebreeuwse profeten hadden gezegd.⟨/p> ⟨p>Dat was het woord van het begin van de Christus, maar inmiddels was er wel het een en ander gebeurd. Te denken valt aan de kruisiging en de opstanding. Vervolgens heeft Hij het aardse toneel verlaten en is Hij daar in het heiligdom. Nu raak ik meteen het grote onderwerp van de Hebreeënbrief, namelijk dat onze Messias onzichtbaar is. Waar is Hij dan? Wel, als de ware Hogepriester in het hemels heiligdom. Dat zijn de dingen die in deze brief aan de orde komen. Maar dat is de vaste spijs; dat is het verdere onderwijs waar het echt om gaat, maar waar zij zo afkerig van waren. Zij bleven hier hangen en zelfs het begin hadden ze niet meer begrepen. Daar dreigden ze massaal van te vervallen of vanaf te vallen. En nu gebruik ik een woord dat we ook gelezen hebben in Hebreeën 6: "Laten wij daarom het woord van het begin van de Christus rusten."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1090" title="Speel af vanaf 18:10">▶ 18:10⟨/button> ⟨span>Christus Naar het Vlees Gekend Versus de Opgestane Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik neem u eens mee naar 2 Korinthe 5. Paulus zegt daar: "Zo kennen wij dan van nu aan niemand naar het vlees." Dat zijn krasse woorden die de apostel hier uitspreekt of opschrijft: "Zo kennen wij dan van nu aan niemand naar het vlees. Indien wij al Christus naar het vlees gekend hebben – mocht dat het geval zijn – thans niet meer."⟨/p> ⟨p>Wie is die Christus naar het vlees? Dat is niet de Christus die Hij nu is, de opgestane. Nee, dat was de Christus die Hij was hier in Zijn opwandeling op aarde. Dat was Christus hier naar het vlees, om met Galaten 4 vers 4 te spreken: Hij, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet. Besneden ten achtste dage, op de veertigste dag getoond in de tempel, als een Joodse jongen grootgeworden, op twaalfjarige leeftijd bar mitswa geworden en een rabbi. Hoe vaak lezen we het niet dat Hij zo genoemd wordt? Hoe vaak lezen we ook niet deze woorden: "Hij leerde in hun synagogen"? Een Jood, op en top, die Zijn volksgenoten wees op hun eigen Geschriften. "Gij onderzoekt de Schriften," zegt Hij, "maar die zijn het, die van Mij getuigen." Jezus sprak als mens en had Zichzelf herkend in de Schrift. Hij wist wie Hij was. Niet door een openbaring, maar gewoon omdat Hij het wist. Dat zijn trouwens ook woorden die in de Hebreeën-brief worden aangehaald: "In de boekrol staat van Mij geschreven: Zie, hier ben Ik, Heer, om Uw wil te doen." Hij wist welke weg Hij moest gaan en Hij is die weg ook gegaan.⟨/p> ⟨p>Maar goed, een Jood. Hij leerde in een synagoge. Bovendien, vergis u niet – want sommige mensen hebben daar weinig notie van als ze de evangeliën lezen – die passen dat allemaal zo lukraak op zichzelf toe. Dat kan soms heel goed hoor. Dat wil zeggen, je kunt allerlei dingen in de Schrift zomaar op jezelf toepassen, maar uitleg is wat anders. Dan moet je weten dat alles wat in de evangeliën gesproken is, gesproken is... weet u wel, in sommige Bijbels zijn die lettertjes dan allemaal rood gekleurd. Maar vergis u niet: al die rode lettertjes in sommige Bijbels, dat is brood – nu gebruik ik woorden van Yeshua zelf, van Jezus – namelijk brood voor de kinderen Israëls. Waarvan Jezus zelf zegt: "Het is niet goed om dat aan de hondjes te geven." Weet u wat Hij daarmee bedoelt? Dat zijn u en ik, de heidenen gewoon, de natiën. Het is niet goed om dat zomaar lukraak te geven. Ik bedoel: alle Schrift is van God geïnspireerd en nuttig om te onderhouden, te lezen en te bestuderen. Allemaal tot je dienst. Maar alle Schrift is weliswaar voor ons, maar gaat niet zomaar over ons. Absoluut niet. De Christus naar het vlees was geboren onder de wet, Hij leefde onder de wet, Hij was een rabbi. Hij was slechts gezonden – let op dit woord, dat wil zeggen uitsluitend – tot de verloren schapen van het huis Israëls.⟨/p> ⟨p>Wij zitten momenteel in een heel andere situatie, een heel andere context. Daarom is het zo belangrijk om de Schriften ook werkelijk te veronderverdelen. Dat wil zeggen recht... nee, laat ik een Bijbels woord gebruiken: te recht te snijden. Niet zomaar alles op jezelf toe te passen. Nee, wat is voor wie? Dat goed onderscheiden. En dan gaan wij altijd in de leer – ik zeg wij, dat klinkt een beetje amicaal, ook zo van 'onder ons', maar zo moet het haast ook gezegd worden, want het is absoluut niet algemeen gepredikt – maar we gaan dan in de leer, als we willen weten wat is voor ons, bij de leermeester van de natiën, die God speciaal heeft bestemd voor de natiën. Dat is niet het onderwijs van Jezus in de evangeliën, hoe geweldig ook, want dat was bestemd voor het huis Israël.⟨/p> ⟨p>Nee, als wij de Schriften openen, dan doen we dat aan de hand van wat onze leermeester, onze leraar die door Gods wegen is afgevaardigd om die roeping te vervullen – namelijk voor de natiën – ons onderwijst. En hij, die Paulus waar ik het over heb, kende Jezus naar het vlees niet. En zou hij Hem al gekend hebben, dan zegt hij hier in 2 Korinthe 5: "thans niet meer". Ik ken Hem vandaag op een heel andere wijze. Zoals hij Hem ontmoet heeft, dat was met een hemelse lichtglans, buiten het land Israël, vanuit de hemel. Een hemelse Christus, vanuit het heiligdom. Kijk, dat is een heel ander verhaal. Dat is vaste spijs trouwens. Goed, nou, het zijn allemaal prachtige thema's waar je zomaar over door zou kunnen borduren. Dat doe ik niet, want ik wil toch een klein beetje ter zake blijven en ik wil eigenlijk ook bij vers 8 uitkomen, wat altijd weer een heel toer is voor deze jongeman.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1423" title="Speel af vanaf 23:43">▶ 23:43⟨/button> ⟨span>Ons Richten op de Volwassenheid en de Vaste Spijs⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laten we daarom het eerste onderwijs – ik lees dat maar even voor uit de NBG-vertaling – aangaande Christus laten rusten en ons richten op het volkomene. Of eigenlijk staat er: het volkomene. Dat woord betekent letterlijk 'de volwassenheid'; zo wordt het doorgaans ook vertaald. We zouden tot de volwassenheid gebracht worden. Dat sluit weer aan bij waar hij het over had, namelijk over melk. Melk is voor de kindertjes, voor de zuigelingen, en vaste spijs is voor de volwassenen. We moeten dus niet weer dat eerste onderwijs tot ons nemen – alles wat de Jood wist vanuit het Oude Testament over de Christus. Nee, dat zou hij moeten laten rusten om verder te gaan.⟨/p> ⟨p>Het is toch niet gezond? Er is helemaal niets mis mee als je als kind gevoed wordt door moedermelk, maar het is toch wel een beetje vreemd als je dat op je twintigste nog steeds doet. Inmiddels praten we trouwens over een situatie waarin de Hebreeën al bijna veertig jaar verder waren – pakweg 35 jaar sinds de dood en opstanding van Christus. Paulus zegt: na de tijd gerekend hadden jullie toch wel al lang leraars kunnen zijn en aan vaste spijs toegekomen kunnen zijn. Dat is dat volkomene, de volwassenheid: het onderwijs aangaande de Christus in het heiligdom, et cetera.⟨/p> ⟨p>Nu, hij zegt: ons richten op dat volwassene, op dat volkomene, zonder opnieuw het fundament te leggen. Letterlijk staat er: 'het fundament neerwerpende'. Daar staat letterlijk dit woord, althans de standaardvorm: ⟨em>katabole⟨/em>. ⟨em>Kata⟨/em> betekent 'neer' en ⟨em>bole⟨/em> – denk aan een bal – is 'werpen'. Dat kan negatief zijn: iets neerwerpen, dat wil zeggen omverwerpen. Ik denk dat het hier niet zo gedacht is. U moet het me maar niet kwalijk nemen, maar ik heb kritiek op de Concordante Versie. 'Disrupting', dat is ook negatief; dat is omverwerpen of kapotmaken of zoiets. Maar het is gewoon 'neerwerpen', al dan niet negatief; dat hangt van de context af. Hier wordt gesproken over het fundament dat wordt neergeworpen, oftewel gelegd.⟨/p> ⟨p>Nu, het kan zijn dat u of jij daar wat anders over denkt. Ik zou het ook wat nader moeten toelichten, maar ik wil het even laten voor wat het is. Ik wil niet te fel op dat woordje ⟨em>katabole⟨/em> doorgaan, want dat zou een beetje te ver buiten het onderwerp voeren. Het gaat even om dit punt, laten we de rode draad vasthouden: hij heeft het over het fundament en over wat daarop gebouwd wordt. Het fundament is de melk; wat erop gebouwd wordt, is de vaste spijs. De ene heeft te maken met de kindertijd, de andere met de volwassenheid.⟨/p> ⟨p>Hij zegt: laten we dat niet opnieuw weer neerleggen. Dit is het fundament, het onderwijs van het Oude Verbond, van de Tenach, waarop het Evangelie feitelijk voort moet duren en moet aansluiten. En dan gaat hij wat vertellen over dat fundament, over dat eerste onderwijs, het begin, de beginselen, de elementen. Het ABC, of hoe je het ook maar zeggen wilt.⟨/p> ⟨p>Bij mijn bestudering vroeg ik me af: hoe doe je dat met Bijbelstudie? Schrift met Schrift vergelijken. Waar komt dat woord nog veel vaker voor? Je pakt de interlineair, et cetera. Maar ik zal u verklappen dat ik ook wel eens een keertje commentaren raadpleeg. En bijna allemaal zeggen ze: het gaat hier over het fundament van het christendom. En dat zit er zo ver naast als u het mij vraagt. Ik wil het ook wel laten zien, want wat hier naar voren gebracht wordt, gaat helemaal niet over het begin van het christendom of van het onderwijs dat Paulus gaf. Helemaal niet! Er wordt zelfs niets over genoemd. Niets! Hier gaat het over zaken die precies bevestigen waar we ongeveer mee begonnen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1720" title="Speel af vanaf 28:40">▶ 28:40⟨/button> ⟨span>Het Fundamentele Abc van de Hebraïer: Bekering en Geloof⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Deze brief is gericht aan Hebreeën die een Hebreeuwse Bijbel hadden en een Hebreeuwse verwachting hadden van de Messias. Zij kenden dat allemaal. Wat waren voor hen de fundamenten, de elementen van hun kennis? Wat wisten zij en wat was voor hen fundamenteel? Het eerste wat genoemd wordt, is de bekering van dode werken. Dat kende een Jood. Dode werken zijn overigens iets anders dan boze werken; een dood werk is eigenlijk een werk waarin het leven ontbreekt, waarin het Woord van God geen plaats heeft.⟨/p> ⟨p>Van die werken zou een mens zich moeten bezinnen. Het woord dat hiervoor gebruikt wordt, is ⟨em>metanoia⟨/em>. 'Meta' betekent eigenlijk 'na' en 'noia' – denk bijvoorbeeld aan het woord paranoia – heeft te maken met de denkzin. Feitelijk betekent ⟨em>metanoia⟨/em>, als je het heel redelijk weergeeft: nadenken. Vandaar dus ook de betekenis 'bezinning'. Kom tot bezinning. Het woordje omkeren of terugkeren is weer een ander woord; hier wordt specifiek dit woord gebruikt: bezinning. Een mens zou zich bezinnen van dode werken, en dat wil zeggen: zich wenden tot het Woord van God. Deze Hebreeën wisten dat; dat was de essentie en het hoorde bij het ABC van hun kennis. Een mens zou zich richten op het Woord van God en zich daarmee bezinnen, omkeren en zich afwenden van dode werken.⟨/p> ⟨p>Het tweede wat genoemd wordt, is geloof. Geloof in God. U ziet, hier staat in de vertaling het voorzetsel 'in', maar er staat 'op'. Het Griekse voorzetsel voor 'op' is ⟨em>epi⟨/em>. Dus niet 'in'. Geloof ⟨em>in⟨/em> God is iets anders dan geloof ⟨em>op⟨/em> God. Als je vraagt: "Geloof jij in God?", dan betekent dat meestal: geloof jij dat God bestaat? Maar daar gaat het hier niet over; dat wordt sowieso verondersteld. De dwaas zegt in zijn hart: "Er is geen God", maar dat is een dwaas. Nee, het is geloof ⟨em>op⟨/em> God. Die voorstelling is eigenlijk heel mooi, want het wil zeggen dat je daarop steunt en rust, zoals je dat doet op een fundament. Waar sta je op? Wel, op God, op wat Hij namelijk gezegd heeft. Het is niet vaag geloven dat Hij bestaat; nee, het is staan en je vertrouwen stellen op God, op wat Hij gesproken en beloofd heeft, op Zijn uitspraak. Dat wist een Hebraïer gewoon vanuit het Oude Testament al.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1894" title="Speel af vanaf 31:34">▶ 31:34⟨/button> ⟨span>Een Joodse Leer van Dopen en Rituele Wassingen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Van een leer van dopen... dat is ook boeiend hoor! Eigenlijk blijkt uit zo ongeveer elk zinsdeel dat hier genoemd wordt al dat we hier niet praten over het ABC van het onderwijs van Paulus. Absoluut niet! Hij spreekt hier over het ABC van wat een Hebreeër, een Jood, wist. Nou, wat speelde er voor een Jood? Een leer van dopen. Het woordje ⟨em>baptismos⟨/em> is wat hier gebruikt wordt, en dan in het meervoud: van dopen. Niet als werkwoord — ik doop, jij doopt — maar: van dopen. Dat wil zeggen: één doop, twee dopen. Een Hebreeër kent dat; dopen is een door en door Joodse bezigheid. In elke synagoge heb je ook een doopvont, al noemen zij het anders; ze spreken dan over een mikva. Bij allerlei gelegenheden doopt iemand zich. Dat is trouwens heel kenmerkend voor een Jood: hij doopt zich. Híj doopt zich. Daarom was Johannes de Doper zo'n aparte verschijning, want die doopte anderen. Hij zei: laat u dopen, of word gedoopt. Daarom werd hij de Doper genoemd. Dat was nieuw voor hen, maar het verschijnsel van de doop was volkomen bekend. Ze hadden ook een heel onderwijs aangaande dopen.⟨/p> ⟨p>Ik zal u een paar voorbeelden geven; het zijn gewoon rituele wassingen. Als we even verdergaan naar Hebreeën 9 vers 10, dan lees je wat de Hebreeën al kenden vanuit de tempeldienst. Daar wordt gesproken over de offerdienst met hun spijzen en dranken en onderscheiden wassingen, die slechts bepalingen voor het vlees zijn, opgelegd tot de tijd van herstel. Nou, daarover komen we in een aantal bijbelavonden natuurlijk nog uitgebreider te spreken, maar het gaat nu even om dit punt. De Jood kende allerlei bepalingen voor spijzen en dranken, maar daarbij ook onderscheiden wassingen. Hier staat exact hetzelfde woord voor wassingen: ⟨em>baptismos⟨/em>. Dat wil zeggen: doop en wassingen. Daar waren er diverse van. Na bepaalde gebeurtenissen, bijvoorbeeld een vrouw na haar maandelijkse onreinheid, zou zij zich wassen, dopen, zich dopen. Dat was een onderwijs aangaande die rituele wassing.⟨/p> ⟨p>Ik zal u nog een voorbeeld geven in Marcus 7. Daar zijn we ook weer bij die Rabbi die leerde in een synagoge en daar lees je in Marcus 7 vers 3: "Want de Farizeeën en al de Joden eten niet zonder eerst hun handwassing verricht te hebben, daarmee vasthoudende aan de overlevering der ouden." Ik zal u er nog even bij zeggen: het waren niet alleen maar bepalingen die we in de Tenach vinden, maar er zijn ook vele bepalingen bijgevoegd in de traditie. U weet hoe dat gaat, hè? Leringen van mensen. En dan staat er nog bij in vers 4 van datzelfde hoofdstuk: "en van de markt komende eten zij niet dan na zich gereinigd te hebben." Hier staat weer dat woordje ⟨em>baptizo⟨/em>. U ziet dat het verschillend weergegeven wordt, zodat je dat als lezer niet meer allemaal met elkaar in verband brengt. De ene keer reiniging, de andere keer wassing, de andere keer doop, maar in het Grieks staat er gewoon hetzelfde woord.⟨/p> ⟨p>En van de markt komende eten ze niet dan na zich gereinigd te hebben; dat is dus zelfs hun dagelijkse bezigheid. En vele andere dingen zijn er waaraan zij zich volgens de overlevering houden, bijvoorbeeld het onderdompelen — weer het woordje ⟨em>baptismos⟨/em> — van bekers en kannen en koperwerk. Ja, dat kennen wij tegenwoordig ook nog wel; wij laten dat natuurlijk machinaal doen, maar dat is ook een doop, een wassing. Alleen is dit een speciale rituele wassing, niet zomaar voor de hygiëne. Nee, om rituele of geestelijke redenen, of welk woord je daar ook voor in wilt vullen. Maar u ziet hier ook: beide worden vertaald met gereinigd en onderdompelen, maar het is dat ene grondwoord: ⟨em>baptismos⟨/em>.⟨/p> ⟨p>In ieder geval, die leer van dopen is wat ik er nu even over wil zeggen. Het gaat mij nu even niet over de doop op zich of over wat Paulus daarover zei. Die zei er trouwens bijna niks over. Nee, er is maar één keer dat hij zich echt uitspreekt over de waterdoop en dan zegt hij: "de Heer heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om het Evangelie te verkondigen." Voor de rest heeft hij het vaak over de doop in Christus en de doop in het lichaam, de doop in één Geest, maar niet over déze doop. Ja, waarom zou dat toch zijn? Nou ja, daar gaan we het dus niet over hebben. Maar de Hebreeër kende een hele leer van dopen en wat ze nog meer hadden...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2235" title="Speel af vanaf 37:15">▶ 37:15⟨/button> ⟨span>Oplegging van Handen, Opstanding en een Aionisch Oordeel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Naast een leer van dopen was ook de oplegging van handen een belangrijk aspect voor de Hebraïer. Als hij naar de tempel ging en een offer bracht, dan identificeerde hij zich met dat offer door zijn handen op de kop van het dier te leggen. Het gaat me nu even niet om de diepe betekenis daarvan, waarom en bij welke gelegenheid dat gebeurde, maar het gaat om het principe: oplegging van handen is zich identificeren met. Dat speelde een grote rol en dat kende een Hebraïer. Dat hoorde allemaal bij dat fundament, het ABC dat zo'n Hebraïer kende vanuit het onderwijs van de Tenach, het Oude Verbond. De schrijver zegt: "Laten we dat nu laten rusten en verder gaan. Dit zijn de fundamenten, dat weten jullie allang." Ziet u trouwens dat hier nog niet eens gesproken wordt over de dingen aangaande Christus? Het zijn simpelweg zaken die in het Oude Testament al onderwezen waren.⟨/p> ⟨p>Er staat ook nog bij: "opstanding der doden". Ook daar spreekt de Tenach over, dat de doden zullen opstaan. Is dat een specifiek nieuwtestamentische waarheid? Nee, absoluut niet. Weet u waar het Nieuwe Testament wel specifiek over spreekt? Dat is heel karakteristiek. Het spreekt niet alleen over een opstanding van doden, maar over een opstanding ⟨em>vanuit⟨/em> de doden. Dat is iets heel anders. Het wordt nogal eens gemixt, maar het zijn twee verschillende dingen. Als ik spreek over de opstanding van de doden, betekent dat dat de doden zullen opstaan, zonder onderscheid. Als ik spreek over een opstanding uit de doden, blijven de overige doden liggen en staan er één of meerdere uit op. Dat is een opstanding uit de doden. Wij weten: Christus is opgestaan uit de doden. Dat wil zeggen dat terwijl de andere doden bleven liggen, Hij als eersteling is opgewekt. Zoals wij als gelovigen straks ook — tenzij we dan nog in leven zijn en veranderd worden — opgewekt zullen worden uit de doden. Dat wil zeggen: met achterlating van de andere doden in het graf zullen zij opgewekt worden uit de doden.⟨/p> ⟨p>Hier in Hebreeën 6 wordt echter gesproken over een opstanding van de doden in het algemeen. Dat wist Martha ook al. In Johannes 11 zegt zij na het overlijden van Lazarus verwijtend tegen Jezus: "Ik weet dat hij zal opstaan." Dat zegt ze dan: "Ik weet dat hij zal opstaan op de laatste dag." Dat wist ze natuurlijk; zij was een Hebreeuwse vrouw.⟨/p> ⟨p>En dan tenslotte nog iets wat een Hebraïer wist: het spreekt van een "eeuwig oordeel". Wat hier staat, is het woordje ⟨em>aionisch⟨/em>. Dat is misschien een vreemde vervoeging, maar het is een aionisch oordeel, een oordeel in verband met de aion, de eeuw. De grote ellende is dat dit woord "eeuwig" een betekenis heeft gekregen in ons christelijk spraakgebruik die het in de Bijbel absoluut niet heeft. Wij denken daarbij meteen aan eindeloosheid, aan eeuwigheid, maar de Schrift kent dat niet. Voor het gemak zet ik altijd een streepje tussen "eeuw" en "ig", dan zie je meteen wat het woord betekent. Het heeft namelijk te maken met een eeuw in de zin van een tijdperk. Het heeft absoluut niet, niet voor Griekse oren maar ook niet voor Hebreeuwse oren, de betekenis van eindeloosheid. ⟨em>In no way!⟨/em> Het heeft te maken met het feit dat God oordeelt en richt met betrekking tot tijdperken en in tijdperken.⟨/p> ⟨p>Het is nooit eindeloos. Ik schroom niet om het woord te gebruiken: dat is een diabolisch idee. "Diabolisch" betekent duivels. Het idee dat God oneindig en eindeloos zou oordelen is niet alleen diabolisch, het is ook zinloos. Want een oordeel is juist bedoeld om dingen recht te zetten; richten is gericht. Welnu, de Bijbel spreekt daarover: oordeel in verband met de eeuw. Dat wist een Hebraïer. Dat hoort allemaal bij dat fundament waar de schrijver het hier over heeft. Hij zegt: "Laten we dat laten rusten. Dat weten we. God oordeelt en richt met betrekking tot de eeuwen, de aionen." Wat de christenheid ervan gemaakt heeft, laat ik nu eventjes liggen; dat parkeren we tot een andere keer. Maar we blijven nu even bij het onderwerp.⟨/p> ⟨p>Hij heeft nu een aantal dingen genoemd die bij het fundament horen. Wat hebben we gezien? Het fundament van bekering van dode werken, van geloof op God, van een leer van dopen (drie), een oplegging van handen (vier), van opstanding der doden (vijf) en van een eeuwig oordeel (zes). Ik vergis me in de telling; het zijn er zes. En hij zegt: "Laten we dat rusten, en dat zullen wij doen indien God het vergunt." Ja, en dat woord maakt de schrijver ook waar. Want hij zegt dat we dat laten rusten, en hoewel hij er nu nog een aantal woorden aan gaat wijden om het enorme belang ervan te onderstrepen, is dit feitelijk de aanloop. Hij wil namelijk dingen gaan vertellen over de vaste spijzen, over de volwassenheid, over waar het hem nu allemaal om te doen is.⟨/p> ⟨p>Dat gaan we straks allemaal bespreken — en met straks bedoel ik in de toekomst, bij een andere avond. We gaan het hebben over onder andere Melchizedek, over de tabernakel en over de hogepriester die daar was ingegaan. Al die bepalingen blijken schitterende verwijzingen te zijn naar de positie die de Messias, Christus Jezus, vandaag heeft, onttrokken aan het oog. Dat wil zeggen: achter het voorhangsel, om even in dezelfde beeldspraak te blijven. Daar is Hij nu. En te zijner tijd zal Hij uit het heiligdom komen en dan zal Hij... Trouwens, wanneer was het Jom Kippoer? Een paar dagen geleden. Vandaag is Sukkot begonnen, de vijftiende van de maand Tishri, het Loofhuttenfeest. Maar vijf dagen daarvoor was het Jom Kippoer. De hogepriester kwam dan uit het heiligdom en wat deed hij dan? Hij zegende het volk. De zondebok werd weggestuurd, de woestijn in. Wel, dat zal allemaal gebeuren als straks de Hogepriester, de Koning-Priester naar de ordening van Melchizedek, uit het heiligdom zal komen en Zijn volk zal gaan zegenen.⟨/p> ⟨p>Dan praten we over weer een ander tijdsbestek dat is ingeluid, een weer andere situatie. Maar de huidige, actuele situatie is: Christus is niet hier op aarde, Hij is boven, onttrokken aan het oog, en daar verricht Hij een belangwekkend werk. Wie is Hij daar? Wat doet Hij daar? Waarom is Hij daar? Wel, dat zijn allemaal dingen die in deze Hebreeënbrief aan de orde komen. Het wordt schitterend geïllustreerd aan de hand van al die beelden die God als een soort plaatjesboek aan Zijn volk had gegeven: van de tempeldienst, de offerdienst, de kleuren van het gewaad van de hogepriester, et cetera. Schitterende onderwerpen! De schrijver zegt: "Dat zullen wij doen," dat wil zeggen dat we daar aandacht aan gaan geven, "indien God het vergunt." En dat deed God: het brengen tot volwassenheid en het geven van vaste spijzen.⟨/p> ⟨p>Ik zou nu op vers 4 verder door kunnen gaan, maar eigenlijk vangt hier weer een nieuw gedeelte aan. Dus ik denk dat we er verstandig aan doen om nu even te pauzeren en dan gaan we straks verder over dit gedeelte. Zullen wij weer beginnen, vrienden? Ik zei dat het een zwaar gedeelte was, maar wat we tot dusver hebben behandeld, valt eigenlijk nog wel mee. Zwaar wordt het pas vanaf vers 4.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2813" title="Speel af vanaf 46:53">▶ 46:53⟨/button> ⟨span>Deelhebbers van de Heilige Geest Zonder Inwendig Geloof⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik hoop dat u er nog even voor gaat zitten en de moeite neemt om mij aan te horen. Laten we het eens gaan lezen, want dit sluit direct aan op het voorgaande: op wat de schrijver wilde gaan doen en wat hij liet rusten, namelijk het fundament. Hij heeft gezegd dat we ons daar nu niet meer mee bezighouden, en nu gaat hij spreken over mensen die van dat fundament zelfs afgevallen zijn.⟨/p> ⟨p>Laten we het lezen: "Want het is onmogelijk degenen die eens verlicht zijn geweest..." Er volgt nu een lange zin die uiteindelijk pas in vers 6 wordt afgesloten. De kern is: "Het is onmogelijk... hen opnieuw tot bekering te brengen." Maar eerst volgt er een tussenzin waarin de mensen over wie het gaat, nader worden omschreven. Het eerste wat van hen gezegd wordt, is dat zij "eens verlicht zijn geweest". Dat wil zeggen dat het licht, het Woord – want dat is waar het over gaat – hen heeft beschenen. Dat is een bekende Bijbelse uitspraak. Een van de dingen die ik u wil laten zien, is dat het hier gaat over mensen die weliswaar veel zegen hebben ondervonden, maar niet werkelijk in hun hart geraakt zijn door het Woord. We zullen dat zien.⟨/p> ⟨p>Laten we dat deel voor deel nader beschouwen. "Die eens verlicht zijn geweest", dat wil zeggen: het licht heeft hen beschenen. Vervolgens wordt er gezegd dat zij "van de hemelse gave genoten hebben". Letterlijk staat er "smakend", wat wil zeggen dat ze ervan geproefd hebben. Dat is heel wat, als je daarvan geproefd hebt, maar proeven is iets anders dan eten. Als je proeft, heb je het weliswaar in je mond, maar je slikt het niet door; je eet het niet echt op. Hier wordt gesproken over het proeven van de hemelse gave, van een hemels geschenk. Je kunt zeggen dat dit een andere manier is om over dat licht te spreken. Het licht kwam van boven en hier gaat het over een hemels geschenk, zodat je een patroon krijgt van parallelle zinnen. Dat wil niet zeggen dat iedere keer precies hetzelfde wordt gezegd, maar de zinsdelen lopen parallel: ze zijn verlicht, het licht scheen op hen, en ze hebben het hemelse geschenk geproefd.⟨/p> ⟨p>Dat woord "proeven" komt trouwens nog een paar keer voor. Dan volgt er iets wat misschien wel het allersterkste klinkt: ze hebben "deel gekregen aan de Heilige Geest". Er staat hier trouwens geen bepalend lidwoord; het gaat niet over een Persoon of over God als Geest, maar over Gods kracht. Letterlijk staat er dat zij "deelhebbers zijn geworden van heilige geest". In de Concordant Version wordt dit vertaald met ⟨em>partakers⟨/em> of ⟨em>partners⟨/em>. Wat betekent dat? Ik kan u daar een paar hele frappante voorbeelden van uit de Bijbel geven. Ik noem iemand als Bileam; ik geef expres dit voorbeeld, omdat we weten dat hij geen gelovige was. Hij accepteerde Gods Woord niet werkelijk in zijn hart.⟨/p> ⟨p>Saul is daar ook een voorbeeld van, maar Bileam misschien nog wel het allersterkst. Dat nam echter niet weg dat zij beiden wel degelijk deelhebbers waren van Gods Geest. De Geest van God kwam over hem. Dat is een uitdrukking die we ook in het Nieuwe Testament tegenkomen: dat de Geest Gods op of over iemand komt. Dat geeft eigenlijk al iets aan van de uitwendigheid. Als de Geest Gods over je komt, is dat zoals een regenbui over je heen komt – trouwens een beeld dat in vers 7 nog nader uitgewerkt wordt. De Geest Gods kwam over hen en daarmee hadden ze deel aan Gods Geest.⟨/p> ⟨p>Het gaat hier niet over mensen die verzegeld zijn met Gods Geest. Dat is ten ene male onmogelijk. Waarom? Iemand die verzegeld is met Gods Geest, draagt een goddelijk keurmerk dat nooit meer ongedaan gemaakt kan worden; dat is een inwendig werk van God. Paulus spreekt erover in Efeziërs 1 dat wanneer je gelooft in het evangelie, het Woord der waarheid, God Zijn zegel geeft van Zijn Geest. Maar het gaat hier niet over de Geest in ons waarmee we verzegeld worden; het gaat over Geest die over iemand kan komen, waarbij de Geest vaardig wordt over een persoon.⟨/p> ⟨p>Ik zal u de voorbeelden geven. Over Bileam leest u dit in Numeri 24: "Toen Bileam zijn ogen ophief, zag hij Israël naar zijn stammen gelegerd, en de Geest Gods kwam over hem." Als een kracht werd dat zichtbaar. Bij andere gelegenheden zie je dat nog duidelijker, zoals in 1 Samuël 10 vers 6, waar staat: "Dan zal de Geest des HEREN u aangrijpen en gij zult met hen in geestvervoering geraken." Het gaat hier over Saul die wordt aangesproken. Het is een hele merkwaardige geschiedenis, waaraan de bekende uitdrukking is ontleend: "Is Saul soms ook onder de profeten?" De Geest des HEREN greep hem aan en hij was in geestvervoering. Wat er precies gebeurde, moet u in dat gedeelte maar nalezen, maar in ieder geval was het zichtbaar.⟨/p> ⟨p>Op de Pinksterdag was het ook zo duidelijk: tongen als van vuur, zichtbare manifestaties. Is dat een garantie dat het een gelovige betreft? Nee, niet per se. Uiteraard ook niet het omgekeerde, maar het wil gewoon zeggen dat Gods Geest vaardig over iemand wordt. Dat gebeurde bij David, maar het kan dus ook bij een ongelovige gebeuren. Dat is mijn punt: je kunt deel hebben aan Gods Geest zonder werkelijk een gelovige te zijn. Ik zou meer voorbeelden kunnen geven, maar ik laat het hier even bij.⟨/p> ⟨p>Dan wordt er nog iets gezegd: "En het goede woord Gods gesmaakt hebben." Hier komt trouwens weer dat woord "smaken" voor. Ze hebben het Woord van God, of de uitspraken van God, ook weer gesmaakt: in de mond gehad en ervan geproefd.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3305" title="Speel af vanaf 55:05">▶ 55:05⟨/button> ⟨span>De Krachten van de Toekomende Eeuw Gesmaakt⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ze hebben geproefd dat het een goed woord is, en dat niet alleen: er staat nog iets bij. Zij hebben ook de krachten van de toekomende eeuw gesmaakt. Wat hadden ze nog meer gesmaakt? Eerder lazen we al dat zij de hemelse gaven hadden gesmaakt. O ja, de hemelse gaven gesmaakt, dat was het. Ze hadden de hemelse gaven gesmaakt, en hier lees je dat ze ook het goede woord en de krachten van de toekomende eeuw smaakten, oftewel proefden. Dat zijn geweldige voorrechten die hen ten deel waren gevallen en die hier worden beschreven.⟨/p> ⟨p>Ik wil hier twee opmerkingen bij maken. In de eerste plaats over dat woord waar we het voor de pauze ook al even kort over hadden: 'eeuw'. We zagen het in de bijvoeglijke vorm 'eeuwig oordeel', oftewel een aionisch oordeel; een oordeel in verband met de eeuw. Hier wordt ook gesproken over 'de eeuw', gewoon datzelfde woord ⟨em>aion⟨/em>. Men vertaalt het hier weer niet met eeuwigheid, en dat kan ook niet. Het is gewoon 'eeuw', dat is de betekenis. Dat is het eerste.⟨/p> ⟨p>Het tweede is dat hier gesproken wordt over de krachten van de toekomende eeuw. Dat is een boeiende term. Vaak wordt het in één adem genoemd met tekenen en wonderen. In Handelingen 2 lees je over krachten, tekenen en wonderen; krachten, namelijk tekenen en wonderen. Ook in de Thessalonicaanse brief wordt het dikwijls zo in één adem genoemd. Die krachten, die in de dagen van het boek Handelingen en in de rest van het Nieuwe Testament beschreven worden als manifestatie van Gods Geest, waren krachten van de toekomende eeuw. Dat wil zeggen: het zijn krachten die horen bij de ⟨em>aion⟨/em>, het wereldtijdperk dat gaat komen. Maar toen hebben zij dat al geproefd. Het waren bewijzen van wie de Messias was; Christus heeft het getuigenis van de apostelen bevestigd middels krachten. Het waren manifestaties die onmiskenbaar van God waren.⟨/p> ⟨p>Misschien is dit ook wel het meest karakteristieke en opvallende van wat we in het Nieuwe Testament beschreven vinden. Zulke zichtbare manifestaties moeten enorm geïmponeerd hebben. Velen zijn daardoor ook tot geloof gekomen. Je vindt dat met name in het Johannes-evangelie heel dikwijls beschreven. Eén voorbeeld: in Johannes 2 vers 23 staat dat, terwijl Hij te Jeruzalem was op het Paasfeest, velen in Zijn naam geloofden. Waarom? Omdat ze onder de indruk waren van Zijn woord? Nee, doordat zij de tekenen zagen die Hij deed. Ik heb vroeger de categorisatie geleerd dat dit een 'wondergeloof' was.⟨/p> ⟨p>Moet je je eens voorstellen wat een unieke tijd dat geweest is. Niet alleen in de dagen van de omwandeling van de Heer Jezus op aarde, maar ook in de tijd daarna, de Handelingentijd. Er was een explosie van krachten die eigenlijk horen bij de toekomende ⟨em>aion⟨/em>. Dat wil zeggen: straks, als de Messias zal terugkeren, zal dat opnieuw aanbreken met geweldige zichtbare, krachtige manifestaties. Die horen eigenlijk bij die Messiaanse tijd. Maar toen de Messias in Zijn eerste komst verscheen en gepredikt werd onder Israël, werd dat ook begeleid en bewezen door al die krachten. Het zijn krachten van de toekomende eeuw en die Hebreeën waren daar ooggetuigen van. Ze hadden dat gesmaakt en geproefd, en velen onder hen zijn daardoor ook gaan geloven.⟨/p> ⟨p>We lezen dat in Johannes 2, maar vergis u niet: die Hebreeuwse gemeenschap van Messiasbelijdende Joden was in het boek Handelingen enorm groot. Ik hoop daar volgende week zondag in Zoetermeer wat meer over te vertellen als het gaat over Handelingen 21. Daar lees je dat Paulus in Jeruzalem arriveert en een ontmoeting heeft met Jacobus. Jacobus zegt dan: "Jij ziet, broeder, hoeveel myriaden onder de Joden gelovig zijn geworden." Het Griekse woord ⟨em>myriaden⟨/em> betekent letterlijk tienduizenden. Tienduizenden Joden waren gelovig. En Jacobus zegt erbij: "En allen zijn zij ijveraars van de wet." Dat wil zeggen dat het allemaal orthodoxe Joden waren die de sabbat en de besnijdenis onderhielden en naar de tempel gingen. Zo groot was die Hebreeuwse gemeenschap.⟨/p> ⟨p>In Handelingen 2 houdt Petrus een toespraak en komen er drieduizend mensen op die dag tot bekering. Later lees je het getal van vijfduizend, en in Handelingen 21 is er sprake van tienduizenden. Dat is gigantisch! Als je zegt dat de Joodse natie de Messias en het getuigenis van de opgestane Messias heeft afgewezen, dan klopt dat, maar dan praat je niet over aantallen. Dan praat je over wat het volk officieel heeft gedaan via de leiders. Het Sanhedrin heeft officieel afstand gedaan. Israël heeft als natie op nationaal niveau het getuigenis afgewezen. Je ziet dat heel duidelijk in Handelingen 7 als Stephanus gestenigd wordt. Het Sanhedrin doet dat; illegaal, maar ze deden het toch. Als leiders van het volk heeft de Joodse natie het daarmee afgewezen. Dat is trouwens ook de introductie van Paulus; het is de eerste keer dat de naam Saulus genoemd wordt als degene die de mantels bewaarde.⟨/p> ⟨p>Maar goed, even terug naar waar we het over hadden. Het gaat hier over mensen, over die Hebreeën die geloofden in de Messias en die zoveel dingen geproefd en gesmaakt hadden. Die groep wordt hier omschreven, en dan gaat de schrijver verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3752" title="Speel af vanaf 01:02:32">▶ 01:02:32⟨/button> ⟨span>De Massale Afval Onder Grote Druk en Desillusie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En daarna afgevallen zijn. Nee, dat gaat hier niet over gewichten, dat is heel onschuldig. Nee, afgevallen betekent: het woord 'ernaast gevallen' zijn. Dat is eigenlijk het woord wat we gebruiken: ⟨em>para⟨/em>, ernaast vallen. Van dat getuigen en van dat fundament afgevallen zijn. Feitelijk is het ook 'door de mand vallen'. Want wat was er namelijk aan de hand? Je zou die situatie nog wat meer onder de loep moeten leggen aan de hand van de Bijbel; daar komen we vanavond niet echt aan toe. Maar wat gebeurde er namelijk? De natie verwierp het koninkrijk en verwierp de Messias. En wat gebeurde er vervolgens? Het heil ging naar de natiën, middels Paulus. En die hele verwachting, die zo concreet levend was, die kwam te vervallen.⟨/p> ⟨p>Dat wil zeggen, u moet zich realiseren: die gelovige Hebreeën, al die tienduizenden Joden waar Jacobus het over heeft, die geloofden dat de Messias in hun dagen zou terugkeren. Dat was wat Petrus ook had gezegd. Hij had gezegd: kom tot bekering, jullie Joden, en dan zal de Messias terugkeren. En dan zal het Messiaanse koninkrijk aanbreken. Dan zal vervuld worden wat de discipelen ook aan de Heer Jezus vroegen. In Handelingen 1 lees je: "Heer, zult Gij in deze tijd" – dat wil zeggen: in onze generatie, in deze tijd – "het koninkrijk voor Israël herstellen?" En dan geeft Jezus een ontwijkend antwoord. Maar dat was de vraag en dat was de grote verwachting die er was. In onze dagen moest dat gaan gebeuren.⟨/p> ⟨p>Nou, het gebeurde niet in die dagen. En de enorme desillusie die dat teweeg heeft gebracht, ook met de afnemende wonderen en tekenen... Ook dat hebben we al gezien in Hebreeën 2, dat die wondertijd inmiddels tot het verleden behoorde. En daardoor vielen er ook velen af. Velen! Dus van die grote gemeenschap die er aanvankelijk was, die groeiende was, kwam er verval. Mede ook trouwens door de druk van hun eigen volksgenoten die niet geloofden in de Messias. Er was een enorme schisma onder het volk. Nou, ze vielen af onder grote druk, door de afnemende wonderen en door de desillusie dat de Messias niet terugkeerde. "Waar blijft de belofte van Zijn komst?" Er was sprake van een geweldige afval.⟨/p> ⟨p>Nou, en dan staat er: het is onmogelijk die mensen die inmiddels dus beschreven zijn en daarna afgevallen zijn, vervolgens weder opnieuw tot bekering te brengen. Weder opnieuw tot bekering te brengen. Zij waren ooit tot bekering gekomen dus. Het woordje 'weder' geeft het aan. Ze waren Joden, maar ze waren tot bekering gekomen in de Messias. Ze hadden zich ook van het volk door middel van het ritueel afgescheiden. Dat wil zeggen: ze hadden zich laten dopen. Daarmee waren ze gereinigd van de misdaad die de Joodse natie de Messias had aangedaan; ze hadden Hem gekruisigd. Ze waren tot bekering gekomen en nu vielen ze af. Nu keren zij weer terug naar het Jodendom.⟨/p> ⟨p>En nu zegt de schrijver hier: het is onmogelijk hen opnieuw, wederopnieuw, tot bekering te brengen. Hoezo? Waarom? Ja, nu zou je zeggen dat dit vervolgens in deze regel uitgelegd gaat worden, maar dat is een misverstand, helaas, in de NBG-vertaling. Want de schrijver gaat het uitleggen, maar dat is niet in vers 6, maar in de verzen 7 en 8. Hij gaat uitleggen waarom. Maar nog even dit: "daar zij wat hen betreft". Dat suggereert dat het een antwoord zou zijn, wat ze noemen een redengevend voegwoord – 'want' of 'omdat' of 'daar' – maar dat is het niet, dat ontbreekt. Dit laatste deel beschrijft juist die afval. Kijk: "daar zij wat hen betreft".⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4050" title="Speel af vanaf 01:07:30">▶ 01:07:30⟨/button> ⟨span>Voor Zichzelf de Zoon van God Opnieuw Kruisigen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Oei, daar moet ik nog iets over zeggen. Er staat: "wat hen betreft", of letterlijk "voor zichzelf" – in de Statenvertaling staat inderdaad "voor zichzelf". De Zoon van God opnieuw kruisigen en tot een bespotting maken. Laten we deze woorden even heel letterlijk nemen. Wat gebeurde hier precies? Dit waren Joden die ooit tot bekering gekomen waren in de Messias. Nu, door totaal veranderde omstandigheden, nam de kracht van de wonderen af. Er was de desillusie van het uitblijven van de wederkomst, de druk van hun volksgenoten en de vervolging die nu massaal op hen afkwam.⟨/p> ⟨p>Nou, zegt de schrijver hier: "Het is onmogelijk hen opnieuw tot bekering te brengen." Waarom? Omdat zij, wat henzelf betreft, de Zoon van God opnieuw kruisigen en tot een bespotting maken. Zij maakten ooit deel uit van het volk dat de Messias kruisigde, of liever gezegd: overgeleverd heeft om te kruisigen. Zij maakten daar toen in onwetendheid deel van uit. Het was immers Petrus die in het boek Handelingen vertelde: "Ja, ik weet, mannenbroeders, dat jullie in onwetendheid hebben gehandeld, maar zo heeft God in vervulling doen gaan..." enzovoort.⟨/p> ⟨p>Maar nu lag het anders. Deze mensen waren tot geloof gekomen in de Messias, en nu dreigden ze door deze omstandigheden weer af te vallen. Ze keerden terug naar het volk dat de Messias had gekruisigd. Met dit grote verschil: ooit behoorden ze in onwetendheid tot dat volk, maar nu deden ze het welbewust. Ze wisten wie de Messias was, en nu deden ze dat dus niet alleen als natie, maar voor zichzelf. Wat henzelf betreft, kruisigden ze de Zoon. Ze keerden welbewust terug naar het volk dat de Messias kruisigde. Voor zichzelf kruisigden ze daarmee de Messias, of zoals hier staat: de Zoon van God. Want dat was Hij letterlijk: de Zoon van God, door God verwekt.⟨/p> ⟨p>Opnieuw kruisigen ze Hem. Ooit was Hij gekruisigd, maar door nu terug te keren naar het Jodendom en afstand te nemen van de Messias, kruisigden ze Hem opnieuw en maakten ze Hem tot een bespotting, openlijk ten schande. Later in de Hebreeënbrief, in hoofdstuk 10, lees je iets soortgelijks. Dat geeft trouwens ook wel aan wat er gebeurde. Er was sprake van een enorme vervolging; dat lees je ook in hoofdstuk 10. Als je de brief nauwgezet leest, krijg je een behoorlijk inkijkje in de situatie van die Hebreeën.⟨/p> ⟨p>Er was sprake van een grote vervolging; ze stonden onder druk. Ze zouden de Zoon van God weer opnieuw moeten kruisigen. We moeten eens lezen wat er staat in vers 29: "...die de Zoon van God met voeten heeft getreden en het bloed van het verbond, waardoor hij geheiligd was, onrein geacht en de Geest van de genade gesmaad heeft?" Zo’n terugkeer naar het Jodendom vond plaats onder druk. Er zijn ook getuigenverklaringen van wat er in die dagen plaatsvond, beschrijvingen van wat er in die tijd gebeurde. Zij moesten echt spugen op de naam van Jezus, het bloed van het nieuwe verbond onrein achten en Hem smaden.⟨/p> ⟨p>Het was dus niet alleen zo dat ze weer teruggingen naar het Jodendom en zich simpelweg afkeerden. Nee, zij moesten echt openlijk afstand nemen en openlijk terugkeren naar het Jodendom, om zich daarmee weer te identificeren met het volk dat de Messias kruisigde. Nu deden ze dat echt welbewust voor zichzelf. Nou, zegt de schrijver, het is onmogelijk hen opnieuw tot bekering te brengen. Want wat zou je hen nog moeten vertellen? De Messias? Die kenden ze al, maar daar hadden ze juist uitdrukkelijk en heel welbewust afstand van genomen. Hoe zouden zij ooit nog tot bekering te brengen zijn? En nu komt er nog iets, want de schrijver geeft nu een beeldspraak.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4335" title="Speel af vanaf 01:12:15">▶ 01:12:15⟨/button> ⟨span>De Beeldspraak van de Bewerkte Aarde: Zegen of Doornen en Distels⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In vers 7 volgt werkelijk een redengevend woord. De schrijver gaat nu beschrijven en ook beantwoorden waarom: "Want de grond die de regen, welke er telkens op valt, indringt en gewas voortbrengt dat geschikt is voor hen ter wille van wie het ook bewerkt wordt, die ontvangt zegen van God."⟨/p> ⟨p>Dat is een simpele beeldspraak. Je hebt de grond, de aarde die bewerkt is, en de regen valt neer. Dat is een beeld van de zegen. Zie je ook hier heel duidelijk: de zegen komt van boven, nietwaar? En vervolgens, als dat in goede aarde valt – dat is trouwens weer andere beeldspraak die je ook in de gelijkenissen vindt – dan valt een deel inderdaad in goede aarde. Wat brengt het dan voort? Als de aarde dat indringt, brengt het gewas voort dat geschikt is voor wie het bestemd is en voor wie het bewerkt wordt. Welnu, als dat in goede aarde valt, dan ontvangt het zegen van God.⟨/p> ⟨p>Al die hemelse gaven, het Woord van God... als dat allemaal in goede aarde zou vallen, wat gebeurt er dan? Dan wordt dat ontvangen en draagt het vrucht: zegen. Het ontvangt, of eigenlijk heeft het deel aan de zegen van God. Hier heb je weer hetzelfde woord 'partner': deelhebbend aan de zegen van God.⟨/p> ⟨p>Maar, zo staat er, als de grond doornen en distelen draagt, dan is die ondeugdelijk. Kijk, dat is niet waar de aarde voor bestemd is. Als de aarde bewerkt is en de regen komt van boven, maar het brengt vervolgens doornen en distelen voort, dan is dat een uitbeelding die van oudsher al bij de vloek hoort. Je leest het ook al in Genesis 3: de aarde wordt om uwentwil vervloekt en zal doornen en distelen voortbrengen.⟨/p> ⟨p>Dat is niet zo moeilijk. Maar dat betekent dus dat die aarde geen goede aarde is en alleen maar een ondeugdelijk, gediskwalificeerd gewas voortbrengt waar je niets aan hebt. Sterker nog, het is niet alleen dat je er niets aan hebt of dat het waardeloos is; het is erger dan waardeloos. Het is zelfs schadelijk voor dat wat wél goed is. Dat is toch wat onkruid doet? Onkruid is niet alleen waardeloos, maar het verstikt bovendien ook nog eens een keertje het goede gewas of is daar nadelig voor. Dit is dus met recht in alle opzichten ondeugdelijk. En er staat bij...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4507" title="Speel af vanaf 01:15:07">▶ 01:15:07⟨/button> ⟨span>Nabij de Verbranding: het Letterlijke Oordeel over Jeruzalem (niet de Hel)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is niet ver van de vervloeking die uitloopt op de verbranding. Hier raken de beeldspraak en de realiteit waar de schrijver het over heeft elkaar. Hij gebruikte dat beeld van de aarde waar de regen op valt: aan de ene kant is er zegen als de grond een geschikt gewas voortbrengt, maar als het geen goede aarde is en alleen maar doornen en distelen voortbrengt, dan is dat nabij de vervloeking. Letterlijk staat er: nabij de vervloeking, die uitloopt op verbranding.⟨/p> ⟨p>Waar hebben we het hier nu over? Hebben we het hier over de hel, zoals ik dat van jongs af aan altijd gehoord heb? Dat als je niet gelooft of als je het kerkenpad verlaat, het nooit meer goed met je komt? Want ja, er staat in Hebreeën 6 dat het onmogelijk is om degenen die ooit die hemelse gaven hebben gesmaakt, opnieuw tot bekering te brengen. Men zegt dan: "Wat voor jou overblijft, vriend, dat is de verbranding van de hel; de vervloeking, hel en verdoemenis." Dit is een typisch voorbeeld van een tekst die zich leent voor 'hel en verdoemenis'-prediking. Het is afschuwelijk hoe velen hierdoor geblokkeerd worden om überhaupt het evangelie te verstaan en te geloven.⟨/p> ⟨p>Weet u hoe dat komt? Omdat men de Schrift niet recht snijdt. Het gaat hier helemaal niet over de hel. Het gaat over een heel specifieke, concrete historische situatie van de Hebreeuwse christenheid; van al die Messias-belijdende Joden. Het gaat om die tienduizenden die massaal het geloof in hun Messias vaarwel hadden gezegd. Ze waren 'tot geloof gekomen' tussen aanhalingstekens; niet echt in hun hart, maar ze waren meegenomen door al die wondertekenen. Door de desillusie en de vervolging vielen ze af. Ze vielen eigenlijk gewoon door de mand; het zat er vanbinnen helemaal niet. Men was schijngelovig. De schrijver zegt dat daarmee bewezen wordt dat het allemaal doornen en distelen zijn; het stelt niks voor en het is nooit wat geweest.⟨/p> ⟨p>Het is geen afval van heiligen, zoals ze dat dan noemen. Dat kan helemaal niet, want als je verzegeld bent met Gods Geest, dan beschermt Hij jou. Dit is een afval van onheiligen. Eigenlijk is zelfs dat niet goed gezegd; men valt simpelweg door de mand. Al die tienduizenden Joden die het geloof in de Messias hebben verworpen en de Zoon van God voor zichzelf opnieuw kruisigden door terug te keren naar het Jodendom, daarvan zegt de schrijver hier: het is nabij de vervloeking en het loopt uit op de verbranding. Daar is geen woord Spaans bij. Het is concreet. Het gaat niet over een hel, want dat concept kent de Bijbel niet eens. De Bijbel spreekt niet over de hel, maar over Gehenna, een dal in Jeruzalem.⟨/p> ⟨p>Als er hier gesproken wordt over verbranding, gaat het over een letterlijke verbranding die zou plaatsvinden. Deze brief is gericht aan Hebreeën en de stad Jeruzalem zou binnen afzienbare tijd — binnen korte, korte tijd — verwoest worden. Hebreeën 8 zegt in het laatste vers: "Wat verouderd is, is nabij de verdwijning." Iedere keer weer wordt in deze brief benadrukt dat het drama aanstaande is. De stad is verwoest en de tempel is in brand gevlogen. Kijk het maar eens na hoe dat toen gegaan is; er heeft een slachting plaatsgevonden die ongekend is. Flavius Josephus, een tijdgenoot van die Hebreeën, heeft dat van nabij gezien en beschreven in zijn boeken. We weten daar heel veel van uit historische documenten. Honderdduizenden Joden zijn toen afgeslacht en de stad is verbrand.⟨/p> ⟨p>Als hier gesproken wordt over verbranding, gaat het dus niet over een hel waar je eindeloos door God gevolterd wordt. Dat vind ik een diabolische verdraaiing. Het heeft te maken met de historische context van de Hebreeën rond het jaar 70. Wat er toen gebeurde, was vreselijk. Je ziet op afbeeldingen van die tijd hoe de overgeblevenen de stad ontvluchten terwijl ze Jeruzalem brandend achterlaten. Velen zijn inderdaad over de kling gejaagd en afgeslacht. De schrijver wijst daarop. Ik heb er al eerder aan gerefereerd: maak dat je wegkomt en ga buiten de legerplaats. Vele gelovigen hebben dat ook gedaan; zij zijn de stad ontvlucht en naar Pella gegaan in het Overjordaanse. Zij wisten op grond van wat er in de evangeliën geschreven stond dat ze de stad moesten verlaten. De schrijver van de Hebreeën-brief zinspeelt daar hier ook op. Als ze geen gehoor zouden geven, dan zou dit hun lot zijn.⟨/p> ⟨p>Hel? Absoluut niet! Daar gaat het hier niet over. Het zijn historische woorden die gesproken worden tot Israël en die gaan over Jeruzalem, over het jaar 70 en alles wat daarmee samenhangt. Dat is een heel ander verhaal; ik kan dat niet genoeg benadrukken. Dit is nu zo’n voorbeeld van hoe de Bijbel verdraaid is, waardoor mensen het zicht ontnomen wordt op wat God voornemens is met deze wereld. Zo’n tekst wordt dan uit het verband van de Hebreeën-brief gerukt en zomaar toegepast op de evangelieprediking aan de natiën. Dat is vreselijk.⟨/p> ⟨p>Daarom klonk er een zekere satire door in mijn stem toen ik dit voorlas en zei: "Tot zover het goede bericht." Dit is inderdaad geen goed bericht. Maar het goede bericht zoals Paulus dat vertelt — over God die de Redder is van alle mensen — dat staat als een huis. Dat wordt hier niet door weersproken. Dat dit lot die Hebreeuwse afvallers is overkomen, weerspreekt niet de waarheid dat Gods genade daadwerkelijk reddend is verschenen aan alle mensen. Dat staat vast, want God laat nooit varen wat Zijn hand begon, ook niet de mensen die dit is overkomen. Gods oordelen en gerichten hebben hen getroffen, maar Zijn plan gaat verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5024" title="Speel af vanaf 01:23:44">▶ 01:23:44⟨/button> ⟨span>De Vloek van een Vermengd Evangelie Zonder Zegen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want Paulus, of de schrijver, spreekt hier over vervloeking. Weet u wat ook een vloek is? Ik ga hiervoor even naar de brieven van Paulus, naar de Galatenbrief, waar Paulus zo enorm furieus wordt. In Galaten 1 beschrijft hij wat er gebeurt als er een evangelie gebracht wordt aan de natiën dat niet voor hen bestemd is. Wanneer woorden worden toegepast op hen die niet voor hen bedoeld zijn, dan zegt hij: dat is een heteros evangelie, dat is een nep-evangelie. Dat is geen evangelie en daar spreekt Paulus zijn anathema over uit. Dat is buitengewoon ernstig.⟨/p> ⟨p>Want van dat wat verteld zou worden, zou niet afgeweken mogen worden: namelijk de boodschap van het evangelie van de genade Gods. Dat is wat verkondigd zou moeten worden, en op het moment dat je daarvan afwijkt – en dat is wat allerwege in de christenheid ook is gebeurd – daarvan zegt Paulus dat het een prediking is die onder de vloek is. Waarom? Omdat daarin de zegen ontbreekt. Want dat is wat vloek eigenlijk is. Zoals duisternis is waar licht ontbreekt en de dood is waar leven ontbreekt, zo is vloek daar waar de zegen ontbreekt.⟨/p> ⟨p>Het woord van zegen, het evangeliewoord dat Paulus mocht prediken, heeft men vermengd met de woorden die gericht zijn aan Israël. Zo wordt er, geheel buiten zijn verband, een ratjetoe van gemaakt dat lukraak aan de natiën wordt geserveerd. Dat is geen evangelie. Het gevolg daarvan is dat velen hun hele leven gebukt gaan onder dergelijke teksten die niet voor hen bestemd zijn en daardoor doof geworden zijn voor dat wat God werkelijk laat klinken.⟨/p> ⟨p>Het woord waar Hij Paulus mee bekend heeft gemaakt en dat hij overal heeft mogen prediken, dát mogen we horen. Deze dingen zijn waar. Ik heb vanavond een aantal verzen behandeld, maar mensen – en ik hoop dat dit in ieder geval is overgekomen – versta aan wie het gericht is en waar het betrekking op heeft. Dan hoeven we niets te vergeestelijken, want dit is allemaal letterlijk waar. We hoeven niets af te doen van de waarheid van deze woorden, maar laat je niet de zegen ontnemen daardoor. Weet voor wie het bestemd is.⟨/p>