⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Lezing uit Hebreeën 3 en 4⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En daarmee zijn wij gekomen aan de zevende avond over de Hebreeënbrief. We waren inmiddels gearriveerd in het derde hoofdstuk; bij vers 14 waren we de vorige keer ongeveer gebleven. Ik stel voor dat we, alvorens de draad weer op te pakken bij het veertiende vers, eerst nog een gedeelte lezen dat we de vorige keer hebben behandeld. Nou ja, niet echt bespreken, maar ik bedoel dat we het zullen lezen en dan doorlezen tot en met vers 13 van hoofdstuk 4. Dat doen we al was het maar om even een goede indruk te krijgen van wat we gehad hebben en om de aansluiting te vinden, maar ook om te zien wat we vanavond zullen behandelen. Hoe ver we daarin zullen komen, dat weet ik nog niet.⟨/p> ⟨p>We hebben trouwens nog één avond te gaan alvorens we dit seizoen afsluiten. 16 mei is de laatste Bijbelavond; we hebben er immers twee in de maand. En ja, dan begint de maand juni en dan wordt het wel erg zomers om nog door te gaan. Hoewel, dat staat inderdaad nog te bezien. Ik zie Mark al twijfelachtig kijken. Het is grappig, in Bodegraven ga ik inderdaad vermoedelijk wel verder. Het hangt ook een klein beetje af van de belangstelling die daarvoor zal blijven. Als het groepje al te klein wordt, dan lijkt me dat niet zo slim. Maar goed, daar moeten we het nog maar eens over hebben; een mooi onderwerp om straks in de pauze nog even te bespreken.⟨/p> ⟨p>Nu wilde ik eerst met u lezen vanaf hoofdstuk 3 vers 7 tot en met hoofdstuk 4 vers 13. Zoals gezegd, dat begint met deze woorden. Ik lees voor uit de NBG-vertaling en de op- en aanmerkingen zullen vanzelf nog wel passeren.⟨/p> ⟨p>Daarom, gelijk de Heilige Geest zegt: Heden... Dat is een citaat uit Psalm 95. Heden, indien gij Zijn stem hoort, verhardt uw harten niet zoals bij de verbittering, ten dage van de verzoeking in de woestijn, waar uw vaders Mij verzochten door Mij op de proef te stellen, hoewel zij Mijn werken zagen, veertig jaren lang. Daarom heb Ik een afkeer gekregen van dit geslacht en Ik heb gezegd: Altijd dwalen zij met hun hart en zij hebben Mijn wegen niet gekend, zodat Ik gezworen heb in Mijn toorn: Nooit – of letterlijk staat er: indien zij – tot Mijn rust zullen ingaan.⟨/p> ⟨p>Zie toe, broeders, dat bij niemand van u een boos of ongelovig hart zij door af te vallen van de levende God. Maar moedigt elkaar aan – want zo staat het er eigenlijk: dagelijks, zolang men nog van een 'heden' kan spreken – opdat niemand van u zich verharde door de misleiding van de zonde. Wij hebben deel gekregen aan Christus, mits wij het begin van onze verzekerdheid tot het einde onverwrikt vasthouden. Als er gezegd wordt: Heden, indien gij Zijn stem hoort, verhardt uw harten niet zoals bij de verbittering.⟨/p> ⟨p>Wie waren het dan die, hoewel zij de stem gehoord hadden, God verbitterden? Waren dat niet allen die onder Mozes uit Egypte waren uitgegaan? En van wie heeft Hij een afkeer gehad, veertig jaren lang? Was het niet van hen die gezondigd hadden en wier lijken in de woestijn lagen? Aan wie anders zwoer Hij dat zij tot Zijn rust niet zouden ingaan, dan aan hen die ongehoorzaam geweest waren? Zo zien wij dat zij niet konden ingaan wegens hun ongeloof.⟨/p> ⟨p>Laten wij daarom op onze hoede zijn dat niemand van u, terwijl nog een belofte van tot Zijn rust in te gaan bestaat, de indruk zou wekken achter te blijven. Want ook ons is het evangelie verkondigd, evenals hun. Maar het woord van de prediking was hun niet van nut, omdat het niet met geloof gepaard ging bij hen die het hoorden. Want wij gaan tot de rust in, wij die tot geloof gekomen zijn, zoals Hij gesproken heeft: Gelijk Ik gezworen heb in Mijn toorn: Indien zij tot Mijn rust ingaan. En toch waren Zijn werken van de grondlegging der wereld af gereed. Want Hij heeft ergens van de zevende dag aldus gesproken: En God rustte op de zevende dag van al Zijn werken. En hier wederom: Indien zij tot Mijn rust ingaan.⟨/p> ⟨p>Aangezien nog te wachten is dat sommigen tot die rust zullen ingaan, en zij die het evangelie eerst ontvangen hebben niet ingegaan zijn wegens hun ongehoorzaamheid, stelt Hij wederom een dag vast: Heden, als Hij door David zo'n lange tijd daarna spreekt, zoals boven gezegd werd: Heden, indien gij Zijn stem hoort, verhardt uw harten niet. Want indien Jozua hen in de rust gebracht had, zou Hij niet meer over een andere, latere dag gesproken hebben. Er blijft dus een sabbatsrust voor het volk van God. Want wie tot Zijn rust is ingegaan, is ook zelf tot rust gekomen van zijn werken, evenals God van de Zijne.⟨/p> ⟨p>Laten wij er dus ernst mee maken om tot die rust in te gaan, opdat niemand ten val kome door dit voorbeeld van ongehoorzaamheid te volgen. Want het Woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard; en het dringt door, zo diep dat het vaneenscheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het schift overleggingen en gedachten van het hart. En geen schepsel is voor Hem verborgen, want alle dingen liggen open en ontbloot voor de ogen van Hem voor wie wij rekenschap hebben af te leggen.⟨/p> ⟨p>Nou, tot zover maar even, want het is nog maar zeer de vraag of we zo ver zullen komen. We waren inmiddels, ik geloof dat ik het zojuist al even aangaf, bij het veertiende vers van hoofdstuk 3 aangekomen. Dat is ongeveer midden in een zin, dus ik stel voor om daar de draad weer op te pakken, maar niet nadat ik eerst nog even een kort resumé geef van wat we al hebben gezien in het voorgaande in het algemeen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="372" title="Speel af vanaf 06:12">▶ 06:12⟨/button> ⟨span>De Woestijnreis als Type voor de Hebreeën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Hebreeën worden in deze brief aangespoord te zien op de Zoon van God. Dat het inderdaad Hebreeën betreft, daar hebben we het al vaak over gehad en dat blijft van belang om deze brief überhaupt te kunnen begrijpen. We zullen ook in de toekomst nog vaak genoeg wijzen op de grote verschillen en hoe belangrijk het is dat deze brief aan hen gericht is – aan Israël in die specifieke context. Maar we zullen net zo goed ook wijzen op allerlei overeenkomsten en lijnen die te trekken zijn met de brieven van Paulus elders, en de lessen die wij daar ook direct of indirect uit kunnen leren.⟨/p> ⟨p>De Hebreeën worden aangespoord te zien op de Zoon van God, die hoger is dan de engelen. Dat is samengevat de inhoud van hoofdstuk 1. Hij is hoger dan Adam, de Zoon van Adam, de Zoon des Mensen; die uitdrukking vinden we in Hebreeën 2. Hij is ook hoger dan Mozes, daar hebben we het de vorige keer over gehad in de eerste verzen van hoofdstuk 3. Vanaf hoofdstuk 3 vers 7 – daar hebben we dus al een aanvang mee gemaakt – wordt voor het vervolg en ook voor Hebreeën 4 tot bijna het einde de woestijnreis van Israël gedurende de veertig jaren ten voorbeeld gesteld als type van de generatie van de Hebreeën, waarbij gerefereerd wordt aan diverse gebeurtenissen.⟨/p> ⟨p>Ook daar hebben we het de vorige keer over gehad: over de verbittering en over Massa en Meriba. Ik ga dat nu allemaal niet herhalen, maar in elk geval werd het ongeloof daar tentoongespreid gedurende deze veertig jaren. Je ziet hier zelfs de doortocht door de Jordaan en vervolgens ook het geschenk van het manna, het brood uit de hemel, en water uit de rots. Het zijn allemaal typen die hier trouwens niet eens zozeer specifiek worden besproken, maar er wordt wel op allerlei manieren aan gerefereerd.⟨/p> ⟨p>En dat plaatje, dat wat onduidelijker is zie ik nu ineens, moet voorstellen dat verspieders het land waren ingegaan en terugkwamen met die geweldige druiventrossen en konden getuigen van het land dat overvloeide van melk en honing. Maar slechts twee stonden in geloof. Dat is eigenlijk het grote onderwerp in Hebreeën 3 en 4, en dat sluit naadloos aan op de situatie van de Hebreeën. Ik word niet moe om dat iedere keer te benadrukken, want juist al die referenties aan de woestijnreis – bijvoorbeeld ook door te wijzen op de tabernakel die juist bij die gelegenheid gebouwd is en zo'n grote rol speelde – waren voor de Hebreeën zo actueel. Dat was namelijk diezelfde generatie, of in ieder geval dezelfde tijdsperiode. Het begint bij de grote verlossing: de dood en opstanding van Christus, de doortocht door de Jordaan, en dan duren de veertig jaren van rondzwerven voordat men de rust in zou gaan, maar uiteindelijk is dat ook niet gebeurd.⟨/p> ⟨p>Dat is het onderwerp van deze hoofdstukken. Hebreeën 3 en 4 gaan daarover. Je begrijpt wel dat als je die context mist, of in de veronderstelling leeft zoals velen... Want weliswaar doe ik vooral bijbelstudie als ik dit voorbereid, niettemin is het toch zo dat je wat kennis neemt van wat er zoal over gezegd en geschreven is. Daar kun je altijd een graantje van meepikken, maar het valt mij op hoevelen, om niet te zeggen bijna alle uitleggers, ervan uitgaan dat dit een algemene christelijke brief is en dus totaal niet inzien aan wie dit gericht is. De titel 'aan de Hebreeën' is in die context al veelzeggend, en dan begrijp je deze hoofdstukken pas. De lijnen die hier getrokken worden zijn zeer to the point.⟨/p> ⟨p>Ik moet er wel bij zeggen – en ik weet niet hoe u dat ervaart – dat het mede door de vertaling soms best moeilijk is. Dat zullen we vanzelf ook nog wel zien. Bij een gedeelte als wat we zojuist lazen, denk je soms: waar gaat dat nou over? Wat is precies de lijn van het betoog en hoe loopt de argumentatie? Nogmaals, dat kan door de vertaling komen, maar de schrijver gaat ook heel diep en hij veronderstelt veel. Dat is soms een beetje problematisch waar wij een drempel ervaren: hij veronderstelt heel veel kennis van het Oude Testament als bekend. Het gaat om dingen die voor ons veel minder vanzelfsprekend zijn, maar voor de Hebreeën kennelijk wel bekend waren. Dat zijn hobbels die wij moeten nemen om het te kunnen begrijpen. Vandaar dus dat wij een avond als deze organiseren om daar kennis van te nemen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="690" title="Speel af vanaf 11:30">▶ 11:30⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 3 Vers 14: Onze Aanname tot het Einde Vasthouden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hoofdstuk 3 vers 14 begint midden in een zin, dus ik moet eigenlijk even lezen wat daar direct aan voorafgegaan is vanaf vers 12: "...af te vallen van de levende God, maar moedigt elkaar dagelijks aan zolang men nog van een heden kan spreken." Dat wil zeggen: een heden. Zolang die tijd, dat heden van genade duurt. Want in die periode leefde Israël nog steeds in het land; de Hebreeën leefden nog in het land, de tempel stond er nog en de stad was nog intact. Spoedig, binnen zeer korte tijd, zou aan dat hele nationale bestaan van Israël een einde gemaakt worden in het jaar 70. Dat zou nog maar een korte tijd later gebeuren.⟨/p> ⟨p>De schrijver – we laten hem gewoon anoniem – schrijft dus: "Moedig elkaar dagelijks aan zolang men over hun heden kan spreken, opdat niemand van u zich verharde door de misleiding van de zonde." Die zonde blijkt ongeloof te zijn, dat zullen we straks ook nog wel zien. Dat was juist wat er speelde onder die Hebreeën: een enorme afval van die Messiasbelijdende geloofsgemeenschap daar in Israël. Tienduizenden Messiasbelijdende Joden dreigden nu hun geloof in de Messias prijs te geven, of gaven dat daadwerkelijk ook al prijs. Dat gebeurde mede door enorme druk vanuit het volk en allerlei andere omstandigheden.⟨/p> ⟨p>En dan staat er: "Want wij hebben deel gekregen aan Christus" – aan de Messias, ik zeg het nu maar even op z'n Hebreeuws – "mits wij het begin van onze verzekerdheid tot het einde onverwrikt vasthouden." Want wij hebben deel gekregen aan de Messias, ja, en nu staat erbij: mits. Met andere woorden: voor zover dat ook daadwerkelijk echt zo is. Want als er nu sprake is van massale afval – we zullen dat later nog gaan zien in hoofdstuk 6 – dan gaat het om mensen die afstand deden van het geloof in de Zoon van God en Hem zelfs met de voeten traden. Zoals ik al zei, er was sprake van een enorme geloofsvervolging binnen het Jodendom in Israël. Onder die druk bezweken zij en gaven het geloof in de Messias op.⟨/p> ⟨p>Als zij dat deden, gaven ze daarmee te kennen geen werkelijke gelovigen te zijn. Men heeft daaruit wel geconcludeerd dat je als gelovige zou kunnen afvallen, maar dat idee is het helemaal niet. Er bestaat natuurlijk wel afval van schijngelovigen, en dat was wat hier aan de hand was. "Mits wij het begin van onze verzekerdheid..." Je ziet hier trouwens een woord staan, ⟨em>hypostasis⟨/em>. Daar zit ons woordje 'onderstelling' nog in. In de Concordant Version staat ⟨em>assumption⟨/em>, een aanname. Het wordt vertaald met verzekerdheid, maar het is letterlijk een aanname.⟨/p> ⟨p>Geloof is later in de Hebreeënbrief, in Hebreeën 11 vers 1 – dat is een heel bekend vers – "de zekerheid der dingen die men niet ziet". Maar daar staat hetzelfde woord: ⟨em>hypostasis⟨/em>. Het is de aanname van zaken die we niet zien. Geloof is inderdaad aannemen; je vertrouwt erop, je neemt aan dat, je onderstelt dat. Dat klinkt misschien wat academisch, zoals een hypothese. Een hypothese kun je natuurlijk met evenveel gemak weer prijsgeven en voor een andere inwisselen; dat is academisch. Maar hier spreken we over iets wat je aanneemt en wat de grond onder je bestaan is.⟨/p> ⟨p>"Mits wij het begin van onze aanname tot het einde toe onverwrikt, bevestigd vasthouden." Dat is waar hij van uitgaat: als je werkelijk gelooft, dan doe je dat uiteraard. De grote afval die plaatsvond, was een schifting van kaf en koren. En zoals gezegd: de Hebreeënbrief is gericht aan Hebreeën, maar tegelijkertijd wil ik er ook bij zeggen dat die hele gedachte van afval op zich, en dat voorbeeld van de woestijnreis, ook elders in de brieven te vinden is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="997" title="Speel af vanaf 16:37">▶ 16:37⟨/button> ⟨span>Standvastig Blijven in de Belofte⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Paulus schrijft in 1 Korinthe 10 over de woestijnreis van Israël en dat zij allen onder Mozes zijn uitgeleid. Hij legt ook uit dat zij achter de wolk zijn gegaan en duidt dat typologisch als een beeld. En dan zegt hij: en toch heeft God in het merendeel van hen – dat wil zeggen van hen die in de woestijn waren – geen welgevallen gehad. Ze waren weliswaar onder de naam van Mozes uit Egypte en uit de slavernij uitgeleid, maar ze bleken geen werkelijk deel aan hem te hebben, want ze bleven niet staan in dat geloof. Er staat: zij werden neergeveld in de woestijn. Sterker nog, de hele generatie op twee na is daar omgekomen; slechts een tweetal van hen die zijn uitgegaan, is ook daadwerkelijk het land ingegaan.⟨/p> ⟨p>Paulus schrijft aan de Corinthiërs dat deze gebeurtenissen ons ten voorbeeld zijn geschied, opdat wij geen lust tot het kwade zouden hebben, zoals zij die hadden. Dat kwade is weer hetzelfde als dat ongeloof. Daarom: wie meent te staan, zie toe dat hij niet valle. Hoezo dat ‘staan’? Dat is een constant thema in de brieven van Paulus, en daarmee laat ik de verbinding zien met de rest van het getuigenis. Met name de Paulusbrieven benadrukken dit: blijf daarop staan. Waarop dan? Op dat getuigenis dat God getrouw is. Hij heeft zijn belofte gegeven en Hij zorgt. Israël viel in de woestijn omdat ze God niet betrouwbaar achtten; dat was het hele verhaal. God had gesproken en God had beloofd. Zijn zij van Hem afgevallen? Niet door allerlei kwalijke praktijken – dat was hooguit het gevolg daarvan – maar het was ongeloof. Ze achtten God niet getrouw. En die getrouwe God zal ook niet gedogen dat je boven vermogen verzocht wordt, maar Hij zal met de verzoeking ook voor de uitkomst zorgen. Ik citeer dit even om aan te geven dat dit thema, dat hier heel specifiek te maken heeft met de Hebreeën, door Paulus ook elders in zijn brieven wordt aangehaald om te benadrukken dat we zouden blijven staan.⟨/p> ⟨p>Ik kom daar straks nog even op terug, maar laten we verdergaan met de Hebreeënbrief. In vers 15 staat er voor de tweede keer – en zeker niet de laatste keer – een referentie aan Psalm 95, de psalm van David. Als er gezegd wordt: "Heden, indien gij zijn stem hoort, verhardt uw harten niet." Typografisch zou je hier de aanhalingstekens moeten openen. Laat je hart niet hard zijn, maar open het en laat het zacht zijn, zodat zijn woord daar ingang vindt. Verhard uw harten niet zoals bij de verbittering. Wat was dat ook alweer? Dat was Meriba. Wie waren het dan die, hoewel zij de stem gehoord hadden, verbitterden? Op die geschiedenis zelf zijn wij de vorige keer al ingegaan, dus ik ga dat nu niet nog een keertje dunnetjes overdoen.⟨/p> ⟨p>Als u hier kijkt, ziet u een typisch voorbeeld van een woord waar je over struikelt als je het leest. Tenminste, ik had dat wel: "God verbitteren?" Kan dat? Kun je God verbitteren? Maar dat staat er ook niet. "Zij verbitterden." Het woord "God" heeft men er tussen gevoegd om er zin aan te geven, maar die toevoeging geeft juist geen zin; het maakt het onzin, als u het mij vraagt. Wie waren het dan die, hoewel zij de stem gehoord hadden, verbitterden? Dat woord "God" kun je gewoon doorstrepen, het staat er niet. In de Statenvertaling en in de NBG staat het ook tussen haakjes, en je zou er ook een streep doorheen kunnen trekken. Zij verbitterden. Als je dit in de actieve zin opvat, dan verbitterden zij elkaar ook, want ze staken elkaar aan met die bittere wrok en dat ongeloof, de gedachte dat God niet bij machte zou zijn.⟨/p> ⟨p>Het is opmerkelijk als je deze verzen 16, 17 en 18 leest. Je krijgt drie keer een vraag die wordt beantwoord met een retorische vraag, en in vers 19, het laatste vers van dit hoofdstuk, vind je dan de conclusie. Wie waren het dan die, hoewel zij de stem gehoord hadden, verbitterden? En dan is het antwoord verpakt in een retorische vraag: waren dat niet allen die onder Mozes uit Egypte waren uitgegaan? De suggestie is: ja, dat was zeker het geval. Dat wordt als bekend verondersteld. Een heel volk dus, op slechts twee man na. En de volgende vraag: van wie heeft Hij dan een afkeer gehad, veertig jaar lang? Hier is weer die verwijzing naar die veertig jaren, de tijd die parallel loopt met deze Hebreeën-generatie. Het antwoord luidt: was het niet van hen die gezondigd hadden en van wie de lijken in de woestijn lagen? Ja, inderdaad, dat was het. De vragen worden hier direct beantwoord in een tegenvraag. Zij waren het die gezondigd hadden, en die zonde wordt pas in het laatste vers echt gedefinieerd. Is er nog iets bijzonders? Ik zie het woord ⟨em>koola⟨/em> staan, met een omega. Dat heeft te maken met de lijken of de ledematen die daar lagen. Was het niet van hen die gezondigd hadden en van wie de lijken in de woestijn lagen? En dan volgt de volgende vraag.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1467" title="Speel af vanaf 24:27">▶ 24:27⟨/button> ⟨span>Gods Eedzwering: Wie Ongezeggelijk Is, Mist de Rust⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Aan wie anders zwoer Hij dat zij tot Zijn rust niet zouden ingaan? Dat vind je inderdaad; dat wordt namelijk in Psalm 95 zo gezegd. En het is opmerkelijk dat je in het Oude Testament slechts een aantal keren — slechts vier of vijf keer — vindt dat God een eed zweert. God belooft zeer veel en op zeer vele plaatsen, maar een eedzwering is hoogst uitzonderlijk; slechts vier, vijf of zes keer. We komen er later in de Hebreeënbrief nog op terug. Het is eigenaardig: juist die keren dat God zweert, worden geciteerd in de Hebreeënbrief. Er wordt zelfs in Hebreeën 6 nog een hele pericoop aan gewijd waarom die eedzwering zo van belang is.⟨/p> ⟨p>Hoezo een eedzwering en waarom dan? Ik moet er juist aan denken dat ik dat van de week bijna honderden keren gehoord heb voor de televisie, met die twee getuigen die worden aangeroepen. Het is misschien wel even leuk om daarop te wijzen. Ik loop daarmee een beetje vooruit, hoor, maar er staat in Hebreeën 6 vers 13: "Want toen God aan Abraham Zijn belofte deed, zwoer Hij, omdat Hij bij niemand hoger kon zweren, bij Zichzelf, zeggende: Voorzeker zal Ik u zegenen en zekerlijk u vermeerderen."⟨/p> ⟨p>En dan staat er in vers 16: "Want mensen zweren bij wie hoger is en de eed dient hun tot bekrachtiging, als einde van alle tegenspraak." Vervolgens staat er in vers 17: "Daarom heeft God, toen Hij des te nadrukkelijker aan de erfgenamen van de belofte het onveranderlijke van Zijn raad wilde doen blijken, Zich onder ede verbonden, opdat door twee onveranderlijke dingen, waarbij het onmogelijk is dat God liegen zou, wij die tot Hem de toevlucht genomen hadden, een krachtige aansporing zouden hebben om de hoop te grijpen."⟨/p> ⟨p>Die link met die eedzwering wordt hier in Hebreeën 6 ook zo gelegd. Die eedzwering en die twee dingen waarbij het onwedersprekelijk is, dat is dus heel wat meer dan te zeggen: "Dat beloof ik, zo waarlijk helpe mij God almachtig." Waarbij het natuurlijk zo is dat als God zweert — dat wordt hier ook uitgelegd — Hij altijd zweert bij de hoogste naam. Dus als God zweert, wat doet Hij dan? Hij zweert bij Zichzelf. Dat lees je de ene of de andere keer: Hij zweert bij Zichzelf. Hij zweert ook bij de hoogste naam, namelijk bij Zichzelf. Maar goed.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1661" title="Speel af vanaf 27:41">▶ 27:41⟨/button> ⟨span>Katapausin: de Essentie van Rusten Is Staken met Werken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Zijn rust. Dat is een uitdrukking die we in het vervolg, met name in hoofdstuk 4, nog uitgebreid toegelicht gaan zien. Maar ik wil er hier al even op wijzen dat hier letterlijk het woord ⟨em>katapauzin⟨/em> staat. Daar zit ons woord ‘pauze’ nog in, en als u het mij vraagt ook de naam Paulus. Want ‘pau’ heeft namelijk te maken met stoppen. ⟨em>Katapauzin⟨/em> betekent dus eigenlijk letterlijk: het stoppen.⟨/p> ⟨p>Het is niet zozeer het uitrusten, als wel het stoppen, oftewel het staken; het staken met werk. Het woord ‘sabbat’ – dat zullen we vanavond wellicht ook nog zien – heeft daar ook direct mee te maken. Zijn rust houdt in dat Hij staakt met werken. We zullen straks ook nog zien dat dit ook de essentie van geloof is: staken met werken en rusten in dat wat Hij gesproken heeft. Zijn rust is dat waarin Hij Zelf rust, maar ook de rust die Hij geeft, namelijk: staan op wat Hij belooft.⟨/p> ⟨p>Aan wie anders zwoer Hij dat zij tot Zijn rust niet zouden ingaan dan aan hen die ongehoorzaam geweest waren? Letterlijk staat daar: de weerspannigen. U ziet het hier; weerspannigen wordt het elders ook vertaald, of de ongezeggelijken. Het gaat dus verder dan alleen maar ongehoorzaamheid. Dat kan nog een eenmalige daad zijn, maar ‘ongezeggelijk’ duidt meer op een houding. Ongehoorzaamheid is een commando niet opvolgen of geen gehoor geven aan, maar ongezeggelijkheid is waar hier over gesproken wordt: het zich niet laten gezeggen door wat God belooft. Let op wat ik nu zeg: niet wat God ⟨em>opdroeg⟨/em>, maar het zich niet laten gezeggen door wat God ⟨em>beloofde⟨/em>. Dat was het punt.⟨/p> ⟨p>Daarom zijn ongeloof en het niet tot Zijn rust ingaan in feite synoniem. Want als God belooft, wat zouden wij dan anders doen dan staan op wat Hij aangeeft en belooft? Die hele generatie is daadwerkelijk dan ook omgekomen in de woestijn. Zij wilden niet staan op Zijn belofte; daar gingen ze niet van uit. Sterker nog, men is daar niet alleen ongezeggelijk in geweest, maar heeft het uitdrukkelijk verworpen. Na drie retorische vragen en antwoorden volgt dan de conclusie: zo zien wij dan dat zij – Israël, een heel volk – niet konden ingaan wegens hun ongeloof.⟨/p> ⟨p>Nou, dat is de conclusie van dit gedeelte in de Hebreeënbrief. Maar ik wil er ook meteen bij zeggen – en ik heb zojuist al even een hint in die richting gegeven – dat dit in de brieven van Paulus trouwens niet anders is. Weliswaar is de context hier specifiek die van de Hebreeën en een natie die binnen afzienbare tijd, binnen enkele jaren, geheel van de kaart zou worden geveegd. Jeruzalem zou verwoest worden en de tempel zou in vlammen opgaan; die context heeft het in de Hebreeënbrief.⟨/p> ⟨p>Maar de gedachte van het ingaan in de rust, namelijk door geloof en door daarop te staan, die vind je elders ook. En als we ervan uitgaan – en dat doet voor de zaak nu niet eens zo heel veel ter zake, want ik vind het ook helemaal niet fundamenteel dat deze brief niet ondertekend is met de naam van Paulus – maar als we ervan uitgaan dat Paulus inderdaad de schrijver is van deze brief, dan wordt het alleen nog maar veelzeggender.⟨/p> ⟨p>Want wat vind je in de Kolossebrief bijvoorbeeld? Daar lees je, nadat Paulus in de voorgaande verzen had gesproken over dat God door het bloed van het kruis ‘het al’ – dat wil zeggen elk schepsel – weder tot Zich zal verzoenen en alle vijandschap teniet zal doen, dat Hij zegt: ‘om u heilig en onbesmet en onberispelijk voor Zich te stellen’. Waarbij ik moet zeggen: hier wordt over gesproken dat Gód het is die ons heilig voor Zich stelt. Dat gaat hier niet over de wijze waarop Hij ons ziet, maar hoe Hij ons maakt, hier in deze wereld. Heiliging is Zijn werk. Om u heilig en onbesmet en onberispelijk voor Zich te stellen; dat is dus Zijn activiteit. Heiliging is Zijn werk.⟨/p> ⟨p>En dat onbesmet en onberispelijk maken is net zo goed Zijn werk. Maar hoe loopt dat? Hoe werkt dat dan? Hoe wordt een mens geheiligd, apart gesteld? Hoe word je onberispelijk gesteld, of onbeschuldigbaar? Hoe het er precies staat, daar blijf ik even vanaf, maar het gaat erom dat het Zijn werk is. En daar staat bij: ‘indien gij slechts welgegrond en standvastig blijft in het geloof’.⟨/p> ⟨p>Kijk, je kunt natuurlijk wel zeggen: ‘Ik ben tot geloof gekomen’. Dat is trouwens niet eens een Bijbelse term. Weet u trouwens dat er nergens in de Bijbel staat dat je ‘tot geloof komt’? De gedachte zou dan zijn: hier is geloof en wij komen tot dat geloof. Nee, de Bijbel spreekt gewoon over gelovig worden. Hij is Degene die overtuigt, en dan geloof je; dan word je gelovig. En waar het om gaat, is dat je in dat geloof blijft staan: indien gij welgegrond en standvastig blijft in het geloof.⟨/p> ⟨p>Hoe vaak vinden we dat niet? In de Korinthebrief, in de Efezebrief. De Efezebrief is daar nog een heel mooi voorbeeld van, want daar gaat de hele wapenrusting ook over. Doe die wapenrusting aan. Waarom? Opdat we staande mogen blijven. Zo was het toch? O ja: ‘opdat gij stand mocht houden’. Zo was het. Dus om staande te blijven. Waarin? Ja, dat staat erbij: in het geloof. In het geloof van wát dan? Nou, in Zijn belofte. Dat heeft dus niet te maken met een eenmalig moment van een beslissing of een keuze maken, of dat soort godsdienstig of ‘evangelisch’ gedachtegoed – ‘evangelisch’ bedoel ik dan tussen aanhalingstekens – maar het heeft te maken met dat je staat en staande blijft in geloof. Geloof in wat? In wat Hij belooft. Geloof staat altijd.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2123" title="Speel af vanaf 35:23">▶ 35:23⟨/button> ⟨span>Geloof Staat Onveranderlijk Tegenover Werken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In de Bijbel staat geloof tegenover werken. Wat dat betreft zijn we nu echt in een heel mooie passage terechtgekomen in Hebreeën 3 en 4, want daar zie je het zo duidelijk: geloof staat tegenover werken. Ik zou hele passages uit de Romeinenbrief kunnen aanhalen waar dat omstandig wordt uitgelegd, uiteengezet en beargumenteerd. Werken heeft te maken met het krijgen van een commando dat je kunt opvolgen, maar geloof heeft te maken met God die een belofte geeft. Het grote voorbeeld in de Bijbel is altijd Abraham, want zo werd hij een rechtvaardige. Abraham kreeg een belofte van God: "Zo zal jouw nageslacht zijn." God wees hem daarbij op de sterrenhemel en zei: "Zo zal jouw nageslacht zijn." En Abraham geloofde God. Daardoor was Abraham een rechtvaardige; hij beaamde wat God sprak.⟨/p> ⟨p>Maar dat is niet iets eenmaligs. Het verhaal is dat je aan het geloven bent en daarin blijf je staan. Hij is degene die jou zegent, Hij is degene die dat belooft en wij zouden daarin moeten blijven staan. Laat je er niet vanaf brengen, want dat is geen vanzelfsprekendheid. Je kunt gewoon beginnen met geloof en daar vervolgens van afwijken omdat je denkt dat je dan toch zelf weer je eigen boontjes moet doppen, of weer zelf aan de gang moet gaan om te werken. Hier in het geval van de Hebreeën is het helemaal duidelijk, want dan gaat het weer om die terugkeer naar het Judaïsme en allerlei godsdienstige verplichtingen. Dat was weer godsdienst, werken dus.⟨/p> ⟨p>Het is zo menselijk om van geloof een systeem te maken en er weer een bouwwerk van werken van te maken. De Bijbel noemt het gewoon hout, hooi en stro. Dan ben je niet welgegrond in het geloof, maar heb je je weer laten afbrengen en ben je teruggekeerd naar werken. Dat geldt voor de godsdienstige mens, maar voor de seculiere mens niet minder. Die denkt het ook allemaal zelf te moeten doen; ja, als er geen God is, wie anders? Maar de godsdienstige mens is niet anders, want die denkt het te moeten verdienen. Terwijl God nu juist zegt — en dat is de essentie van het evangelie — "Ik geef het jou puur om niet." Blijf daarop staan, laat je er niet van afbrengen. Wees standvastig in dat geloof; dus niet in werken, maar in geloof.⟨/p> ⟨p>In Kolosse staat dat je je niet moet laten afbrengen van de hoop van het evangelie. Dat vind ik een hele mooie in dit geval, want de hoop van het evangelie is in deze context de verzoening van het al. God gaat het al weer met Zich verzoenen. Dat is de hoop van het evangelie: onvoorwaardelijk. Laat je er niet van afbrengen. We hebben het over de Hebreeën die zich massaal hebben afgekeerd van de Mashiach en van het geloof in de Mashiach, maar de christelijke religie is daarin volstrekt identiek. Men heeft zich ook laten afbrengen van het geloof, want het is ook daar allemaal werken en kiezen. Men heeft zich zelfs zodanig laten afbrengen van de hoop van het evangelie, dat als je die hoop uitspreekt, dit officieel een ketterij is. Dit is niet alleen een subtiele afwijking; het is simpelweg het tegenspreken ervan en men beschouwt de hoop van het evangelie zelfs als een vloek.⟨/p> ⟨p>Zo zie je dat als je het hebt over de Hebreeën, je praat over die specifieke omstandigheid waarin deze brief geschreven is. Maar in de christenheid is het exact hetzelfde verhaal, want dat is ook weer godsdienst wat de klok slaat: werken en verdienen. Het is zo menselijk om je daar weer van te laten afbrengen en niet te blijven staan in geloof, in wat Hij belooft.⟨/p> ⟨p>Als je denkt aan 1 Korinthe 13 over de liefde, wat kun je dan niet allemaal doen? Je kunt jezelf geven, alles weggeven, maar als je de liefde niet hebt — en dan gaat het over de liefde van God — dan is het nog een rinkelend cimbaal. Sommige mensen doen ontzettend veel, maar dat kan allemaal menselijk zijn. Als je dat in het licht van het geloof ziet, is het wonderlijk: je deed al die dingen, maar je kent de liefde van God niet. Daarom is het zo belangrijk dat we elkaar daarop blijven wijzen. Daarom kom je ook bij elkaar: om te blijven staan.⟨/p> ⟨p>In vers 13 van deze brief wordt gesproken over het woord 'dagelijks'. Elke dag sta je op. Ik blijf het een prachtig beeld vinden: je staat op, je wordt gewekt en je wordt opgewekt. Om dan inderdaad met het goede been uit bed te stappen, bedoel ik eigenlijk dat je met je been op het Goede gaat staan. En dat wil zeggen: op Zijn belofte. Zo is het. Hij geeft en daarin mag ik staan en ik dank Hem. Leven uit genade is niets anders dan leven in dankzegging, voortdurende dankzegging aan Hem. Dat is een rijk leven, dat is een gezegend leven. Op het moment dat die dankzegging verflauwt, laat je je afbrengen van het geloof. Want het is namelijk: óf Hij doet het, óf je doet het zelf.⟨/p> ⟨p>Geloof staat daarmee niet tegenover activiteit. Misschien dwaal ik een beetje af van het onderwerp om het concreet te maken, maar dat geloof staat niet tegenover activiteit want juist dat Woord maakt actief. Het is levend, het is krachtig en het doet van alles in je leven. Maar het heeft niets te maken met verdienen. Het is Zijn werk in en door ons. Daarop mogen we staan, op dat Woord waarvan Paulus zegt dat hij er een dienaar van geworden is. Dat evangelie, dat Woord, daarin moet je blijven staan.⟨/p> ⟨p>Als we aan het einde van Hebreeën 3 gekomen zijn en daar staat dat zij niet konden ingaan vanwege ongeloof, dan is dat een universeel Bijbels verhaal. Het komt altijd aan op geloof, maar dan ook geloof alleen. Het gekke is dat dit iedere keer weer in tijden van grote duisternis wordt herontdekt. Maar tegelijkertijd wordt het, zodra het herontdekt is, ook weer in no-time vergeten. In de dagen van de Reformatie was het Luther die kwam met ⟨em>sola gratia⟨/em> (alleen genade) en ⟨em>sola fide⟨/em> (alleen geloof). En geloof in wat? In Gods belofte. Nee, hoezo werken? God belooft het toch!⟨/p> ⟨p>Ik kwam gisteren weer op de vertaling van 1 Petrus 1 vers 16, wat zo vaak in de prediking wordt herhaald en besproken. In bijna alle vertalingen staat daar: "Wees heilig, want Ik ben heilig." Dat is precies waar men zich heeft laten afbrengen van de hoop van het evangelie. Er staat niet: "Wees heilig", er staat: "Gij zult heilig zijn, want Ik ben heilig." Dat is een belofte. Daar mag je op staan. Daar begin je de dag mee en zo werkt heiliging: namelijk door te staan op Zijn belofte. Dan is al het roemen weg — althans de eigen roem — maar dan krijgt Hij daarvoor de eer.⟨/p> ⟨p>Ik was inmiddels vergeten dat ik daar ook nog een dia van gemaakt had: Efeze 6 vers 10. "Voorts, weest krachtig in de Here en in de sterkte zijner macht." Krachtig in Hem, in de sterkte van Zijn macht. En doe die wapenrusting van God aan die je aangereikt krijgt om te kunnen standhouden tegen de verleidingen van de duivel. Letterlijk staat er: de strategieën, de methodieken. Ons woord 'methodiek' komt van dit Griekse woord ⟨em>methodeia⟨/em> af. De strategieën van de ⟨em>diabolos⟨/em>, hij die alles door elkaar gooit. Om daartegen stand te houden. We leven in een donkere wereld en er komt zoveel misleiding op je af. En waar komt het dan op aan?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2786" title="Speel af vanaf 46:26">▶ 46:26⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 4 Vers 1: de Belofte Om in te Gaan Staat Nog Steeds⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We waren inderdaad gebleven bij hoofdstuk 4 vers 1. Dat lijkt me een heel mooi startpunt om na de pauze weer mee te beginnen. Het vervolgt met: laten wij daarom op onze hoede staan. Er staat hier eigenlijk 'laten we vrezen'; het woordje 'fobie' staat hier. Laten we vrezen dat niemand van u, terwijl nog een belofte van tot Zijn rust in te gaan bestaat – dat wil zeggen dat die belofte nog steeds staat, van die rust en de sabbatsrust, zoals het straks ook genoemd wordt – de indruk zou wekken achter te blijven.⟨/p> ⟨p>Zojuist was vastgesteld hoe dat gegaan is met het volk Israël: zij waren omgekomen in de woestijn vanwege ongeloof. Zo konden ze niet ingaan. Ondanks hun reputatie en ondanks het feit dat ze de schone schijn mee hadden, was het niet werkelijk een zaak van het hart en bovendien niet van geloof. Dat was de reden; dat hebben we gezien in hoofdstuk 3 vers 19. Dit is de fundamentele reden en hoofdstuk 4 gaat dat nader uitwerken.⟨/p> ⟨p>In sommige passages is het denk ik wat minder zinvol om al te veel op kleine details te letten, omdat we vooral de draad van het betoog zelf moeten vasthouden. Voor zover het van belang is, zal ik wel op bepaalde kleine punten en details wijzen, maar er staat hier dus dat die belofte nog steeds staat. En dan vervolgens in vers 2.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2895" title="Speel af vanaf 48:15">▶ 48:15⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 4 Vers 2: een Goede Tijding Is Nutteloos Zonder Geloof⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want ook ons is het evangelie verkondigd, evenals hun. 'Geëvangeliseerd' staat er eigenlijk; dat evangelie werd namelijk aan hen gebracht om de rust in te gaan. Dat is aan hen gebracht, dat wil zeggen: aan hen die ooit in de woestijn waren. Daar was ook een evangelie. Men zegt wel eens een keertje dat er maar één evangelie is, en dat klopt natuurlijk niet, want de Bijbel wemelt van de goede berichten. Een evangelie betekent simpelweg 'goed bericht', en er zijn vele goede berichten. Het is er niet maar één; het is een veelheid van berichten.⟨/p> ⟨p>Wat aan Israël vergund was, was ook een evangelie. Je leest over Abraham dat toen hij de belofte kreeg van een zoon, dat ook een evangelie genoemd werd: een goed bericht. Het was niet een commando dat hij kreeg; nee, hij kreeg gewoon een goede boodschap te horen, een goede tijding. Dat is wat een evangelie is. Ook dat heeft men weer religieus geannexeerd door er iets godsdienstigs van te maken, maar het is gewoon wat het is, namelijk een goede tijding. Alsjeblieft, dit is het. En dat was aan hen ook verkondigd.⟨/p> ⟨p>Als ik er dan toch even één ding over mag zeggen: er zijn vele goede berichten, maar op zich kun je inderdaad zeggen dat er maar één soort evangelie is. Dan ga ik toch een kleine concessie maken. Het kenmerk van al die evangeliën – dat wil zeggen van al die goede berichten – is namelijk dat het volstrekte genade is. Het is een tijding, een bericht, en wel een goed bericht. En wat dat bericht dan ook zijn moge – en de een is nog mooier en overtreft de ander, zoals wij ons verheugen in dat enorme bericht dat aan Paulus was bekendgemaakt – karakteristiek voor die goede berichten is dat het een mededeling is die blij maakt. Want dat is wat het woord gewoon betekent. En in die zin is er maar één soort evangelie, namelijk een goede tijding van Gods wegen die volstrekte genade is. Als het geen genade is, dan is het geen evangelie.⟨/p> ⟨p>Maar het woord van de prediking, of het woord van dat wat gehoord is, was hun niet van nut. Het bood hun niets; geen enkel voordeel. Waarom niet? Het evangelie is een kracht, maar voor wie gelooft. Als je niet gelooft, heb je er dus helemaal niks aan. Het evangelie blijft evengoed een evangelie, maar het bewijst zijn kracht voor degene die het gelooft, wat God uiteindelijk aan iedereen toebedeelt. Dat is waar. Ik bedoel: op het moment dat je een goede mededeling doet, dan doe je dat met maar één oogmerk: opdat de ander het zou geloven. Dan blijft de mededeling evengoed waar, toch? Als ik iets meedeel, dan is dat gewoon het vertellen van een feit. Je hoort iets, dat staat vast, maar de kracht ervan zal pas ervaren worden op het moment dat je er gehoor aan geeft, het aanvaardt en het aanneemt. Maar het was hun niet van nut; geen enkel voordeel hadden zij daaraan, omdat het niet gepaard ging met geloof.⟨/p> ⟨p>Als u trouwens een Concordant Version hebt, of de Statenvertaling of de Telosvertaling... dat heeft trouwens niks te maken met de vertaling zelf, maar dat is een handschriftkwestie. Daar staat letterlijk: "omdat zij niet verbonden waren met hen die in geloof hoorden." In de praktijk is het uiteindelijk toch hetzelfde, hoor, dus ik wil daar niet al te veel over stressen; dat maakt niet zo veel uit. Het idee is: hier staat dat het niet met geloof gepaard ging, en daar staat dat ze niet verbonden waren met hen die in geloof hoorden. Er waren er namelijk wel die in geloof hoorden. Hun namen zijn zojuist gevallen: dat waren Kaleb en Jozua. Zij geloofden. Wie in geloof hoorden, dat waren zij. Dat is trouwens ook de essentie van gehoorzaamheid. Gehoorzaamheid is gehoorgeven aan.⟨/p> ⟨p>Dit is dus nog weer een nadere uitleg van wat al eerder uiteengezet was. Waarom konden ze niet ingaan? Vanwege hun ongeloof. Omdat ze niet verbonden waren met hen die het wel accepteerden. Dat was de kleine minderheid, een piepkleine minderheid mag ik wel zeggen. Maar wat maakt het uit? De meerderheid... dat mag dan heel democratisch zijn om te zeggen: "De meerderheid van stemmen, die volgen wij maar," maar daar doen wij niet aan. Twee is genoeg. Zelfs als er niemand is die het aanvaardt. De waarheid valt of staat niet met de instemming; de hoeveelheid heeft er niets mee te maken. En in de praktijk is het zo dat de meerderheid er meestal naast zit. Dat is niet alleen in de Bijbel zo. Ik heb me wel eens beziggehouden met de geschiedenis van de wetenschap – daar heb ik ooit een mooi boek over gelezen – en dan waren het ook altijd minderheden, enkelingen die een nieuw geluid lieten horen dat uiteindelijk inderdaad waar bleek te zijn. Maar dat stuit altijd op massaal verzet en ontkenning. Dus don't worry als je een minderheid bent; ik zou zeggen: wees er blij om.⟨/p> ⟨p>En dan vers 3.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3261" title="Speel af vanaf 54:21">▶ 54:21⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 4 Vers 3: Wij Die Geloven, Staken Onze Werken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want wij gaan tot de rust in; wij die geloven. Ik heb voor de pauze al even iets aangegeven over deze uitdrukking, want we komen haar heel dikwijls tegen in onze vertalingen, maar u ziet hier hoe het er echt staat. Er staat: "degenen die geloven". Wij zeggen dan vaak "tot geloof gekomen zijn", maar dat wekt een verkeerde indruk. Je gelooft of je gelooft niet. Je "komt" niet tot geloof, want dat suggereert weer een bepaalde activiteit naar het geloof toe, maar dat is helemaal niet het idee. Je gelooft. En wat is geloof? Je aanvaardt, je neemt aan of je beaamt iets. Bovendien wekt dat "tot geloof gekomen zijn" ook nog eens de indruk van: je bent ooit tot geloof gekomen en ⟨em>that's it⟨/em>. Maar geloof is niet een eenmaligheid. Want wat heb je eraan als je ooit tot geloof gekomen bent en je gaat vervolgens weer heel snel daar vandaan? Het gaat erom dat je bij het geloof blijft.⟨/p> ⟨p>Wij die tot de rust ingaan, zijn wij die geloven. Ziet u trouwens dat het hier ook synoniem is? Wij gaan tot de rust in, namelijk wij die geloven. Je zou er haast een isgelijkteken tussen kunnen zetten. Dat is misschien teveel gezegd, maar in elk geval gaan die twee hand in hand. Geloven is namelijk: stoppen. Niet dat woordje "rust", maar het idee is dat je stopt met werken. Ik heb daar een hele mooie in Romeinen 4, waar het ook zo gezegd wordt in vers 1: "Want indien Abraham uit werken gerechtvaardigd is, dan heeft hij roem, maar niet bij God. Want wat zegt het Schriftwoord? Abraham geloofde God en het werd hem tot gerechtigheid gerekend. Nu wordt hem die werkt, het loon niet toegerekend uit genade, maar naar verplichting. Hem echter..." – dat is waar ik op doelde – "...hem echter die niet werkt, maar zijn geloof vestigt op Hem die de goddeloze rechtvaardigt, wordt zijn geloof gerekend tot gerechtigheid." Die niet werkt, maar gelooft. Dat heeft dus alles te maken met een belofte die je ontvangt en beaamt.⟨/p> ⟨p>En dat is hier ook het verhaal, want het ging over de belofte dat God hen het land zou geven. Ze geloofden er niet in. Zij hoefden ook helemaal niet te strijden; dat was al zo bij de Rode Zee. De Heer had tegen hen gezegd – of nee, dat had Mozes teruggezegd: "De Heere zal voor u strijden en gij zult stille zijn." Jullie hoeven niets te doen, Ik creëer zo een weg, dwars door de zee heen. Zo is het altijd gegaan. Wij die geloven zoals Hij gesproken heeft, in de praktijk dus zoals Hij beloofd heeft.⟨/p> ⟨p>"Gelijk Ik gezworen heb in Mijn toorn: Nooit..." En hier zie je dat weer. Even kijken hoor, dat "nooit" staat hier... Even wachten. Oh ja, wacht even, ik keek over dit woord heen. Maar er staat niet dat woord "nooit". Er staat ⟨em>if⟨/em>, oftewel: als, of indien. De Statenvertaling zegt inderdaad ook "indien", als ik me niet vergis, en de Telosvertaling ook. Dat "nooit" staat er niet; het is juist "indien". Wanneer gaan zij de rust in? Nou, wanneer zij geloven. Sterker nog: geloven is de rust ingaan, want je steunt dan op Hem die gesproken heeft en die het allemaal doet. Dat is in de rust ingaan. Daarom gaan die twee niet alleen hand in hand, het is in de praktijk identiek. En zo niet, dan was wat er in de praktijk overbleef dus geen rust, oftewel omkomen in de woestijn. Oftewel in de toorn omkomen daar in de woestijn. Want God heeft een welbehagen in degene die Zijn woord beaamt. ⟨em>That's it⟨/em>, meer niet. En het tegenovergestelde is: daar heeft God geen welbehagen in.⟨/p> ⟨p>En nu komt er nog een wat moeilijke zin: "Gelijk Ik gezworen heb: indien zij tot Mijn rust ingaan, en toch waren Zijn werken van de grondlegging der wereld af gereed." Weet u wat er precies staat? "Ofschoon de werken vanaf de nederwerping..." – want dat is wat er staat, ⟨em>katabolē⟨/em> – "...de nederwerping van de wereld gebeuren." En als u een competent versie hebt, staat het inderdaad zo ook weergegeven. De zin blijft wat lastig, maar het idee is: die rust waarover hier gesproken wordt, die staat sowieso vast. God heeft een rust bestemd en dat is al vanaf de aanvang het geval geweest. God heeft vanaf de nederwerping van de wereld – ik ga er nu verder niet op in wat dat precies is, hier wordt het vertaald met de grondlegging, wat nog maar de vraag is, maar in ieder geval: vanaf de aanvang dat God Zijn scheppingswerk gedaan heeft, was Hij uit op de rust. Dat is ook zo, want je leest dat vervolgens in Genesis 2, waarnaar verwezen wordt in vers 4: "Want Hij heeft, want..." Dat verklaart dus wat in het voorgaande vers gezegd was. "Want Hij heeft ergens..."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3671" title="Speel af vanaf 01:01:11">▶ 01:01:11⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 4 Vers 4: Gods Voltooide Werken Vanaf de Zevende Dag⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In Genesis 2, maar ook in Exodus 20, wordt naar de zevende dag verwezen. Hij heeft ergens van de zevende dag aldus gesproken: "En God rustte." Eigenlijk staat er gewoon: en God stopt op de zevende dag van al Zijn werken. God had de wereld geschapen; Hij heeft dat in zes dagen ook aan Adam allemaal bekendgemaakt en op de zevende dag was het over, was het klaar. Daar wordt hiernaar verwezen. God rustte in Zijn schepping en Adam deelde ook in die rust. Daarbij zeg ik dat het woord 'rusten' eigenlijk gewoon 'stoppen' is, een staken van arbeid. God staakte op die zevende dag Zijn werken; niet in de zin dat Hij moe was, nee, Hij staakte het werk omdat het werk af was. Over die rust gaat het hier.⟨/p> ⟨p>Ik zei aan het begin van deze avond al dat het soms lastig is om de hele betoogtrant vast te houden, en dat blijkt ook hier weer het geval. Want het punt is: we hadden hier een citaat uit Genesis 2, waar verwezen wordt naar de zevende dag, dat Gods werken compleet waren en af, en dat Hij rustte en Adam met Hem. Vervolgens lees je: "en hier wederom". Nu volgt dat citaat uit Psalm 95, waarnaar in Hebreeën 3 ook al verwezen was. Bent u er nog? Psalm 95 is geschreven door David, en dat is een lange tijd later. Maar daar wordt nog steeds gesproken over die rust die toekomstig is. Met andere woorden: de belofte van rust blijft nog steeds staan. "Indien zij tot Mijn rust zullen ingaan." Ik geloof dat het nu al de vierde keer is dat dit gedeelte uit Hebreeën 3 en 4 wordt aangehaald. Dat is een belangrijk woord: "Indien zij tot Mijn rust zullen ingaan."⟨/p> ⟨p>U moet zich realiseren dat David dit heeft geschreven rond duizend voor Christus. Vijfhonderd jaar daarvoor was Israël onder leiding van Jozua het land al binnengegaan. Je zou zeggen dat zij toen de rust waren binnengegaan, maar nee, want anders had David honderden jaren later niet nog steeds gezegd: "Indien zij tot Mijn rust ingaan." Die belofte stond nog steeds. Wat Jozua deed, was een type van wat ooit zou gaan gebeuren, maar Jozua heeft het volk niet in de rust gebracht. Ook in de dagen van David is het niet gebeurd, hoezeer David zelf ook een type is en bovendien de grondlegger van een dynastie. En zijn zoon, de zoon van David – wat vrij dubbelzinnig is als ik het zo zeg – de zoon van David was een vredevorst die een wereldrijk heeft gehad. Salomo had in zijn dagen een compleet wereldrijk; hij heeft een gigantische macht gevestigd onder de volkeren om hem heen en er was vrede in zijn dagen. Zijn naam betekent ook vrede, Shalom. Hij was vredevorst, en toch was ook dat niet de rust. Dat sprak slechts van Hem die zou komen, van de Zoon van David.⟨/p> ⟨p>Het idee in Hebreeën 3 en 4 is: God is uit op rust voor Zijn volk. Denk nou niet dat dit iets uit het verleden is, uit de dagen van Adam in Genesis 2 of uit de dagen van Jozua. Nee, dat is nog steeds een belofte; het staat nog steeds te gebeuren. Ik kom straks nog even terug op de sabbatsrust in verband met de profetische betekenis, want er staat: "Aangezien nog te wachten is dat sommigen tot die rust zullen ingaan." Velen gaan niet tot die rust in, want die blijven maar werken. De tegenstelling is dus werken – godsdienstig werk – of de rust ingaan en bouwen op Zijn belofte. Die rust is hier ook de sabbat. U zag dat net al met die verwijzing naar de zevende dag. In vers 8, maar dat duurt nog een paar verzen, zullen we dat ook nog zien. Daar wordt gesproken over een sabbatsrust die overblijft voor het volk.⟨/p> ⟨p>De sabbat is een schitterend type van het zevende millennium dat over deze aarde zal komen. Ik bedoel het Koninkrijk van de Zoon van David. Er zijn zes dagen van duizend jaar – zo rekent God immers – en vanaf Adam zijn er inmiddels zes dagen van duizend jaar gepasseerd, en dan breekt de zevende dag aan. Gek hè? Wat ik nu trouwens zeg is bekend, ook in de Joodse traditie. Zelfs 2500 jaar geleden werd al gezegd dat God rekent in termen van dagen van duizend jaar. Dat is niet alleen maar een gegeven waar Petrus over spreekt, ook in de Psalmen wordt dat al genoemd. De rabbijnen kenden dat en zij wisten: de sabbat gaat komen. De sabbat is de zevende dag die over deze wereld zal komen. Na zes dagen van ploeteren van de mensheid zal de zevende dag komen, de dag waarin God zal rusten in Zijn schepping. De sabbat, ook weer een millennium, een zevende duizendtal jaren; dat zit er allemaal in.⟨/p> ⟨p>De rust waar hier over gesproken wordt, is in ieder geval ook die rust. Maar gelovigen hoeven daar helemaal niet op te wachten, want die gaan nu al die rust in. Ik bedoel, straks de sabbatdag, dat Koninkrijk dat gaat komen, dat gaat sowieso komen en dat zal een periode zijn, een millennium, waarin Gods rust gevestigd zal zijn in deze hele wereld. Er zal vrede en gerechtigheid wezen onder de gehele volkerenwereld. Hij zal de Koning der koningen zijn; ik bedoel Hij, de Zoon van David. Hij geeft dat. Al het menselijk geploeter naar een vrederijk waar zo lang aan gearbeid is om zoiets te vestigen, is nooit op iets uitgelopen. En God zegt straks: "Nu is het genoeg, nu ga Ik het vestigen." Dat is die zevende dag. Maar wij – dat gold voor de Hebreeën toen, maar voor ons net zo – wij leven nu al in de rust. Wij geloven op Zijn Woord en op Zijn belofte, daar staan we op. Wij leven nu al in die sabbat. Dat is wat hier ook naar voren gebracht wordt.⟨/p> ⟨p>Aangezien nog te wachten is dat sommigen tot die rust zullen ingaan – sommigen vanwege het feit dat het merendeel dat helemaal niet verkiest – en zij die het evangelie eerst ontvangen hadden, of letterlijk: aan wie eerder geëvangeliseerd was, niet ingaan wegens hun ongehoorzaamheid. Ik wijs er weer op: hier wordt weer datzelfde woord gebruikt, dat 'ongezeggelijke', het niet openstaan voor. Het niet bereid zijn om het Woord van Zijn belofte aan te varen, dat is het. In de praktijk is dat dus gewoon door blijven werken; zelf menen het te moeten doen, zelf te moeten kiezen, zelf te moeten verdienen, zelf te moeten bewerken, zelf te moeten heiligen. Altijd maar dat hele algemene godsdienstige of politieke verhaal dat haaks staat op het Woord van Zijn belofte.⟨/p> ⟨p>Dan staat er in vers 7: "Dan stelt Hij wederom een dag vast, heden, als Hij door David na zo lange tijd spreekt." Dat wil zeggen: eeuwen na de intocht in het land onder leiding van Jozua wordt er nog steeds gesproken over een dag, over rust. Dan wordt er weer gesproken over "heden". En dan zegt de schrijver, zoals boven gezegd is: "Heden, indien gij Zijn stem hoort, verhardt uw harten niet." Dat "heden" wordt hier ook tegen die Hebreeën gezegd: dat gaat over jullie ook. Luister nu naar Zijn Woord, luister naar Zijn belofte en naar Zijn stem. Dat is wat een mens zou doen: luister naar wat Hij te melden heeft en wat Hij belooft. En dan staat er vervolgens:⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4253" title="Speel af vanaf 01:10:53">▶ 01:10:53⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 4 Vers 8: Jozua Was Slechts een Type (jezus Redt)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Want indien Jozua hen in de rust gebracht heeft" – of in de rust gebracht had. Dat is een interessant detail, maar ik heb hier specifiek het woord 'Jozua' onderstreept. In het Grieks staat daar namelijk ⟨em>Iesous⟨/em>. Ik heb hier een afbeelding uit het ISA-programma en u ziet dat dit woord heel vaak voorkomt, pakweg 460 keer. Vrijwel altijd wordt het vertaald met 'Jezus'. Er is soms sprake van een handschriftkwestie, maar in principe is het consequent ⟨em>Iesous⟨/em>. Slechts één keer wordt het vertaald met 'Jozua', en dat is hier in Hebreeën 4 vers 8, waar het inderdaad onmiskenbaar over de historische figuur gaat die wij kennen als de opvolger van Mozes.⟨/p> ⟨p>U moet echter weten dat de naam Jezus, ⟨em>Iesous⟨/em> in het Grieks, exact dezelfde is als de naam Jozua die we kennen uit de Hebreeuwse Bijbel. Het verschil dat wij in onze uitspraak maken, bestaat strikt genomen helemaal niet. Ik vind dat eigenlijk een opmerkelijk fenomeen: als je het in het Grieks uitspreekt, kun je het verschil niet eens maken. We zien iets vergelijkbaars bij andere woorden; wij maken bijvoorbeeld een onderscheid tussen 'Filistijnen' en 'Palestijnen', maar in het Hebreeuws is dat exact hetzelfde woord. Zo is het ook bij Jezus en Jozua. In het Grieks is het onderscheid niet te maken, maar dat maakt de overeenkomst natuurlijk des te mooier.⟨/p> ⟨p>Jozua, of ⟨em>Jehoshua⟨/em>, betekent: 'Yahweh is Redder'. Dáár gaat het over. Hij was degene die het volk bij de Jordaan, op de derde dag, door de rivier leidde naar Gilgal. Dat zijn allemaal prachtige typen van de Heer, de Redder uit de dood, namelijk Jezus.⟨/p> ⟨p>Maar wat wordt hier dan gezegd? "Indien Jozua hen ooit in de rust gebracht had..." Dat is dus niet het geval. Hij was een type; niet minder, maar ook zeker niet méér. Want als hij hen werkelijk in de rust had gebracht, dan zou God niet meer over een andere, latere dag gesproken hebben. Hier wordt immers nog steeds verwezen naar Psalm 95. Er blijft dus...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4410" title="Speel af vanaf 01:13:30">▶ 01:13:30⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 4 Vers 9: de Aanstaande Sabbatsrust voor het Volk van God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vers 9 zegt: er blijft een sabbatsrust over voor het volk van God. En hier zie je dat woordje ⟨em>sabbatismus⟨/em>. Sabbat betekent — ik zei het zojuist al — letterlijk staken. In modern Hebreeuws is dat ook zo; als je ⟨em>shabbat⟨/em> zegt, dan zeg je eigenlijk het woord staken. Wanneer er in Israël een staking plaatsvindt, dan wordt daar een vervoeging gebruikt van het woord waar 'sabbat' van afgeleid is: staken, stoppen met werk. Het heeft dus niet in de eerste plaats de gedachte van uitrusten, maar je stopt met werken. Dat is sabbat.⟨/p> ⟨p>Die sabbat blijft over voor het volk van God. Hier specifiek natuurlijk de Hebreeën, Israël. Israël zal ook daadwerkelijk ingaan in de rust; voor Israël is de sabbat ook weggelegd. Sterker nog, de sabbat is juist de dag die aan Israël gegeven is. Zo zie je dat er allerlei lagen zijn en soms is het lastig om daarover te spreken, want soms verwijzen we gewoon naar algemene Bijbelse waarheden. Wij die geloven, staken ons werk en wij staan gewoon op dat wat Hij geeft en belooft. Hoezo werken? Dat is rust. Hier wordt ook specifiek nog verwezen naar die grote sabbat die voor de wereld zal aanbreken, en voor Israël specifiek. Straks zal het koninkrijk aanvangen — binnenkort, ik bedoel, het zesde millennium is bijna ten einde (het woord 'dreigt' is daarvoor misschien niet helemaal juist) en het zevende millennium gaat aanbreken.⟨/p> ⟨p>Maar slechts zij die geloven zullen ingaan, die ook dan zullen beamen wat God gesproken heeft. Degenen die dat niet doen, die zullen ook niet ingaan. Dus het principe dat God slechts geloof honoreert — dat wil zeggen: het beamen van wat Hij spreekt — dat is een onveranderlijk verhaal; dat wijzigt ook nooit. Ik weet wel, mensen hebben het al vaak genoeg gehoord: als je spreekt over alverzoening, dan zou dat betekenen dat je ook buiten geloof om gered zou kunnen worden. Dat is helemaal niet waar. de boodschap dat God alles verzoent, wil zeggen: Hij brengt allen tot geloof. Ook geloven is Zijn werk. Dat wil zeggen dat Hij mensen overtuigt, maar dat gaat helemaal niet buiten geloof om. Het is nooit zo geweest en het zal ook nooit zo zijn. Er blijft dus een sabbatsrust, en dat is hier het punt: een sabbatsrust voor het volk van God.⟨/p> ⟨p>Dan staat er in vers 10: "Want wie tot Zijn rust is ingegaan..." — en ik wil eigenlijk even doorgaan tot het twaalfde vers. Wie tot Zijn rust ingaat (letterlijk staat het in de tegenwoordige tijd), is ook zelf tot rust gekomen, ofwel: die stopt van zijn werken. Ik heb het nu al een aantal keren aangegeven en ondersteund met dat citaat uit Romeinen: geloven betekent stoppen met werken. En met verdienen, want werken is verdienen. Werken betekent hier niet 'iets doen', maar werken betekent verdienen; iets doen voor je loon. Wel, geloven heeft daar niets mee te maken, want je krijgt het namelijk. Daarop staan wij en dat beamen we.⟨/p> ⟨p>Daarbij is het idee hier ook nog: die werken — kijk het woord maar eens na in de Hebreeënbrief of in de concordantie — daar wordt in hoofdstuk 6 gesproken over de 'dode werken', en ook in hoofdstuk 9 vers 14. Dan gaat het over de godsdienstige werken van het judaïsme, van godsdienstigheid. Dat is allemaal werken. Geloven wil zeggen: je stopt met al je godsdienstigheid en je steunt op wat Hij gesproken heeft. Ik weet niet hoe ik dat onduidelijker zou moeten maken, maar de essentie is zo simpel als het maar kan. Evenals God van de Zijne rustte, is ook Gods werk gedaan.⟨/p> ⟨p>Ik vond dat wel een mooi plaatje dat ik in dat verband aantrof: ons 'sabbatical'. En dan is het dit: rust. Er wordt heel vaak gesproken over een sabbatical; daar zijn wij ingegaan, in de rust. Dat is wat geloven is. "Ja, dat is maar makkelijk," is altijd het verwijt dat je te horen krijgt. Voor mij is dat trouwens geen verwijt, ik vind het een aanbeveling. In een andere context zou men dat ook altijd opvatten als een aanbeveling: als je een apparaat koopt dat ontzettend praktisch en makkelijk is, nou, dat is juist een goede reden om het aan te schaffen, lijkt mij. Maar let maar op: als het in godsdienstige sferen getrokken wordt, dan is dat altijd juist een verwijt en een aanklacht, waarmee men dus aangeeft dat men helemaal op de toer zit van verdienen.⟨/p> ⟨p>Dit is waar het over gaat: de sabbatsrust. Hij belooft het. Ik vind het zo'n machtig verhaal, niet alleen in verband met de redding — Hij is de Redder van allen — maar ook als het gaat om het leven van elke dag. Hij geeft, Hij zegent, Hij geeft vrede. Daar kun je dus gewoon op voorhand voor danken. Hoofd omhoog, het hart naar boven; dan heb je vrede, dan heb je vreugde. Dat is dit.⟨/p> ⟨p>Laten we kijken naar vers 11; dat is een soort van conclusie. "Laten wij dus ernst maken, laten we ons beijveren." En waar zouden we ons nou in beijveren? Om tot die rust in te gaan. Dat is het. Dat vind ik een hele mooie woordspeling. Waar beijveren wij ons in? Waar zijn wij naarstig naar op zoek of waar zijn wij op gefocust? Waar gaat nou alles om? Dat is om die rust in te gaan, om te staan op Zijn woord en op Zijn belofte. Nogmaals, hier in verband met die Hebreeën is de context volstrekt helder, maar de boodschap is, als het gaat om de algemene lijn, identiek. Altijd.⟨/p> ⟨p>Laten we dus ernst maken of laten we ons beijveren om tot die rust in te gaan, opdat niemand ten val kome door dit voorbeeld van ongehoorzaamheid te volgen — van die ongezeggelijkheid, je verzettend tegen Zijn belofte. Dat is vallen. Vallen is hier 'ten val komen' doordat je niet staat op Zijn woord. Dan ben je gevallen, of dan val je: ongeloof. Want, staat er dan — en let trouwens op dat woordje 'want', er volgt nu een bekend woord dat u ongetwijfeld vaker gehoord hebt...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4915" title="Speel af vanaf 01:21:55">▶ 01:21:55⟨/button> ⟨span>Hoofdstuk 4 Vers 12: het Levende, Scherpe en Krachtige Woord⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want, staat er dan, het woord Gods is levend en krachtig. Maar dat woord ‘want’ is uiteraard een uitleg, of het geeft de reden aan waarom het voorgaande verteld werd. Het punt was dus: laten we ons beijveren om tot die rust in te gaan. Dat is de conclusie van het verhaal. En hoezo dan? Wel, het woord van God – daar gaat het namelijk over: over die rust, dat we die zouden binnengaan. Want het woord van God is levend, in tegenstelling tot mensenwoord. Zijn woord is levend.⟨/p> ⟨p>Het is bovendien krachtig; het woord ‘energie’ zit daarin. Het is krachtig en bovendien scherper dan enig tweesnijdend zwaard. Hoe het ook gehanteerd wordt, van alle kanten doet het zijn werk: de bovenkant en de onderkant. Het is scherper dan enig tweesnijdend zwaard, zo staat erbij, en het dringt zo diep door dat het scheiding maakt tussen ziel en geest. Dat is wel een heel mooie, want in het algemeen wordt altijd verteld dat die twee hetzelfde zijn: ziel en geest. Maar Gods woord maakt scheiding tussen die beide, want Gods woord is scherp.⟨/p> ⟨p>Mensen gooien het vaak op één hoop. Heb je geestelijke problemen? Dan ga je naar de psycholoog. Dat is ‘leuk’ zoals wij dat allemaal door elkaar husselen, maar Gods woord is scherp en maakt scheiding tussen ziel en geest. Er wordt nog bijgezegd – en ik wil niet op al die details ingaan – gewrichten en merg. Dat wat een mens niet kan scheiden, dat doet het woord. En het schift overleggingen en gedachten. Er staat bij: geen schepsel is voor Hem verborgen, want alle dingen liggen open en ontbloot voor de ogen van Hem voor wie wij rekenschap hebben af te leggen.⟨/p> ⟨p>Ja, ik heb het onderstreept, maar ik wil u op één ding wijzen – dat is het laatste wat ik nu vanavond nog wil doen. Waarover gesproken is, is het woord van God dat spreekt over de rust, die we zouden geloven. Dat woord heeft alles: het heeft leven, het heeft kracht en het is scherp. Het geeft alles wat een mens nodig heeft. En er staat nog bij dat dit woord gesproken wordt door Hem voor wie alles open en ontbloot ligt. In de vertaling staat: ‘voor wie wij rekenschap hebben af te leggen’. Maar dat staat er eigenlijk niet. We moeten eens goed opletten. Hier staat: ‘voor wie wij het woord hebben’. Zo staat het: ⟨em>ho logos⟨/em>.⟨/p> ⟨p>Moet u eens opletten, hier staat exact hetzelfde als waar het statement mee begon: ‘Want het woord Gods...’ (⟨em>ho logos⟨/em>). Het gaat namelijk over het woord van God dat levend en krachtig is, en het statement eindigt dan weer met ⟨em>ho logos⟨/em>. Er staat niet dat wij rekenschap hebben af te leggen, maar Hij spreekt Zijn woord, dat levend en krachtig is. En weet u wat Hij zoekt in een mens? Zijn woord. Niet dat wij rekenschap afleggen. Ik zeg niet eens dat de gedachte op zichzelf onjuist is, maar het staat hier niet. Hier staat gewoon: ‘voor wie wij het woord hebben’. Dat is namelijk precies wat bij ons gevonden zou moeten worden: Zijn woord, Zijn belofte. Waarom? Wel, dat woord is levend, dat is krachtig, dat is scherp. Dat is precies alles wat een mens nodig heeft. Het geeft rust; sterker nog, het is rust.⟨/p> ⟨p>En als dat gevonden wordt, dan is het precies daarom uitgesproken: opdat het in ons hart zou leven. Er staat bij: alle dingen liggen open en ontbloot voor Hem voor wie wij dat woord hebben. En daarom spreekt Hij dat woord ook, omdat dat woord bij ons gevonden zou worden. Dus het idee is helemaal niet dat wij verantwoordelijk zijn in de zin van verantwoording moeten afleggen. Kijk, als je het heel letterlijk neemt, dan kan ik er wel in meegaan. Verantwoordelijk wil eigenlijk zeggen dat wij een ‘tegenwoord’ hebben. Onze respons is namelijk ook Zijn woord. Hij spreekt Zijn woord en wat doen wij? Wij zeggen: ‘Amen, zo is het. U hebt het gesproken en ⟨em>that’s it⟨/em>.’ Wij geloven dat. Dat is precies waar het over gaat: ⟨em>ho logos⟨/em>. Waarom? Dat is levend, dat is krachtig.⟨/p> ⟨p>En dan nog even de laatste ondersteuning van wat ik hierover vertelde. Want dit woord ⟨em>logos⟨/em>, u ziet het, komt heel wat keren voor in het Nieuwe Testament. Iedere keer is het ‘boodschap’, ‘woord’ of ‘gerucht’. Maar hier wordt het ineens vertaald met ‘rekenschap hebben af te leggen’. Dat is hier in Hebreeën 4 vers 13. Maar dat is het niet, het is gewoon ‘het woord’. En wat in Hebreeën 4 vers 12 ‘het woord’ is, dat zou in Hebreeën 4 vers 13 ook ‘het woord’ zijn. Waarom zou het daar iets anders zijn? Dat woord is toch levend en krachtig? Hebben we iets anders nodig? Dan gaat het er niet om dat wij rekenschap hebben af te leggen als wij open en ontbloot voor Hem liggen. Waar gaat het dan om? Wat zou Hij bij ons anders aantreffen of vinden dan Zijn eigen woord? Nou, dat lijkt mij wel een heel aardige afsluiting van deze Bijbelstudie.⟨/p>