⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Hemelvaart en Opstanding Vallen Samen in het Johannes-evangelie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan gaan we op deze vijfde mei verder met onze studie over het Johannes-evangelie. Dat is heel vreemd ja, en ik heb begrepen dat als je dat nakijkt op de kalender, het geloof ik weer 147 of 148 jaar duurt voordat we dat weer een keertje gaan beleven. Dus dan hebben we geen Bijbelstudies meer in Bodegraven, veronderstel ik. Nee, dit is hoogst zeldzaam. Hoewel, elf jaar geleden hadden we het ook, in 2005, dat het Bevrijdingsdag en Hemelvaartsdag tegelijk was. Maar het is toch wel een heel uitzonderlijk verschijnsel; in deze eeuw gaan we dat niet meer meemaken. Nee, dus geniet er nog even van, want nu kan het tenminste nog.⟨/p>
⟨p>Trouwens, als we het over hemelvaart hebben: het is nu in Johannes 5 niet direct het onderwerp, maar in het Johannes-evangelie speelt hemelvaart wel een grote rol. Heel vaak lees je natuurlijk dat de Heer Jezus er al aan refereert dat Hij naar Zijn Vader zal gaan; juist in het Johannes-evangelie wordt daar heel vaak op gewezen. In het Johannes-evangelie is het trouwens ook heel eigenaardig dat de hemelvaart voor Johannes plaatsvond op de dag van de opstanding. Dat is heel onbekend. Ik bedoel, wij gaan ervan uit: vandaag is het de veertigste dag na Pasen. En dat is zoals de Bijbel daar ook over spreekt: Hij ging definitief omhoog ten hemel vanaf de Olijfberg, dat was op veertig dagen. Je leest het in Handelingen 1: veertig dagen na Zijn opstanding. Gedurende die tijd is Hij vele malen verschenen aan de Zijnen, maar nu met een opstandingslichaam. Ja, want je leest ook: Hij was niet voortdurend bij hen, Hij verscheen aan hen bij gelegenheid. Precies terwijl de ramen en de deuren gesloten waren, stond Hij in hun midden. Net zoals we dat nu in die films zien, dat er opeens een gedaante binnen is en die loopt een uur later weer weg. Ja, in ieder geval een lichaam dat niet gebonden is aan alle beperkingen die wij hier hebben.⟨/p>
⟨p>En het eigenaardige is dat bij Johannes de hemelvaart al plaatsvond, zoals gezegd, op de dag van de opstanding. Want je leest dat – dan moet je in Johannes 20 zijn. Misschien is het wel even goed om er nu op deze dag even aandacht aan te geven. Maar je leest in Johannes 20 dat als Jezus dan in de vroegte is opgestaan, Maria Magdalena daar bij het graf is en dan denkt ze dat ze aangesproken wordt door de tuinman. En dan noemt Jezus haar naam en zegt: "Maria". Ze keerde zich om, lees je dan in Johannes 20 vers 16, en zei tot Hem in het Hebreeuws: "Rabboni!", dat wil zeggen: Meester. En Jezus zei tot haar: "Houd Mij niet vast, want Ik ben nog niet opgevaren naar de Vader. Maar ga naar Mijn broeders en zeg hun: Ik vaar op naar Mijn Vader en uw Vader, naar Mijn God en uw God."⟨/p>
⟨p>Wat Jezus daar zegt is: "Houd Mij niet vast." Dit was de eerste verschijning, hè? Dat is nog vroeg in de morgen en Maria heeft Hem als eerste, als de Opgestane, gezien en ontmoet. En dan zegt Hij tegen haar: "Houd Mij niet vast." Later op de dag lees je dat de vrouwen daar ook waren, je leest het in Matthäus 28, en dan grijpen ze Hem vast en zegt Hij er niks van. Maar hier zegt Hij: "Houd Me niet vast, want Ik vaar op naar Mijn Vader." Dus dat betekent dat Hij op die dag al opgevaren is ten hemel. Dat Hij naar Zijn Vader is gegaan. Onzichtbaar, ja. En pas veertig dagen later was het een definitief heengaan – of tussen aanhalingstekens, want Hij komt weer terug. Precies. Maar gedurende die veertig dagen was Hij ook niet, zoals gezegd, voortdurend onder hen. Nee, Hij verscheen iedere keer aan hen en in die tussentijd was Hij gewoon daarboven. En dat is heel onbekend.⟨/p>
⟨p>Maar dat betekent dus eigenlijk dat de dag van de opstanding samenvalt met hemelvaart. En het wordt nog sterker, want in het Johannes-evangelie lees je dan ook dat in diezelfde avond van de dag Hij in hun midden verscheen. En dan staat er: "Toen het avond was, op de eerste dag van de week, en ter plaatse waar de discipelen zich bevonden de deuren gesloten waren uit vrees voor de Joden, kwam Jezus en stond in hun midden en zei tot hen: vrede zij u." En dan lees je even verder: en na dit gezegd te hebben, blies Hij op hen en zei tot hen: "Ontvang heilige geest." Dus Hij blaast op hen; dat is eigenlijk: Hij gaf hun leven, het leven van de opstanding. En Hij zegt: "Ontvang mijn geest, heilige geest." Dus het is niet alleen maar de dag van de opstanding, het is de dag van hemelvaart en het is ook nog eens een keertje de dag, feitelijk, dat ze de geest ontvingen.⟨/p>
⟨p>Men heeft wel gezegd: bij Johannes vallen Pasen, hemelvaart en Pinksteren gewoon allemaal op één dag. Dat is heel duidelijk. En dan vind je dus niet het verschil van eerste opstanding, veertig dagen hemelvaart en nog weer tien dagen later Pinksteren. Dat is wel zo, ik ontken dat niet, maar Johannes belicht het zo dat het allemaal op die dag wezenlijk al is gebeurd. De hemelvaart vond toen feitelijk in het verborgenen al plaats. Net zo goed als dat zij toen ook al, niet demonstratief maar in het verborgenen, de geest hebben gekregen. Alleen vijftig dagen later kwam de geest echt op hen als een zichtbare manifestatie, zodat ze in vreemde talen spraken. Het geluid van een geweldige windvlaag, zodat iedereen dat opmerkte. Dus dat was een heel zichtbaar teken. Maar onzichtbaar in het verborgenen werd die geest al gegeven op die eerste dag.⟨/p>
⟨p>Dus eigenlijk komt het erop neer dat die dag van de opstanding de grote ommekeer is. Feitelijk en wezenlijk heeft toen al hemelvaart en ook Pinksteren plaatsgevonden. Eigenlijk is dat de dag, de grote ommekeer. Het is wel heel opmerkelijk zoals Johannes dat belicht, want dat doet Matthäus niet, Marcus niet en Lucas ook niet. In het boek Handelingen wordt het ook niet zo beschreven; alleen Johannes belicht dat op een hele bijzondere manier. Ja, daar moest ik zo aan denken. En daarom hebben we ook Bijbelstudie met elkaar, om dingen te leren, nietwaar? Nee, maar dit is inderdaad heel erg onbekend, maar het is ook wel heel erg logisch. Want als ik me even beperk tot die hemelvaart: het moet toch iedereen opvallen dat de Heer Jezus gedurende die veertig dagen in ieder geval niet constant onder hen verbleef. Zodat de vraag zich aan je opdringt: waar was Hij dan in die tussentijd? Nou, gewoon daar waar Hij nu ook is. Alleen in die veertig dagen verscheen Hij nog aan de Zijnen en daarna niet meer. Dat was het grote verschil. Het lijkt me toch wel zo'n goede reminder als we het hebben over het Johannes-evangelie op deze hemelvaartsdag.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="502" title="Speel af vanaf 08:22">▶ 08:22⟨/button> ⟨span>Terugblik op Bethesda: Rust en Nieuw Leven op de Zevende Dag⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Laat ik nog even terugblikken op wat we de vorige keer hebben gezien. We hebben het toen gehad over het slot van Johannes IV, over de zoon van de koninklijke beambte die genezen werd. Vervolgens zijn we naar Johannes V gegaan en daar lees je over het wonder van de genezing te Bethesda, in Jeruzalem. Dat was op een hoogtijdag, op een feest der Joden. Vermoedelijk – ik heb dat toen ook wat onderbouwd, hoewel het niet strikt te bewijzen is – is dat het Pascha geweest.⟨/p>
⟨p>Bethesda was dat bad waar zo nu en dan beweging in het water kwam. Een heel wonderlijk fenomeen wordt daar beschreven: degene die het eerst in dat water kwam, werd genezen. Het lag daar helemaal vol met zieken en Jezus ontmoet daar een man die al 38 jaar ziek is. Het is het derde teken dat Johannes beschrijft. Die 38 jaar is een heel markant getal, omdat het ons herinnert aan de verblijfsduur van Israël in de woestijn. Israël heeft namelijk 38 jaar langer dan strikt noodzakelijk in de woestijn verbleven alvorens ze het Beloofde Land binnengingen. Normaal gesproken zouden ze er na twee jaar al zijn gekomen, maar vanwege ongeloof werd die tijd met 38 jaar verlengd. In totaal hebben ze dus 40 jaar in de woestijn rondgedoold en toen kwamen ze vervolgens onder leiding van Jozua in het Beloofde Land.⟨/p>
⟨p>Eigenlijk is dat een geschiedenis die parallel loopt met wat we hier vinden. Deze man is 38 jaar verlamd, hij kan niet wandelen, en dan komt Jozua. Hij brengt hem in de rust en geeft hem nieuw leven. Feitelijk is dat wat hier ook aan de hand is. Hij krijgt nieuw leven; Jezus zegt tegen hem: "Sta op!" Dat is op zichzelf natuurlijk al een aanwijzing dat het gaat om opstanding en dus een verwijzing naar nieuw leven. Dat doet mij dan weer denken aan Jozua, die het volk na die 38 jaar door de Jordaan – een beeld van de dood – naar het nieuwe leven in het Beloofde Land bracht en hen zo in de rust bracht.⟨/p>
⟨p>Tegen die man wordt gezegd: "Sta op, neem uw matras op en wandel." Dat matras, dat lichte matje – dat hebben we toen vastgesteld – is uiteraard een beeld van rust. Maar juist daarop werd hij aangesproken, want hij droeg dat matras op de sabbat. Dit wonder vond namelijk plaats op de sabbat. Je struikelt er haast over in het Nieuwe Testament; iedere keer vind je weer dat er wonderen en tekenen vermeld worden in Mattheüs, Marcus en ook Lucas. Jezus verricht genezingen van doofstommen, van verlamden en allerlei andere tekenen, en altijd weer op een sabbat. Dat brengt altijd veel consternatie teweeg en leidt tot conflict met de orthodoxe leidslieden.⟨/p>
⟨p>Maar dit wonder vond plaats op de sabbat, en dat is een beeld van de zevende dag, het zevende millennium. Die zevende duizend jaar waarin de Messias zal heersen. Daar hebben we inmiddels al heel wat keren bij stilgestaan, omdat we daar in de Johannes-evangeliegeving iedere keer weer op stuiten. Die grote dag die gaat komen, dat is de zevende dag. Dat is ook de derde dag, een beeld van het Messiaanse Rijk. Dat zijn van die zaken waar we op gestuit zijn bij de vers-voor-versbespreking van de eerste zestien verzen. Ik stel voor dat we nu inderdaad verdergaan.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="777" title="Speel af vanaf 12:57">▶ 12:57⟨/button> ⟨span>Conflict over de Sabbat: de Onterechte Beschuldiging van de Joden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Laten we de draad weer oppakken bij het zestiende vers, waar we die de vorige keer hebben losgelaten. De genezing vond plaats op de Sabbat en daarom, om die reden, wilden de Joden Jezus vervolgen. Dat woordje 'vervolgen' betekent eigenlijk hetzelfde als bij ons wanneer je het heel letterlijk neemt: het wil zeggen dat je iemand achterna zit, iemands gangen nagaat. Je volgt iemand; wij spreken in dat verband ook wel over iemands schaduwen of iemands gangen nagaan.⟨/p>
⟨p>Als u een Statenvertaling hebt, dan zult u zien dat hier nog iets aan toegevoegd wordt: "En ze zochten Hem te doden." Het is echter een punt van discussie of dat echt door Johannes is opgetekend of dat het een latere toevoeging is; dat is niet helemaal duidelijk. Maar het maakt niet uit, want twee verzen later lees je inderdaad dat zij Jezus al in dit stadium zochten te doden. Dit is nog een paar jaar voordat Jezus daadwerkelijk zou sterven – ik schat zo'n anderhalf tot twee jaar. Eigenlijk kan anderhalf jaar niet, want als dit het Pascha was, dan moet het of één of twee jaar daarvoor geweest zijn. Twee jaar voordat Jezus daadwerkelijk gekruisigd zou worden, zochten ze Hem dus al te doden. Die plannen en beramingen waren al veel eerder begonnen. Dat gerucht gonsde al rond en we zullen dat nog verschillende keren tegenkomen. Ik kom daar straks trouwens nog even op terug.⟨/p>
⟨p>Ze wilden Hem vervolgen omdat Hij 'deze dingen' op de Sabbat deed. Waarom staat er meervoud? Omdat het slaat op zowel de genezing als de instructie. Hij trad op als een dokter en dat werd opgevat als werk, wat in hun idee een schending van de Sabbat was. Bovendien gaf Hij aan die man de instructie om zijn matras te dragen, en dat was ook al tegen het Sabbatsgebod – althans, in hun beleving kon dat niet. Dat werd allemaal heel wettisch ingevuld. Dit staat niet in de Schrift, maar dat is wat ze zelf hadden bedacht; het waren overleveringen van mensen. Dat was de reden waarom toen al, een paar jaar voordat Jezus daadwerkelijk door hen overgeleverd zou worden om te worden gekruisigd, dat ongenoegen leefde van de kant van de leiders. Het was zelfs zodanig dat ze Hem vervolgden en zelfs wilden doden. Zoals heel vaak in het Johannesevangelie antwoordt Jezus heel scherp. Dat zie je ook hier weer en in het navolgende.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="968" title="Speel af vanaf 16:08">▶ 16:08⟨/button> ⟨span>De Zoon Weerspiegelt de Voortdurende Werkzaamheid van de Vader⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Hij antwoordde hun: "Mijn Vader werkt tot nu toe en Ik werk ook." Je moet je dat even voorstellen: dit was op de sabbat. Hij wordt daarop aangevallen en dan zegt Jezus: "Ja, maar hoor eens, Mijn Vader werkte tot nu toe." Wat bedoelt Hij daarmee? Wel, God is het die ook op de sabbat alles en in allen werkt. Ik citeer nu even 1 Korinthiërs 12 vers 6: God is werkzaam.⟨/p>
⟨p>Het is trouwens leuk, dat woordje waar ik hier nu uit citeer in 1 Korinthiërs 12. Daar staat dat God alles in allen werkt, en in het Grieks wordt daar het woordje ⟨em>energeo⟨/em> gebruikt. Daar komt ons woord "energie" vandaan. Het is heel grappig: energie betekent letterlijk "in-werken". Dat "en", dat is het voorzetsel "in", en "ergeo" — denk maar aan het woordje ergonomisch. Kent u dat, ergonomisch? Als iets ergonomisch verantwoord is, dan betekent dat het gemaakt is volgens de wetten voor werkzaamheid; zoals het hoort. Bijvoorbeeld een ergonomisch verantwoorde stoel is een stoel waarop je kunt werken zonder dat je daar kwalen van krijgt. Het gaat me er even om dat het woordje ⟨em>ergeo⟨/em> te maken heeft met werken.⟨/p>
⟨p>Het is God die inwerkt. Energie betekent eigenlijk ook in-werken; energie is iets wat gewerkt wordt, wat ingewerkt wordt. Neem de energie die deze computer krijgt: er wordt kracht ingewerkt zodat zo'n apparaat werkzaam wordt. Welnu, wie is het die inwerkt? Waar komt al die energie vandaan? Wie is het die ons het vermogen geeft om te ademen, te spreken en te handelen? Wie zorgt daarvoor? Nou, dat is heel simpel: God is het die dat alles werkt en inwerkt. Wij lopen en wij... hoe zegt Paulus dat in Handelingen? Wij bewegen ons in Hem. Het is God die dat alles inwerkt; wie anders zou ons dat vermogen geven?⟨/p>
⟨p>Dus als Jezus hier zegt: "Hoor eens, het mag dan sabbat zijn, maar Mijn Vader werkt tot nu toe", dan voegt Hij eraan toe: "en Ik werk ook." Op die connectie — het feit dat de Vader werkt en de Zoon dus ook — gaat het navolgende gedeelte heel uitgebreid verder in. Hier komt echter nog iets bij waardoor Jezus enorm veel haat oproept bij de Joodse leiders.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1159" title="Speel af vanaf 19:19">▶ 19:19⟨/button> ⟨span>Misvatting over Gelijkstelling: de Ware Relatie Tussen Vader en Zoon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Want lees maar eens in vers 18: "Hierom dan trachtten de Joden des te meer Hem te doden." Dus hieruit blijkt al dat zij dat plan, die gedachte en die overweging inderdaad hadden, of dat nu in vers 16 stond of niet. De intentie om Hem te doden was er. En toen ze dit hoorden, werd het nog erger. Dit moet ik er nog even bij zeggen voordat ik mijn zin afmaak: dat plan en die beramingen om Jezus te doden worden met name in het Johannes-evangelie heel sterk benadrukt. We zullen dat in Johannes 7 nog een aantal keer zien; u ziet het in drie verzen staan dat zij dat wilden, en in hoofdstuk 10 vers 39 lees je dat ook weer. Dan praten we over een langere tijd die voorafging aan Jezus' daadwerkelijke kruisiging. Toen al waren daar die gedachten, die pogingen en in elk geval de overweging en intenties die ze hadden.⟨/p>
⟨p>Ze trachtten dat te doen omdat Hij niet alleen de sabbat schond. Letterlijk staat daar het woordje 'ontbinden'. Losmaken of iets ontbinden wil in het algemeen zeggen dat je een wet of een voorstel ongeldig verklaart. Begrijp me goed: dit is niet wat Jezus deed. Jezus schond de sabbat niet en Hij ontbond de sabbat niet, maar dat is wat zij dachten. Dat was hun motief. Zij dachten dat Jezus de sabbat ontbond en daarom trachtten ze Hem te doden. Dat Hij dat deed, was echter een misvatting. Het is misvatting nummer één dat Jezus de sabbat zou schenden. Integendeel, Hij vervulde de sabbat juist.⟨/p>
⟨p>Het feit dat dit wonder plaatsvond op de sabbat, is juist een vervulling van die dag. De zevende dag is ook profetisch gezien de dag waarop mensen het leven zullen ontvangen en er werkelijk rust is. Dat die man zijn matras, zijn lichtmatje, op moest nemen, was juist een uitbeelding en een vervulling van de sabbat. Jezus gaf werkelijk rust, genezing, leven en vreugde, en dat is precies wat de sabbat uitbeeldt. De Joden hadden van die dag echter een 'gebodsdag' gemaakt; een dag van alleen maar lasten en dingen die niet mochten. Dat is heel kenmerkend voor de orthodoxie: mensen onder een vroom mom lasten opleggen, terwijl het juist een dag is waarin we bepaald worden bij wie Hij is en bij alles wat Hij geeft: Zijn genade en Zijn belofte. Een dag van feest. Jezus had een feestdag voor die man gemaakt, terwijl zij er alleen maar een dag van lasten en belasting van hadden gemaakt. Hij ontbond de sabbat niet, Hij vervulde de sabbat. "Meent niet dat Ik gekomen ben om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen om te ontbinden, maar om te vervullen." Dat is wat Jezus gedaan heeft. Dit motief van de Joden, de sabbatschending, is dus vals.⟨/p>
⟨p>Maar er speelde nog iets diepers, namelijk dat Hij ook God Zijn eigen Vader noemde. Heel persoonlijk: "Mijn Vader". Hij zei niet alleen "onze Vader", zoals God in het algemeen de Vader is als de Bron en Oorsprong van alles. Nee, Hij noemde heel expliciet "de God" Zijn eigen Vader. Daarmee suggereerde Jezus dat God op een heel bijzondere wijze Zijn Vader was. En dat is ook precies wat er aan de hand is, want Hij is met recht op de meest unieke manier Gods Zoon. Vandaar ook dat Hij in het Johannes-evangelie iedere keer weer "Gods eniggeboren Zoon" wordt genoemd. Dat moet je heel letterlijk nemen. Er is maar één mens die met recht kan zeggen: "Ik ben Gods Zoon door God verwekt." Tegen Maria wordt in Lukas 1 vers 35 gezegd, wanneer zij vraagt hoe zij zwanger kan worden zonder omgang met een man: "De kracht van de Allerhoogste zal u overschaduwen. Daarom zal dat wat uit u voortkomt, Zoon van God genoemd worden." Daarom was Hij dus met recht Gods Zoon: verwekt door de kracht van de Allerhoogste.⟨/p>
⟨p>Doordat Hij God Zijn eigen Vader noemde, trokken de Joden de conclusie dat Hij Zich daarmee met God gelijkstelde. Dat was hun conclusie, en die conclusie is net zo fout als de gedachte dat Hij de sabbat schond. Jezus stelde Zich namelijk niet gelijk met God. Volgens de leer van de drie-eenheid natuurlijk wel; daarin zegt men dat er één God is in drie personen — de Vader, de Zoon en de Heilige Geest — die van eeuwigheid af gelijk zijn. De één zou niet meer zijn dan de ander. Maar dat zegt de Schrift niet. Jezus’ claim was dat Hij Gods Zoon is, dat lees je zo vaak. Maar Hij zei niet dat Hij gelijk was aan God. In hoofdstuk 14 vers 28 lees je zelfs: "de Vader is meer dan Ik." Dat Hij gelijk zou zijn, is absoluut niet zo.⟨/p>
⟨p>Vanaf vers 19 begint er in mijn Bijbel een nieuw gedeelte met het kopje "Jezus' getuigenis van Zichzelf". Dat kopje is niet geïnspireerd, maar het is als aanduiding boven deze paragraaf geplaatst, en dat is precies waar het over gaat. Jezus geeft hier een antwoord op de beschuldiging dat Hij Zich gelijk zou stellen aan, of Zich gelijk zou maken met, de God. Dat is absoluut niet aan de orde. Het hele betoog dat je vanaf vers 19 leest, is een reactie van Jezus op deze specifieke beschuldiging. Laten we dat maar eens gaan lezen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1648" title="Speel af vanaf 27:28">▶ 27:28⟨/button> ⟨span>De Zoon Doet Niets van Zichzelf, maar Leert de Vader Kennen uit de Schriften⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan leest u in vers 19 waar het nieuwe gedeelte begint: "Jezus dan antwoordde..." Het feit dat het een antwoord is, geeft aan dat het — ook al is het een nieuw gedeelte — een reactie is op wat er eerder is gezegd. Wat was er gezegd? "U maakt Uzelf gelijk aan God." Jezus reageert daarop met: "Voorwaar, voorwaar." Dat is weer zo typerend voor het Johannesevangelie. U ziet het hè, daar staat in het Grieks gewoon: "Amen, amen." Dat is een dubbele bevestiging. Let op, het is zelfs meer dan "let op": wat nu gezegd gaat worden, heeft zo’n grote nadruk dat dit woord niet te ernstig genomen kan worden. "Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u" — tot jullie dus, want "u" is hier meervoud — "de Zoon kan niets doen van Zichzelf."⟨/p>
⟨p>Dit is het eerste waarmee feitelijk wordt rechtgezet waar zij Jezus van beschuldigden, namelijk dat Hij Zich gelijk zou maken aan God. God doet alles van Zichzelf; er is niemand van wie God het krijgt, want Hij is de bron van alles. Maar Jezus zegt: "Ik ben inderdaad de Zoon, maar de Zoon kan niets doen van Zichzelf." Dit is een antwoord op de beschuldiging die zojuist aan Zijn adres was geuit. Ik heb hier een aantal verzen bijgegeven voor degenen die dat nog eens na willen kijken, waarin u precies dezelfde waarheid herhaald vindt. We zullen in de loop van de bespreking nog vaak tegenkomen in het Johannesevangelie dat Jezus dit zegt over de Zoon: dat Hij niets doet van Zichzelf. Daarmee geeft Hij aan dat Hij zelf ook afhankelijk is van Zijn God. Hij krijgt op een bijzondere wijze bevoegdheden van Hem, maar Hij doet niets van Zichzelf.⟨/p>
⟨p>De heerlijkheid van de Zoon is juist dat Hij niets van Zichzelf doet, maar dat Hij alles in onderschikking doet aan Zijn God en Vader. Als ik even de telescoop pak en we kijken in Gods plannen naar waar het uiteindelijk allemaal in uitloopt: als alles zal zijn onderworpen aan de Zoon — lees maar in 1 Korinthiërs 15, waar ook de laatste vijand, de dood, wordt genoemd — dan leest u dat wanneer alles onderworpen zal zijn, de Zoon ook Zelf zal worden onderworpen aan de Vader. Dan zal Hij het koninkrijk als een volmaakt koninkrijk overdragen aan Zijn God en Vader, omdat God zal zijn alles in allen. Op dat moment treedt de Zoon ook weer terug. Waar vindt u dat allemaal nog meer? Ik moet ook denken aan Filippenzen 2. Daar leest u dat er natuurlijk een moment komt dat elke knie gaat buigen en elke tong zal belijden dat Jezus Heer is, en dan staat er direct achter: "tot eer van God de Vader." Dus zij zullen Jezus belijden als de Heer, de ⟨em>kurios⟨/em> van alles, maar dat is juist tot eer van God de Vader. Daar is het de Zoon alles om begonnen: om de Vader. Hij doet niets van Zichzelf.⟨/p>
⟨p>De zin loopt trouwens door, er staat een komma: "de Zoon kan niets doen van Zichzelf, of Hij moet de Vader zien doen." Hoe denkt u dat dit moet worden begrepen, dat Hij de Vader ziet doen? Waar zou u aan denken als u dat leest? Waar ziet de Zoon de Vader dingen doen? Iemand een idee? "In de schepping, daar zie je Gods werkzaamheid." Ja, dat weerspreek ik niet hoor, maar zou Jezus hiernaar verwijzen? Ik denk zelf aan iets specifiekers. Waar ik vooral aan denk bij wat Hij de Vader ziet doen, is in de Schriften. Hoe kende Jezus Zijn Vader? Het Oude Testament — wij noemen dat Oude Testament, zij noemden het de Tenach — daar leefde Jezus mee. Jezus was een mens en Hij wist van Zijn vroegste jeugd af dat God Zijn Vader was. Hij wist ook wat Zijn missie was. U leest in de Hebreeënbrief dat er in de Psalmen al van Jezus wordt voorzegd dat Hij zegt: "Zie, hier ben ik, Heer, om Uw wil te doen," en dan staat erachter: "In de boekrol is over Mij geschreven."⟨/p>
⟨p>Hoe wist Jezus wie Hij was en wat Hem te doen stond? Wij denken, denk ik, te gemakkelijk vanuit onze traditie, wat ook weer een beetje te maken heeft met die leer van de Drie-eenheid: dat Jezus eigenlijk God was en dat Hij op die manier communiceerde met God en direct dingen van Hem te horen kreeg. Maar dat is niet zo. Jezus was een mens hier op aarde en Hij moest ook dingen leren. Wat Hem ter beschikking stond, waren de Schriften. Hij is daar altijd mee bezig geweest. We weten bijvoorbeeld van die eerste dertig jaren van Zijn leven zo goed als niks. We weten wat over Zijn allereerste begin, Zijn geboorte en het bezoek van de magiërs uit het oosten, en dan is het eigenlijk stil. We kennen één geschiedenis van toen Hij twaalf jaar was. Dat is het enige dat we weten over wat Hem is overkomen en wat Hij gedaan heeft: tijdens het Pesachfeest ging Hij met Zijn ouders mee naar Jeruzalem. En dan leest u dat Jezus, als Hij uiteindelijk op de derde dag gevonden is in de tempel — ik ga daar nu verder niet op in — door Zijn ouders wordt berispt. Dan zegt Hij: "Maar wisten jullie dat niet? Dat ik bezig moest zijn met de dingen van Mijn Vader?" Met de dingen van Mijn Vader, en daarmee bedoelde Hij niet de dingen van Jozef, maar van Zijn Vader.⟨/p>
⟨p>Waar was Hij mee bezig toen Hij daar gevonden werd in de tempel? U leest dat Hij met de schriftgeleerden in gesprek was over wat anders dan over de Schrift. Als jongen van twaalf was dat het enige wat we dus weten over waar Hij zich mee beziggehouden heeft in die eerste dertig jaren. Meer weten we niet. Hij was intensief bezig met de Schrift; Hij was bezig met de dingen van Zijn Vader. Hij kende de boekrol. Hij zegt ook iedere keer: "Jullie kennen de Schriften niet." Dat zegt Hij tegen de schriftgeleerden en Farizeeën, mensen die titels hadden gekregen omdat ze zogenaamd zo bijbelgeleerd waren. Hij zei: "Gij dwaalt, jullie kennen de Schrift niet." Hij was er zo vertrouwd mee en Hij wist: wat in de boekrol staat, dat gaat over Mij. Daarom heeft Hij ook gezegd: "In de boekrol staat over Mij geschreven: zie, hier ben ik, Heer, om Uw wil te doen." Zo is Hij de weg gegaan in geloof.⟨/p>
⟨p>Als Hij hier in Johannes 5 vers 19 zegt: "De Zoon kan niets doen van Zichzelf, of Hij moet het de Vader zien doen," waar ziet Hij die activiteiten en de dingen van de Vader dan anders dan in de Schrift? Aan het einde van dit hoofdstuk, in vers 39 en vers 46 en 47, leest u dat Hij daar ook op wijst: "Jullie onderzoeken de Schriften, maar jullie kennen ze niet, want als jullie de Schriften zouden kennen, dan zouden jullie Mij ook erkennen." Dat zijn de dingen die Hij rechtstreeks tegen hen zegt. Dus als Hij het over deze dingen heeft, dan kan het niet missen dat Hij het hier heeft over de dingen die Hij de Vader ziet doen in de Schriften.⟨/p>
⟨p>Dan staat erachter: "want wat deze doet, dat doet de Zoon ook evenzo." Dit wordt nog weer nader gemotiveerd: "want de Vader heeft de Zoon lief." Ik wil hier toch even op wijzen dat hier voor "liefde" een woord wordt gebruikt dat niet het woord is dat we zo vaak tegenkomen, ⟨em>agape⟨/em>. ⟨em>Agape⟨/em> is onvoorwaardelijke liefde, maar dat woord wordt hier niet gebruikt. Hier wordt een ander woord gebruikt, namelijk ⟨em>phileo⟨/em>. Dat woord ⟨em>phileo⟨/em> betekent "houden van". Of je dat in een lagere betekenis kunt meten, weet ik eigenlijk niet, maar het ene is...⟨/p>
⟨p>Agape is onvoorwaardelijke liefde. Phileo daarentegen is liefde die gemotiveerd wordt door een eigenschap die je in de ander ziet. Je houdt veel van iemand, bijvoorbeeld vanwege iemands houding. Zoals wij ook wel zeggen: iemand is sympathiek. Je hebt een band met iemand omdat diegene jou door zijn houding, of doordat hij bepaalde dingen doet — of zij dingen doet of nalaat — in je hart aanspreekt. Dat is Phileo.⟨/p>
⟨p>Het is dus anders dan de liefde van een ouder voor een kind; van je kind houd je gewoon omdat het je kind is, onvoorwaardelijk, wat het dan ook doet. Maar van andere mensen houd je meestal vanwege een bepaalde houding die ze aannemen en die jou aanspreekt. Daar houd je veel van.⟨/p>
⟨p>Welnu, dit woord Phileo wordt hier ook gebruikt in verband met de Vader die de Zoon liefheeft. Eigenlijk staat er: de Vader houdt veel van de Zoon. En dat houden van heeft te maken met een motief. De Zoon brengt dingen aan het licht en stelt Zich ten opzichte van de Vader zo ondergeschikt op. Deze Zoon luistert naar Zijn Vader en het gaat Hem alleen maar om de eer van Hem. Vervolgens geeft Hij daar ook gehoor aan. In de boekrol staat van Mij geschreven: "U hebt de dingen laten optekenen; zie, hier ben Ik, Vader." En Hij doet het dan ook; Hij is gehoorzaam tot de dood van het kruis. Om die houding, om dat wat Hij gedaan heeft, heeft de Vader de Zoon lief en houdt Hij zoveel van Hem.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2392" title="Speel af vanaf 39:52">▶ 39:52⟨/button> ⟨span>De Vader Toont de Zoon Nog Grotere Werken van Levendmaking⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>De Vader toont de Zoon al wat Hij zelf doet. Dat tonen is hier echt bedoeld in de zin dat Hij via Hem demonstreert wat Hij zelf doet. Ik zal dat toelichten aan de hand van het laatste gedeelte. Er staat immers: "Hij toont Hem al wat Hij zelf doet en Hij, God de Vader, zal Hem grotere werken tonen dan deze, opdat jullie je verwonderen."⟨/p>
⟨p>Waar denkt u trouwens aan bij die grotere werken? Ik geef hier eigenlijk het antwoord al. In het voorgaande hebben we gelezen over het wonder van Bethesda. We mogen aannemen dat dit gesprek nog plaatsvindt op diezelfde dag dat het wonder heeft plaatsgevonden. Dat was een geweldig wonder: een man die daar 38 jaar verlamd was en nu zomaar wegwandelt. De verbazing was natuurlijk alom.⟨/p>
⟨p>Maar nu zegt Jezus dat God dingen aan Hem en door Hem gaat tonen, maar vooral ook via Hem: grotere werken dan deze. Dat wil zeggen: grotere werken dan het wonder dat jullie zojuist of vandaag hebben waargenomen. Bij een nog groter werk denk ik aan dat werk van levendmaking. Ook dat zullen we in het Johannes-evangelie nog tegenkomen. Dat ik daaraan denk, blijkt uit het volgende vers; u hoeft dat nu verder even niet voor te lezen, we zullen het straks vanzelf zien.⟨/p>
⟨p>Dit was dus een groot wonder, maar wat er door God via Hem nog meer getoond zou worden, was het wonder van opstanding en van levendmaking. "Opdat jullie je verwonderen." Jullie zullen je echt verbazen en verwonderen. Die grotere werken van God worden via de Zoon getoond aan de scharen, aan iedereen die daar aanwezig was. Jullie zullen je verwonderen over nog grotere wonderen dan wat vandaag heeft plaatsgevonden.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2539" title="Speel af vanaf 42:19">▶ 42:19⟨/button> ⟨span>Zoals de Vader Doden Opwekt, Zo Doet de Zoon Leven Wie Hij Wil⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Vers 21 vormt het bewijs waarom ik denk aan levendmaking als het gaat om die grotere werken. In vers 21 wordt dat ingeleid met het woordje 'want', dus er wordt nu iets uitgelegd. Hoezo grotere werken? Wel: "Want gelijk de Vader de doden opwekt en doet leven, zo doet ook de Zoon leven wie Hij wil." Eerst even dit: net zoals de Vader de doden opwekt en doet leven... Levendmaking is iets waarvan het me duidelijk lijkt dat er maar Eén is die dat kan. Dat is typisch Gods werk. Een mens kan doden, maar er is maar Eén die levend kan maken. Dat vind je op zoveel plaatsen in de Schrift terug. In Romeinen 4 vers 17 lees je dat over Abraham; daar staat dat hij geloofde voor het aangezicht van de God die de doden levend maakt en het niet-zijnde tot aanzijn roept.⟨/p>
⟨p>Kijk, daar is God. Wie is God? Wel, Hij wordt niet voor niets zo vaak de levende God genoemd. Dat betekent dat Hij de bron van leven is; Hij geeft leven. Het feit dat wij leven – ook al is het tussen aanhalingstekens en is het sterfelijk leven – komt omdat er een levende God is die bij machte is om te doen leven. Dat zie je in de hele natuur. In dit jaargetijde, begin mei, zie je hoe de bomen uitlopen. De dood wordt overwonnen door leven. Je ziet het gebeuren, maar anders zou je zeggen dat het helemaal niet kan. Het is een Godswonder dat dit allemaal zo bruist van leven. Er is er maar Eén die dat bij machte is om te doen, en dat is de levende God. God is het die de doden levend maakt, en in die God geloofde Abraham. Dat is de hele essentie van het Evangelie: de dood wordt overwonnen en heeft niet het laatste woord. In 1 Timotheüs 6 vers 13 zegt Paulus: "Ik beveel voor God die alle leven wekt." In de Statenvertaling staat: "die alle dingen levend maakt". Dat is de levende God, die alles levend maakt en alle leven voortbrengt.⟨/p>
⟨p>Zullen we de draad nog weer eens eventjes oppakken? Je hebt het een en ander gemist, Therese, dat wel, maar ik ga het niet allemaal meer herhalen. Ik heb het zo ingehaald? Ja, dat is waar. Maar de aantekeningen maak ik in PowerPoint, dus dat kun je ook allemaal nog eens even nakijken. Het ging erom dat Jezus had aangekondigd dat er nog grotere werken zouden volgen dan die ze die dag hadden waargenomen, en daarmee doelde Hij op wonderen en tekenen en op het feit dat Hij ook zou levend maken. Daar hadden we het aan het eind nog even over voor de pauze. Zoals de Vader de doden opwekt en doet leven, dat is een typisch goddelijke eigenschap; er is slechts Eén die dat kan. Maar daar zit een tweede deel aan: "Zo doet ook de Zoon leven wie Hij wil." Dat komt omdat de Zoon van de Vader die bevoegdheid en die volmacht heeft ontvangen. Ook dat zullen we straks zien. Daarmee is wel gezegd dat de Zoon en de Vader één zijn. Daarmee bedoel ik niet één persoon of dat ze allebei God zijn – zo bedoel ik het allemaal niet – maar wel: zoals de Vader doden opwekt en doet leven, zo doet ook de Zoon leven wie Hij wil.⟨/p>
⟨p>Er is een heel lang hoofdstuk in dit Evangelie daaraan gewijd, waar alles naartoe werkt. Dat is een buitengewoon belangrijk hoofdstuk: de opwekking van Lazarus, die alleen door Johannes wordt opgetekend. We hebben er vanavond al diverse keren bij stilgestaan dat het Johannesevangelie zo'n uniek Evangelie is. Het is van een heel andere orde, een heel andere opbouw en een heel andere benadering met andere perspectieven en gezichtspunten dan Mattheüs, Marcus en Lukas. Alle evangeliën verschillen, maar Mattheüs, Marcus en Lukas vormen één groep; men noemt dat de synoptische evangeliën. Het Evangelie van Johannes is van een heel andere orde. Je hebt het eigenlijk al in de gaten als je drie verzen gelezen hebt: dit is typisch Johannes. In Johannes 11 lees je over de Zoon die inderdaad doden opwekt en die bij die gelegenheid zegt: "Ik ben de opstanding en het leven." Het opstandingsleven. Elders in de andere evangeliën lees je dat natuurlijk net zo goed, zoals de bekende geschiedenis van het dochtertje van Jaïrus of de jongeling van Naïn. De Zoon doet leven wie Hij wil.⟨/p>
⟨p>Ik wil u op nog een schriftplaats wijzen waar dat ook staat, omdat het een typisch kenmerk is van de Zoon van God dat Hij het vermogen heeft om te doen leven. Dat staat in Romeinen 1, alleen hebben vrijwel alle Bijbelvertalingen daar een sluier op gelegd, zodat je het niet herkent. Er staat in Romeinen 1 vers 4 in de NBG-vertaling dat Hij "naar de geest der heiligheid door zijn opstanding uit de doden verklaard is Godzoon te zijn in kracht, Jezus Christus onze Here". Nu maak ik op zich geen bezwaar tegen de waarheid dat Hij is opgestaan en dat Hij de Zoon van God in kracht is, jawel, maar zo staat het er niet. Wat er staat, is dat Hij "door opstanding van doden" verklaard is Godzoon te zijn in kracht. Dat is het verschil. In de weergave van de NBG en de Statenvertaling probeert men de indruk te wekken dat Hij verklaard is Godzoon te zijn in kracht doórdát Hij is opgestaan uit de doden. Terwijl alle doden achterbleven, stond Hij op en dáárom is Hij verklaard Godzoon te zijn in kracht. Maar dat is niet wat er staat. Het gaat niet om het feit dat Hij Zelf uit de doden is opgestaan, maar er staat: "door opstanding van doden". Dat wil zeggen dat Hij door het doen opstaan van doden is verklaard Godzoon te zijn in kracht.⟨/p>
⟨p>Ziet u, dat is een groot verschil. In vrijwel alle vertalingen wordt gezegd dat Jezus de Zoon van God is doordat Hij opstond, maar als je het letterlijk neemt zoals er staat, dan staat er dat Hij doden dééd opstaan. Door de opstanding van doden werd Hij verklaard Godzoon te zijn in kracht. Dit onderstreept prachtig wat we lezen in Johannes 5: zoals de Vader de doden opwekt en doet leven – wat typisch Gods werk is – zo doet ook de Zoon leven wie Hij wil. Dat speciale vermogen is precies wat Hem tot de Zoon van God maakt. Dat zegt Paulus in Romeinen 1 vers 4 ook. Daarom wilde ik dit graag even rechtzetten. Het zijn van die aantekeningen die je echt in je Bijbeltje moet maken, zodat je ziet: wacht even, het staat er net even anders.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3138" title="Speel af vanaf 52:18">▶ 52:18⟨/button> ⟨span>De Vader Oordeelt Niemand, maar Heeft het Gericht Overgegeven aan de Zoon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Jezus gaat verder met Zijn getuigenis over Zichzelf. De Joden beschuldigen Hem ervan dat Hij Zich met God gelijkstelt, maar dat doet Hij niet. Wel is Hij Gods Zoon aan wie het vermogen is gegeven om grotere werken te doen, zoals levend maken. Daar komt in vers 22 nog iets bij: "Want ook de Vader oordeelt niemand, maar heeft het hele oordeel aan de Zoon gegeven."⟨/p>
⟨p>Met andere woorden: bij wie berust de bevoegdheid om te oordelen van origine? Uiteraard bij niemand anders dan de Vader. In Deuteronomie 1 vers 17 lees je: "De rechtspraak is Godes." Dat is een beetje oud-Nederlands, maar het betekent dat de rechtspraak alleen God toekomt. Er is er maar één die werkelijk kan oordelen. Dat zeggen wij ook wel eens als het gaat om verborgen dingen. Mensen hebben zo hun ideeën en uitspraken, maar dat zijn vaak vooroordelen. Waarom? De mens ziet aan wat voor ogen is, maar God ziet aan wat er in het hart is. Hij kent de verborgen dingen. Daarom kunnen we eigenlijk ook helemaal geen oordeel over dingen geven; je kent de 'ins and outs' niet, je kent maar zo’n klein beetje. Daarom is ons oordeel altijd misplaatst. Er is er maar één die de dingen werkelijk kent, verstaat en weet te wegen; één die alles ziet en begrijpt. Dus logischerwijs berust het oordeel bij God. Wie is de bron van leven? Wie anders kan leven maken dan God alleen? In Prediker 11 lees je dat God elke daad zal doen komen in het gericht over al het verborgene, hetzij goed of kwaad. God gaat daar alles rechtzetten.⟨/p>
⟨p>Er is er maar één die dat kan: God. Maar Hij doet dat via en door de Zoon. De Vader oordeelt zelf niemand, Hij heeft het overgegeven. Het hele oordeel, de gehele beoordeling, heeft Hij aan de Zoon gegeven. Dat geeft aan wat voor een enorme plaats Hij aan de Zoon toekent. Heel het oordeel gaat plaatsvinden; het komt aan God toe, maar Hij heeft het gegeven aan de Zoon. Overal in het Nieuwe Testament wordt dat bevestigd. Ik wil u een paar voorbeelden geven om te laten zien dat dit niet zomaar een ding is dat toevallig in het Johannesevangelie gezegd wordt; je vindt het overal terug.⟨/p>
⟨p>In Handelingen 10 is Petrus aan het woord in het huis van Cornelius. Daar zegt hij over Jezus Christus: "Hij heeft ons geboden het volk te prediken en te betuigen dat Hij het is die door God is aangesteld tot Rechter van levenden en doden." Hij zal straks terugkomen en alle levenden die dan op aarde zijn, zal Hij richten. Het oordeel is aan Hem gegeven. Maar ook de doden zal Hij levend maken en gaan richten. Kortom: alle mensen, levenden en doden. Er is er één die Rechter is, en Hij is daartoe door God aangesteld.⟨/p>
⟨p>In Handelingen 17 spreekt Paulus in Athene op de Areopagus. Daar zegt hij dat God een dag heeft bepaald waarop Hij de aardbodem rechtvaardig zal oordelen "door een Man die Hij aangewezen heeft". Dus wie oordeelt? Dat oordeel komt aan God toe, maar Hij doet dat middels en via een Man die Hij aangewezen heeft, van wie Hij voor allen het bewijs geleverd heeft door Hem uit de doden op te wekken. Dan kan het natuurlijk niet missen over wie het gaat.⟨/p>
⟨p>In Romeinen 2 vers 16 zegt Paulus: "Ten dage dat God het in de mensen verborgene oordeelt volgens mijn evangelie, door Christus Jezus." Hier heb je het weer. Het grootste gedeelte van wat aan onze waarneming en ons oordeel onttrokken is, weten we helemaal niet. Maar er komt een moment dat God dat allemaal gaat oordelen. Je moet oordelen hier niet meteen verstaan als verdoemen, maar als 'richten', het in een crisis brengen. Het Griekse woord voor oordeel is 'krisis'. Prachtig eigenlijk, want wat gebeurt er in een crisis? Dan kom je in de benauwdheid. Zoals wij het woordje crisis ook verstaan: als er een crisis is, dan is het heel kritiek. Je komt onder kritiek te staan. Ons woord kritiek komt weer van krisis, en dat betekent dat je wordt beoordeeld. Als God een mens in de crisis brengt, dan uitte Hij Zijn kritiek, maar wel opbouwend. De mens komt onder Zijn kritiek te staan omdat Hij van Zijn schepsel houdt. Oordelen is eigenlijk altijd ook richten, rechtzetten. Dat oordelen van het verborgene gaat God doen door Christus Jezus.⟨/p>
⟨p>Nog eentje om het bewijs afdoende te maken, want er zijn al een aantal getuigen opgeroepen waar het zwart-op-wit staat. Paulus zegt: "Ik betuig u nadrukkelijk voor God en Christus Jezus, die levenden en doden zal oordelen." Hij zal hen richten en in de crisis doen komen. In Openbaring 20 lees je over het gericht van de Grote Witte Troon na de duizend jaren. Daar staat: "En ik zag een grote witte troon en Hem die daarop gezeten was, voor wiens aangezicht de aarde en de hemel wegvluchtten." Ongelooflijk wat daar aan de hand is. Je leest dat de doden daar staan, de boeken worden geopend en alles wordt gericht. Wie zou degene zijn die op die troon gezeten is, anders dan de Zoon aan wie de Vader heel het oordeel heeft gegeven? Hij is dat, Christus Jezus, de Rechter van levenden en doden. Dat kan niet missen.⟨/p>
⟨p>Dit alles gebeurt "opdat allen de Zoon eren zoals zij de Vader eren". Het punt is: wie de Zoon eert, eert daarmee de Vader. Hoezo? Wel, die Zoon is door de Vader gezonden. Wie de Zoon niet eert, eert ook de Vader niet, want de Vader heeft Hem gezonden. Dus het eren van de Zoon is onlosmakelijk verbonden met het eren van de Vader. Wie de Zoon eert, eert daarmee de Vader die Hem gezonden heeft.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3653" title="Speel af vanaf 01:00:53">▶ 01:00:53⟨/button> ⟨span>Aeonisch Leven Bezitten en Nu Reeds Overgegaan Zijn uit de Dood⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Voorwaar. Weer dat 'voorwaar', hè? Dat is de tweede keer dat we dat lezen: "Voorwaar, voorwaar," amen, amen. Ik zeg jullie – meervoud. Ik zeg jullie dat wie mijn woord hoort en Hem gelooft die mij gezonden heeft... In deze zin staat feitelijk twee keer hetzelfde. Mijn woord horen is namelijk hetzelfde als Hem geloven die mij gezonden heeft. Mijn woord is immers niets anders dan dat wat ik van de Vader heb ontvangen.⟨/p>
⟨p>Wie mijn woord hoort en Hem gelooft die mij gezonden heeft, die heeft eeuwig leven. Let op, vooral ook op het woordje 'heeft'. Niet: 'zal het eeuwig leven hebben', maar: 'hééft'. Tegenwoordige tijd. En dan moet ik erbij zeggen dat dit begrip 'eeuwig leven' zelden wordt begrepen, omdat men niet weet wat een 'eeuwig' is. Men weet niet wat eeuwig is, omdat men niet weet wat een eeuw is. Men denkt bij 'eeuwig' aan 'eeuwigheid', maar dat doet de Bijbel niet. Bij 'eeuwig' denkt de Bijbel aan een eeuw. Het begrip 'eeuwigheid' kent de Bijbel niet; de Schrift spreekt over eeuwen en over eeuwige dingen. Eeuwige dingen zijn dingen die te maken hebben met een eeuw, met een aeon, met een wereldtijdperk. Dat aeonische leven is het leven van die toekomende eeuw.⟨/p>
⟨p>Er is een echte, sluitende definitie van wat eeuwig leven is, en die vinden we in Johannes 17 vers 3. In het hogepriesterlijk gebed, vlak voordat de Heer Jezus overgeleverd wordt, bidt Hij dat gebed en zegt: "Vader, dit nu is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, die Gij gezonden hebt." Dus als je vraagt wat het eeuwige leven is, dan is dat volgens de definitie van Jezus Christus zelf het kennen van Hem, de enige waarachtige God, en van Jezus Christus die Hij gezonden heeft. Dat is eeuwig leven.⟨/p>
⟨p>Dan begrijp je ook meteen dat dit het leven van die toekomende eeuw is. Want straks, als die toekomende eeuw gaat aanbreken, dat Messiaanse Rijk – die zevende dag, de Sabbat – dan begint die toekomende eeuw. Dat duizendjarig rijk, zoals we dat dan noemen. Niet helemaal correct, maar goed: die duizend jaren. Dat zal de eeuw zijn waarin de aarde vol zal zijn van de kennis des Heren. Jezus zegt dat de aarde vol zal zijn van de kennis des Heren, zoals de wateren de bodem van de zee bedekken. Zo vol zal de aarde zijn van de kennis des Heren. Men zal dan met recht de enige waarachtige God kennen.⟨/p>
⟨p>Let trouwens op: wie is de enige waarachtige God? Dat is God de Vader. Eén God, de Vader. En Jezus Christus is die ene middelaar, door God gezonden. Het is niet moeilijk hoor, alleen men heeft het verschrikkelijk moeilijk gemaakt. Dat is het eeuwige leven. En dan begrijp je dat dit het leven is van die toekomende eeuw; het is het leven waarin God gekend gaat worden. Straks, in die toekomende eeuw, zal de hele wereld Hem kennen. Alle volkeren zullen de zegen beleven van de heerschappij van de Messias, die vanuit Jeruzalem zal heersen. Heel de wereld zal Hem kennen.⟨/p>
⟨p>Maar dat kennen van Hem, het kennen van de opgestane Heer, is nu al het deel van degenen die vandaag geloven. Het is kenmerkend voor de toekomende eeuw, maar wij kennen Hem nu al. Wij hebben dus nu al dat eeuwige leven. Dat is eigenlijk ook wat Johannes zegt: wie in Hem gelooft, wie Hem gelooft die mij gezonden heeft, die heeft nu al dat leven dat thuishoort in de toekomende eeuw. En die komt niet in het oordeel. Dat woordje 'het' staat er eigenlijk niet eens. Kijk, dit is waar ik zojuist op doelde: hier staat het Griekse woord ⟨em>krisis⟨/em>. Er staat een letter die in het Grieks als een 'P' wordt aangeduid, maar wat eigenlijk de Griekse 'R' is. Er staat gewoon ⟨em>krisis⟨/em>.⟨/p>
⟨p>In ieder geval: wie mijn woord hoort en daarmee Hem gelooft die mij gezonden heeft, die heeft eeuwig leven en die komt niet in die ⟨em>krisis⟨/em>. En wat is dat? Nou, lees even door: "want hij is overgegaan uit de dood in het leven." Let op, dit is wat ze noemen de voltooid tegenwoordige tijd. Het is dus al gebeurd. Wie nu gelooft, die heeft eeuwig leven en die is reeds overgegaan uit de dood in het leven. Dit wordt hier dus niet als iets toekomstigs voorgesteld, maar als een tegenwoordig bezit. Als je Hem mag kennen en de Opgestane erkent, dan ben je vanuit de dood in het leven gekomen. Dan heb je dat leven al.⟨/p>
⟨p>Johannes zegt aan het einde van zijn evangelie, in dat slot in vers 30 en 31 van Johannes 20: "Jezus heeft nog vele andere tekenen voor de ogen van zijn discipelen gedaan, die niet beschreven zijn in dit boek; maar deze zijn geschreven, opdat jullie geloven, dat Jezus is de Christus, de Zoon van God, en opdat jullie gelovende het leven hebt in zijn naam." Als je de Opgestane kent – en we hebben voor de pauze ook gezien: daarmee ook de ten hemel gevaren Heer, degene die de Geest geeft en het leven geeft – dan heb je daarmee, gelovende, het leven in Hem ontvangen. Wij leven nog in een boze aeon waarin God ontkend en tegengesproken wordt, waar alles boos is, maar wij leven feitelijk al in die toekomende eeuw omdat we Hem mogen kennen. We mogen het nieuwe leven kennen, overgegaan uit de dood in het leven.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4111" title="Speel af vanaf 01:08:31">▶ 01:08:31⟨/button> ⟨span>De Ure Is Nu: de Geestelijke Levendmaking Door de Stem van de Zoon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>"Voorwaar, voorwaar." Dit is de derde keer dat we dit vanavond tegenkomen: "Amen, amen." Er is dus weer die grote nadruk: "Ik zeg jullie, de ure komt en is nu, dat de doden naar de stem van de Zoon van God zullen horen, en die haar horen, die zullen leven." Dat is eigenaardig: de ure komt én is nu. Kijk, dat de ure komt dat de doden naar de stem van de Zoon van God zullen horen en die haar horen zullen leven, dat is duidelijk in de letterlijke zin. Er komt een moment dat de doden uit de graven zullen opstaan, omdat ze de stem van de Zoon van God zullen horen. Dan gáát het komen; dat is letterlijk zo.⟨/p>
⟨p>Maar in de overdrachtelijke, geestelijke of figuurlijke zin – net hoe je het zeggen wilt – is het nu al zo dat de doden de stem van de Zoon van God horen en dat zij die haar horen, zullen leven. Straks zijn de doden degenen die in de graven zijn, maar nu, in de geestelijke zin, zijn dat degenen die het Leven nog niet kennen. Op het moment dat je Hem leert kennen en je hoort Zijn stem, dan ontvang je het leven in Zijn naam. Dan was je dood en dan ontvang je het Leven.⟨/p>
⟨p>Als de Heer Jezus zegt: "Voorwaar, voorwaar," dan zit daar dus die dubbele waarheid in. Amen, amen. Het is een waarheid met een dubbele bodem. Letterlijk is het zo dat de doden eens de stem van de Zoon van God zullen horen, maar in figuurlijke zin is deze wereld nu al in de macht van de dood. Het zijn allemaal stervelingen die het Leven niet kennen, en dus zijn ze eigenlijk gewoon doden. Maar op het moment dat je de stem van Hem hoort, dan gebeurt precies wat hier staat: wie gelooft in Hem die Mij gezonden heeft, die heeft eeuwig leven en komt niet in dat oordeel. Hij is overgegaan uit de dood in het leven. Je hebt het Leven ontvangen; je was dood en je krijgt Leven met allemaal hoofdletters.⟨/p>
⟨p>"De ure komt en is nu." Letterlijk én overdrachtelijk. Dat de doden naar de stem van de Zoon van God zullen horen en die haar horen zullen leven, geldt dus in de dubbele zin van het woord: opstanding in fysieke, lichamelijke zin, maar ook opstanding in geestelijke zin. Het is zoals Paulus zegt: "Ontwaakt, gij die slaapt, en sta op uit de doden, en Christus zal over u lichten." Degenen die de stem van de Zoon van God horen, zullen leven. Dat is altijd zo.⟨/p>
⟨p>Dat Woord is leven. Zo begint het Johannes-evangelie ook weer: "In het begin was het Woord... en in het Woord was leven." Op het moment dat dat Woord klinkt, komen de dingen tot aanzijn. De Heer Jezus zei tegen die man in Bethesda, die daar al 38 jaar verlamd lag: "Sta op!" En hij stond op. Dat is een machtswoord van opstanding, van levendmaking: "Sta op!" En later zegt Hij het tegen Lazarus. Terwijl Hij daar op de begraafplaats is bij het graf van Lazarus, die al vier dagen dood was – de vierde dag reeds – zegt Hij: "Lazarus, kom naar buiten!" En hij kwam naar buiten. Je zou zeggen: Lazarus was dood, dus hoe kan hij horen? Maar op het moment dat Gods Woord klinkt, de stem van de Zoon van God, dan blijft niets hetzelfde. God sprak: "Er zij licht," en er was licht. God roept de dingen die niet zijn tot aanzijn; door het te noemen is het er. Hij sprak en het stond er, Hij gebood en het was er. Dat is Gods Woord. Hij roept de doden tot leven.⟨/p>
⟨p>Ik hoorde iemand over de opwekking van Lazarus iets zeggen wat ik altijd mooi ben blijven vinden. Hij vroeg: "Waarom noemde Jezus de naam van Lazarus daar op die begraafplaats?" Nou, als Hij die naam niet had genoemd, dan was op dat moment de hele begraafplaats levend geworden! Dat was niet de bedoeling, dus daarom zei Hij specifiek: "Lazarus, kom uit." En hij kwam uit. Dat is het machtswoord van de Zoon van God. Daar denken we vaak te gering over, over het Woord van God. Als Zijn stem klinkt, blijft niets hetzelfde en gebeurt precies datgene waartoe dat Woord gezonden is. Nooit keert dat Woord ledig weer; het zal altijd doen wat Hem behaagt, want het is het Woord van God.⟨/p>
⟨p>We hadden het er zojuist in de pauze even over dat vandaag de wegen helemaal vol waren omdat er een olifantje geboren was; er waren wel 10.000 mensen op afgekomen. Ik zeg dat helemaal niet uit rancune, maar bekijk het eens: het ene is sensatie, en daar komt iedereen op af. Maar als je het Woord spreekt, moet je niet verwachten dat er mensenmassa's op afkomen. Er ligt geen rode loper. Het Woord is het kostbaarste, het rijkste en het heerlijkste wat er bestaat, maar het wordt zo onderschat. We leven nu in de nacht van de wereld – dat lees je in Johannes 9 ook: het is nacht. Het is wachten op de zon die opkomt, en dan zal de duisternis verdreven worden. Dan wordt het een ander verhaal. Maar nu, als het Woord klinkt, doet het precies wat Hem behaagt, ook al worden er vandaag geen massa's bereikt.⟨/p>
⟨p>Wat ik er eigenlijk mee wilde zeggen: er is voor ons niets belangrijker, kostbaarder en rijker dan je bezig te houden met wat Zijn Woord zegt. "De ure komt en is nu," zegt de Heer Jezus, "dat de doden naar de stem van de Zoon van God zullen horen, en die haar horen, zullen leven." Want dat is wat dat Woord doet: het maakt levend. Net zoals de Vader leven heeft in Zichzelf – Psalm 36 zegt: "Bij U, o God, is de bron des levens" – want waar komt het leven anders vandaan dan bij de levende God? Hij heeft leven in Zichzelf. En zoals de Vader leven heeft in Zichzelf, zo heeft Hij ook de Zoon gegeven leven te hebben in Zichzelf. De Vader had het leven in Zichzelf van origine; aan de Zoon is dit gegeven. Beiden hebben leven in zich, maar het verschil is dat God het van origine in Zich heeft en aan de Zoon dit gegeven is. Het is niet moeilijk.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4603" title="Speel af vanaf 01:16:43">▶ 01:16:43⟨/button> ⟨span>Volmacht Om Crisis (oordeel) te Oefenen als de Beloofde Mensenzoon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Maar wat hier ook gezegd wordt over de Zoon: de Zoon heeft dat leven in Zichzelf. En God heeft aan Hem, de Zoon, macht gegeven. Hier staat in het Grieks het woordje ⟨em>exousia⟨/em>, en dat betekent volmacht of machtiging. Volmacht krijg je altijd van een ander; je geeft iemand bijvoorbeeld volmacht om voor jou een stempapiertje in te vullen. Dan word je door de ander geautoriseerd. Welnu, de Zoon heeft die autoriteit. Hij zegt ook na Zijn opstanding: "Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde." Dat is aan de Zoon gegeven.⟨/p>
⟨p>Maar Hij heeft die macht ook gekregen om gericht te houden. Hier zien we weer dat woordje ⟨em>krisis⟨/em>. De Zoon heeft de volmacht om leven te wekken, zoals de Vader, en Hij heeft de volmacht om het gericht te doen, en dat zal Hij ook doen. Dat is namelijk omdat Hij de Zoon des mensen is. Eigenlijk staat er hier in de grondtekst iets anders dan we gewend zijn. Normaal gesproken staat er "dé Zoon van de mens", maar dat valt in onze vertaling niet zo op. Hier wordt echter een andere constructie gebruikt; er staat eigenlijk gewoon "Zoon van mens". Niet "de Zoon" en ook niet "de mens", maar "Zoon van mens". In het Nederlands zou je dan zeggen: "een zoon van een mens".⟨/p>
⟨p>Hij is Degene aan wie die volmacht is gegeven omdat Hij "Zoon van een mens" is. En dan moet je de Schriften kennen, want in Daniël wordt die Mensenzoon genoemd. In Daniël 7 lees je over een visioen waarin God wordt beschreven als de Oude van Dagen – dat wil zeggen: Degene wiens oorsprongen van oudst zijn. Tot Hem nadert de Mensenzoon en er staat: "Hem werd heerschappij gegeven en eer en koninklijke macht, en alle volkeren, natiën en talen dienden Hem. Zijn heerschappij is een eeuwige heerschappij die niet zal vergaan en Zijn koningschap, Zijn koninkrijk, is er één dat onverderfelijk is."⟨/p>
⟨p>Het gaat hier over die Mensenzoon. Als Jezus hier zegt dat aan Hem de volmacht is gegeven om gericht te houden, dan zegt Hij: "Ik ben namelijk die Mensenzoon over wie Daniël vijfhonderd jaar geleden al profeteerde." Hij zegt dan: "Verwondert u hierover niet." Want als Jezus de Mensenzoon uit Daniël 7 is, dan hoeft het navolgende niet te verbazen. "Verwondert u hierover niet, want de ure komt..." Let op: in vers 25 lazen we nog dat de ure komt én nu is. Dat had een dubbele betekenis. Maar nu heeft Hij het alleen over de ure die zal komen, die in de toekomst is. Dit is profetisch en letterlijk bedoeld. En dat blijkt ook wel uit Zijn woorden: "Verwondert u hierover niet..."⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4840" title="Speel af vanaf 01:20:40">▶ 01:20:40⟨/button> ⟨span>De Toekomstige Fysieke Opstanding: Ten Leven of Ten Oordeel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Want de ure komt dat allen die in de graven zijn naar Zijn stem zullen horen. Allen. Wat mag je dan verwachten dat er gaat gebeuren? Ze zullen uitgaan. Waaruit? Ja, uit die graven. Dat is natuurlijk onvoorstelbaar waar we het over hebben, maar dat is precies waar de Bijbel over spreekt. God is degene die de doden levend maakt. En zij, de doden, zullen uitgaan. "Wie het goede gedaan hebben..." Feitelijk is 'het goede doen' in de Bijbel: horen naar wat Hij zegt. Dat is eigenlijk het goede. Het betekent dus niet een fatsoenlijk leven leiden, je best doen of wat algemeen door de mens wordt aangemerkt als een goed werk. Wat écht goed is, is dat God geloof rekent tot rechtvaardigheid. Als je Hem op Zijn woord neemt, dan is dat rechtvaardigheid. "Wie het goede gedaan hebben tot in opstanding van leven", staat er letterlijk. Dat wil zeggen: zij zullen een onvergankelijk opstandingslichaam krijgen; een opstanding die gekenmerkt wordt door leven.⟨/p>
⟨p>Maar er staat ook: "wie het kwade bedreven hebben". Wat is dat? Dat is uiteraard het tegenovergestelde: degenen die Zijn woord verwerpen. Zij komen tot de opstanding "ten oordeel". Dat "ten" staat er eigenlijk niet; het betekent letterlijk: "tot in opstanding van oordeel" – krisis dus. Zij worden geoordeeld. Daar hadden we het zojuist al even over toen ik verwees naar Openbaring 20. Daar lees je over die grote witte troon en dat de doden daar zullen staan. Van degenen wiens naam dan niet in het boek des levens staat, staat er: "en zij werden geworpen in het meer van het vuur". Dat is de tweede dood. Dat is een onderwerp apart.⟨/p>
⟨p>Maar het gaat er nu even om dat alle doden zullen opstaan. Sommigen dan al tot onvergankelijkheid, maar anderen niet. Die worden gericht en komen in de tweede dood. In de algemene theologie en in de christenheid zegt men dan vaak: "Nou, dat is einde verhaal." Nee, de dood heeft namelijk nooit het laatste woord. De dood is de laatste vijand die tenietgedaan zal worden. Maar dat is hier nog niet aan de orde. In eerste instantie is er sprake van tweerlei opstandingen. Daar moet ik me nu even toe beperken.⟨/p>
⟨p>Je leest bijvoorbeeld over degenen die vóór de duizend jaren zullen opstaan en met Christus zullen heersen. Wij, als het lichaam van Christus – de gemeente die nu gevormd wordt – zullen daar ook deel aan hebben. En er is een opstanding ná de duizend jaren, waarin ook degenen zullen opstaan van wie de naam niet in het boek des levens staat. Maar dat is een opstanding van gericht, waar de dingen rechtgezet worden. Zij zullen dat leven op dat moment nog niet ontvangen; dat gebeurt pas later. Eigenlijk is die opstanding van oordeel niets anders dan een onderbreking van de doodstoestand. Ze waren dood, ze worden opgewekt – dat wil zeggen: ze staan op – alles wordt rechtgezet en vervolgens sterven ze weer. Dit om uiteindelijk, aan het einde van de heerschappij van Christus, het leven alsnog te ontvangen. Dat wil zeggen: wanneer de dood tenietgedaan wordt en allen levend gemaakt worden.⟨/p>
⟨p>Ik zou dat eigenlijk even moeten laten zien, maar ik heb er nu geen plaatje voor om het schematisch te verduidelijken. Maar ik bedoel dit: je krijgt dus een tweerlei opstanding. Een opstanding waarbij de gelovigen opstaan in een onvergankelijk lichaam, en een opstanding na de duizend jaren waarbij degenen die het kwade bedreven hebben – die niet geloven – ook zullen opstaan om gericht te worden. Oordeel, krisis. Zij zullen opnieuw sterven; dat is de tweede dood. Zij zullen de heerschappij van Christus niet meemaken, en ook de nieuwe hemel, de nieuwe aarde en het Koninkrijk van Christus niet. Pas aan het einde van de heerschappij van Christus vindt de laatste daad plaats: Hij zal de dood tenietdoen. Dat wil zeggen dat allen die dan nog dood zijn, levend gemaakt worden. Ook degenen die inmiddels al gericht zijn, zullen dan levend gemaakt worden. En dan zal inderdaad elke knie gaan buigen en elke tong Hem belijden.⟨/p>
⟨p>Ik kreeg hier nog een vraag over: "Hoe zit het met de mensen die geleefd hebben voordat Jezus er was? Die konden natuurlijk niet in Hem geloven." Nee, uiteraard niet. "Moeten die dan op zichzelf doodsterven?" Nee, want ook voordat de Heer Jezus hier op aarde kwam, in de tijd van het Oude Testament, waren er velen die Hem kenden. Alleen was de Messias toen nog niet gekomen. Maar we hadden natuurlijk ook de heidenen. Die heb je nu trouwens ook; velen die Hem niet kennen en andere goden aanbidden. Ook zij zullen allemaal gericht worden. Alles wat zij nooit hebben geweten, zal hun dan duidelijk gemaakt worden. Zij zullen verschijnen bij die grote witte troon. En vergis je niet: het is een witte troon en geen zwarte troon. Het is geen troon waar verdoemd wordt, maar een troon waar de dingen rechtgezet en terechtgebracht worden. Alles wat men niet wist, zal dan duidelijk worden. Dat oordeel is volledig gegeven aan de Zoon. De Zoon, degene die hen beoordeelt, is dezelfde die ooit tweeduizend jaar geleden Zijn leven voor hen gaf. Dat is op zichzelf al de beste verzekering dat het inderdaad goed met hen komt. Dat oordeel is een daad van liefde.⟨/p>