⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik op het Oponthoud in Samaria⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goedenavond allemaal. Na een pauze van een maand – het was 11 februari dat we hier voor het laatst samenkwamen – vervolgen we onze studie van Johannes 4. We hebben inmiddels al een aantal avonden aan dit hoofdstuk besteed. Het is een tamelijk lang hoofdstuk over de beroemde en unieke ontmoeting die de Heer had: het oponthoud in Samaria en het gesprek met de Samaritaanse vrouw. Het is vandaag de dertiende studie.⟨/p> ⟨p>Wat we tot dusver hebben gezien? Ik heb er deze keer geen dia's van als samenvatting, want dat ging vanmiddag wat mis; ik had zelf wat oponthoud, vandaar dat er wat minder dia's zijn. Maar ter herinnering wijs ik graag op een paar dingen. Dit oponthoud dat de Heer in Samaria had, zullen we vanavond ook weer onderstreept zien als een type van de tijd waarin wij nu leven. Hij was in Jeruzalem geweest en was op weg naar Galilea, maar Hij moest door Samaria gaan, zoals staat in Johannes 4 vers 4.⟨/p> ⟨p>Samaria is feitelijk een type van de natiën. Je zou ook kunnen zeggen: het is een type van de tien stammen, om precies te zijn. Maar de tien stammen zijn in de Bijbel ook weer een beeld van de natiën. Waarom? Omdat de tien stammen van Israël onder de natiën terechtgekomen zijn en daar voor het merendeel in zijn opgegaan. Nu God tijdelijk de draad met Israël heeft losgelaten, gaat het heil naar de natiën en daarmee komt het ook terecht bij het verloren deel van Israël.⟨/p> ⟨p>We hebben daar allerlei aanknopingspunten voor gezien. Hij zit bij de bron van Jakob, op het terrein dat hij ooit had gegeven aan Jozef. Jozef staat op zijn beurt weer voor Efraïm en voor het eerstgeboorterecht; de belangrijkste zegeningen kwamen bij hem terecht. En dan dat gesprek bij de bron, wat op zichzelf al zo veelzeggend is. De bron van Jakob is een beeld van het Woord van God. Daar vindt die ontmoeting plaats met de Samaritaanse vrouw die geraakt wordt door het Woord. Welk Woord? Het is een Woord van leven. Het was een bron van levend water, maar de Heer zegt tegen haar: "Wat Ik jou kan bieden, dat is werkelijk levend water." Het is een beeld van geest. Elders in het Johannesevangelie wordt er ook op gewezen dat dit levende water een type is van het levende Woord van God. En dat is niet alleen het levende Woord, maar ook het Woord van Gods leven – het leven dat Hij geeft en dat Hij aan het licht heeft gebracht door de opstanding van Jezus Christus. Daar wordt in het Johannesevangelie altijd op geanticipeerd.⟨/p> ⟨p>Deze vrouw had een flink verleden. Zij had vijf mannen gehad, en de man die ze nu had, was haar man niet. Ook daarin zagen we alweer een type van de tien stammen van Israël. Er ontstaat vervolgens een min of meer theologische discussie. Het ging om de vraag: "Wij in Samaria aanbidden op deze berg, maar jullie Joden zeggen dat Jeruzalem de heilige plaats is. Hoe zit dat nu?" De Heer maakt er bepaald geen geheim van dat Jeruzalem de plaats is en dat het heil uit de Joden is. Maar, zegt Hij erbij vanaf vers 22: "Geloof Mij, vrouw, de ure komt dat gij noch op deze berg, noch te Jeruzalem de Vader zult aanbidden." En in vers 23: "De ure komt en is nu, dat de waarachtige bidders de Vader aanbidden zullen in geest en in waarheid, want de Vader zoekt zulke aanbidders."⟨/p> ⟨p>Met andere woorden: er komt een tijd dat aanbidding niet meer aan een geografische plaats of een groot, gewijd gebouw is gekoppeld. Het is niet verbonden aan stoffelijke dingen; het is een zaak van geest – onzienlijk – en waarheid. Ook dat spreekt weer van de tegenwoordige tijd. Laten we wel wezen: ooit was het zo dat God aanbeden werd in Jeruzalem. In de toekomst, in het Messiaanse Rijk, zal dat wederom het geval zijn en zullen alle volkeren naar Jeruzalem optrekken omdat daar de Here aanbeden zal worden. Maar nu is de ure dat dit niet het geval is. Hij wordt nu niet aanbeden in Jeruzalem of op welke plaats dan ook; het is een zaak van geest en waarheid. Inmiddels waren we in de bespreking gearriveerd bij het 35ste vers.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="375" title="Speel af vanaf 06:15">▶ 06:15⟨/button> ⟨span>Vers 35: de Velden Zijn Wit Om te Oogsten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laten we daar dan meteen maar beginnen. De vorige keer waren we nog geëindigd met de vraag waar dat nog mee te maken zou hebben, met de opmerking die nu in het 35ste vers gemaakt wordt. We zullen trouwens de komende verzen nog veel meer van die nogal cryptische uitspraken tegenkomen. Ik zal u ook eerlijk zeggen: ik vind het bepaald niet makkelijk om de komende verzen te bespreken. Ik weet het, Johannes heeft de reputatie een zeer eenvoudig evangelie te zijn, maar nergens vinden we zoveel cryptische – dat betekent letterlijk verborgen – uitspraken. Het zijn diepe heenwijzingen die niet meevallen om zomaar te pakken.⟨/p> ⟨p>Goed, dan zegt de Heer: "Zeggen jullie niet: nog vier maanden, dan komt de oogst?" Op welke oogst de Heer hier doelt, dat kan de gersteoogst zijn of de tarweoogst. Dat scheelt slechts één maand, maar in beide gevallen kom je er op uit dat dit gesprek ergens in december of januari plaatsvond. Het zou nog vier maanden duren totdat de oogst komt. Het meest logisch lijkt mij dat Hij dan doelt op de gersteoogst. Kijk naar de samenhang, Hij zegt ook: "Slaat uw ogen op en beschouwt de velden, dat zij wit zijn om te oogsten." Hij zag daar letterlijk ook velden. En weliswaar zou de oogst nog een tijd op zich laten wachten, maar Hij wijst nu op een andere oogst.⟨/p> ⟨p>Kijk, heel dit gesprek zit vol met dubbele bodems. Water blijkt niet zomaar water te zijn, maar het levende Woord van God. De bron spreekt van dat wat aan Jakob is toevertrouwd: de woorden Gods. Wat hebben we nog meer gezien? De spijzen waar de Heer over had gesproken, waar de discipelen voor de stad in waren gegaan om eten te kopen. Dat blijkt dan ook al niet naar letterlijke spijzen te verwijzen. Want dan zegt de Heer: "Mijn spijze is de wil te doen van Degene die Mij gezonden heeft." Kortom, alles wat je ziet en alles wat zo tastbaar is, dat blijkt te verwijzen naar geestelijke dingen. En dat doet de Heer voortdurend.⟨/p> ⟨p>Nu heeft Hij het over de oogst die nog vier maanden op zich zou laten wachten, maar Hij zegt: "Ik zeg u, slaat uw ogen op en beschouwt de velden, dat zij wit zijn om te oogsten." Dat doelt er ook op – en we zullen dat straks in vers 39 ook zien – dat er een hele mensenmenigte naar Jezus toe zou komen. Allemaal vanwege die vrouw die verbijsterd en gelovig naar de stad was gegaan, omdat ze volkomen overstuur was van het feit dat de Heer haar zo had aangesproken en de waarheid over haar leven had verteld. Ondanks het feit dat ze rond het middaguur naar de bron was gegaan terwijl er niemand anders was – kennelijk om de mensen maar te vermijden – is zij, op het moment dat zij het Woord te horen heeft gekregen, niet meer te houden. Ze gaat meteen naar de stad en er komt een hele mensenmenigte aan.⟨/p> ⟨p>Het is trouwens heel opmerkelijk hoe groot het verschil is. Aan de ene kant de afwijzing in Jeruzalem die de Heer had meegemaakt, en nu in een Samaritaanse omgeving – feitelijk vanuit Joods perspectief gewoon een heidense omgeving – dat daar nu een hele oogst binnengehaald zou kunnen worden. De velden zijn wit om te oogsten. Deze oogst van de Samaritanen is prematuur. Dat wil zeggen dat wat hier nu gebeurt, een type is van wat in de nabije toekomst eigenlijk pas zou gaan gebeuren, namelijk dat de oogst uit de volkeren zou worden binnengehaald. In feite moest dat nog gebeuren, maar wat we hier zien is in type een voorafschaduwing van wat er zou gaan gebeuren: een hele oogst van de Samaritanen.⟨/p> ⟨p>Dus ook hier zie je weer: het is een type van de tijd die zou komen. Zoals de Heer tegen die Samaritaanse vrouw had gesproken over: "De ure komt en is nu." Dan zie je datzelfde spanningsveld. Het komt, maar in wezen, in de kern, in essentie, is het nu eigenlijk al aan de gang en zie je dat nu al. Dat zijn die velden die wit zijn om te oogsten. Dat gaat over de oogst die binnengehaald zou worden uit de volkeren, jawel, maar wat de Heer nu ziet daar in Samaria, is eigenlijk nu al: ze zijn wit om te oogsten. Dus ondanks het feit dat het normaal gesproken nog een tijd zou moeten duren, nog vier maanden, zegt de Heer: "Sla je ogen op, ze zijn nu al wit om te oogsten." Ik zie het zo voor me als je dit vers visualiseert: dan wijst de Heer erop: kijk al die mensen daar door de velden eraan komen, gewoon uit belangstelling voor dat wat Ik te melden heb. Moet je nagaan, de Heer had niet eens een teken gedaan. Ik zal dat straks trouwens ook nog even laten zien, maar de Heer heeft geen wonderteken gedaan. Het was louter Zijn Woord dat Hij gesproken heeft en daar kwamen ze op af.⟨/p> ⟨p>Ja, en ik zei al: er zijn wel meer van die merkwaardige uitspraken die je zo leest, waarbij je toch echt wel eens een keertje achter je oren krabbelt: wat zou de Heer daarmee bedoelen? We gaan nu een paar van zulke verzen krijgen. Lees eens aandachtig met mij mee: "Reeds ontvangt..."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="813" title="Speel af vanaf 13:33">▶ 13:33⟨/button> ⟨span>Vers 36: de Maaier Ontvangt Loon en Verzamelt Vrucht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Reeds ontvangt de maaier loon en verzamelt hij vrucht ten eeuwigen leven. Dat zijn geen twee verschillende dingen, dat is één geheel. Het loon dat de maaier heeft, is juist de vrucht die hij verzamelt. En dat gebeurt nu reeds. Waar dat maaien op slaat, zagen we al in het voorgaande vers: er was een hele oogst aan mensen binnen te halen die op de Heer afkwam. De velden zijn wit om te oogsten, dat is wat de Heer zei. Nu reeds. Hij zegt dat de maaier daarin loon ontvangt; dat is de oogst binnenhalen en vrucht verzamelen ten eeuwigen leven.⟨/p> ⟨p>Ik kom daar straks nog even op terug, maar ik wijs er nu alvast op: vrucht ten eeuwigen leven. Dat eeuwige leven heeft te maken met het leven van de toekomende eeuw, maar het is ook het leven dat de Messias aan het licht gebracht heeft in Zijn opstanding. Dat is dat eeuwige leven en de vrucht van het eeuwige leven. Laten we wel wezen: dat is iets wat pas aan het licht zou komen in de opstanding van de Heer Jezus. Toen bracht Hij het leven aan het licht, net zo goed als toen ook pas de Geest zou komen.⟨/p> ⟨p>Ik weet niet of u het zich nog herinnert, maar ik heb eerder gewezen op Johannes 7. Het is goed om daar even naartoe te bladeren. In Johannes 7 vers 37 zie je dat fenomeen heel sterk getypeerd. Er staat dat op de laatste, de grote dag van het feest — dat gaat over het Loofhuttenfeest, op de achtste dag — Jezus stond en riep: "Indien iemand dorst heeft, hij kome tot Mij en drinke." Er vond op dat moment een waterprocessie plaats en bij die gelegenheid zegt de Heer dat. "Wie in Mij gelooft, gelijk de Schrift zegt, stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien." En daar staat bij: "Dit zeide Hij van de Geest" — Geest en leven — "welke zij die tot geloof in Hem kwamen, ontvangen zouden." Want, zo staat er, de Geest was er nog niet, omdat Jezus nog niet verheerlijkt was.⟨/p> ⟨p>Geest en leven; wanneer zou dat komen? De Heer sprak er al over tijdens Zijn verblijf op aarde. Hij sprak erover met de Samaritaanse vrouw en bij zoveel andere gelegenheden. Maar het wees vooruit naar het moment, niet eerder, dat Hij verheerlijkt zou worden, op zou staan uit het graf en eens voor altijd leven aan het licht heeft gebracht en daarmee ook de Geest. Dat zijn in het evangelie van Johannes synonieme begrippen die onderling uitwisselbaar zijn. De Heer zegt: "Mijn woorden zijn geest en leven." En dan is het Petrus die in Johannes 6 ook zegt, wanneer veel mensen de Heer verlaten en Hij vraagt of zij ook niet weg willen gaan: "Heer, tot wie zouden wij gaan? U hebt immers woorden van eeuwig leven." Het leven van die toekomende eeuw, dat hebt U.⟨/p> ⟨p>Die vrucht van dat eeuwige leven werd nu eigenlijk al ingezameld. Ik geloof trouwens dat we het er wel eens over hebben gehad, maar ik moet het hier toch opnieuw naar voren brengen; dit is daarvoor het juiste moment. We lazen al veel eerder in het Johannes-evangelie, in Johannes 1 vers 12 en 13, dat er staat dat zovelen Hem aannamen of ontvingen, hun heeft Hij volmacht gegeven om kinderen Gods te worden. Ze werden toen nog geen kinderen Gods, maar ze kregen de volmacht daartoe. Ze kregen toen de autoriteit, als het ware een licentie, om kinderen Gods te worden. Dat nieuwe leven konden ze immers pas ontvangen bij de opstanding en daarna. Wanneer wij nu geloven, ontvangen wij geen volmacht om kinderen Gods te worden; we zijn kinderen Gods, omdat we dat nieuwe leven dan direct ontvangen. Maar gedurende de rondwandeling van de Heer heeft Hij woorden van eeuwig leven gesproken. Degenen die Hem ontvingen en aangenomen hebben, kregen gedurende die jaren de volmacht en de autoriteit om kinderen Gods te worden. Dat wil zeggen dat zij eigenlijk al hoorden bij de nieuwe lichting.⟨/p> ⟨p>Dat is dus een specifieke uitdrukking die te maken heeft met de tijd dat de Heer hier op aarde rondwandelde en mensen nog geen kinderen Gods konden worden, want dat nieuwe leven was er nog helemaal niet. Maar ze kregen toen al wel de volmacht daartoe, de autoriteit. Laat ik nu weer even terugkomen bij Johannes 4 vers 36. Daar staat: "Reeds ontvangt de maaier" — degene die de oogst dus binnenhaalt — "loon, namelijk hij verzamelt vrucht ten eeuwigen leven, opdat de zaaier zich tegelijk met de maaier verblijde." Wat denkt u als u dit leest? Waar denkt u aan bij de zaaier en waar denkt u aan bij de maaier? Wie is de zaaier en wie is dan de maaier? Zouden zij zich tegelijk verblijden omdat ze dezelfde zijn? Dat zou een zinnige gedachte zijn, en dat zou ik zelf ook gezegd hebben, ware het niet dat je even een vers moet doorlezen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1225" title="Speel af vanaf 20:25">▶ 20:25⟨/button> ⟨span>Vers 37: de Één Zaait, de Ander Maait⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan staat er in vers 37: "want hier is de spreuk waarachtig". Er wordt nu een spreuk bevestigd: de één zaait, de ander maait. De uitleg dat de zaaier identiek is aan de maaier gaat hier dus niet op, want in dit vers wordt er een spreuk aangehaald die moet bevestigen dat de één zaait en de ander maait. Die twee kunnen in dit geval dus niet identiek zijn. Dat lijkt mij veel duidelijker. Het is een kritische uitspraak, want het wordt niet direct uitgelegd. Daarmee wordt eigenlijk gezegd: de uitspraken worden opgetekend en zo voor ons neergelegd, denk daar maar eens over na. In het Johannes-evangelie worden we heel dikwijls op die manier aan het denken gezet.⟨/p> ⟨p>Daarom gaat het hier inderdaad over de Vader en de Zoon, juist ook in dit verband. Want wat staat er in het 34e vers? De Heer zegt daar – ik refereerde er zojuist al even aan – dat het Zijn spijze is om de wil te doen van Hem die Hem gezonden heeft en om Zijn werk te volbrengen. Dat wil zeggen: tot volheid te brengen, te voltooien. Wat doet een zaaier nu? Die verspreidt zaad, wat hier uiteraard een beeld is van het Woord. En wat doet degene die het volbrengt? Dat is toch degene die maait. Dan is de zaaier God de Vader, die Zijn Zoon gezonden heeft, en de maaier degene die de oogst hier binnenhaalt; degene die het werk volbrengt dat de zaaier ooit begonnen was. Dat is het idee. Want hier is de spreuk waarachtig, het woord waarachtig, dat de een zaait en de ander maait. Maar dat is een volmaakte samenwerking. Ook dat is een van de thema's in het evangelie van Johannes: dat Jezus Christus het Woord van God is dat Hem uitdrukt, de expressie van God. Wie Hem ziet, ziet God.⟨/p> ⟨p>Over de maaiers zijn nog wel meer argumenten te vinden. In het Mattheüs-evangelie lees je de gelijkenis van het zaad waarin staat dat in de voleinding de maaiers worden uitgezonden. In de uitleg in Mattheüs 13 wordt zelfs nog expliciet gezegd dat dit de engelen zijn, de hemelse boodschappers. Maar dat is hier niet de gedachte, want er wordt hier in het enkelvoud gesproken: de zaaier, de maaier. Dus ik denk dat in deze context de maaier degene is die het werk van Zijn God volbrengt.⟨/p> ⟨p>"Ik heb u, Ik heb jullie uitgezonden." In het Grieks staat hier het woord apostello, en u herkent daarin onmiddellijk het woord apostel. Dit zegt de Heer tegen de apostelen in spe, want zo heten ze hier officieel nog niet. Eigenlijk staat het hier trouwens in de aorist, een specifieke werkwoordsvorm die aangeeft dat een feit wordt neergezet in een onbepaalde tijd. Niet specifiek verleden, heden of toekomst, maar onbepaald; het feit wordt neergezet ongeacht wanneer. Dus: "Ik zend u uit" of "Ik vaardig jullie af", ongeacht wanneer. De afvaardiging is hier nog geen feit, maar Hij vaardigt hen af. In Johannes 20 vers 21 zegt de Heer na Zijn opstanding ook daadwerkelijk: "Vrede zij u. Shalom. Gelijk de Vader Mij gezonden heeft, zend Ik ook u." Dat wil zeggen: ook jullie. Dat is het moment waarop zij van discipelen apostelen werden. Ze waren leerlingen en nu werden ze apostelen; ze werden afgevaardigd met dezelfde missie als waarmee de Vader Jezus had gezonden.⟨/p> ⟨p>"Ik heb jullie uitgezonden om datgene te maaien..." Ik had u al gewaarschuwd: dit is weer een nogal cryptische uitspraak, in ieder geval een uitspraak die je enorm aan het denken zet. Waar gaat dit specifiek over? Nou, dat eerste is niet zo moeilijk. Als de Heer zegt: "Ik vaardig jullie af", dan is dat duidelijk. Zij zijn de apostelen in spe. Maar dan: "...om datgene te maaien wat u geen arbeid heeft gekost." De gedachte is hier dat de Heer zojuist had gewezen op de velden: "Slaat uw ogen op, de velden zijn wit om te oogsten." Hij is die maaier, maar de Heer zendt hen ook uit; Hij vaardigt hen af om met Hem die oogst binnen te halen van wat er nu daar uit Samaria kwam. Dat had hen helemaal geen arbeid gekost, letterlijk niet. Ze hebben zelfs dat gesprek van de Heer met de Samaritaanse vrouw niet meegemaakt, zelfs dat niet. Maar dan zegt de Heer: "Anderen hebben gearbeid..."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1627" title="Speel af vanaf 27:07">▶ 27:07⟨/button> ⟨span>De Vrucht Plukken van de Arbeid Der Profeten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En gij hebt... Bij wie ik dan denk? Inderdaad aan die anderen die hebben gearbeid. Anderen. Vooral dat meervoud verbaast je, nietwaar? Als de Heer nu nog zou zeggen dat een ander heeft gearbeid – dat Hij bijvoorbeeld zou zeggen: "Jullie gaan naar het oosten en Ik heb het initiatief genomen; Ik ben degene die dit heeft aangezet of ingezet" – dan zou je het begrijpen. Maar er staat "anderen", meervoud. Dan denk ik toch echt aan al de arbeid die hiervoor is verricht, voordat de vrucht geplukt kon worden. En dan denk ik inderdaad aan degenen die veel eerder al het woord hebben gesproken. Ook Johannes de Doper; hij is eigenlijk de afsluiting van de profeten. Dat zegt de Heer ook ergens in de evangeliën, dat Johannes de laatste is van de profeten.⟨/p> ⟨p>Welnu, zij hebben gearbeid en zij hebben gesproken over zaken die pas nu werkelijk hun beslag kregen en waarvan nu pas de vrucht kon worden geplukt. Ik heb daarvoor een prachtige Schriftplaats die dat heel mooi aangeeft: "Gij hebt de vrucht van hun arbeid geplukt." Herinnert u zich nog waar we het een paar minuten geleden over hadden? Over de vrucht ten eeuwigen leven. Die vrucht, dat is weer dat nieuwe leven: de vrucht ten eeuwigen leven. In welk vers zagen we dat ook alweer? Vers 36. Kijk, dat is het. Alles wat er aan arbeid is verricht, ook de arbeid van de profeten... Zij hebben gesproken over zaken waarvan pas nu de vrucht geplukt kon worden. Dat wil zeggen: ook de vrucht van dat eeuwige leven, het leven van de opstanding.⟨/p> ⟨p>In 1 Petrus 1 lees je dit – en dat vind ik een mooie onderbouwing van wat ik hierover zojuist gezegd heb, dat die "anderen" inderdaad de profeten zijn. Ik citeer nu uit de NBG-vertaling: "Naar deze zaligheid" – naar deze redding, staat er letterlijk – "hebben gezocht en gevorst de profeten, die van de voor u bestemde genade geprofeteerd hebben." Petrus brengt geweldige dingen naar voren over alles wat nu inmiddels de voor ons bestemde genade is die ons ten deel is gevallen. Wel, zij hebben daarover geprofeteerd en dan zegt hij er nog dit bij: "Terwijl zij naspeurden op welke of hoedanige tijd de Geest van Christus in hen doelde, toen Hij vooraf getuigenis gaf van al het lijden dat over Christus komen zou, maar ook van al de heerlijkheid daarna."⟨/p> ⟨p>Dus die profeten hebben gezocht, gevorst en nagespeurd. Dat is eigenaardig, hè? Ze hebben voorzeggingen gedaan, we hebben het allemaal zwart-op-wit in de Schriften, maar zij hebben het zelf niet begrepen. Nee, want waarom zouden ze anders moeten zoeken, vorsen en naspeuren? De Geest van Christus dreef hen, zij werden geïnspireerd. Ze hebben uitspraken gedaan over de Christus die zou komen, over het lijden dat over Christus zou komen en over al de heerlijkheid daarna. Jawel, maar zij hebben zich afgevraagd op welke en hoedanige tijd dat betrekking kon hebben. Hoe dan wel? Hoe zat het nu met dat lijden? Hoe zit het met de heerlijkheid van Christus? Ook Zijn Messiaanse koningschap; daar zit nog een hele tijd tussen, een verborgenheid. Wij weten dat nu, maar zij wisten dat niet. Zij hebben ernaar gezocht, gespeurd en gevorst.⟨/p> ⟨p>Zij hebben ons de Schriften gegeven, zij hebben gearbeid. Jazeker, maar wij plukken de vruchten daarvan. In 1 Petrus 1 vers 12 staat er nog bij: "Hun werd geopenbaard dat zij niet zichzelf, maar u dienden met die dingen, welke u thans verkondigd zijn." Dat wil zeggen: de dingen die zij uitspraken, hadden betrekking op toekomende tijden waarvan zij zelf ook niet wisten hoe en wat. Vooral het "hoe en wanneer", de "welke en hoedanige tijd", dat was hen ook niet duidelijk. Maar één ding wisten ze wel: zij dienden toekomstige generaties, niet zichzelf. Hun werd geopenbaard dat zij niet zichzelf, maar u dienden met die dingen welke u thans verkondigd zijn.⟨/p> ⟨p>De nadruk ligt erop: de dingen die jullie nu verkondigd zijn en die zij ooit tevoren profeteerden en voorzegden. "Bij monde van hen die door de Heilige Geest, die van de hemel gezonden is, u het Evangelie hebben gebracht; in welke dingen zelfs engelen begeren een blik te slaan." Dat is mooi. Met andere woorden: ook de hemelse boodschappers hebben de dingen waar de profeten over spraken, niet begrepen. In ieder geval hebben ze met grote belangstelling en interesse begeerd daar een blik in te slaan. Het suggereert zelfs dat zij, evenmin als de profeten, niet wisten van de hoed en de rand, en vooral niet van "welke en hoedanige tijd".⟨/p> ⟨p>Nou, ik denk dus bij die "anderen die hebben gearbeid" – en waarvan de apostelen in die tijd de vrucht plukten – dat dit inderdaad degenen zijn die het Woord naar voren hebben gesproken. Allemaal met het oog op de toekomst. En nu viel de rijpe vrucht, zeg maar, zomaar in hun schoot. "Anderen hebben gearbeid en zij konden zo de vrucht van hun arbeid plukken." Zo versta ik deze woorden. En dat is geen holle frase. Ik zeg dit echt met ernst en ook met bescheidenheid, want ik heb zo het vermoeden dat mij ook nog wel het een en ander ontgaat. Goed, we gaan nu naar vers 39.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2130" title="Speel af vanaf 35:30">▶ 35:30⟨/button> ⟨span>Vers 39: de Samaritanen Geloven Om het Woord⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nu wordt het simpel trouwens. En uit die stad – ik zie dat het nog vijf voor negen is, maar we zijn ook wat later begonnen, dus we gaan nog maar even door – en uit die stad waar de Heer zich dus bevond, geloofden velen van de Samaritanen in Hem. Velen! Dat is een enorm contrast met de reactie die Hij tot dusver was tegengekomen, met name dan in Jeruzalem.⟨/p> ⟨p>Er staat ook nog bij waarom: om het woord van de vrouw die getuigde: "Hij heeft mij gezegd alles wat ik gedaan heb." Om het woord, daarom. En toen dan de Samaritanen tot Hem kwamen, verzochten zij Hem – ze vroegen Hem, staat er – om bij hen te blijven. Dat is ook opmerkelijk als je je realiseert hoe groot de kloof was. En die kloof was er aan beide kanten hoor, van enerzijds de Joden en anderzijds de Samaritanen.⟨/p> ⟨p>Want we zagen nog in het begin van het hoofdstuk dat er zo betekenisvol als toelichting door Johannes bijgezegd wordt: Joden en Samaritanen gaan niet met elkaar om. En nu? Ja, het kwartje is gevallen. Het woord... Nou, wat zeg je? Het kwartje is gevallen. Nou ja, het woord van genade. Vijf maal vijf is het; ja, dat is een kwartier precies. Het woord van genade dat viel en, sterker nog, vrucht droeg. Het woord van leven. En ze verzochten Hem bij hen te blijven en Hij bleef daar twee dagen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2240" title="Speel af vanaf 37:20">▶ 37:20⟨/button> ⟨span>De Profetische Betekenis van de Twee Dagen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>U zegt misschien: "Nou ja goed, dat is historisch en dat heeft verder niets te betekenen." Maar u begrijpt hopelijk inmiddels toch wel dat hier heel wat meer achter steekt. Het is eigenlijk opmerkelijk; ik ben al helemaal in de sfeer. Ik heb het al eens eerder gezegd, en sommigen van u weten dat omdat ze daar ook naartoe gaan, dat ik Bijbelstudies geef in Rotterdam in gebouw De Aker. Dat gaat allemaal over de Bijbelse chronologie. Juist nu zijn we in een stadium aangekomen waarin we ook over de toekomende dingen gaan spreken. Dan gaan we het hebben over twee dagen. Dat is zo profetisch; dat is zo’n magnifiek onderwerp als je je daarmee gaat bezighouden.⟨/p> ⟨p>Kijk, allereerst moet ik erbij zeggen dat dit een heel uniek oponthoud was. Het feit dat de Heer daar twee dagen bleef... U zegt: "Dat is niet al te lang." Nee, dat is waar, maar het feit dat Hij daar überhaupt bleef is heel uniek. Ik heb hier een verwijzing naar Mattheüs 15 vers 24 staan. Waarom? Omdat de Heer daar tegen de Syro-Fenicische vrouw zegt, als zij een beroep op Hem doet, dat Hij daar in eerste instantie heel afwijzend tegenover staat. Hij zegt: "Ik ben slechts" – en dat betekent: "Ik ben uitsluitend" – "gezonden tot de verloren schapen van het huis van Israël." Dit was Zijn missie niet. Als Hij in het buitenland was, dan was dat juist om uit te rusten en om even van alle arbeid verschoond te zijn. Dan rustte Hij daar dus met recht uit, want Zijn taak en Zijn missie lagen bij het huis van Israël. Dit verblijf van twee dagen in Samaria is dus hoogst uniek.⟨/p> ⟨p>Dat is niet lang, maar het is natuurlijk zo profetisch, zo typologisch. Ik heb in de aanloop eigenlijk al zoveel hints in die richting gegeven dat deze ontmoeting en dit gesprek verwijzen naar deze tegenwoordige tijd, waarin de Vader niet in Jeruzalem aanbeden wordt, maar in geest en in waarheid. Dit verblijf onderstreept dat geweldig. Die twee dagen... als u dat specifieker onderbouwd wilt zien, dan moet u volgende week maar eens naar Rotterdam toe gaan, want dan komt dat juist uitgebreid aan de orde.⟨/p> ⟨p>Maar die twee dagen spreken van twee millennia. Ik verwijs hier naar Hosea 6 vers 1 tot 3. Dat is wel de duidelijkste profetie waarin gezegd wordt dat Israël twee dagen als dood zal zijn, maar op de derde dag door de Heer tot leven gewekt zal worden. En dan komt Hij tot ons. Eerst staat er dat de Heer weggaat en vervolgens, op de derde dag, komt Hij tot ons en zal Hij ons doen herleven. Dat is na twee dagen van het zich bevinden in de doodstoestand, in het graf. Petrus zegt, als hij spreekt over het uitblijven of het langer duren van de wederkomst: "Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden, dat één dag bij de Heer is als duizend jaar" (2 Petrus 3:8).⟨/p> ⟨p>Met andere woorden: die twee dagen spreken gewoon van twee millennia. Ik ga er nu verder aan voorbij; ik heb het nu even kort aangestipt, terwijl het een veel bredere toelichting verdient. Maar deze twee dagen spreken hier dus van de tijd van de twee millennia waarin de Heer buiten Israël opereert. Buiten het volk om, dat wil zeggen: Hij bevindt zich nu niet onder het volk. Hij kwam uit Jeruzalem en ging naar Galilea, maar hier bevond Hij Zich in niet-Joods gebied en daar bleef Hij twee dagen. Daar spreekt Hij Zijn woord en velen komen daardoor tot geloof.⟨/p> ⟨p>Die twee dagen spreken van deze tijd, de uren waarin de Vader aanbeden wordt in geest en in waarheid. Dit is ook met recht een intermezzo, een onderbreking. De Heer was immers op weg naar Galilea, naar Zijn volk. Dit is een onderbreking van twee dagen, waarna de draad weer wordt opgepakt. Dat is precies wat de tijd waarin wij nu leven uitdrukt. God is nog steeds van zins om via Israël en door Israël te gaan werken, ook voor de volkerenwereld, maar vandaag maakt Hij een omweg en bevindt Hij Zich onder de natiën.⟨/p> ⟨p>Het Woord wordt daar gevonden gedurende twee dagen. Daar is Hij. Het laatste wat ik erover wil zeggen, is een verwijzing naar Kolossensen 1 vers 25 tot 27. Daar spreekt Paulus over de grote verborgenheid, het geheim: "Christus onder u, de natiën". Waar is Christus? Onder u, de natiën! Niet zichtbaar onder Israël met een geografisch aanwijsbare plaats en met heilige gebouwen en rituelen. Nee, in de Geest klinkt Zijn woord gedurende die twee dagen onder de natiën. Welnu, in die onderbreking leven wij nu. Daar is nog meer over te vertellen in de verzen 41 en 42, maar ik stel voor dat we daar na de pauze over verder gaan. Goed, vrienden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2641" title="Speel af vanaf 44:01">▶ 44:01⟨/button> ⟨span>Leven aan het Einde van de Twee Millennia⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laten we de draad weer oppakken. We hadden het nog steeds over de onderbreking, want dat was het laatste waar we ons voor de pauze mee bezighielden: de tijdsduur dat de Heer daar in Samaria is gebleven. Twee dagen. Dat is een uitbeelding van de twee millennia; dat moet inmiddels wel duidelijk zijn. Het gaat om de tweeduizend jaren die we nu hebben meegemaakt en die bijna ten einde zijn.⟨/p> ⟨p>Dat betekent dat als er tweeduizend jaren bijna voorbij zijn, de derde dag aanstaande is. Dat maakt de tijd waarin we nu leven zo buitengewoon markant. Je kunt er natuurlijk op wijzen dat de laatste dagen zware tijden zullen zijn, om meer dan één reden. Het zijn ook tijden van enorme misleiding en enorme afval. Je moet echt goed georiënteerd zijn, want anders raak je in deze tijd de draad compleet of het spoor bijster. Maar als je weet, om het even zo te zeggen, waar Abraham de mosterd — ik zeg het expres zo — vandaan haalt, dan wordt het anders. Dan is het geweldig om in deze tijd te leven, want dan weet je dat we aan het einde van de termijn zitten en dat de derde dag binnen niet al te lange tijd gaat aanbreken.⟨/p> ⟨p>Terwijl ik dit zeg, denk ik: laten we eens naar 1 Timotheüs 4 gaan, of naar 2 Timotheüs 3, waar Paulus over die dingen spreekt. Maar doen we daar wel verstandig aan? Ik ben bang dat we dan echt niet meer aan het einde van Johannes 4 komen, en dat was ik eigenlijk wel van plan. Nee, laten we het niet doen, Frans. Ik denk niet dat het een goed idee is. Ik heb het nu even genoemd. Waar ik het over heb, is hoe moeilijk de tijd is. Paulus zegt ook: "Weet wel dat de laatste dagen zware tijden zullen zijn." Hij geeft dan een beschrijving van de christenheid, want hij zegt dat ze een schijn van godsvrucht hebben, maar de kracht ervan hebben verloochend. Hij geeft een aantal morele kenmerken waaruit blijkt dat men inderdaad de kracht van de godsvrucht — het Woord, het leven bij het Woord — totaal kwijt is geraakt. Dat maakt die tijden zwaar, zeker als je daar als eenling je weg in moet zien te vinden. Dat is niet makkelijk; het is een eenzame weg, tegen de stroom in.⟨/p> ⟨p>Dan is er de vraag: afval waarvan? Die afval is denk ik al veel eerder ingezet. Johannes 4 spreekt over die twee dagen, die twee millennia. Ik zou me in tweede instantie bijna alsnog weer laten verleiden om daarop in te gaan. Maar dat doen we, want we gaan het er nog wel eens een keer over hebben. Het wordt namelijk steeds actueler. De vraag waarom dit zulke zware tijden zijn, maar ook boeiende tijden, wordt hoogst actueel naarmate die derde dag steeds meer aanstaande is. ⟨em>To be continued⟨/em>, zeggen ze dan in het Engels. Wordt vervolgd dus, over de zware tijden. Inmiddels denk ik dat ik toch wel wat meer licht heb kunnen geven. En dat is nog het donkerste, hè? Hij bleef daar twee dagen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2912" title="Speel af vanaf 48:32">▶ 48:32⟨/button> ⟨span>Vers 41: Nog Veel Meer Worden Er Gelovig Om Zijn Woord⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan staat erbij: en nog veel meer werden er gelovig om Zijn woord. De velden waren wit om te oogsten. Dus de eerste lichting kwam al, maar daar bleef het niet bij; nog veel meer werden er gelovig om Zijn woord. Eerst was het door het woord van die vrouw, nu weer om Zijn eigen woord. Er staat dus niet dat er wondertekenen gedurende die twee dagen hebben plaatsgevonden. Het staat er niet, dus alles wat je daarover inleest is speculatief. Maar wat wel benadrukt wordt, is dat ze gelovig werden om Zijn woord.⟨/p> ⟨p>Ook dit staat trouwens heel sterk in contrast met wat je leest in verband met Israël. We zullen het misschien straks nog zien, dat hangt er vanaf hoe ver we komen, maar tegen Israël wordt gezegd, ook in Galilea: "Jullie geloven alleen maar om wat je ziet." Maar dat kon je die Samaritanen niet verwijten. Zij geloofden om het woord. Dat is wat er staat: het woord van Hem. Maar dat is dan ook wel heel erg rijk en groots.⟨/p> ⟨p>En ze zeiden tot de vrouw: "Wij geloven niet meer om wat jij zegt." Dat was de eerste aanleiding. "Maar wij hebben het zelf gehoord, we hebben het gehoord en we hebben het waargenomen. En dus weten we nu dat deze waarlijk de Heiland der wereld is." Of, in wat moderner Nederlands: de Redder van de wereld.⟨/p> ⟨p>En dit vind ik wederom geweldig, omdat dit nou precies ook de boodschap is die in deze tijd gepredikt wordt. Dat Israël is gevallen – hoe zegt Paulus dat in Romeinen 11? Dat hun val de rijkdom voor de natieën is. En hij zegt erbij – laat ik het even goed citeren, ik heb er geen diaatje van, maar ik sla het nu even snel op – Romeinen 11: "Betekent nu hun val rijkdom van de wereld en hun tekort rijkdom voor de natieën, hoeveel te meer hun volheid?" Dat wil zeggen: als Israël tot volheid gaat komen. Als hun val al zoveel voor de natieën betekent, wat zal hun bekering – ik zeg het nu even met mijn eigen woorden – dan wel niet gaan betekenen?⟨/p> ⟨p>En dan nog eentje: "Want indien hun verwerping de verzoening der wereld is, wat zal hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden?" Heb je dit? Als Israël aangenomen wordt, maar ook als Israël Hem aanneemt, dan is dat niet anders dan leven uit de doden. Wanneer? Op de derde dag. Dat is namelijk het tijdstip dat voor Israël gereserveerd is: wanneer zij tot leven zullen komen op de derde dag. Hun aanneming is niet anders dan leven uit de doden. Maar wat betekent hun verwerping dan? Dat staat erbij: dat is de verzoening der wereld. Voilà, dat is de boodschap voor deze tijd. In deze twee dagen wordt verteld over de verzoening van de wereld. Of, kijk nog even naar Johannes 4 vers 42.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3117" title="Speel af vanaf 51:57">▶ 51:57⟨/button> ⟨span>Vers 42: Hij Is Werkelijk de Redder Der Wereld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hij is werkelijk de redder. Niet ⟨em>voor⟨/em>, maar ⟨em>van⟨/em> de wereld. Kijk, als je zegt dat Hij de redder ⟨em>voor⟨/em> de wereld is, dan wil dat zeggen dat Hij Zich aanbiedt als redder. Dan is het een aanbod – een aanbod van genade, om het even in theologische termen te zeggen. Maar nee, het is geen aanbod; het is een feit, een vaststelling. De uitdrukking 'de redder der wereld' betekent namelijk dat Hij de wereld redt.⟨/p> ⟨p>Let wel op: ik zeg niet dat Hij de wereld gered ⟨em>heeft⟨/em>. Dat is niet waar. Ik weet dat sommige mensen dat afleiden uit wat wij vertellen en wat wij geloven, en sommige mensen die het geloven, zeggen het helaas ook verkeerd. Dat is erg jammer, want er wordt zo een misrepresentatie gegeven, alsof alle mensen nu al gered zijn. Dat is onzin; dat is helemaal niet waar. Of dat de wereld al gered is? Welnee, de wereld is helemaal niet gered.⟨/p> ⟨p>Als je zegt dat Hij de redder der wereld is, dan betekent dat: Hij redt de wereld. Wanneer? Dat is een andere vraag. Maar het feit en de garantie liggen er: Hij redt de wereld. ⟨em>Someway, somehow⟨/em>, of wanneer dan ook – dat is nu niet aan de orde. Het feit wordt gesteld en dat kan een kind geloven. Het wijst op Hem. We geloven trouwens ook niet in de redding der wereld; we geloven in de Redder der wereld. In Iemand. En wie is die Iemand? Wel, Hij redt. En wat redt Hij dan? De wereld, de kosmos. Dat is zo’n alomvattend, geweldig, groots en rijk begrip.⟨/p> ⟨p>Ja, zie daar! Dat is het Evangelie en dat hebben ze gehoord, daar gedurende die twee dagen. Wat een rijkdom hebben die mensen daar in Samaria gehoord. Of ze het allemaal al precies begrepen hebben zoals wij dat nu inmiddels mogen verstaan? Ongetwijfeld niet. Maar typologisch – gewoon de kern en de essenties van wat hier beschreven wordt over deze twee dagen – sluit dat naadloos aan bij de waarheden van de tegenwoordige tijd. Het Woord klinkt gedurende twee dagen. En welk Woord? Dat Hij werkelijk de redder der wereld is. En hoezeer die boodschap ook wordt bestreden, juist door degenen die geacht worden deze te verkondigen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3277" title="Speel af vanaf 54:37">▶ 54:37⟨/button> ⟨span>De Actuele Tegenstand Tegen de Boodschap van de Redder Der Wereld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat heb ik juist vandaag weer ondervonden. In de pauze had ik het er al even met Wolter over. Ik was gisteren gevraagd via een mailtje van Groot Nieuws Radio. Een paar jaar geleden werd ik daar ook geïnterviewd door een presentatrice die trouwens heel open was en dat gesprek ging over ditzelfde onderwerp. Dat heeft destijds nogal wat losgemaakt, omdat Groot Nieuws Radio het verwijt kreeg dat ze mij een uur lang een podium hadden gegeven om mijn 'dwaalleer' te vertellen. En ik dacht: eindelijk hebben ze bij Groot Nieuws Radio echt groot nieuws, groots nieuws! O wereld, wat een nieuws!⟨/p> ⟨p>Er was toen een 'luis in de pels', Henk van Ree, die eigenlijk geen luis in de pels wilde zijn, want hij weigerde met mij het gesprek aan te knopen omdat ik zo’n dwaalleraar was. Zo zei hij dat ook echt in de uitzending. Maar goed, gisteren kreeg ik dus weer een mailtje van Groot Nieuws Radio of ik in was voor een interview. Ik las het pas gisteravond laat toen ik thuiskwam, en toen was de deadline inmiddels verstreken. Het interview kon dus niet meer afgenomen worden.⟨/p> ⟨p>Ze hadden voor vandaag een stelling: 'Iedereen komt in de hemel'. Dat is een formulering waar ik trouwens heel wat op af te dingen heb, maar het ging over het onderwerp alverzoening. Ik had op de internetpagina kort een reactie gegeven en er was ook gevraagd of je een telefoonnummer wilde opgeven als je eventueel opgebeld kon worden in de uitzending. Vanmiddag kreeg ik zowaar om kwart over vier een minuut lang de gelegenheid om tekst en uitleg te geven. Dat is uiteraard onmogelijk, zeker voor mij. Ik ben gewend om een uur te spreken, en dan moet je in één minuut even je punt maken.⟨/p> ⟨p>Toen bleek ook weer hoe de vlag erbij hangt. Er was een poll gedaan en daaruit bleek dat slechts 6% voor 'ja' koos, terwijl 94% de stelling verwierp. Dat gebeurde meestal nogal hardgrondig, want er kwamen allerlei bezwaren en vooral veel misverstanden voorbij. Daar komt natuurlijk ontzettend veel bij kijken; het is complex, zeker als je het ongenuanceerd brengt. Dan ontstaat er een web van leugens en misverstanden.⟨/p> ⟨p>Waarom vertel ik dit? Groot Nieuws Radio is een evangelisch station, maar als er iets is wat blijkbaar niet verteld mag worden... Je mag het eventueel even doorgeven, om er vervolgens direct tegenin te gaan of om de gelegenheid te bieden jou als dwaalleraar neer te zetten. Zo liggen de verhoudingen nu eenmaal als je vertelt dat Hij de Redder der wereld is. Mensen, als er iets Evangelie is, dan is het wel de boodschap dat Hij de Redder van de héle wereld is. Waarlijk en echt! En dat niet op de voorwaarde dat jij gelooft. Nee, Hij is de Redder. Geloof dat!⟨/p> ⟨p>Men keert het helemaal om. Men maakt er weer iets van in de sfeer van: "Hij is de Redder van de kerk, Hij helpt ons een handje mee." Uiteindelijk is dat wat er verteld wordt: dat de 'finishing touch' wat betreft de redding bij de mens ligt. Het beslissende deel van de redding ligt bij de mens. Maar wie is dan de werkelijke redder? Op dat vitale punt is dat de mens, die daarmee eigenlijk zichzelf redt.⟨/p> ⟨p>Soms wordt er gedacht — en zo heb ik er zelf vroeger ook een tijdje over gedacht — dat dit 'hogere wiskunde' is of 'vaste spijs'. Dat dit alleen voor mensen is die al wat verder op de weg zijn. Maar daar ben ik inmiddels wel achter: dat is echt een drogreden. Dit is helemaal geen X-Y-Z-verhaal, dit is A-B-C. Het is zo simpel dat een peuter kan begrijpen dat Hij de wereld redt. Natuurlijk is er een heel verhaal over hóé Hij dat dan gaat doen, en dat God door oordelen en gerichten de dingen rechtzet. Dat moet je natuurlijk ook horen; je moet antwoorden krijgen op de vragen.⟨/p> ⟨p>Eén van de dingen die vanmiddag weer werd ingebracht, was: "Ja, maar God is wel rechtvaardig." In plaats van André Piet hadden ze een theoloog gevraagd, Reinier Sonneveld. Hij mocht tien minuten lang zijn verhaal doen en hij was niet zo voor die alverzoening geporteerd, want daar kwamen criminelen volgens hem wel erg makkelijk mee weg. Het zou strijden met ons rechtsgevoel. Dan denk ik: mijn hemel, waar moeten we beginnen? Alsof alverzoening tegenover Gods recht staat!⟨/p> ⟨p>Ik weet het, die indruk is soms ook door voorstanders gewekt en dat is heel kwalijk. Maar God is rechtvaardig, wat wil zeggen dat Hij vaardig is om recht te oefenen en ook om recht te zetten. Wat krom is — en dat kan soms een pijnlijke aangelegenheid zijn — wordt door Hem weer rechtgezet en terechtgebracht. Dat is juist Zijn rechtvaardigheid.⟨/p> ⟨p>Dan was er nog het punt: "Je moet je wel láten verzoenen." De Bijbel zegt dat verzoening iets is wat we ondergaan; je wórdt verzoend. Nergens lees ik in de Bijbel dat wij verzoenen. Men ontleent dat vaak aan 2 Korinthe 5, maar daar staat dat Hij ons verzoent. Onze bijdrage is dat we onze vijandschap laten varen. Verzoening is juist dat Hij van vijanden en vervreemden weer vrienden en liefhebbers maakt. Dat is wat verzoening is, en dat is Zijn werk. Dat is de verzoening der wereld.⟨/p> ⟨p>Dat is wat we vandaag mogen vertellen. Israël is verworpen en aan de zijde gesteld, en wat hebben wij nu te vertellen? De verzoening der wereld, de boodschap dat Hij waarlijk en werkelijk de Redder der wereld is. Het is geweldig wat daar in Samaria geloofd werd; het werd werkelijk geloofd. In Johannes 4 vers 42 en ook in 1 Johannes 4 vers 14 zegt Johannes dit als apostel: "En wij hebben aanschouwd en getuigen dat de Vader de Zoon gezonden heeft als Redder der wereld." Dat is exact dezelfde uitdrukking.⟨/p> ⟨p>Je zou nog kunnen zeggen: "Ja, die Samaritanen waren pas twee dagen met het Woord in aanraking gekomen, ze begrepen het vast nog niet helemaal goed. Dit is immers hogere wiskunde." Nee, helemaal niet! Ze begrepen in die twee dagen precies waar het om ging. En Johannes bevestigt dat. Hij zegt dat de apostelen hebben aanschouwd en getuigen dat de Vader de Zoon gezonden heeft als Redder der wereld.⟨/p> ⟨p>We hebben dat trouwens in Johannes 3 ook al gezien: God heeft zijn Zoon niet in de wereld gezonden om de wereld te veroordelen, maar opdat de wereld gered zou worden door Hem. Dat was Zijn missie. En Hij wil dat niet alleen, Hij is het ook! Men zegt wel eens: "God wil alle mensen redden, maar wil jij het ook?" Men maakt onderscheid tussen Zijn wens en Zijn wil, maar uiteindelijk zou de mens het moeten doen. Maar wat als je nou niet wilt? Dat zou je aan Saulus van Tarse moeten vragen. Als je niet wilt, dan zegt de Heer: "Ik heb je al vanaf de moederschoot afgezonderd, sterker nog, vóór de nederwerping der wereld uitgekozen." Paulus zegt zelf in de Timotheüsbrief dat Gods genade overweldigend was.⟨/p> ⟨p>Dat is wat onze vaderen de onwederstandelijke genade Gods noemden. Onwederstandelijk. Als dat over je heen komt, als de Niagara Falls, dan is er geen keuze meer om nat te worden. Daar is geen ontkomen aan. Kijk, Hij is God. Hij raakt harten aan. Hij verhardt een hart bij gelegenheid, maar Hij opent ze ook. Kijk, dat is de Almachtige.⟨/p> ⟨p>Maar de ellende is dat ook in de christenheid men God niet meer kent. Dat wil zeggen: als Degene die alles werkelijk plaatst en omvat en neerzet. En als je God niet als God verheerlijkt en dankt, dan worden je redeneringen vereideld en wordt het duister in je onverstandig hart. Dan ken je God niet werkelijk. Uiteindelijk zit het daarop vast.⟨/p> ⟨p>Ja, daar is het al begonnen bedoel je. Ja, dat zou ik... Nee Frans, dat ga ik niet doen. Nee, je zou niet durven natuurlijk. Dat deze waarlijk de Heiland der wereld is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3984" title="Speel af vanaf 01:06:24">▶ 01:06:24⟨/button> ⟨span>Vers 43-46: Vertrek Naar Galilea en de Derde Dag te Kana⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En na die twee dagen... laten we dan toch even verder gaan. Na die twee dagen vertrok Hij vandaar naar Galilea. Het wordt hier nog eens benadrukt hoe lang die termijn duurde. Hij vertrok vandaar naar Galilea, want dat was de oorspronkelijke bestemming. Die twee dagen in Samaria waren dus met recht een intermezzo, een onderbreking of een pauze. Je zou ook 'pausa' kunnen zeggen, want het woordje pauze heeft te maken met stoppen; dat is het Griekse woord ⟨em>pauo⟨/em>. Afijn, daar ging Hij dus na die twee dagen alsnog naartoe.⟨/p> ⟨p>Nu krijgen we weer zo'n eigenaardige zin, wat mede komt door de vertaling: "Want Jezus zelf had getuigd dat een profeet in zijn vaderland niet in ere is." Dan zou je zeggen: hoezo, Hij gaat naar Galilea? Als een profeet in zijn eigen vaderland niet in ere is, dan zou je zeggen dat Hij daar juist niet moet wezen, toch? Maar Hij ging er wel naartoe. Wat is dan de logica van die motivatie, dat de Heer dit zelf had getuigd? Dat is trouwens een heel aardig fenomeen, want dat staat namelijk niet eerder in het Johannesevangelie vermeld, maar elders in de evangeliën wel, namelijk in Matthäus 13 vers 57.⟨/p> ⟨p>Kijk naar dit woord ⟨em>patridi⟨/em>. Dat is een woord dat inderdaad is afgeleid van ⟨em>pater⟨/em>, vader. Maar het duidt niet specifiek op 'vaderland'. In Matthäus 13 vers 57 komt exact hetzelfde woord voor, maar daar wordt het vertaald met 'vaderstad'. Dat geeft hier een veel betere zin. Hij ging naar Galilea, maar niet naar Zijn vaderstad; niet naar Nazareth namelijk, maar Hij ging naar Kana. Kijk, en dan krijg je wel een logische zin. Door het woordje 'vaderland' hier weer te geven, krijg je een hele onlogische zin. Jezus ging naar Kana, niet naar Nazareth. Aha, nou kijk. Het verbaast me ook niet, want ik geloof dat dit woord ⟨em>patridi⟨/em> een stuk of vier, vijf keer voorkomt in het Nieuwe Testament. De helft van de keren wordt het vertaald met vaderland en de andere helft met vaderstad. Dat onderscheid maken wij dan in de vertaling, maar in het Grieks bestaat dat helemaal niet.⟨/p> ⟨p>Laten we dan even verder gaan. Toen Hij dan in Galilea kwam, ontvingen de Galileeërs Hem. Waarom? Nou, omdat ze gezien hadden al wat Hij te Jeruzalem op het feest gedaan had. Eigenlijk is dat dus niet zo aanbevelenswaardig, want ze hadden het 'gezien'. Ze hadden namelijk tekenen van Hem gezien. Dat hadden we al eerder gezien in Johannes 2, dat Hij in Jeruzalem tekenen gedaan had. Maar neem het nu ook eventjes, zet nu weer even die profetische bril op die we eigenlijk de hele avond al op hebben over die 'twee dagen', over deze tijd. Hij komt nu in Galilea. Na de twee dagen komt Hij in Galilea en daar wordt Hij ontvangen. Eindelijk! Hij wordt ontvangen. Waarom? Wel, om wat ze gezien hadden, omdat Hij te Jeruzalem op het feest – en dat is het Pascha – gedaan had. Hij was daar op het feest tijdens het Pascha geweest. Dus nu, na die twee dagen, ontvangen ze Hem vanwege wat Hij ooit eerder tijdens het Pascha gedaan heeft.⟨/p> ⟨p>Nou, hoe helder wil je het hebben? Want als we het hebben over wat Hij gedaan heeft, het allerbelangrijkste wat Hij ooit gedaan heeft, dan was dat in Jeruzalem tijdens het Pascha. Welnu, straks na de twee millennia zal Israël Hem ontvangen. Dan zullen ze erkennen wat Hij ooit gedaan heeft te Jeruzalem op het Pascha. Ook dit is dus weer in hoge mate profetisch. U zegt: is het historisch? Absoluut, zo is het gegaan. Maar zoals het beschreven wordt, heeft het een dubbele bodem. Het is ook typologisch, of zo u wilt: het verwijst profetisch naar wat er na de twee dagen gebeurt, en dat Hij alsnog door Zijn volk wordt ontvangen en aanvaard. Want er staat: zij waren daar ook naar het feest geweest.⟨/p> ⟨p>En dan staat er: Hij kwam... nou wordt de cirkel alsnog weer rond, voor zover die dat al niet was. Hij kwam dan weder te Kana in Galilea. Aha! Na het verblijf van twee dagen in Samaria komt Hij nu in Kana. Waar kennen we Kana ook alweer van? Nou, we worden door Johannes zelf geholpen, want we zagen in Johannes 2 de geschiedenis in Kana waar Hij het water tot wijn gemaakt had. Hoe begint die geschiedenis? "En op de derde dag was er een bruiloft te Kana in Galilea." Zo begint het. Dáár, bij die gelegenheid op de derde dag, op die bruiloft, heeft de Heer dat wonder gedaan. En nu is Hij twee dagen in Samaria geweest en komt Hij in Kana. Dat is dus meteen weer een verwijzing naar de derde dag. Alleen al de vermelding van Kana, en bovendien de onderstreping van dat wonder wat Hij daar verricht heeft. Dat was het wonder van de derde dag, van de bruiloft. Dat wil zeggen dat er een nieuw huwelijksverbond gesloten wordt, maar dan tussen Israël en haar Messias.⟨/p> ⟨p>Wanneer water tot wijn gemaakt wordt... ja, hoe was het ook alweer? De vaten werden gevuld met water. Dat is wat er gebeurt. Dat sprak over wat er straks met het volk van Israël gebeurt: het wordt gevuld met Zijn woord en vervolgens wordt dat woord natuurlijk een bron van vreugde. Het water wordt wijn. Zie daar. En dat was de derde dag. We hebben gezien dat die derde dag ook de zevende dag was. Daar moet u nog maar eens over terugdenken, want in Johannes 2 staat het op de 'derde dag', maar als je terugbladert in Johannes 1 zie je iedere keer "de volgende dag", "de volgende dag", en dan blijkt die derde dag ook de zevende dag te zijn.⟨/p> ⟨p>Dus Hij kwam dan weder. Hij kwam weer. Dat is ook mooi hè? Hij kwam weder; het verwijst naar Zijn wederkomst. Te Kana, de derde dag, waar Hij water tot wijn gemaakt had. En dan staat erbij... maar goed, ik denk dat we dat maar even moeten parkeren, want dat wordt echt een beetje te veel om dat nu nog te bespreken. Maar ik kan het niet nalaten om er in ieder geval op te wijzen dat er dan sprake is van een hoveling. Eigenlijk staat er: "een bij de koning behorende". Een ander woord daarvoor is een koninklijke. Iemand die koninklijk was, 'royal', wiens zoon ziek was. En daar gebeurt een wonder mee. Ja, in Kafarnaum, jawel, maar in Kana vindt het wonder plaats, als tweede teken.⟨/p> ⟨p>Maar ik zeg al, het is nu tien voor tien. Het zou waarschijnlijk afraffelen worden als ik nu doorga tot vers 54. Dat gaat me echt niet lukken, nee, dat gaan we niet doen. Dus stel ik voor dat we de volgende keer verder gaan met deze geschiedenis, het tweede teken dat Hij in Galilea heeft gedaan, wederom in Kana. De derde dag. Dus we worden wel mooi op het spoor gezet, vindt u ook niet? Altijd weer de derde dag, nieuw leven, de Messias. Het verwijst naar de Messias, naar het geweldige werk dat Hij met Israël gaat doen. De bruiloft. Het Messiaanse Rijk. Ik bedoel, dan wordt er een verbond gesloten tussen de Heer, de Bruidegom, en de bruid. Jawel, maar er worden velen genodigd en dan wordt er een geweldig groot feest gevierd. Rijkelijk zal de wijn gaan vloeien. Ja, hoeveel was het ook alweer? Zes-, zevenhonderd liter of zo. Kortom, dat verwijst allemaal naar die derde dag. Maar ik ben onderwijl blij dat wij nu nog in die 'twee dagen' zijn, en met dit uitzicht denk ik: mensen, wat hebben we een gigantische rijkdom. Zullen we het hierbij laten, vrienden? Zal ik nog even sluiten met dankgebed. Trouwe God en Vader, we danken U voor deze avond, voor de geweldige glorie van Uw woord.⟨/p> ⟨p>Dat we in dat Woord altijd weer bepaald worden bij die grote God, die alles beschikt, alles plaatst, alles in Zijn hand heeft en een geweldig plan heeft waar niets en niemand buiten valt. En we danken U dat we in dat Woord Uw Zoon tegenkomen als de Redder der wereld – ja, werkelijk de Heiland der wereld, wat mensen er ook van zeggen en hoezeer het ook bestreden en verdraaid wordt. Heer, dat we deze boodschap mogen hooghouden als het werkelijke Evangelie, dat goede bericht waar niemand buitengesloten is.⟨/p> ⟨p>Heer, wat is het geweldig dat U ons om niet een woord van verzoening van de wereld toevertrouwt. Heer, we danken U dat we daaruit mogen leven en dat we het mogen vertellen aan wie het maar horen wil. We danken U ook voor de vrijheid dat we ons ervan bewust mogen zijn dat we aan het einde van de twee dagen leven en dat de derde dag aanstaande is.⟨/p> ⟨p>Wat gaan we allemaal nog meemaken? Wat een feestvreugde! Misschien ook nog moeilijke tijden – ongetwijfeld – maar dat uitzicht dat U geeft, is zo overtreffend. Heerlijk dat we dat mogen weten. Leer ons daaruit te leven, leer ons daarop te staan, te blijven staan en ons daar niet van te laten afbrengen. De misleidingen zijn groot, en Heer, leer ons te oriënteren op Uw Woord alleen.⟨/p> ⟨p>Zo dragen we ons in vertrouwen bij U op. We danken U dat U geeft wat we nodig hebben en voorziet in alles. Amen.⟨/p>