⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik: Wedergeboorte en van Boven Gegenereerd Worden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dankjewel, Arie. Mooi om daar zo meteen al even bij bepaald te worden. Zulke beelden in de natuur zijn veelzeggend en je wordt er elke dag mee geconfronteerd; dan zie je zoiets doods en in werkelijkheid is het een aankondiging van leven. Ja, feitelijk gaat daar ook de hele Bijbelse boodschap over. Dat is ook het onderwerp van vanavond in Johannes 3, waar we het over hadden en vanavond ook weer over zullen hebben. Het gaat over nieuw leven. In veel Bijbels staat boven Johannes 3 'wedergeboorte' vermeld. Het is de achtste studie, zoals u hier op deze eerste dia ziet.⟨/p> ⟨p>En zoals gebruikelijk... ik zie dat er een klein beetje... Wat was het ook alweer? Zo ja. Is het goed zo? We blikken nog even terug, zoals gebruikelijk. De vorige keer zijn we begonnen met Johannes 3 vers 1 en het beroemde — want zo mag ik dat denk ik wel aanduiden — beroemde nachtelijke gesprek tussen Nicodemus, de leraar van Israël, zoals Jezus hem noemt. Jezus ging in de nacht naar hem toe en zo ontspon zich een gesprek. Het onderwerp is wedergeboorte, of zoals we... Oh, wat een speelveld zeg. 'Genegeerd'... 'Gegenereerd' moet er staan. Ja, 'ne-genereert', dat is helemaal geen woord. Voordat dat op internet gaat, ga ik dat nog eventjes wijzigen. Gegenereerd, uiteraard moet dat het woord zijn. Van boven gegenereerd.⟨/p> ⟨p>Dat zeg ik niet om nou weer even een beetje eigenwijs te zijn of het net even weer iets anders te formuleren, maar bij geboorte denken we toch echt aan de specifiek moederlijke inbreng van de voortplanting; het laatste deel feitelijk van het hele proces en dan de geboorte. Maar het woord dat hier gebruikt wordt in het Grieks, duidt op het hele voortplantingsproces, inclusief ook het mannelijk aandeel en tot aan de geboorte. Het is dus een veel breder begrip. Ik denk ook in dit geval terecht dat het dan 'gegenereerd' is. Het is per slot van rekening ook God die doet gegenereerd worden; Hij is de Vader. Dan denken we toch niet zozeer aan het feit dat wij geboren zijn of dat men geboren wordt. Afijn, dat is zoals het dan genoemd wordt: gegenereerd. Bovendien staat er eigenlijk niet zozeer 'weder', als wel 'van bovenaf'. Dat lijkt me in dit geval ook veelzeggend, want als God de bron is en Hij degene is die genereert, voortbrengt en nieuw leven tot stand brengt, dan lijkt me dat een hele treffende weergave.⟨/p> ⟨p>Afijn, dat van boven gegenereerd worden, daar gaat het dus over. Dat is waar de Heer Jezus eigenlijk ook meteen het gesprek op brengt. Want weliswaar begint Nicodemus heel amicaal, heel algemeen en ook complimenteus naar het adres van Jezus, maar Jezus gaat meteen naar de kern en wijst hem op de waarheid: "Voorwaar, voorwaar, Ik zeg je, tenzij iemand van bovenaf gegenereerd wordt, kan hij het Koninkrijk van God niet zien." Dan zijn het nogal vragen van onbegrip die Nicodemus stelt, van: "Hoezo?" en "Vanwaar?" En het is Jezus die hem dat dan ook kwalijk neemt als de leraar van Israël. Hij wordt geacht met deze dingen vertrouwd te zijn en dat veronderstelt dus dat hij dat allemaal al zou moeten weten vanuit de Tenach. Zo noem ik het altijd maar, wij spreken dan meestal van het Oude Testament, maar goed, een Hebreeër denkt aan zijn Bijbel, de Hebreeuwse Bijbel: de Tenach.⟨/p> ⟨p>Dit was bekend vanuit de Tenach en we zijn onder andere ook naar Ezechiël 36 gegaan, hoofdstuk 36 en 37, waar gesproken wordt over het feit dat het volk — want daar gaat het specifiek over — per slot van rekening nieuw leven zal ontvangen. Jezus spreekt hier tot een overste uit de Joden, tot een leraar van Israël over Hebreeuwse zaken, over dingen die in de Tenach staan en over het ingaan in het Koninkrijk. Dat zijn allemaal dingen die de Jood en Israël verwachten. Ook in die hoofdstukken, Ezechiël 36 en 37, gaat het heel specifiek over Israël: dat God van Godswege nieuw leven zal ontvangen. Het zal verzameld worden uit de natiën en dan zal Hij hen besprengen met water en geest. Dat zijn de termen die in dat verband gebruikt worden. Dan wordt er heel specifiek nieuw leven voortgebracht en dat is dan ook opstandingsleven.⟨/p> ⟨p>Dan heb ik het uiteraard ook over Ezechiël 37, weet u wel, dat hoofdstuk over die dorre doodsbeenderen waarin dan geest gebracht wordt en er een geweldig leger ontstaat. Daar gaat het over het herstel van Israël, zo wordt het ook gewoon uitgelegd in dat hoofdstuk. Aan zulke passages refereert Jezus dan ook, hoewel ik erbij moet zeggen dat er niet direct verwezen wordt naar Bijbelplaatsen in de zin van: "zoals geschreven staat bij de profeten". Maar Nicodemus wordt geacht deze dingen te weten. Het staat in zijn Bijbel en die uitdrukkingen als 'water en geest', 'gegenereerd worden' en 'nieuw leven' zijn elementen die dikwijls in de profeten worden genoemd. Het gaat over opstandingsleven, waarvan ik dan ook moet zeggen — maar daar hebben we het eigenlijk ook wel over gehad en we zullen het in ieder geval vanavond ook aan de orde stellen — dat Christus daarvan de eersteling is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="403" title="Speel af vanaf 06:43">▶ 06:43⟨/button> ⟨span>Christus als Eersteling van het Nieuwe Leven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Christus is degene die als eerste opstond uit de doden en nieuw leven aankondigt. Terwijl ik het zo zeg, moet ik eraan denken... Ik heb er geen diaatje van, maar misschien wilt u eventjes met mij meegaan naar Handelingen 26. In Handelingen 26 lees je in vers 22 over Paulus, die daar voor koning Agrippa staat. Hij verantwoordt zich daar en dan zegt hij — laat ik even lezen vanaf vers 21: "Hierom hebben de Joden mij in de tempel gegrepen en getracht mij om te brengen." Dan vers 22: "Als een getuige die hulp van God heeft ontvangen tot op deze dag, sta ik hier dus voor klein en groot, zonder iets anders te zeggen dan wat de profeten en Mozes gesproken hebben dat geschieden zou, namelijk dat de Christus zou lijden en dat Hij als eerste uit de opstanding der doden het licht zou aankondigen, én aan het volk én aan de natieën."⟨/p> ⟨p>Dit is toch wel een hele kernachtige samenvatting van waar het in het Evangelie om gaat, namelijk over de Christus die zou lijden, zoals in de boeken van Mozes en de profeten staat geschreven, en als eerste uit de opstanding der doden het licht zou aankondigen. Dus Hij is degene die als eerste nieuw leven aan het licht brengt. En dan staat erbij: "aan het volk" en vervolgens ook "aan de natieën". Dus Israël in het bijzonder, in de eerste plaats, maar vervolgens ook de natieën. Die waarheid van de opstanding, ja, daar gaat het allemaal over. En de eersteling is Christus; dat is een heel centraal gegeven.⟨/p> ⟨p>We hebben het ook nog eventjes gehad over een meer — zo noemen ze dat dan — impliciete aanwijzing. Kijk, je hebt hele expliciete uitspraken in de profeten die dat zo zeggen, over de Christus die zou komen, over dat nieuwe leven en over de opstanding. Maar je hebt natuurlijk ook vele verhalen en vele typen die daarnaar verwijzen. Denk met name aan de geschiedenis van Gilgal. De plaatsnaam Gilgal aan de overzijde van de Jordaan waar het volk besneden werd, is ook al zo veelzeggend. Ze waren net de Jordaan doorgetrokken, op zich al een beeld van dood en opstanding, en op de derde dag was dat trouwens ook nog eens. Ze waren de Jordaan doorgetrokken en daar aan de andere kant wordt het volk besneden. Er staat dan ook: "om de smaadheid van Egypte af te wentelen." Daarom noemde men die plaats Gilgal, wat 'wentelen' betekent.⟨/p> ⟨p>Ik heb u erop gewezen dat het woord Gilgal ook in het modern Hebreeuws de betekenis heeft van wedergeboorte, en zelfs ook van een afleiding daarvan, namelijk de gedachte van reïncarnatie. Men spreekt in dat kader ook over het 'rad der wedergeboorte'. Het is een gedachte van: je bent weer terug bij af, er ontstaat weer een nieuwe cyclus. Dat is allemaal gelegen in die gedachte van Gilgal. En daar waren ook nog eikenbossen, de eikenbossen bij Gilgal. Dat was zo eventjes een uitstapje, maar in ieder geval verwijst het in type net zo goed naar de dingen waar de Heer Jezus Nicodemus mee confronteert.⟨/p> ⟨p>En zo waren we gebleven bij vers 10; dat was het laatste vers waar we het over gehad hebben. Het zijn zo van die passages die heel compact zijn, daar staat zoveel in. En hoewel het de reputatie heeft een heel eenvoudige en basale uiteenzetting van de waarheid te zijn, denk ik in werkelijkheid dat hier zoveel lagen in zitten. Trouwens, we hebben de vorige keer nog wel over diverse dingen gehad die helemaal niet zo simpel zijn om te beantwoorden, omdat het zo diep is, en ook hoog. Ja, ook hoog, maar daar komen we vanaf vers 12 nog over te spreken. Eerst dit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="717" title="Speel af vanaf 11:57">▶ 11:57⟨/button> ⟨span>Wij Getuigen Wat Wij Gezien Hebben: Johannes de Doper⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Opnieuw zegt de Heer: "Voorwaar, voorwaar" – weer dat "amen, amen". Ik zeg tot jou – enkelvoud, Nicodemus: "Wij spreken van wat wij weten en wij getuigen van wat wij gezien hebben." Ik heb alle vier de keren dat woordje "wij" onderstreept, omdat je natuurlijk de vraag moet stellen: wie bedoelt Jezus hier met "wij"? Kijk, Hij zegt niet "Ik". Hij zegt niet: "Ik spreek van wat Ik weet en Ik getuig van wat Ik gezien heb." Hij sluit Zichzelf er natuurlijk wel bij in, want als je "wij" zegt, dan is dat inclusief Hemzelf. Maar wie dan nog meer?⟨/p> ⟨p>Nee, de discipelen kunnen hier sowieso niet de gedachte zijn, want Hij zegt: "En gij – en dat is dan inderdaad meervoud, jullie – nemen ons getuigenis niet aan." Dat "gij" sluit Nicodemus weer in, dus die hoort bij de groep die het niet aanneemt. Wie is dan die andere getuige? Sommigen denken aan Johannes de schrijver, de evangelist. Dat staat wellicht ook in de toelichting van sommigen. Ik zal je dit zeggen: ik denk ook aan Johannes, maar dan niet aan Johannes de schrijver, maar aan Johannes de Doper. Dat is een goede, en je mag ook wel van mij verwachten dat ik dat kan toelichten. Dat ga ik dan ook doen. Maar zoals je ziet: het is één ding om iets te beweren, een ander ding is het om het ook te bewijzen.⟨/p> ⟨p>Op zich is het wel een sterk punt dat Johannes de evangelist daar ook bij ingesloten zou zijn, maar aan de andere kant vind ik het een beetje zwak, omdat Johannes hier eigenlijk helemaal buiten het gesprek staat. Hij wordt hier helemaal niet vermeld. Het is een gesprek – tenminste, zo wordt de indruk gewekt – dat één-op-één plaatsvindt. Dat is niet echt een beslissend tegenargument, maar laat ik eerst dit eens nader toelichten. Ik denk inderdaad aan Johannes de Doper en Jezus. Laten we eens terugbladeren naar Johannes 1. Daar staat in het zesde vers, vrijwel aan het begin van het Johannes-evangelie: "Er trad een mens op, van God gezonden, wiens naam was Johannes. Deze kwam als getuige om van het licht – namelijk het Woord – te getuigen, opdat allen door hem geloven zouden."⟨/p> ⟨p>Hier hebben we het dus over: "Wij spreken van wat wij weten, wij getuigen van wat wij gezien hebben." Wie is die getuige vanaf de aanvang van dit Evangelie? Dat is Johannes de Doper. Trouwens, vanaf vers 22 vinden we een behoorlijk lange passage die ook weer over Johannes de Doper gaat. Hij speelt in die eerste hoofdstukken een centrale rol. En dan heb ik er nog één, want als je doorleest in datzelfde Johannes 1, dan staat er in vers 15: "Johannes heeft van Hem getuigd en heeft geroepen, zeggende: Deze was het van wie ik zei: Die na mij komt, is vóór mij geweest, want Hij was eer dan ik." Dat is immers het Woord dat van den beginne was.⟨/p> ⟨p>Kijk ook even verder in vers 32: "En Johannes getuigde en zeide: Ik heb aanschouwd dat de Geest nederdaalde als een duif uit de hemel en Hij bleef op Hem." En nog even verder in vers 34: "En ik heb gezien en getuigd dat deze de Zoon van God is." Blijf nu eens even alleen al bij deze gebeurtenis. Het gaat hier over die doop in de Jordaan, vlak bij Gilgal om zo te zeggen. Bij de doop in de Jordaan opende de hemel zich, de stem van God klonk en de Geest daalde in de gedaante van een duif op Jezus neer. Dat was een goddelijk getuigenis, een goddelijke demonstratie. En Johannes is daar ooggetuige van geweest. Uiteraard Jezus ook, Hij was per slot van rekening het onderwerp, maar Johannes heeft dat gezien en hij zegt: "Ik heb van Hem getuigd." Ik heb gezien en getuigd dat deze de Zoon van God is. Hij heeft die stem die uit de hemel klonk gehoord: "Deze is Mijn Zoon, Mijn geliefde, in wie Ik Mijn welbehagen heb." Hij heeft dat gehoord en gezien, en daarom kon hij daar ook getuigenis van afleggen.⟨/p> ⟨p>Jezus ging daar in de Jordaan onder in het water en steeg vervolgens daaruit op. Toen opende de hemel zich en daalde die duif neer; Hij werd gezalfd met de Geest. Later lees je dat Petrus zegt dat Hij toen, in ieder geval in beeld, de Christus werd. Hij werd gezalfd met Gods Geest. Maar wat ik ermee wil zeggen is: Johannes is dus met recht een ooggetuige geweest van het feit dat Jezus de Zoon van God is. God Zelf heeft dat daar aan de oevers van de Jordaan betuigd, vanuit de hemel. Dat was natuurlijk een enorm bewijs aan de aanvang van Jezus' bediening. Johannes heeft dat gezien.⟨/p> ⟨p>Jezus zegt nu: "Wij spreken van wat wij weten." We weten dat Johannes de Doper hier ook van gesproken heeft; hij getuigde daarvan. Getuigen betekent eigenlijk ook dat je spreekt van dat wat je gezien hebt. Zo gebruiken wij het ook; het is eigenlijk een juridische term. Je wordt voor de rechtbank geroepen als getuige. Wij spreken van wat we weten en wij getuigen van wat wij gezien hebben. En wat hebben zij dan gezien? In ieder geval deze dingen: dat Ik de Zoon van God ben.⟨/p> ⟨p>"En gij neemt ons getuigenis niet aan." Hier is "gij" dus "jullie", meervoud. Ik zeg "jou" (Nicodemus), maar "jullie" nemen ons getuigenis niet aan. Hier wordt het volk aangesproken. Dat is trouwens nog een reden waarom ik niet zozeer denk aan Johannes de evangelist, degene die dit geschreven heeft. Het gaat om Johannes de Doper, omdat hij in die dagen, samen met Jezus, echt een publieke bediening had. Zij betuigden aan het volk. Johannes de evangelist was in die dagen nog een leerling; hij was er nog niet op uitgezonden om te spreken en was nog geen apostel, in de zin van een afgevaardigde om te getuigen. Het lijkt mij dat er echt maar twee in aanmerking komen als getuigen die spreken van wat zij weten en getuigen van wat zij gezien hebben.⟨/p> ⟨p>Wellicht dat de Statenvertalers en de kanttekenaren ook aan Johannes de Doper hebben gedacht. Dat denk ik eerlijk gezegd ook. Het is logisch; de schrijver staat daar buiten, die rapporteert het slechts. Laten we het houden op Johannes de Doper; die heeft hierin verreweg de beste papieren. "En jullie nemen ons getuigenis niet aan." Daarmee richt de Heer Jezus Zich tot Israël, maar dan ook vooral specifiek tot de leidslieden. Jezus had Nicodemus tegenover Zich, en die wordt geïntroduceerd als een overste der Joden, een Farizeeër. Een overste, dat betekent toch in elk geval dat hij gezag uitoefende en autoriteit vertegenwoordigde. En een Farizeeër was een leraar binnen een richting in het Jodendom, de meest dominante richting zelfs.⟨/p> ⟨p>En jullie nemen ons getuigenis desondanks niet aan, ondanks het feit dat wij weten wat we getuigen. Wij hebben het zelf gezien. Wij zeggen niet zomaar wat; wij zijn ooggetuigen. Ik vind dat trouwens wel een sterk punt hoor, want later op deze avond – afhankelijk van hoe ver we komen – komen we daar nog over te spreken. Over de waarheid en over getuigenis. Wij hebben daar misschien een beetje een wazig, mystiek idee van, alsof het gaat over het accepteren van een bepaalde set leerstellingen. Nee, het gaat echt over dingen die gezien zijn.⟨/p> ⟨p>En waar getuigenis van afgelegd is: "Jullie nemen ons getuigenis niet aan." Nou ja, in het algemeen dan.⟨/p> ⟨p>Voor Nicodemus is dat nog maar de vraag, want Nicodemus heeft het in elk geval wel voor Jezus opgenomen. Zo lezen we later — we hebben dat de vorige keer trouwens ook gezien — dat ergens in Johannes 7 die Nicodemus nog aan de orde komt, en bij de begrafenis van Jezus speelt hij ook een belangrijke rol.⟨/p> ⟨p>Dus Nicodemus was weliswaar een uitzondering, maar in het algemeen was het in ieder geval zo dat de leidslieden van Israël het getuigenis niet aannamen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1373" title="Speel af vanaf 22:53">▶ 22:53⟨/button> ⟨span>Aardse Zaken Versus Hemelse Dingen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Indien Ik ulieden – ook hier weer een meervoud: jullie. Zo zeggen wij dat niet meer in modern Nederlands, ulieden. Maar indien Ik jullie van het aardse gesproken heb, of eigenlijk: de aardse dingen. De vertaling "het aardse" suggereert dat het een enkelvoud zou zijn, maar in het Grieks staat hier overduidelijk een meervoudsvorm. Het is dus niet "het aardse", maar de aardse dingen; "de aardsen", vooral in de zin van de aardse zaken, in contrast met de hemel.⟨/p> ⟨p>Indien Ik jullie van de aardse zaken gesproken heb zonder dat jullie geloven... Volgens mij is dit de vorige keer al kortweg aan de orde gekomen, maar als Jezus dit zo zegt, dan bedoelt Hij ook het onderwerp waar Hij het zojuist over had. Dat waren aardse zaken. Zaken, want waar hebben we het dan over? Over zaken die hier op aarde plaatsvinden. Uiteindelijk is het ook zo dat wat we lezen in Ezechiel over wat er gebeuren zal in de setting van de eindtijd – dat het volk verzameld zal worden en door God verwekt zal worden – iets is wat hier op aarde gebeurt.⟨/p> ⟨p>Indien Ik jullie van die aardse dingen gesproken heb zonder dat jullie geloven, hoe zullen jullie dan geloven wanneer Ik jullie van het hemelse spreek? En ook hier is "het hemelse" trouwens weer een meervoud, dus dan krijg je: de hemelsen, of de hemelse dingen. In het Nederlands is "het" altijd enkelvoud en "de" meervoud; het zijn de hemelse dingen. En dat roept toch een vraag op: waarover zou het dan gaan? Tot dusver had Jezus gesproken over de aardse dingen, dingen die hier op aarde plaatsvinden. Maar nu zegt Hij: als jullie dat niet geloven, hoe zouden jullie dan kunnen geloven wanneer Ik ga spreken over dingen die verband houden met de hemel?⟨/p> ⟨p>Ik geef hier inderdaad meteen al antwoord, want we zullen in het vervolg zo direct al zien dat Hij het gaat hebben over de verhoogde Zoon des mensen. En als je het hebt over de Verhoogde, dan heb je het over Degene die nu niet meer hier op aarde is, maar boven in de hemel en daarmee ook verborgen. Kijk, als Jezus zegt: "Ik heb van de aardse dingen gesproken", dan zijn dat dingen die je kunt zien, waarvan getuigenis is afgelegd. Die zijn gewoon geregistreerd en kunnen bij wijze van spreken op de foto worden vastgelegd. Maar als je het hebt over de hemelse dingen, dan onttrekt zich dat aan de controle. Dat moet je dan maar aannemen dat het zo is, maar controleren kun je het niet. Aardse dingen kun je controleren, maar hoe zullen jullie dan geloven wanneer Ik van de hemelse dingen spreek? Want daarover zou Hij gaan spreken; dat is wat Hij hiermee zegt. En dan zegt Hij... ja, dat is nou maar de vraag. En niemand...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1599" title="Speel af vanaf 26:39">▶ 26:39⟨/button> ⟨span>Niemand Is Opgevaren Naar de Hemel (latere Toelichting van Johannes)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Niemand is opgevaren naar de hemel, dan die uit de hemel neergedaald is, de Zoon des mensen." Ik ben er eigenlijk al een hele lange tijd van overtuigd geraakt dat er vanaf dit vers geen sprake meer is van een verslag of rapportage door Johannes, maar dat hier sprake is van Johannes' commentaar. Het zijn woorden die nadien zijn opgeschreven en van toepassing zijn op de situatie na de hemelvaart.⟨/p> ⟨p>"Niemand is opgevaren naar de hemel." Nou, dat kon Jezus op dat moment toch niet zeggen? Hij kon niet zeggen dat Hij al opgevaren was naar de hemel, want dat zou nog enkele jaren duren. Dit gesprek vindt immers nog plaats voor de dood van Johannes de Doper, blijkens de rest van Johannes 3. Het gesprek heeft dus plaatsgevonden in het begin van Jezus' bediening. Het zou nog enkele jaren duren alvorens Hij zou sterven, opstaan en ten hemel zou varen.⟨/p> ⟨p>Maar deze woorden zijn opgetekend na de hemelvaart, zodat we hier vanaf vers 13 niet meer te maken hebben met het verslag van het gesprek dat Jezus voerde met Nicodemus, maar gewoon met later commentaar; aantekeningen die Johannes gemaakt heeft nu Jezus inmiddels ten hemel is gevaren.⟨/p> ⟨p>Het is ook een verwijzing naar een citaat uit Deuteronomium 30. Daar staat: "Zeg niet in uw hart: wie zal in de hemel opklimmen?", namelijk om Christus te doen afdalen. Dat is hetzelfde: Christus van bovenaf brengen. Ik heb de tekst er nu niet bij staan, maar in ieder geval lijkt het mij duidelijk dat dit woorden zijn die niet uitgesproken zijn tijdens het gesprek met Nicodemus. Dat lijkt me ongerijmd. Maar nadien, toen Johannes dit optekende, toen kon hij inderdaad zeggen dat niemand is opgevaren.⟨/p> ⟨p>Dit zijn eigenlijk toelichtende opmerkingen, aantekeningen of voetnoten, net hoe je het noemen wilt, bij dat gesprek dat de Heer Jezus gehad heeft met Nicodemus. En dat is eigenlijk ook wel logisch, want dan is vers 12 het laatste wat genoteerd wordt van dat gesprek. De verslaggeving daarvan eindigt met de vraag: "Hoe zullen jullie geloven wanneer Ik van de hemelse dingen spreek?" Vervolgens is het Johannes die toelichtende opmerkingen gaat maken over die hemelse dingen. Want hoezo hemelse dingen? Wel, zegt Johannes, niemand is opgevaren naar de hemel, dan die uit de hemel neergedaald is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1802" title="Speel af vanaf 30:02">▶ 30:02⟨/button> ⟨span>De Unieke Hemelvaart Versus de Verplaatsing van Henoch en Elia⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Er zit hier trouwens nog een punt aan vast. En dat is in elk geval ook dit gegeven, dat hiermee wordt verondersteld... Johannes tekent dit op na de hemelvaart en dan zegt hij: "Niemand is opgevaren naar de hemel." Ik weet wel, het is gangbaar om dan te zeggen: "Jawel, er zijn er twee eerder opgevaren naar de hemel, namelijk eerst Henoch en later Elia." Maar één ding moet je dan toch vaststellen: als je het zo zegt, dan conflicteert dat met wat Johannes zegt. Niemand is opgevaren naar de hemel.⟨/p> ⟨p>En als daar al sprake is van een hemelvaart — en op zich zou je dat kunnen verdedigen, in ieder geval bij Elia — dan moet je er toch wat bij zeggen. Van Henoch lezen we sowieso niet over een hemelvaart, maar van hem lezen we dat hij werd overgezet. Ik wil daar nu niet te diep op ingaan, maar we weten van Henoch dat hij profeteerde in zijn dagen en tegen de goddelozen in zijn tijd. En zoals dat gaat met profeten: die zijn niet erg geliefd, want ze brengen de waarheid aan het licht. De meest effectieve manier om die stem te smoren is gewoon om de profeet een kopje kleiner te maken. Kennelijk is dat met Henoch ook gebeurd. Hij heeft de dood niet gezien; ze hebben hem kennelijk beraamd te vermoorden, maar hij werd overgezet. Er staat in onze vertaling, de NBG-vertaling, dat hij werd opgenomen, maar dat is niet het woord dat gebruikt wordt. Er staat letterlijk een woord dat betekent 'overgezet' of 'verplaatst'. In Hebreeën 11 vers 5 staat dat ook: hij werd overgezet, verplaatst.⟨/p> ⟨p>En Elia is ook een ander verhaal. Nogmaals, ik wil nu niet op beide geschiedenissen te diep ingaan, maar ik moet het even aanstippen omdat Johannes zo heel nadrukkelijk zegt dat niemand is opgevaren naar de hemel. Waarmee hij dus heel duidelijk onderstreept dat de hemelvaart van Christus van een totaal unieke orde is en niet vergelijkbaar met wat daarvoor in het Oude Testament voor een hemelvaart door zou kunnen gaan. Jezus Christus is uniek.⟨/p> ⟨p>Inderdaad, als Henoch is overgezet, dan is dat één ding. En van Elia lezen we in elk geval dat Elisa dat ziet. "Going like Elijah" — ik heb vorige week nog een mooie uitvoering van dat nummer gehoord. Hoe ging het ook alweer? Nee, ik vraag ook niet of je het gaat zingen. "I like to go like Elijah". Nou ja, in ieder geval: hij ging op, dat is waar. Dat was trouwens ook bij de Jordaan. Er werd een weg ter plekke gecreëerd door de Jordaan en Elisa ziet dan Elia opgaan. Maar dat is ook niet definitief geweest, dat weet ik zeker. Waarom? Omdat Elia werd opgenomen en ten hemel ging, en dat heeft Elisa gezien, maar dat was in de dagen van Josafat, als ik me niet vergis. En het is pas nadat hij is opgenomen, in de dagen van Elisa, dat je leest dat Joram — dat is een latere koning — een brief krijgt van Elia. Ik kan het nu niet ter plekke bewijzen, maar je kunt het gewoon uit de Bijbelse gegevens afleiden: dat moet een jaar of zeven later zijn geweest. Dan krijgt koning Joram een brief van Elia, dus na zijn hemelvaart. Kennelijk is met Elia iets soortgelijks gebeurd als met Henoch, namelijk dat hij is overgeplaatst, overgezet naar een andere plaats. Zodoende kon hij ook een brief schrijven naar de latere koning Joram.⟨/p> ⟨p>Het is misschien erg onbekend wat ik nu zeg, maar het onderstreept wel — en ik zeg het nu ook expres even bij deze gelegenheid van de bespreking van Johannes 3 vers 13 — waarom Johannes daar zegt: "Niemand is opgevaren naar de hemel." Juist als je gaat inzien dat Henoch en Elia zijn overgezet, dan kun je dat weer voluit geloven. Want zo is het ook: er is er maar één opgenomen naar de hemel, niemand anders. Niemand is opgevaren naar de hemel dan Hij die uit de hemel neergedaald is.⟨/p> ⟨p>Dat is trouwens een waarheid die in het Johannesevangelie meerdere keren wordt gebezigd. In Johannes 6 vers 38, daar komen we later nog op, zegt de Heer: "Ik ben van de hemel neergedaald, niet om mijn wil te doen, maar de wil van Hem die mij gezonden heeft." En in Johannes 6 vers 41, hetzelfde hoofdstuk: "De Joden dan morden over hem, omdat hij gezegd had: Ik ben dat brood dat uit de hemel neergedaald is." Dat is trouwens ook weer typologie. Het gaat over de geschiedenis dat de vaderen in de woestijn aten van het manna en dan zegt de Here Jezus: "Ik ben dat manna. Ik ben dat brood dat uit de hemel is neergedaald." Dat wil zeggen: dat brood spreekt van mij. Brood spreekt uiteraard van het Woord, en de Here Jezus is het Woord dat er van het begin al was. God sprak van het begin en de Here Jezus is dat vleesgeworden Woord. Vandaar: uit de hemel neergedaald.⟨/p> ⟨p>Niemand is opgevaren naar de hemel dan Hij die uit de hemel neergedaald is. Er zijn trouwens nog meer passages in het Johannesevangelie, die komen we vanzelf nog tegen, maar deze lijken me wel heel duidelijk. Hij zegt trouwens ook "niemand is opgevaren" als voltooid tegenwoordige tijd, en dan over degene die uit de hemel "nederdalende" is. Dat staat eigenlijk in de tegenwoordige tijd: Hij is nederdalende uit de hemel. Dat wil zeggen dat dat woord, dat wat Hij sprak en wat Hij was, voortdurend van boven kwam.⟨/p> ⟨p>Ja, maar ze zijn ook niet naar boven gegaan. Ze zijn in... Ah, wacht even, nu begrijp ik wat je bedoelt. "Dan die uit de hemel neergedaald is." Zij waren niet uit de hemel neergedaald, bedoel je? Ja. Nee, er is er maar één, en dat is Hij die uit de hemel neergedaald is, en wel de Zoon des mensen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2256" title="Speel af vanaf 37:36">▶ 37:36⟨/button> ⟨span>De Zoon Des Mensen: de Ben-adam in Psalm 8⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Een van de uitdrukkingen die in de Evangeliën nergens anders zoveel gebezigd worden, is de term, de titel of de naam van de eniggeboren Zoon van God: de Zoon des mensen. In het Johannesevangelie vind je die aanduiding maar een paar keer; het is daar vooral de Zoon van God, Degene die door God Zelf is verwekt. Maar hier heet Hij de Zoon des mensen. Als u de Statenvertaling hebt, dan staat er in dit vers: "die ook in de hemel is". Dat heeft overigens niets te maken met de vertaling, maar dat is een handschriftenkwestie. Als dat zou kloppen, dan is dat een enorme onderstreping en bevestiging van wat ik zojuist al even naar voren bracht, namelijk dat dit later is opgetekend. Dan kan Johannes, terwijl hij dit schrijft, inderdaad met recht zeggen: Hij is opgevaren naar de hemel en Hij is thans in de hemel. Tegenwoordige tijd.⟨/p> ⟨p>Iemand vroeg mij: "Christus is dus de Zoon van God, maar waarom staat er dan ook de Zoon des mensen?" Je bedoelt dat het niet gebruikelijk is voor Johannes om Hem zo aan te duiden. Ik heb dat nu even niet exact paraat, maar het komt nog wel vaker voor in het Johannesevangelie, zij het niet veel. Maar de Zoon des mensen is weer zo’n typische term die echt uit de Hebreeuwse Bijbel stamt. Letterlijk is het, zoals u hier ziet, "de Zoon van de mens". De mooiste verwijzing vind ik altijd nog Psalm 8. Ik citeer hier expres uit de Statenvertaling, want de NBG-vertaling is hier echt fout. Dat klinkt heel gedecideerd, maar dat kan ik me ook wel permitteren, omdat die vertaling niet juist kan zijn als je het vergelijkt met Hebreeën 2. In de Statenvertaling staat in Psalm 8: "Wat is de mens, dat Gij zijner gedenkt, en de zoon des mensen...?" Hier staat in het Hebreeuws: de Ben-adam. De Zoon des mensen, dat wil zeggen: de Zoon van Adam dus.⟨/p> ⟨p>Ik vind dat persoonlijk veel mooier. Ik houd er niet zo van om over "de zoon des mensen" te spreken, omdat dat zo algemeen is. Elke man zou zich een zoon van een mens kunnen noemen. Nee, het gaat erom dat Hij de Zoon is, en in Bijbelse zin ook de erfgenaam van Adam. Niet zomaar de mens in het algemeen, maar dé Mens, het prototype van de mens: Adam. Dat is nog des te sterker omdat het juist ook in Psalm 8 gaat over de Adam aan wie alles is onderworpen. Dat herinnert inderdaad eerst aan ons aller stamvader, maar nu gaat het over de Zoon van Adam, de Ben-adam. "Wat is de mens, dat Gij zijner gedenkt, en de zoon van Adam, de Ben-adam, dat Gij hem bezoekt?"⟨/p> ⟨p>In het volgende vers staat: "Gij hebt hem een weinig minder gemaakt dan de engelen, en Gij hebt hem met eer en heerlijkheid gekroond." De NBG-vertaling zegt: "Gij hebt hem bijna goddelijk gemaakt", maar ik zal u vertellen: er staat echt "een weinig minder gemaakt dan de engelen". De schrijver van de Hebreeënbrief is daar heel duidelijk en straight in wanneer hij ditzelfde gedeelte aanhaalt in Hebreeën 2 vers 9. Hij zegt dan: "Wij zien Jezus, die voor een korte tijd beneden de engelen gesteld was." Hoezo beneden de engelen? Dat zegt hij erbij: "vanwege het lijden des doods". Engelen sterven niet, en aangezien Hij heeft geleden, namelijk de dood is gestorven en het lijden des doods heeft ondergaan, is Hij gedurende die tijd beneden de engelen gesteld. Het is heel logisch: Hij is een korte tijd beneden de engelen vanwege het lijden van de dood, opdat Hij door de genade van God voor een ieder de dood zou smaken. En wij zien Jezus met heerlijkheid en eer gekroond.⟨/p> ⟨p>Hier zie je dus twee bewijzen dat het hier inderdaad gaat over Jezus Christus en dat David, de psalmist, hier in Psalm 8 daarover spreekt. Kijk, alle mensen sterven, maar Hij is voor een korte tijd beneden de engelen gesteld vanwege het lijden van de dood, en nu is Hij vervolgens met eer en heerlijkheid gekroond. Waarmee trouwens ook weer gezegd is dat dit gaat over eer en heerlijkheid die voorbij het graf ligt, voorbij het lijden des doods. Het gaat hier over de Opgestane. Hij is gekroond met leven, met eer en met heerlijkheid; de heerlijkheid van opstandingsleven, van echt leven. Dat is die Ben-adam.⟨/p> ⟨p>Leg nu ook even die link met Johannes 3. De vraag was waarom Hij Hem eigenlijk zo noemt. Niemand is opgevaren naar de hemel dan die uit de hemel nederdalende is: de Ben-adam. Hoezo? Nou, die Ben-adam uit Psalm 8, die voor een korte tijd beneden de engelen gesteld is, maar die nu gekroond is met eer en heerlijkheid. Dat wil zeggen dat Hij verhoogd is en dus opgevaren naar de hemel. Het is een hele zinvolle aanduiding om Hem dan hier ook zo te noemen: de Ben-adam. En zoals Mozes...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2676" title="Speel af vanaf 44:36">▶ 44:36⟨/button> ⟨span>Zoals Mozes de Slang in de Woestijn Verhoogd Heeft⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Op dezelfde wijze als Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft, zie je dat de terminologie gewoon wordt voortgezet. Eerst, in vers 13, was het 'opgevaren naar de hemel' en in vers 14 is het 'verhoogd'. Het lijkt mij niet zo moeilijk om die link te maken; het loopt volstrekt parallel. Dat zijn termen die onderling uitwisselbaar zijn.⟨/p> ⟨p>En zoals Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft... ja, dat is een hele mooie geschiedenis. We vinden die geschiedenis in Numeri 21. We kennen het allemaal wel: dat het volk weer eens mopperde. Je leest dan dat het getroffen wordt door dodelijke slangen en dat het hele volk dreigt verloren te gaan en om te komen. Dan is het Mozes die een staak moet maken. Dat is leuk, want daar kwam ik achter en ik heb het expres nog even vermeld. Er staat dat hij een staak of een stok moest maken, maar weet u dat in het Hebreeuws daar het woordje 'Nes' gebruikt wordt?⟨/p> ⟨p>'Nes' betekent — het wordt meestal vertaald met 'banier' — een vaandel. Het is trouwens ook één van de namen van God: Yahweh Nissi. De HEERE is onze banier, ons vaandel. Want dat is wat een banier is. Een banier is bij uitstek het embleem van overwinning. 'De drie kleuren', zeggen wij dan, maar een vaandel, een banier die geheven wordt, dat is overwinning.⟨/p> ⟨p>U noemde het volgens mij al: die profetie in Jesaja over een 'banier der volkeren'. Ik ben daar ooit geweest, in een plaats die zo heet: Nes Amim. Dat is een kibboets in het noorden van Israël, vlakbij Haifa. Ik zou daar ooit mijn vervangende dienstplicht gaan vervullen — dat is nooit doorgegaan trouwens — omdat daar een rozenkwekerij is. Maar die plaats heet dus Nes Amim, een naam ontleend aan Jesaja: 'Banier der volkeren'. Een banier is dus een vaandel of een vlag, een teken van overwinning. Dat is het idee: verhoging.⟨/p> ⟨p>En dan heb je nog die andere associatie; ik vind het zo grappig hoe dat dan in elkaar grijpt. Ik noem hier het woord 'esculaap', het symbool bij uitstek dat staat voor het in stand houden van het leven: het embleem van de geneeskunde. Oké, daar zou ongetwijfeld nog heel veel achter steken. Er zou een hele studie te maken zijn over de slang in de Bijbel. Want kijk, dit is een verhoogde slang, maar we kennen ook de vernederde slang. De slangen waar Israël mee geconfronteerd werd, waren dodelijke slangen, maar die kropen daar allemaal. Die stonden niet, die kropen over de grond. Dat is de vernederde slang.⟨/p> ⟨p>Eigenlijk zou je nog een andere indeling kunnen maken: je hebt de vernederde slang, de 'oude slang'. Dat is trouwens ook een Bijbelse uitdrukking en een van de namen of titels zo u wilt van Satan, de tegenstander, de diabolos. Maar wij kennen de verhoogde slang. Ja, die slang die verhoogd werd, is juist een beeld van de Ben Adam en ook weer van nieuw leven. Want de esculaap, dat symbool, komt dan wel uit de Griekse mythologie, maar het is een embleem van nieuw leven. Het gaat om die staak, dat vaandel, die verhoging en die koperen slang.⟨/p> ⟨p>Jij wees net al op die cobra. Ik denk nog aan een andere gedachte: dat de slang ook helemaal uit zijn huid kruipt. Hij laat het oude met recht helemaal achter, zo'n velletje. Hij kruipt er helemaal uit en als vernieuwd... ik heb dat destijds zelf gezien, want ik heb in het verleden tussen de slangen gewerkt. Ja, je gelooft het niet hè? Ik werkte op een biologische kwekerij met een eco-keurmerk. Daar werd geen vergif ingezet, maar er waren Amerikaanse korenslangen van ongeveer zo groot. Ze waren niet giftig, maar het waren wurgslangen. Ze wurgden overigens alleen maar zulke kleine muisjes hoor, al konden ze wel lelijk bijten.⟨/p> ⟨p>In elk geval zie je soms dat wanneer zo'n slang gaat vervellen, hij op een gegeven moment heel dof van kleur wordt. Dan lijkt het net alsof hij bijna doodgaat; hij beweegt haast niet meer en er zit geen energie meer in. Het is eigenlijk een uitbeelding van een stervensproces. Op een gegeven ogenblik kruipt hij dan helemaal uit zijn huid. Dan zie je die 'oude slang' daar gewoon leeg liggen, en de nieuwe slang die daaruit gekropen is, heeft dan weer zulke schitterende, helder getekende kleuren. Wellicht heeft dat ook met die esculaap te maken: hij laat het oude achter en komt als totaal vernieuwd, als herboren, in een nieuw leven weer tevoorschijn.⟨/p> ⟨p>Er zijn dus heel wat van dat soort associaties. Koper is trouwens vuurbestendig, dat koper hè? Hout niet, maar goud ook wel. Zullen we het trouwens hierbij laten voor nu? Want ik zie dat het al negen uur is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3094" title="Speel af vanaf 51:34">▶ 51:34⟨/button> ⟨span>De Onontkoombare Noodzaak van de Verhoging van de Ben-adam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vers 14, daar hadden we het over. Dat was het laatste gedeelte dat we bespraken: over Mozes die de slang in de woestijn ooit verhoogd heeft. Ik wil er nu nog even op wijzen, ook een beetje aansluitend op de gesprekken die we zojuist in de pauze hadden, dat die verhoging hier parallel loopt met het dertiende vers. Daarin staat namelijk: "Niemand is opgevaren naar de hemel dan die uit de hemel is nederdalende, namelijk de Ben-adam." En gelijk – dat wil zeggen op dezelfde wijze – als Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft... Nou, als je bij die verhoging heel clean denkt, zonder vooroordeel, en de tekst neemt zoals hij is, dan verwijst deze verhoging naar het feit dat Hij verhoogd is in de zin dat Hij ook naar de hemel is opgevaren. Toch? Degene die leeft.⟨/p> ⟨p>Dat is precies ook wat die slang in de woestijn uitbeeldde, want daarin was leven. Die vernederde slang op de grond zorgde voor de dood; men kwam om. Maar toen was daar een verhoogde slang, en door alleen daarop te zien, was daar leven. Zo overleefde men. De gedachte bij die verhoogde slang is dus juist dat daarin leven te vinden is en dat er leven door te verkrijgen is. Zo moet ook de Zoon des mensen verhoogd worden. Het is bindend; ook hier weer dat woordje 'moeten'. Het is bindend dat ook de Ben-adam verhoogd wordt.⟨/p> ⟨p>Feitelijk hadden we het daar al over toen ik verwees naar Psalm 8. De Ben-adam die voor een korte tijd beneden de engelen gesteld is – vernedering, vernederd tot de dood, ja, tot de dood van het kruis – maar thans gekroond met eer en heerlijkheid. Dat is de vaandel, dat is de overwinning. Dat is met recht de triomf waar verhoging bij uitstek van spreekt. Zo moet ook de Ben-adam – want zo noemen we Hem dan maar: de Zoon van de mens, de Ben-adam – verhoogd worden. Die verhoging verwijst naar de hemelse dingen; dat was eigenlijk het laatste in die laatste retorische vraag die Jezus stelde aan Nicodemus.⟨/p> ⟨p>Dat dit zo moet, dat het bindend is, daarover gaan nogal wat Schriftplaatsen. De meest expliciete heb ik hier nu genoemd; althans, het zijn in elk geval twee heel duidelijke voorbeelden waar dat ook gezegd wordt: dat de Ben-adam verhoogd moet worden. Laten we daar eens naartoe gaan: Psalm 110. Dat is een psalm van David die tig keer wordt aangehaald in het Nieuwe Testament. Ik zeg 'tig', en dat betekent in de praktijk meer dan negentien keer, want dan begint de 'tig' hè: twintig, eenentwintig... Maar het klopt, de psalm wordt echt heel vaak aangehaald, soms met directe citaten en soms met indirecte verwijzingen.⟨/p> ⟨p>Het is een psalm van David, dus luidt het woord... Als je het voorleest, gaat het je een beetje duizelen en ga je de dingen gemakkelijk verwarren omdat je twee keer min of meer hetzelfde woord uitspreekt. Maar als je het in het Hebreeuws zegt, dan staat er: "Aldus luidt het woord van Yahweh tot mijn Adonai, tot mijn Heer." Let op: "mijn Heer", dat is dus de Heer van David. Maar de grap is dat het niet alleen de Heer van David is, maar ook de Zoon van David. David zegt: "Het is mijn Heer", maar het gaat over zijn Zoon. Als u dat uitgelegd wilt hebben, moet u maar eens naar Matthäus 22 gaan. Ik geloof dat het trouwens ook in Lukas en Marcus genoemd wordt, want daar is het Jezus zelf die de leidslieden confronteert met die woorden uit Psalm 110. Hij vraagt: "Hoe zit dat eigenlijk? Is het nu Davids Heer of is het Davids Zoon?" Er staat dat ze Hem geen antwoord konden geven. Maar in werkelijkheid is het natuurlijk zo: de Zoon van David zou verhoogd worden. En dat is wat ze niet wilden geloven, want dat suggereert namelijk dat die Zoon van David eerst de Vernederde zou zijn, zou sterven, en daarna zou opstaan en verhoogd zou worden. Verhoogd word je immers alleen wanneer er eerst sprake is van vernedering. Toch?⟨/p> ⟨p>Later in deze psalm wordt de Messias aangesproken: "Gij zijt koning naar de ordening van Melchizedek, koning-priester. Zet U aan mijn rechterhand, totdat Ik Uw vijanden gelegd heb als een voetbank voor Uw voeten." Met andere woorden: David noemt Hem "mijn Heer", maar het is de Zoon van David. Hij zou duizend jaar later geboren worden en Hij zou verhoogd worden aan Gods rechterhand. Dus als Jezus zegt: "Zo moet ook de Ben-adam verhoogd worden", hoezo moet? Wel, zo staat het al geschreven. David heeft ooit al opgetekend dat de Zoon, de Ben-adam, verhoogd moet worden aan de rechterhand van God, totdat Zijn vijanden gelegd zijn als een voetbank voor Zijn voeten.⟨/p> ⟨p>Dat is één voorbeeld. Ik noem er nog eentje die misschien nog wat duidelijker is, omdat daar ook letterlijk het woord "verhogen" gebruikt wordt: Jesaja 52. Dat is de inleiding tot Jesaja 53, en dat is een begrip. Als ik zeg "Jesaja 53", dan is dat onder ons wel bekend; het hoofdstuk over de Messias die zou lijden en sterven, de Man van smarten. Een heel bekende profetie, heel treffend. In Jesaja 52 vers 13 staat: "Zie, Mijn Knecht zal voorspoedig zijn" – succesvol zijn – "Hij zal verhoogd, ja, ten hoogste verheven zijn." Het gaat hier over de Knecht van Yahweh die verhoogd zal zijn. En dat staat tegenover... let even op: "Zoals velen zich over U ontzet hebben – zozeer misvormd dat Zijn verschijning niet meer menselijk was en Zijn gestalte niet meer als die der mensenkinderen."⟨/p> ⟨p>Dat is Zijn vernedering; wat ze Hem hebben aangedaan. Men was ontzet over Hem. Dit wordt trouwens ook aangehaald in de evangeliën als Jezus sterft aan het kruis. Hoe ze Hem hebben misvormd; Zijn verschijning was niet meer menselijk. Dat was de situatie in vers 14, aan het kruis. Dat is Zijn uiterste vernedering. Ook al was het aan een kruis en was het in fysieke zin boven de aarde, in de geestelijke zin was het Zijn uiterste vernedering. Maar dan staat er: "Zo zal Hij vele volkeren doen opspringen, om Hem zullen koningen verstommen; want wat hun niet verteld was, dat zien zij, en wat ze niet gehoord hadden, dat vernemen zij."⟨/p> ⟨p>Als ik me niet vergis, volgt hierop Jesaja 53. Het gaat mij nu even om die woorden: "Hij zal verhoogd zijn, Mijn Knecht." Eerst de vernedering – Zijn uiterste vernedering tot de dood van het kruis – maar zo zal Hij ook verhoogd zijn. Als Johannes in hoofdstuk 3 zegt dat de Zoon des mensen, de Ben-adam, verhoogd moet worden, dan is dat "moeten" bindend vanwege wat er staat geschreven. Zo stond het al in hun Schriften: "Hij zal verhoogd, ten hoogste verheven zijn." Dus: zoals Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft, zo moet het, zo is het bindend dat ook de Ben-adam verhoogd wordt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3685" title="Speel af vanaf 01:01:25">▶ 01:01:25⟨/button> ⟨span>Aionisch Leven Door te Zien op de Verhoogde Zoon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Opdat – en nu komt vers 15 – opdat eenieder die gelooft in Hem eeuw-ig leven hebbe. Ja, gelovende in Hem; dat 'in Hem' slaat op gelovende. Je zou het ook nog zo in het Nederlands kunnen lezen dat dat leven in Hem is, maar als je het in het Grieks leest, dan gaat dat over 'gelovende in Hem'. Dat is al het hebben van leven dat aionisch is. Ik zet altijd bewust – dat is geen verschrijving – een streepje tussen de eerste en de tweede lettergreep van het woordje 'eeuw-ig', om daarmee ook aan te geven dat dit woord te maken heeft met 'eeuw'. Dat vind ik zelf eigenlijk een hele slimme manier om het even duidelijk te maken. Zo begrijp je meteen als je 'eeuw-ig' zegt: aha, dat woord heeft te maken met eeuw, met aion, met een tijdperk. Veel meer dan wanneer je dat streepje weglaat.⟨/p> ⟨p>Het is misschien niet overbodig wat ik nu zeg, even mijn gedachten over de verhoging. Absoluut, dat kan niet missen. Dat betekent dus wel dat Hij is gestorven, maar dat is het eerste; dat was noodzakelijk. Wij geloven echter in een levende Messias en dat is wat ons ook tot gelovigen maakt. Indien je met uw mond belijdt dat Hij Heer is en met uw hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt. Dat Hij een gedode was, dat Hij gestorven is, dat is Zijn vernedering. Maar wat ons tot een gelovige maakt, is dat we geloven dat God Hem uit de doden heeft opgewekt. Daarmee is Hij ook Heer, kurios. En in Hem die verhoogd is, daarin hebben wij leven. Het is zo logisch. De gedachte dat Hij in Zijn sterven ons het leven geeft... dat is niet logisch. Hij stierf en Hij werd opgewekt, en in die opwekking bracht Hij leven aan het licht. Dat leven geeft Hij; dat deelt Hij met ons en eenieder die in Hem gelooft. Opdat eenieder die gelovende in Hem is, leven zal hebben dat aionisch is.⟨/p> ⟨p>Leven. Leven is gelegen in Degene die verhoogd is, dat wil zeggen: opgestaan en opgevaren. In het Johannesevangelie is dat trouwens ook wel eigenaardig en heel opvallend. Het duurt nog een hele tijd voordat dat echt aan de orde is, maar ik wil alvast wel even een voorzetje geven dat die begrippen 'opgestaan' en 'opgevaren' in het Johannesevangelie allemaal op één dag vallen. Zijn opstanding, Zijn hemelvaart en dat niet alleen, maar zelfs Pinksteren; het valt allemaal op één dag. Hij stond op uit de doden en op diezelfde dag zegt Hij – Hij mocht aanvankelijk niet aangeraakt worden –: 'Raak Mij niet aan, want Ik ben nog niet opgevaren naar Mijn Vader.' En op diezelfde dag, aan het einde van die dag, dan blaast Hij op Zijn discipelen en dan zegt Hij: 'Ontvang de heilige geest.' Dat is dat leven wat Hij dan die dag aan het licht bracht en zij ontvangen dat. Dus dan heb je Pasen, Hemelvaart en Pinksteren op één dag. Alsjeblieft. Zo zet Johannes dat neer; die maakt dat onderscheid niet.⟨/p> ⟨p>Heel wezenlijk is dus die verhoging. Die verhoging belichaamt Zijn opstanding en alles wat daarop volgt. Nou ja goed, je kunt verdedigen dat Hij pas op de veertigste dag demonstratief ten hemel voer. Hij voer op naar de hemel, dat is waar. Maar het was al diezelfde dag dat Hij zich als eersteling presenteerde aan Zijn Vader. Het is nu verder niet het onderwerp, maar het gaat er nu even om dat Degene die verhoogd is daarin... Door daarop te zien – want ik blijf even bij dat beeld van die verhoogde slang in de woestijn – door daarop te zien ontvangt een mens leven, namelijk opstandingsleven. Want alzo... Ja, nu komen we natuurlijk op vers 13.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3967" title="Speel af vanaf 01:06:07">▶ 01:06:07⟨/button> ⟨span>Johannes 3:16: Hoe de God de Kosmos Onvoorwaardelijk Liefheeft⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Er is geen vers in de Bijbel dat zo bekend is als dit vers: Johannes 3 vers 16. Dat is een begrip; velen kennen het uit hun hoofd en het is natuurlijk gewoon een schitterend woord. "Want alzo lief..." Laten we het nog eens lezen. Het nadeel van zulke hele bekende passages en bekende teksten is dat ze soms zo bekend zijn dat ze helemaal plat geciteerd worden. Dan weet je eigenlijk niet eens meer wat er werkelijk staat. Neem bijvoorbeeld even dit punt: "want alzo". We denken dan heel gemakkelijk aan "zozeer" of "zoveel liefs", maar het woordje "alzo" betekent "op deze wijze". Dit vers begint namelijk met "want", dus dat verwijst nog weer naar het voorgaande. Op dezelfde wijze zoals Mozes de slang in de woestijn verhoogde, zo zal de Zoon mensen veroveren. Want alzo, dat wil zeggen op die wijze, heeft God de wereld lief. Begrijpt u me goed? Ik weet ook wel dat als je het hebt over de liefde van God, deze onmetelijk groot is, maar dat is hier niet de gedachte. Het gaat er niet om hoe groot die liefde is; het gaat erom op welke wijze die liefde van God zich manifesteert. Dat is hier het punt.⟨/p> ⟨p>"Want alzo lief heeft God de wereld gehad." Nu ga ik iets zeggen wat voor de meesten waarschijnlijk niet meer vreemd zal zijn, maar hier wordt een aorist gebruikt. Dat is een Griekse werkwoordsvorm die een feit in een onbepaalde tijd aanduidt, wat in het Nederlands niet echt goed weergegeven kan worden. In de vertalingen wordt dat meestal weergegeven als "heeft gehad", maar dat zou weer de suggestie kunnen wekken dat Hij de wereld lief heeft gehad, maar nu niet meer. Want ja, hoe was het ook alweer? Als je iets hebt gehad, dan is het hebben voorbij, toch? Maar dat is hier niet de vraag. Hij hééft de wereld lief. Ik ben daar wel erg blij mee hoor, met het feit dat hier zo'n feit wordt neergezet. Het is een onbepaalde tijd. Dit gaat niet ergens over het verleden of over iets dat voltooid is, en ook niet over iets in de toekomst. Dit is gewoon een feit zonder horizon. A-horis betekent eigenlijk letterlijk ook "zonder horizon".⟨/p> ⟨p>En God heeft de wereld lief. Er staat hier "de wereld", ton kosmos, maar er staat niet alleen "de wereld", er staat ook "de God". En dat is weer niet zo bekend. Weet u hoe vaak het woordje "de God" in het Nieuwe Testament wordt gebezigd? In onze vertalingen bijna nooit, maar het komt maar liefst bijna duizend keer voor; ik geloof 997 keer in het Nieuwe Testament. De God. De God heeft de wereld lief. Dat is een feit in de onbepaalde tijd. En niet een klein groepje, nee, de kosmos. Dat is, alleen al als je het zo zegt, onmetelijk. Zo zonder limits. De God heeft de kosmos, Zijn eigen creatie, lief. En dan staat er ook nog "agape". Dat woord duidt op liefde zonder voorwaarde. Onvoorwaardelijk lief. Die liefde kun je dus niet verdienen en die liefde kun je niet verspelen. Dat is een feit, ook weer een feit. Elke creatie, elk onderdeel van die kosmos, heeft dat als een gegeven, of het nu bekend is of niet. Maar dat is de waarheid.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4217" title="Speel af vanaf 01:10:17">▶ 01:10:17⟨/button> ⟨span>De Eniggeboren Zoon: de Typologie van Izak op de Berg Moria⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft. Hier staat het trouwens inderdaad in de voltooide vorm, als een voldongen feit. De eniggeboren Zoon, Zijn eniggeboren Zoon, de Zoon, de Eniggeborene. Weet u, die term ⟨em>monogenes⟨/em> komt niet zo heel vaak voor in het Nieuwe Testament, maar onder andere wel in de Hebreeënbrief. En weet u op wie die term daar betrekking heeft? In Hebreeën 11 wordt dit op Izak toegepast.⟨/p> ⟨p>Ik neem u even mee naar Hebreeën 11, want dat vind ik een prachtige passage. "Door het geloof heeft Abraham," zo staat er, "toen hij beproefd werd, Izak ten offer gebracht; en hij die de beloften aanvaard had," Abraham dus, "wilde zijn enige zoon offeren." Hier wordt exact dezelfde term gebruikt als in Johannes 3 vers 16. Ik wil er ook op wijzen dat hier gesproken wordt over de enige, over Izak, de zoon van de belofte. "De zoon van Abraham" – dat zijn op zich al zulke Messiaanse termen. Maar dat niet alleen: waar moest hij geofferd worden? Op de bergen van Moria, precies. En dan lees je dat Abraham op stap gaat, op reis gaat, en op de derde dag zijn ogen opslaat. Dan gebeurt het allemaal. Dan weet je eigenlijk meteen al: dat offer van de enige zoon, de eniggeborene, heeft te maken met de derde dag en met nieuw leven.⟨/p> ⟨p>Daar op de bergen van Moria heeft Abraham dat offer gebracht. Hij was het tot wie gezegd was: "Door Izak zal men van nageslacht van u spreken." Dat had God van tevoren al gezegd. Als er sprake is van nageslacht, dan is dat via Izak en niet via de andere zoon. Leuk hè? Die andere zoon wordt niet eens meegeteld. Izak heet de eniggeboren zoon, terwijl je zou kunnen zeggen: "Wacht even, Abraham had toch al eerder een zoon? Zelfs de oudste ook." Maar nee, die wordt niet eens meegeteld; hij was de zoon van een slavin. "Door Izak zal men van ⟨em>zaad⟨/em> van u spreken," zo moet ik de klemtoon leggen.⟨/p> ⟨p>Daar moet u goed op letten: Abraham heeft overwogen dat God bij machte was hem zelfs uit de doden op te wekken. Dan zou je zeggen: hoe wist Abraham dat nu weer? En laat ik het nog anders vragen: hoe wist de schrijver van de Hebreeënbrief dat Abraham dat heeft overwogen? Er is een hele simpele aanwijzing, en dat is dat je op die derde dag leest dat Abraham tegen zijn knechten zegt: "Wacht hier, totdat wij weer tot u teruggekeerd zijn." Abraham zegt tegen die knechten dat niet alleen hij terugkomt, maar Izak ook. Met andere woorden: hij wist dat hij zijn zoon moest offeren omdat God dat zei, maar hij wist ook dat er via Izak sprake zou zijn van nageslacht. Dan kan het niet anders of God moet hem weer uit de doden opwekken.⟨/p> ⟨p>Dit was op de derde dag. Waar spreekt die eniggeboren zoon hier dus van? Daar op de bergen van Moria spreekt hij van de God die de doden levend maakt. Abraham heeft overwogen dat God bij machte was hem zelfs uit de doden op te wekken, en daaruit heeft hij hem ook, bij wijze van spreken, teruggekregen. Niet letterlijk natuurlijk, maar deze enige zoon spreekt uiteraard wel van die andere Zoon van Abraham, de Zoon in wie het leven is. Daar moest ik aan denken toen ik las dat God Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft: Hij is Degene in wie het leven is. Dat is wat ik ermee bedoel te zeggen: Hij is de Zoon in wie het leven is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4515" title="Speel af vanaf 01:15:15">▶ 01:15:15⟨/button> ⟨span>Zonder Prestatie Opzien Om Niet Om te Komen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Opdat een ieder die in Hem gelooft... Ook hier weer loopt wat wij in Hem geloven parallel met wat ooit gebeurde daar in de woestijn. Degene die opzag naar de verhoogde slang, was dat een prestatie? Nee. Ze gingen allemaal dood; die dreiging was er. Ze kwamen allemaal om, tenzij men opzag naar die verhoogde slang. Dan hadden we helemaal geen prestatie hier. Je zou eigenlijk alleen maar kunnen zeggen dat het stupide was om dat niet te doen.⟨/p> ⟨p>Het gaat dus helemaal niet over een hartsgesteldheid. Nee, maar het leuke is wel dat opzien... Kijk, wij denken heel gauw in de mystieke zin van het woord: welke overwegingen een mens daar allemaal bij kan hebben. Maar dat is hier niet aan de orde. Gewoon: kijk daar dan. Ik bedoel, dáár is leven. En dan gaat het helemaal niet over wat er allemaal in ons omgaat, of je nou twijfelt of niet; dat doet niet ter zake. Daar is leven. En ik ben er toch wel heel erg blij mee dat de Bijbel ook gewoon hard is. Want daarom zeg je: als er opgezien werd naar de slang, dan bleef de twijfel buiten. Precies. In welke hoedanigheid we ook roepen: Amen! Dat is geloven, toch?⟨/p> ⟨p>Alhoewel de ieder die in Hem gelooft... Opziet, zoals destijds degene die opzag naar die slang niet verloren gaat. Dat wil zeggen: omkomen. Ook hier weer: denk even aan het beeld. Degenen daar in de woestijn kwamen om. Dat is wat verloren gaan betekent. Nogmaals — of niet nogmaals, want we hebben het er nog niet over gehad, maar we hebben het er bij andere gelegenheden wel vaak over gehad: mensen denken natuurlijk direct aan de hel of de eeuwige verdoemenis. Maar die associatie zijn we inmiddels hopelijk redelijk aan het kwijtraken. Het heeft er niets mee te maken.⟨/p> ⟨p>Het gaat erom: de mens is stervende. We zijn allemaal stervelingen, we komen allemaal om. En is er leven? Jazeker, er is leven na de dood. Daar worden grapjes over gemaakt en spotliedjes over gezongen, maar eigenlijk is het zo. Waar is leven? Uiteraard na de dood, want vóór de dood is het er niet. Vóór de dood is het sterven. Alles wat naar de dood leidt, heet sterven en dat eindigt in de dood. Als er dan leven is, dan moet het na de dood zijn. Dat is eigenlijk de Bijbelse prediking: er is leven, echt opstandingsleven.⟨/p> ⟨p>En waar is dat? Dat is daar. Nu letterlijk, want Degene die dat leven belichaamt — ook dat bedoel ik letterlijk — Die is daar. Wij zien Hem. Opdat een ieder die in Hem gelooft, de eniggeboren Zoon die verhoogd is, niet verloren ga, niet omkome. Eigenlijk hoef je daar dus helemaal niets voor te doen. Dat is gewoon de positie waarin een Adamiet is gelegen: hij is een sterveling, maar mag eeuwig leven hebben.⟨/p> ⟨p>Hier is dat uiteraard ook het leven van die toekomende eeuw. Degene die vandaag gelooft, ontvangt dat leven van die toekomende eeuw. Dat staat hier, maar ik wil trouwens op nog iets wijzen. In het Johannesevangelie is dat leven natuurlijk van de toekomende eeuw, want het is het leven dat bij die eeuw hoort. Maar wat is dat leven dan? Kun je dat leven nu al hebben? In het Johannesevangelie is het antwoord: wis en waarachtig! Dat eeuwige leven mag het leven zijn van de toekomende eeuw, maar we genieten het vandaag al.⟨/p> ⟨p>Vandaar ook... Nou, hier in dit vers is dat niet zozeer de gedachte, maar elders staat: die hééft eeuwig leven, in de tegenwoordige tijd. Hoezo? Je kunt zeggen: "Het is toch het leven van de toekomende eeuw?" Jawel, maar dat leven hebben we nu al. Het hoort thuis in de toekomende eeuw, maar dat leven wordt nu reeds genoten. Ik heb daar een heel mooi bewijs voor. Ik heb er meerdere, maar laat ik me even beperken tot de beste — tenminste in mijn ogen.⟨/p> ⟨p>Iemand merkt op: "We zijn al mede opgewekt?" Ja, daarvan zou je kunnen zeggen dat dit Paulus weer is, maar het is absoluut waar. Wij zijn in Hem. En hoe zegt Paulus dat? "Zoek de dingen die boven zijn, waar Christus is, die ons leven is." Maar ook als het gaat over dat eeuwige leven, dat aionische leven, zegt de Heer in Johannes 17: "Dit nu is het eeuwige leven..."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4846" title="Speel af vanaf 01:20:46">▶ 01:20:46⟨/button> ⟨span>Het Aionische Leven Nú Ervaren: de Enige Waarachtige God Kennen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dit nu is het eeuwige leven: dat zij U kennen. En U, dat is de Vader. Kijk maar in vers 1, daar spreekt Jezus Hem zo aan: "Vader". Jezus is degene die dit zegt: "Dit nu is het aionische leven." Dat leven van de komende eeuw is dus dat zij U kennen, de enige waarachtige God. Als ik het zo zeg, dan vraag ik me weleens af hoeveel christenen werkelijk weten van dat eeuwige leven. Hoeveel christenen weten dat de Vader, die Jezus hier aanspreekt, de enige waarachtige God is? Het is eigenlijk nog sterker – en dit zeg ik misschien een beetje shockerend – maar men gelooft het vaak juist niet. Het wordt zelfs als een ketterij gezien als je zegt dat de Vader, die Jezus aansprak, de enige waarachtige God is. Maar de Heer Jezus zegt: dat nu juist is het aionische leven.⟨/p> ⟨p>Straks, in die toekomende eeuw... ik vind dat zo geweldig, dat staat ook in Jesaja. Daar staat dat straks de aarde vol zal zijn van de kennis van Yahweh, zoals de wateren de zeebodem bedekken. Die hele toekomende eeuw wordt gekenmerkt door het kennen van de enige waarachtige God. Ik bedoel: straks is de hele wereld echt monotheïstisch hoor. Men zal geloven dat de Vader de enige waarachtige God is. En Jezus Christus dan? Nou, dat is degene die de enige waarachtige God gezonden heeft. Dat zal straks ook bekend zijn: wie Hij is in wie God dat leven aan het licht bracht en die straks ook zal heersen. De Zoon van David, de Ben Adam, et cetera. Hij is degene die God gezonden heeft, het beeld van God. Maar niettemin is God, de Vader, die enige waarachtige God.⟨/p> ⟨p>Ik hoop dat dit duidelijk is. Dit is weliswaar iets dat hoort bij de toekomende aion, maar wij mogen dit vandaag al kennen: die enige waarachtige God en degene die Hij gezonden heeft. Dat is ons leven nu. Dat is werkelijk prachtig. Dat is dan het punt: we mogen het uitpakken. Het is een cadeau. Het kennen van God is het enige wat het leven werkelijk zin geeft. Als je God niet kent en als je niet weet dat Hij de God is die de wereld, de kosmos, liefheeft en wat Hij gegeven heeft in Zijn Zoon, die het leven is... ja jongens.⟨/p> ⟨p>Uw vader was daarin heel typisch: "De enige, drie-enige God," zei hij vroeger. Maar ja, dan is er geen sprake meer van een vertaling natuurlijk; dan zit je het gewoon te verzinnen. Ik heb daar verder ook niet zoveel moeite mee, maar goed, het klopt simpelweg niet. Dit is zo’n duidelijke statement, zo helder en zo absoluut. Omdat hier iemand wordt aangesproken van wie wordt gezegd: Hij is uniek de Enige. Hoe je dit ook wendt of keert, hier kom je never nooit omheen. Dit staat er en dit wordt elders in de Bijbel alleen maar onderstreept en bevestigd.⟨/p> ⟨p>Ik ben blij dat ik hier niet mee hoef te marchanderen om dit toch weer kloppend te maken met allerlei theorieën en theologieën. Het lijkt me werkelijk een drama om zo’n fundamentele waarheid tegen te moeten spreken. Ik ben juist ontzettend blij dat dit de waarheid is. Laten we het positief houden: zo staat het er en laten we ons daar vooral in verblijden. Hoe andere mensen hiermee dealen, dat is hun zorg.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5102" title="Speel af vanaf 01:25:02">▶ 01:25:02⟨/button> ⟨span>Afsluiting: Vooruitblik op de Redder Der Wereld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ja, en dan komen we bij vers 17. Maar ik zie dat het vijf voor tien is. Ik had nooit gedacht dat ik zo weinig zou opschieten vanavond, want ik had eigenlijk gepland tot vers 21. We zijn al een heel eind op het stukje, hè? We zijn al wijs, hè? Ja, we zijn heel erg hoog gekomen. We hebben aardse dingen en hemelse dingen gezien; we hebben dus eigenlijk al zoveel gezien.⟨/p> ⟨p>Johannes 3 vers 17 is natuurlijk ook weer heel erg mooi. Want — en dat is het enige wat ik erover wil zeggen — het loutere feit dat het vers begint met ‘want’, betekent dat het beroemde Johannes 3 vers 16 een toelichting verdient. En hoe bekend is die toelichting: dat de wereld door Hem behouden wordt. Maar goed, dat is stof voor de volgende keer, dan zullen we het hierbij laten.⟨/p> ⟨p>Ja, want Hij is ook de Redder der wereld; Hij IS de Redder der wereld. Wat is het mooi om al dat soort dingen te overwegen, in vrijheid ook en zonder dat je gebonden bent aan allerlei dogmatische uitspraken. Want juist dat valt me altijd weer op: dat als je gewoon de Schrift neemt zoals het er staat, hoe enorm bevrijdend en simpel het ook is. En ja, als je zoiets ziet, hoe geweldig is het om dat te verstaan. Ja, ongelooflijk.⟨/p> ⟨p>Als je moet geloven om het leven te krijgen, dan kan de winst voor jezelf gaan. Om dat leven te krijgen, moet je wel veranderen. Dan kom je soms zelfs een beetje in tegenstand naar het stelsel. Dan wordt vers 16 ook weer een probleem en dat moet je dan ook weer zien te breien. Wel veel wil en wens, maar je gaat er altijd voor door de tekst heen. Ja, inderdaad, het blijft dan voorwaardelijk.⟨/p> ⟨p>Nee, maar dan zie je dus hoe enorm tricky die weergave van ‘eeuwig’ is. Zonder dat streepje, om zo te zeggen, hangt alles daarvan af. Op het moment dat dat eeuwige leven dat eindeloze leven is, dan is dat voorwaardelijk. Nee, dan kan Hij dus ook niet de Redder der wereld zijn.⟨/p> ⟨p>Ja, nou, je zou nog kunnen zeggen: hoe geweldig en hoe belangrijk het is om te weten dat aion dus een aion is en niet een eeuwigheid. Dat is buitengewoon basaal. Wat een truc van de slang — en dan bedoel ik dus de misleider — om dat woord te verdraaien en daarmee het hele Evangelie feitelijk op het spel te zetten. Dan moet je toch wel van goeden huize komen om dat voor elkaar te krijgen. Om zo’n valstrik neer te leggen dat het je verhindert om überhaupt nog wat eeuwigheden te kennen. Ja, dat is juist het hele punt. Gelukkig is er hoop. Laten we daarmee eindigen: er is hoop.⟨/p>