⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik op de Eerste Zendingsreis van Paulus en Barnabas⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nou, we zijn in oktober – heb ik nog even nagekeken – begonnen met deze studieserie over de voetsporen van Paulus. Inmiddels is dit, zoals u ziet, de dertiende avond waarbij we de weg van Paulus volgen zoals die beschreven is in het boek Handelingen. Inmiddels hebben we al een veertiental hoofdstukken van het boek Handelingen gehad. Dat zeg ik nu niet helemaal correct natuurlijk, want we zijn sowieso begonnen in Handelingen 7. We hebben ook nog een aantal hoofdstukken overgeslagen, omdat daar niet zozeer de voetsporen van Paulus worden gevolgd. Maar in elk geval hebben we ons de laatste maanden beziggehouden met die eerste zendingsreis van Paulus.⟨/p> ⟨p>Laten we nog even terugblikken. Handelingen 13 en 14 beschrijven beide Paulus’ eerste zendingsreis. Zo wordt dat altijd genoemd, en ik denk niet ten onrechte. Per slot van rekening was Paulus uitgezonden vanuit Antiochië, zo lees je dat in Handelingen 13 vers 2. Dus het was met recht een zendingsreis. Het is de eerste zendingsreis en om daar een tijdsbeeld bij te hebben: u moet denken aan de jaren 47 en 48 van onze jaartelling. Een tweetal jaren heeft dat ongeveer in beslag genomen. Ze begonnen dus met z’n tweeën, en daarmee bedoel ik Paulus en Barnabas.⟨/p> ⟨p>In de aanvang is het wel aardig – dat is ook een van de dingen die we hebben gememoreerd, maar dat is ook alweer een hele tijd geleden – dat bij het begin van die zendingsreis de naam van Saulus consequent veranderd wordt in Paulus. Ze gingen aanvankelijk uit Antiochië weg als Barnabas en Saulus, en ze komen terug als Paulus en Barnabas. Dat is een heel opmerkelijke wisseling van rol. Paulus neemt daarbij een prominente rol in, eigenlijk vanaf het moment dat hij Paulus is geworden of als Paulus wordt beschreven.⟨/p> ⟨p>Antiochië. Die naam betekent 'in plaats van'. Dat 'chië' heeft te maken met het werkwoord 'hebben'. Dus: 'in plaats van hebben'. Jeruzalem heeft het niet meer, maar in plaats van Jeruzalem – de hoofdstad in Gods ogen in elk geval – is het nu Antiochië geworden, de grote metropool, een stad van de natiën. Daar begon de zendingsreis en aan het einde van Handelingen 14 eindigt die reis daar weer, omdat Paulus en Barnabas daar dan weer arriveren. Een tweetal hoofdstukken in ongeveer een tweetal jaren, zoals gezegd.⟨/p> ⟨p>Om nog even een idee te hebben van hoe dat gegaan is: ze begonnen hier dus in Antiochië en gingen vervolgens naar Seleucië. Daar steken ze over – dit vinden we in de eerste verzen van Handelingen 13 beschreven – naar Salamis. Overigens was dit het eiland waar Barnabas van origine vandaan kwam. Dat lezen we aan het begin van het boek Handelingen: Cyprus, hij was een Cyprioot. Dan trekken ze het eiland door en komen ze aan in Pafos. Dat is een belangrijk moment, want dit is de plaats waar Saulus Paulus werd. Oftewel, dit was de plaats waar zij die proconsul Sergius Paulus ontmoetten. De eerste keer dat de naam Paulus vermeld wordt in het boek Handelingen – überhaupt trouwens in de Bijbel – is dat niet als het gaat om de apostel, maar dan gaat het over die proconsul, de magistraat van het eiland Cyprus. Een hele 'hoge piet' daar op het eiland. Die ontmoetten ze daar en hij heeft de naam Paulus. Hij is gewillig; hij was een pure heiden, een volstrekte niet-Jood die niets met rituelen of met de Joodse godsdienst te maken had. Hij was gewillig het woord van God te horen.⟨/p> ⟨p>Terwijl zij daar in aanraking komen met die man, die Sergius Paulus, was daar ook een Joodse tovenaar: Bar-Jesus. Hoe heette hij ook alweer? Elimas de tovenaar; dat was zijn Griekse naam. Die probeert Saulus te verhinderen. Dan vindt die grote verandering plaats. Dat wil zeggen: dan wordt Saulus Paulus en die Elimas wordt bij die gelegenheid voor een tijd lang verblind, zo lees je. Daar begint ook de onderbreking, en dat is een hele typologische gebeurtenis. Ik ga dat niet nog een keer helemaal verhalen, want daar hebben we uitgebreid bij stilgestaan, maar ik roep het nog even zo in herinnering.⟨/p> ⟨p>Vervolgens, als die gebeurtenis daar heeft plaatsgevonden, steken ze over en komen ze in Perga. Dan gaan ze vervolgens verder en komen ze in Pisidië. Het grootste gedeelte van Handelingen 13 wordt gewijd aan het verblijf van Paulus en Barnabas in dít Antiochië: Antiochië in Pisidië, dus niet te verwarren met het andere Antiochië. Daar houdt Paulus in de synagoge een lange rede; we vinden in elk geval een lange rede beschreven in Handelingen 13. Ook daar hebben we uitgebreid bij stilgestaan. Aanvankelijk roept dat heel veel instemming op, maar als de natiën erbij komen kijken – dat wil zeggen dat ook de heidenen aandachtig luisteren – dan worden de Joden jaloers. Dan ontstaat er grote heibel en moeten Paulus en Barnabas maken dat ze wegkomen.⟨/p> ⟨p>Zo gaan ze vervolgens naar Iconium. Daar duurt het verblijf niet zo heel erg lang en vervolgens gaan ze naar Lystra. Daar worden ze door het heidense gezelschap aangezien voor goden: voor Hermes en Zeus. Dat is de beschrijving in Handelingen 14. Maar die stemming slaat ook gauw om, want hoewel ze in de aanvang worden aangezien voor goden, komen er vervolgens Joden uit Pisidië, uit Antiochië en Iconium, om de hele schare weer op te hitsen en tegen Paulus en Barnabas in te nemen. Dat gaat zover dat ze zelfs de stad uitgeworpen worden en Paulus wordt gestenigd. Ze waren in de waan dat hij dood was, maar dat bleek niet het geval te zijn. Hij stond op, daar buiten de stad, buiten de legerplaats. Het zijn allemaal typologische gebeurtenissen; historie natuurlijk, maar ook veelzeggende gebeurtenissen met een diepere geestelijke betekenis.⟨/p> ⟨p>Vervolgens gaan ze naar Derbe en het verblijf daar duurt ook niet zo heel erg lang. Dan gaan ze weer terug via eigenlijk dezelfde route als waarlangs ze gekomen zijn. Ze komen weer in Lystra, gaan weer naar Iconium en dan naar Antiochië in Pisidië. Gewoon ook om de zielen van de broeders, de discipelen, te versterken. Ze gaan weer terug, en het is op zich eigenaardig dat ze totaal geen angst kennen, want al die plaatsen doen ze weer aan. Vervolgens gaan zij, zoals u ziet, weer via deze route naar Attalië. Daar gaan ze aan boord van een schip en komen ze uiteindelijk weer in Antiochië aan. Dat is het laatste van Handelingen 14. Daar hebben we het de vorige keer – dat moet inmiddels zes weken geleden zijn geweest – over gehad. Daarmee zijn ze weer terug bij af. En dit is dan de eerste zendingsreis van Paulus.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="527" title="Speel af vanaf 08:47">▶ 08:47⟨/button> ⟨span>Introductie Handelingen 15: de Dwingende Roep Om te Judaïseren⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan komen we nu bij Handelingen 15. Het zal u wellicht verbazen, maar dat is geen zendingsreis; die begint pas weer in Handelingen 16. In Handelingen 15 vinden we een heel bekende, beroemde, beruchte – het is maar net welk etiket je erop wilt plakken – vergadering. Er vindt daar een bijeenkomst plaats, een synode of een... ja, hoe zal ik het noemen? Een concilie wordt het ook genoemd. Ook dat is maar weer net van welke afkomst of achtergrond je bent en hoe je het het liefst noemt. Rooms-katholieken spreken het liefst over een concilie en protestanten over een synode, maar ik zeg gewoon een vergadering, want dat was het in elk geval.⟨/p> ⟨p>Die vergadering wordt dus in Handelingen 15 beschreven. Wat overigens ook nog opmerkelijk is aan het einde van Handelingen 14 – dat ben ik nog vergeten te vermelden – is dat wanneer zij weer in Antiochië terugkomen, ze verslag geven van alles wat God met hen gedaan had. Dat is heel mooi geformuleerd: het gaat niet over wat zij gedaan hadden, maar over wat God met en door hen had gedaan. En hoe God de deur van geloof ook geopend had voor de natiën. Dat was zo duidelijk en zo demonstratief.⟨/p> ⟨p>Nu komen we dus in Handelingen 15 vers 1 en ik stel voor dat we daar, wat de bespreking betreft, de draad gaan oppakken. We lezen: "En sommigen, uit Judea gekomen..." We zijn hier dus nog gewoon in Antiochië. Daar verblijven Paulus en Barnabas in hun thuisgemeente, om het zo maar te zeggen; de plaats van waaruit ze gezonden waren en waar ze nu ook weer waren gearriveerd. En dan lees je: "...en sommigen uit Judea gekomen." Ja, dat is wel opmerkelijk. Kijk, God had een deur van geloof voor de natiën geopend, maar nu wilden sommigen hen gaan judaïseren. Dat is de kwestie die in dit hoofdstuk uitgebreid aan de orde zal komen.⟨/p> ⟨p>Judaïseren is een term, een hele mooie term. Alleen in Galaten 2 vers 14 wordt het op een andere manier weergegeven. Misschien kunnen we het even opzoeken, want ik heb die term nu verschillende keren gebruikt zonder het even toe te lichten. Maar er staat in Galaten 2 vers 14 dat Paulus Kephas, dus Petrus, ten aanhoorder van allen berispt. Sterker nog, hij weerspreekt hem openlijk in zijn gezicht en zegt dan: "Indien jij..." – ik ga nu even voorbij aan de hele context, maar hij zegt tegen Petrus: "Indien jij, die een Jood bent, naar heidens en niet naar Joods gebruik leeft, hoe kunt gij dan de heidenen dwingen zich als Joden te gedragen?"⟨/p> ⟨p>Voor dat "zich als Joden te gedragen" staat in het Grieks één woord, namelijk: judaïseren. Dat "iseren" is ook eigenlijk een Griekse vorm, maar er staat dus... wij zouden zeggen: verjoodsen. Ze wilden de natiën verjoodsen. Inderdaad komt dat er in de praktijk op neer dat ze de heidenen zich als Joden willen laten gedragen. Maar de term is: ze wilden die heidenen gaan judaïseren; hen maken als degenen die van Juda waren. U weet het, het woord Jood komt van Juda, en daarmee is uiteraard ook weer Judea samenhangend. Ja, God had een deur van geloof geopend. Dat wil zeggen: puur het aanvaarden en het beamen van een geweldige mededeling, een bericht, een goed bericht. En zij wilden wetten gaan opleggen: judaïseren. Maar ik loop er een beetje op vooruit, al vind ik het wel interessant om dat eventjes nu al te zeggen, omdat hier staat dat ze uit Judea kwamen.⟨/p> ⟨p>"En sommigen uit Judea gekomen leerden de broeders." Dat is nog sterker dan alleen maar dat ze een bewering deden; nee, ze onderwezen ook daadwerkelijk daar in Antiochië. Ze leerden de broeders daar in Antiochië dus: "Indien gij u niet besnijden laat naar het gebruik van Mozes, kunt gij niet behouden worden." Het gaat hier dus in de eerste plaats om de besnijdenis. We zullen straks ook zien dat het ook gaat om het leven naar de gebruiken van Mozes – dat zullen we in de navolgende verzen ook zien – maar hier gaat het nog strikt om de besnijdenis. Het eerste symbool bij uitstek, de deur waardoor je eigenlijk toetreedt tot het volk van Israël, tot Juda. Hoe word je een Jood? Wel, dan moet je toch echt beginnen met je te laten besnijden.⟨/p> ⟨p>Wel, dat is precies wat die gasten uit Judea daar leerden in Antiochië, namelijk aan de gelovigen uit de natiën: "Indien jullie je niet laten besnijden naar het gebruik van Mozes." Dat wil zeggen: zoals dat in de boeken van Mozes staat onderwezen. Ik weet dat sommige mensen hier dan lezen van: "Ja, naar Farizees gebruik", dat het een traditie van mensen zou zijn. Maar als ik gewoon lees wat hier staat, dan maak ik dat er totaal niet uit op. Het gaat hier gewoon om "indien gij u niet laten besnijden naar het gebruik van Mozes". Dat was dus zoals Mozes dat geïnstrueerd heeft in zijn boeken, de Thora. Wel, dan kunt gij niet behouden worden.⟨/p> ⟨p>Met andere woorden, dat is wat zij dus beweerden. We zullen straks ook zien dat die gasten uit de... ik zeg het een beetje oneerbiedig en dat bedoel ik eigenlijk ook zo... dat ze kwamen uit de partij van de Farizeeën. Dat blijkt uit de navolgende verzen. Maar in elk geval beweerden zij dus: buiten het volk van Israël om, en dus buiten toetreding via de besnijdenis, kun je niet behouden worden.⟨/p> ⟨p>Ik moet u zeggen, als ik het zo zeg, dan doet het me toch wel heel sterk denken aan een leer die ook leeft in het volk dat zich Israël waant en ook echt officieel leert dat het Israël is. Die zeggen ook zoiets. Ze zeggen alleen dat in de plaats van de besnijdenis de doop is gekomen en in plaats van het volk Israël de kerk is gekomen. Dus de piketpaaltjes worden allemaal wat veranderd, maar het wezen is eigenlijk ook wat men uitdrukkelijk zegt: het volk Israël is nu de kerk, het "geestelijk Israël", en het ritueel van de besnijdenis is de doop geworden. En "buiten de kerk geen zaligheid", geen behoud. Dat is zelfs een officiële rooms-katholieke frase die ook gewoon vrolijk is overgenomen door de protestanten. Hoe kom je bij de kerk? Hoe word je een christen? Wel, dat is alleen door dat ritueel te ondergaan dat in de plaats van de besnijdenis zou zijn gekomen.⟨/p> ⟨p>Ja, daar zit natuurlijk een hele theologie achter. Dat komt hier niet direct aan de orde, maar ik wil toch eventjes wijzen op de parallel. Hier lees je dus over die ritualisten. Dat betekent mensen die een ritueel benadrukken, en zelfs zo sterk benadrukken dat ze zeggen: als je dat niet ondergaat, dan hoor je niet bij het volk van God en dan kun je dus niet behouden worden. Dat is wat hier staat. Dat is wat zij niet alleen beweerden; ze leerden het ook.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1036" title="Speel af vanaf 17:16">▶ 17:16⟨/button> ⟨span>Paulus' Fel Verzet en Zijn Gang Naar Jeruzalem op Grond van Openbaring⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nou, en dan gebeurt er iets wat je wel zou mogen verwachten als je de apostel Paulus enigszins kent. Er staat dat toen er van de zijde van Paulus en Barnabas geen gering verzet en tegenspraak tegen hen ontstond. Dit doet heel sterk denken aan wat je leest in Galaten 2. Daar gaat het trouwens over dezelfde zaken: ook over Antiochië en een aansluitend bezoek aan Jeruzalem, over diezelfde tijdspanne. Wat je in Handelingen 15 leest, is aanvullende informatie voor Galaten 2, of vice versa. In ieder geval zijn het hoofdstukken die elkaar completeren. Het ene is opgetekend door Paulus, het andere is opgetekend door Lukas. Maar in beide staat dat er geen gering verzet en niet weinig tegenspraak was.⟨/p> ⟨p>In Galaten 2 staat: "Wij zijn voor hen, die dat dus leerden, geen ogenblik gedwee uit de weg gegaan." Waarom? "Opdat de waarheid van het evangelie, van dat goede bericht, ook verder bij u zou blijven." Daarom. Paulus ging daar dus met een gestrekt been, zoals we dat dan zeggen, vol in. Dit was geen terrein waarop hij compromissen wenste te sluiten. Er was een Jood en een Jood, een Griek en een Griek, maar als het ging om de waarheid van het evangelie kon hier absoluut niet mee gesjoemeld worden. Dat hij er niet altijd vrienden mee gemaakt heeft, blijkt in Galaten 2 vervolgens ook wel, want hij kreeg het zelfs aan de stok met Jakobus en Petrus.⟨/p> ⟨p>Toen er van de zijde van Paulus en Barnabas geen gering verzet en tegenspraak tegen hen ontstond — tegen degenen die vanuit Judea kwamen en dat onderwijs brachten — droegen zij Paulus en Barnabas en nog enigen van hen op zich tot de apostelen en oudsten te Jeruzalem te begeven naar aanleiding van dit geschil. Die 'zij' zijn dus de judaïsten en hun medestanders. Nu lees je dus dat zij hen opdroegen om naar Jeruzalem te gaan en zich tot de apostelen en de oudsten te Jeruzalem te begeven naar aanleiding van dit geschil. Dan zou je kunnen denken: zou Paulus dat om die reden gedaan hebben? Zou Paulus deze kwestie gaan voorleggen aan anderen en luisteren naar deze judaïsten, alsof zijn eigen woord of het onderwijs dat hij erover gaf niet doorslaggevend zou zijn? Moest dit nou besloten worden in Jeruzalem? Met andere woorden: heeft Paulus zich nu onderworpen aan deze judaïsten?⟨/p> ⟨p>Als je kijkt in het boek Handelingen, dan zie je inderdaad dat hij gedaan heeft wat hier staat; hij is inderdaad naar Jeruzalem gegaan. Maar deed hij dat omdat hij door hen daartoe was aangezet of omdat zij het hem hadden opgedragen? Ik zeg u: ik weet van Paulus zelf dat hij ging op grond van een heel ander woord. Je leest namelijk in Galaten 2 dat Paulus een heel ander motief had. Hij ging namelijk op grond van openbaring.⟨/p> ⟨p>Ik vind het belangrijk om daar even op te wijzen. In Galaten 1 en 2 vinden we een aantal bezoeken die Paulus heeft gebracht aan Jeruzalem. Eigenlijk dienen die twee hoofdstukken ertoe om zijn punt te maken, namelijk dat Paulus’ bediening niet van een mens is, noch door een mens. Het is ook niet vanuit Jeruzalem geïnstigeerd of opgedragen; nee, het staat er eigenlijk los van. Wat hij laat zien, is dat hij nauwelijks contact heeft gehad met Jeruzalem, of in ieder geval niet significant. Sterker nog, hij zegt: "Ik werd geroepen op de weg naar Damaskus en ik ben niet ogenblikkelijk naar Jeruzalem gegaan naar degenen die reeds vóór mij apostelen waren." Nee, ik ben eerst naar Arabië gegaan en pas drie jaar later is hij naar Jeruzalem gegaan. Hij zegt dan: "Ik heb eigenlijk geen van de apostelen ontmoet, behalve dat ik vijftien dagen bij Petrus ben geweest om mijn verhaal te vertellen en ik alleen Jakobus nog heb gezien." Voor het overige is hij niet meer om die reden in Jeruzalem geweest.⟨/p> ⟨p>Pas veertien jaar later is hij weer een keer naar Jeruzalem gegaan, en dat is deze gebeurtenis in Handelingen 15. Dat is dus veertien jaar na zijn roeping. Niet veertien jaar na zijn eerste verblijf in Jeruzalem, maar veertien jaar na zijn roeping. In elk geval lees je: "Daarna ging ik na verloop van veertien jaar weder naar Jeruzalem." Er staat bij: "met Barnabas en nam ook Titus mee." Dat is dus het moment waar we nu zijn in Handelingen 15. En daar staat bij: "en ik ging op grond van een openbaring." U ziet hier letterlijk: "ik echter..." Er staat niet het gewone koppelwerkwoord 'en', maar er staat een woord dat een tegenstelling uitdrukt, namelijk 'echter'. Ik ging echter omhoog, overeenkomstig openbaring — apocalyps, onthulling.⟨/p> ⟨p>Paulus ging dus naar Jeruzalem met Barnabas en Titus (dat was trouwens een heiden, een onbesneden man), maar hij ging op grond van een openbaring. Dat "ik echter" is veelzeggend. Het betekent: zij misschien wel, zij gingen wellicht omdat het opgedragen was, maar Paulus ging niet omdat de judaïsten hem daartoe geforceerd hadden, maar op grond van een openbaring. De Heer heeft het hemzelf onthuld; dat is het woord wat hij in dit verband gebruikt. Ik vind dat prachtige aanvullende informatie, want anders krijg je in Handelingen 15 een merkwaardig idee. Paulus, die zo kaarsrecht voor de waarheid van het evangelie staat en daar helemaal niet mee wil sjoemelen, zou dan zeggen: "Nou, ik moet het eerst nog eens even in een vergadering in Jeruzalem bespreken." Nee, hij ging inderdaad naar Jeruzalem, maar niet omdat zij hem daartoe forceerden, maar omdat hij daartoe een openbaring van de Heer heeft ontvangen. Hij ging op grond van een onthulling. Zo zie je: als je Schrift met Schrift vergelijkt, word je wijzer, nietwaar?⟨/p> ⟨p>We lezen verder en zijn weer terug in Handelingen 15. Er staat: "Zij reisden dan..." Zij, dat zijn dus Paulus en Barnabas. Hier wordt trouwens geen melding gemaakt van Titus. We weten dat hij erbij was, maar dat staat hier niet bij. Zij reisden dan, nadat hun door de gemeente uitgeleide gedaan was. Daar in Antiochië was de ecclesia, de uitgeroepen vergadering. Dat is ook logisch, want ze kwamen vanuit Antiochië. Hoe dan ook, ze reisden dan nadat hun door de gemeente, de uitgeroepen vergadering, de ecclesia, uitgeleide was gedaan. Ze waren voortgezonden.⟨/p> ⟨p>Ze gingen door Fenicië en Samaria. Om het even helder te krijgen: ze kwamen vanuit Antiochië en gaan dan door Fenicië, het huidige Libanon, en trekken zuidwaarts. Hier heb je het Meer van Galilea en daar gingen ze naar Jeruzalem, en daartussen heb je nog Samaria. Terwijl ze deze reis maakten, kwamen ze diverse ecclesia's tegen. Ze reisden dus door Fenicië en Samaria en bereidden met hun verhaal van de bekering der heidenen al de broeders grote blijdschap. Gelukkig waren die er dus ook, want we hadden het over de judaïsten die het eigenlijk allemaal met lede ogen aanzagen. Maar Paulus heeft dit alles verteld. Je leest hier een woord dat letterlijk betekent "gedetailleerd vertellende". Ze hebben dus de puntjes op de i gezet en in detail mogen vertellen over de bekering der heidenen, de bekering van de natiën. En de broeders waren daar mega-blij om. Ik vind het altijd leuk om dat in het Grieks zo te zeggen, dat komt nog wat krachtiger binnen.⟨/p> ⟨p>Ze maakten hen blij, ze bereidden hen grote vreugde door dat alles zo aan hen te vertellen; wat er zo gebeurd was tijdens die eerste zendingsreis, om het zo maar eens te noemen. Van de bekering der heidenen. Ik heb trouwens wel eens de bewering gehoord – maar ik heb daar nooit een bonnetje bij gezien – dat het woordje 'bekering' alleen maar gebruikt wordt in verband met Israël en niet met de natiën. Maar als u een tekst of één frase wilt hebben die daar toch over spreekt, dan lijkt het met deze tekst wel zo te zijn.⟨/p> ⟨p>Er is op zich misschien wel wat voor te zeggen, omdat het Hebreeuwse woord voor bekering, ⟨em>teshuwa⟨/em>, letterlijk 'terugkeren naar' betekent. En dat suggereert inderdaad: het volk is bij God en wordt dan opgeroepen zich te bekeren in de zin van terug te keren. Het volk keert ook weer terug naar het land. Dat wil zeggen: ze waren er ooit en ze keren weer terug naar het land, naar de Here, enzovoorts.⟨/p> ⟨p>Maar dat Griekse woord is ⟨em>epistrophē⟨/em>. Dat betekent eigenlijk 'omkeren' of misschien nog letterlijker 'opkeren' – maar dat is weer geen Nederlands woord. Het is 'opkeren', maar dat wordt dus ook gebruikt voor de natiën. Het is eigenlijk een omkering; dus niet per definitie een terugkeren, maar een omkeren. En daarover wordt hier gesproken in verband met de natiën, maar straks in ditzelfde hoofdstuk, in vers 19, vinden we datzelfde weer, waar Jakobus die term bezigt.⟨/p> ⟨p>Trouwens, bij Paulus zelf lees je in zijn brief aan de Thessalonicenzen, in hoofdstuk 1 vers 9, dat hij ook spreekt over hoe zij zich bekeerd hadden. Hij verhaalt over de Thessalonicenzen dat zij zich van de afgoden bekeerd hadden om de levende en enige waarachtige God te dienen en Zijn Zoon uit de hemelen te verwachten. Daar wordt ook ditzelfde Griekse woord gebruikt: bekeren. Die heidenen, die Thessalonicenzen, hadden zich bekeerd. Waren bekeerd, omgekeerd dus. Ja, als je eerst gekeerd bent naar de afgoden en vervolgens naar de ware God, dan is dat een complete omkeer. Dus de bewering dat bekering alleen maar een Joods begrip zou zijn, die kan ik niet gestaafd vinden.⟨/p> ⟨p>En dan vers 4.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1799" title="Speel af vanaf 29:59">▶ 29:59⟨/button> ⟨span>Aankomst in Jeruzalem en de Formele Eis van de Gelovige Farizeeën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En te Jeruzalem aangekomen... Ze waren dus vanuit Antiochië vertrokken en door Fenicië en Samaria gekomen, waar ze ook enig oponthoud hebben gehad, en vervolgens arriveerden ze in Jeruzalem. Daar lees je dat ze door de ecclesia aldaar, de apostelen en de oudsten werden ontvangen. Als hier staat 'de apostelen', dan hoeven we niet per definitie aan alle twaalf te denken; het gezelschap was feitelijk nog veel groter. Je zou er wellicht wel tweeënzeventig kunnen aanwijzen of in ieder geval kunnen noemen, maar één ding is zeker: Jakobus, Petrus en Johannes waren daarbij. Dat weten we ook weer vanuit Galaten 2.⟨/p> ⟨p>Het is zelfs zo sterk – en misschien is het goed om dat even te vermelden, hoewel ik er geen diaatje van heb, maar ik dacht er net in de auto nog even aan terwijl ik deze avond aan het overdenken was – dat het toch wel opmerkelijk is: als Paulus en Barnabas daar in Jeruzalem arriveren, hebben ze een vergadering met de menigte, die we straks nog zullen zien, maar eerst heeft hij afzonderlijk een vergadering met degenen die in aanzien waren: de apostelen. Dat waren in ieder geval deze Jakobus, Petrus en Johannes.⟨/p> ⟨p>Ik lees even voor uit Galaten 2 vers 1: "Daarna ging ik na verloop van veertien jaar weder naar Jeruzalem met Barnabas en nam ook Titus mede. Ik ging op grond van een openbaring en ik legde hun daar in Jeruzalem het evangelie voor dat ik onder de natiën verkondig, afzonderlijk echter aan hen die in aanzien waren, opdat ik niet vruchteloos liep of gelopen had." Dat laatste lijkt een beetje cryptisch, maar in ieder geval achtte Paulus het nuttig om eerst met deze afgevaardigden van de Heer zelf – apostelen betekent afgevaardigden van Christus zelf – afzonderlijk de dingen te bespreken. We weten ook dat van deze hele vergadering die in Handelingen 15 zo uitgebreid vermeld wordt, geen sprake is in Galaten 2. Het enige wat we daar lezen is dat Paulus daar een afspraak maakt met Jakobus, Petrus en Johannes.⟨/p> ⟨p>Aan Petrus was het evangelie van de besnijdenis toevertrouwd, zoals aan Paulus dat van de voorhuid. Ik zei het net natuurlijk helemaal verkeerd, het is precies omgekeerd: aan Petrus was het evangelie van de besnijdenis toevertrouwd en aan Paulus dat van de voorhuid. Ze maken die afspraak in Galaten 2 vers 7 tot 9: Paulus en Barnabas zouden naar de natiën in het algemeen gaan, en Jakobus, Petrus en Johannes zouden zich beperken tot de besnijdenis. Dat is de vergadering die ze met elkaar gehad hebben; daar zijn misschien andere apostelen bij, maar in ieder geval is de menigte daar niet bij betrokken geweest.⟨/p> ⟨p>Het is toch opmerkelijk dat als je een verslag krijgt van twee verschillende mensen – ook al is het allemaal goddelijk geregisseerd in de Schriften – dat Lukas heel andere dingen daarover opmerkt dan Paulus. Maar dat komt ook omdat de insteek een heel andere is. Lukas beoogt iets heel anders te beschrijven dan Paulus in Galaten 2, wat een heel duidelijk polemisch karakter had. Hij was daar in een strijd gewikkeld en noemt dus alleen die dingen die in verband met zijn argumentatie van belang waren.⟨/p> ⟨p>Ter zake: ze komen in Jeruzalem en ze werden door de ecclesia, door de apostelen – in elk geval dus dit drietal, dat is buiten kijf – en de oudsten ontvangen. Zij vermelden al wat God met hen gedaan had, ook hier weer hetzelfde als wat ze in Antiochië hadden gedaan. Het was heel evident wat God gedaan had vanwege al die wondertekenen die er plaatsgevonden hadden. Dat is toch wel iets wat ik boeiend vind: kijk, zij komen daar in Jeruzalem en zij moesten hun punt maken en hun argument verduidelijken dat het God zelf was die deze bediening nu onder de natiën bevestigd had. Hoe kon Paulus hen daarvan overtuigen? Hoe kon hij zeggen dat God het alles gedaan had? Wel, dat was evident gewoon vanwege de wondertekenen die hadden plaatsgevonden. In Handelingen 13 en 14 hebben we inmiddels al een heel aantal wondertekenen gelezen die daar hebben plaatsgevonden, en dat waren goddelijke bewijzen.⟨/p> ⟨p>Israël moest er ook van overtuigd worden dat de bediening van Paulus en Barnabas onder de natiën goddelijk, zoals dat met een deftig woord heet, geaccrediteerd was. Dat wil zeggen: het was van Godswege bevestigd. Dan zie je dus ook dat die wondertekenen, alhoewel ze onder de natiën plaatsvonden, juist een bewijs waren voor Israël dat het heil van God naar de natiën was gezonden. Dat zijn woorden uit het slot van het boek Handelingen, daar zijn we voorlopig nog niet, maar ziet u, het is van belang dat ook die wondertekenen onder de natiën van Paulus, zoals beschreven in het boek Handelingen, van belang waren om Israël te overtuigen en het bewijs te leveren dat het woord en de bediening die ze hadden, van Godswege was bevestigd.⟨/p> ⟨p>We komen daar misschien vanavond ook op terug, maar in ieder geval lees je hier dat ze vermelden al wat God met hen gedaan had. Maar er stonden enigen op uit de partij der Farizeeën. Over die partij zegt Paulus later in Handelingen 26 vers 5, als hij voor Agrippa staat: "de meest nauwgezette partij van onze godsdienst." Je had allerlei stromingen binnen het jodendom, zoals je stromingen binnen het christendom en de islam hebt. Daarvan was er één die van de Farizeeën, en dat was de meest nauwgezette. Je had ook de Sadduzeeën en de Herodianen, en uit buitenbijbelse bronnen kennen we de Essenen. In elk geval was dit zo'n partij, of eigenlijk staat er letterlijk 'hairesis', wat een secte of partij betekent. Dat klinkt in het Grieks minder naar dan bij ons; het was gewoon een partij.⟨/p> ⟨p>Er stonden uit de partij van de Farizeeën enigen op die gelovig geworden waren; dat wil zeggen: gelovig in het goede bericht dat Jezus de Messias was. Zij zeiden dat men hen moest besnijden. 'Hen', dat wil zeggen de natiën, maar in dit geval ook – en dat is dan ook weer leuk om die informatie van Galaten 2 erbij te betrekken – Titus die daar ook bij was. Paulus had Titus meegenomen en Titus was eigenlijk een soort testcase. Nu ging Paulus naar Jeruzalem, om even in strijdbare termen te spreken: het hol van de leeuw. Daar kwamen die gasten uit Judea vandaan, die Judaïsten. Nu neemt hij Titus mee, iemand die geloofde in het evangelie maar een heiden was; gewoon niet-Joods, niet kosjer en niet besneden. Maar deze mensen uit de partij van de Farizeeën zeiden dus dat men hen moest besnijden. Het was bindend hen te besnijden; u ziet, men móest, daar was geen ontkomen aan voor hen. Het was bindend hen te besnijden en hen opdracht te geven, hen te gebieden, de wet van Mozes te houden. Hier zie je trouwens ook weer dat er helemaal niet gesproken wordt over allerlei bijkomstige talmoedische tradities en dergelijke. Het gaat hier gewoon over het feit dat zij gedwongen werden, of in ieder geval opgedragen kregen, de natiën te besnijden en hen te gebieden de wet te houden, wat daar direct mee samenhangt.⟨/p> ⟨p>Ook de wet van Mozes te houden: de sabbat, de koosjere wetgeving in verband met eten en drinken, enzovoorts, enzovoorts. Alle feestdagen en kortom alles wat in de wet van Mozes staat. En die wet van Mozes, u weet het, dat was die wet die God aan Israël had gegeven. Maar ja, wat er nu aan de hand was: er waren mensen gelovig geworden en nu zeiden deze mensen uit de partij van de Farizeeën: "Ja, nu moeten zij ook, net als wij, besneden worden en vervolgens ook de gebruiken van de wet van Mozes houden."⟨/p> ⟨p>U ziet, dit is een kwestie die al heel oud is. Zeer oud. Ik moet er ook bij zeggen: in Handelingen 15 is daar een luid en duidelijk geluid over te horen. Hoe het is, hoe Paulus hierin stond en hoe hij trouwens daar in de hele vergadering ook medestanders heeft gekregen. Unaniem is er een besluit genomen. Namelijk: men is niet gezwicht voor deze eis. Absoluut niet. En het is zo mooi dat niet alleen Paulus dat laat horen, maar juist ook Paulus heeft daar natuurlijk zijn volle instemming aan gegeven. Maar het zijn juist Petrus en Jakobus die hier de aanzet toe geven. Maar opnieuw loop ik nu weer een beetje vooruit, want dat moeten we nog zien.⟨/p> ⟨p>In ieder geval, dit was wat er van deze partij van de Farizeeën geëist werd. Dat was hun bewering. Je kunt hen in ieder geval niet verwijten dat ze onduidelijk waren in hun wens of in hun eis. Dat was volstrekt helder. Ik vind het eigenlijk wel mooi om dit hoofdstuk nu ook te bespreken. Want deze kwestie — ik had het er zojuist al over — de hele christenheid is ook in grote mate gejudaïseerd. Ik zei al: er zijn zoveel gebruiken overgenomen uit het jodendom. Niet alleen in de katholieke kerk, maar net zo goed in de protestantse kerk. In de leer. Men denkt ook... in feite is het een identiteitskwestie. Men zegt ook: "Wij zijn Israël." En dus horen de gebruiken die God aan dat volk gegeven heeft ook bij ons.⟨/p> ⟨p>En nu tegenwoordig heb je weer een stroming. Dat is de laatste decennia enorm opgekomen. Namelijk van allerlei gemeenten onder de natiën die zich dan messiaans noemen en die ditzelfde wat door deze partij van de Farizeeën gepropageerd werd, nu ook weer doen. Het is een hele populaire beweging en de vraag is daarmee weer opnieuw hoogst actueel. Nietwaar? Daarom is het erg boeiend, meer dan boeiend om ons hiermee bezig te houden. Het is van enorm belang, echt van eminent belang om dit helder te krijgen.⟨/p> ⟨p>Hun eis is in ieder geval duidelijk: de natiën moeten besneden worden en ten gevolge daarvan ook de wet van Mozes houden. En de apostelen en de oudsten vergaderden over deze aangelegenheid. Ik moet er trouwens bij zeggen: het was beslist geen besloten vergadering. Want er staat weliswaar dat de apostelen en de oudsten deze vergadering beleggen, maar we weten uit vers 12 dat er sprake is van een menigte. Ja, kijk nu niet in uw NBG-vertaling, want daar staat weer "vergadering", maar er staat echt "menigte". En in Handelingen 15 vers 22 — maar daar komen we vanavond zeker niet meer aan toe — daar zullen we ook zien dat de hele Ecclesia daarbij betrokken is.⟨/p> ⟨p>Het was een kwestie die dus breed werd besproken. Maar goed, op initiatief van de apostelen en de oudsten wordt daar dus een vergadering belegd. Ze werden verzameld om deze aangelegenheid, dit woord, te overwegen. Om daar eens goed naar te kijken. Ziet u? Om dat waar te nemen. Dit woord namelijk, die kwestie, die bewering die zij deden, die mensen uit de partij van de Farizeeën. De kwestie is volstrekt helder en deze vergadering wordt met het oog daarop belegd.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2672" title="Speel af vanaf 44:32">▶ 44:32⟨/button> ⟨span>De Vergadering Begint: Petrus Verwijst Naar de Roeping van Cornelius⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En toen daarover in die vergadering veel verschil van mening rees... Ik heb dat woord, u ziet het; er staat in de NBG-vertaling 'verschil van mening'. De concordante vertaling is dan 'kwestie'. U ziet het, in de NBG-vertaling wordt het met onderzoek, verschil van mening, moeilijkheden, geschil, strijdvragen, geschillen, tegenspraak, vragen vertaald. Dus niet erg consequent. Maar goed, deze kwestie werd heel erg groots, en veel.⟨/p> ⟨p>En dan stond Petrus op, dat mag je ook verwachten, nietwaar? Zo kennen we hem. Petrus stond op in die vergadering en hij zeide tot hen: "Mannenbroeders, jullie weten — want hij spreekt in het meervoud zoals u ziet — jullie weten, jullie zijn op de hoogte dat God van de aanvang af, vanaf de dagen van de begintijd..." Dat was inmiddels al heel lang geleden, want hij refereert nu aan een gebeurtenis die al zo ongeveer tien jaar terug was: de bekering van het huis van Cornelius, dus Handelingen 10. Tussen Handelingen 10 en 15 zit pakweg tien jaar.⟨/p> ⟨p>Hij zegt: "Mannenbroeders, jullie weten dat God van de aanvang af..." De zin loopt in het Grieks wat anders dan in de NBG-vertaling, maar goed, dat maakt in de praktijk niet zo heel veel verschil. Hij zegt dat God mij onder jullie heeft verkoren. Petrus was daartoe uitgekozen. Ik bedoel, ze waren allemaal uitverkorenen, zou je kunnen verdedigen, maar hij was verkoren. Eigenlijk moet je altijd de vraag stellen als je het begrip 'uitverkiezing' gebruikt: uitverkoren tot wat? In de theologie en in heel veel kerken en kringen is eigenlijk de vraag: 'Ben ik uitverkoren?' En als je dan de vraag stelt: 'Tot wat?', dan is dat eigenlijk buiten de orde. Want je bent uitverkoren of niet, en dat betekent in de praktijk dan dat je naar de hemel gaat.⟨/p> ⟨p>Maar Petrus was uitverkoren, dat is een unieke uitverkiezing, want hij was namelijk verkoren opdat door zijn mond — hij zegt dus: "opdat door mijn mond" — de natiën zouden horen. Ja, dat is leuk hè? Want wij bevinden ons in een gezelschap, en ik maak daar zelf natuurlijk ook deel van uit, waarin we zeggen: via wie is het woord naar de heidenen gegaan? Dan hadden we, als we dit gedeelte even niet hadden besproken, gezegd: Paulus. Maar hier zegt Petrus: "Ik ben verkoren. Jullie zijn ervan op de hoogte. God heeft mij uitverkoren, opdat door mijn mond de natiën het woord van het evangelie, het woord van het goede bericht, zouden horen." Zo, nou hoor je het ook eens een keer van Petrus.⟨/p> ⟨p>En dat is een historisch gegeven. Hij beroept zich op iets waarvan zij allemaal op de hoogte waren. Hij doelt hier namelijk simpelweg op de gebeurtenis die ook uitgebreid verhaald wordt in dit boek, namelijk het woord dat gezonden werd aan het huis van Cornelius. Weet u wel, toen Petrus naar Caesarea toe ging? Ja, en waarom? Dat heeft ook al hele oude papieren, want het was ooit helemaal in het noorden van Israël, in Caesarea Philippi, dat aan Petrus ook de sleutels waren toevertrouwd. Het is Petrus iedere keer die echt een sleutelfunctie vervult in de prediking van het evangelie. En hij is de eerste die naar de natiën gaat.⟨/p> ⟨p>Nu ja, je kunt natuurlijk verdedigen: was Cornelius dan een heiden? Jazeker. Maar het was inderdaad een proseliet, een godvrezend man, te midden van het volk en in groot aanzien bij het volk van Israël. Maar in ieder geval begrijpt u dat God dat niet voor niets zo gedaan heeft. Want juist door wat via Petrus in het huis van Cornelius is gebeurd, is een opstap gecreëerd voor de bediening van de apostel Paulus. Feitelijk plaveit Petrus hier eigenlijk ook de weg voor Paulus. Want juist doordat Petrus dit gedaan heeft — en hij zegt dit nu ook juist om Paulus, die vervolgens het woord gaat nemen, alle credits te geven — zegt hij eigenlijk: wat hij doet, namelijk naar de natiën gaan, dat is van Godswege al door mij ingezet.⟨/p> ⟨p>Ja, ik zie dat het inmiddels negen uur is. Ik stel voor dat we eerst even gaan pauzeren, dan pakken we de draad straks op bij vers 8.⟨/p> ⟨p>Na de pauze pakken we de draad weer op. We waren gebleven bij vers 7. Petrus had het woord genomen als eerste tijdens de vergadering waar die kwestie dus speelde over de wet van Mozes en de besnijdenis. En het eerste waar hij dan op wijst, is dat hij aanvankelijk degene was die God had uitverkoren, opdat door zijn mond de natiën het woord van het evangelie zouden horen. En dan vervolgt hij, en dat hebben we nog niet gelezen, in vers 8.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3045" title="Speel af vanaf 50:45">▶ 50:45⟨/button> ⟨span>Geen Uiterlijk Ritueel, maar Reiniging van het Hart Door Geloof⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En God, die de harten kent... De tegenstelling is dat Hij niet naar het vlees kijkt, niet naar de buitenkant. Hij kijkt niet of je besneden bent of niet besneden bent; nee, Hij kijkt naar de binnenkant. God, die de harten kent, heeft getuigd door hun — de natiën, meer specifiek daar in het huis van Cornelius — de Heilige Geest te geven. Dat was evident, want je zou je natuurlijk kunnen afvragen: hoe weet je nu of iemand de Heilige Geest ontvangt? Een gelovige vandaag is per definitie verzegeld met Gods Geest, maar dat is niet iets wat zich per definitie duidelijk aftekent of wat je direct ziet. In dit geval gebeurde het wel heel uitdrukkelijk en demonstratief. Je leest namelijk dat in het huis van Cornelius de Geest op hen viel en zij allen in vreemde talen begonnen te spreken — talen die ze niet geleerd hadden.⟨/p> ⟨p>Dat was opnieuw zo’n demonstratief en evident wonder van God. Ze spraken daar talen die zij helemaal niet hadden geleerd. Dat was geen brabbeltaal, want dat zou helemaal geen demonstratie van Gods Geest geweest zijn. Wat er vandaag de dag soms van gemaakt wordt, is pure nep en namaak. Het is eigenlijk heel koddig, maar ik kan het niet serieus nemen. Als Petrus hier verwijst naar dat spreken in vreemde talen, dan zegt hij dat God hun de Heilige Geest heeft gegeven in het huis van Cornelius, net zoals ooit aan ons. Dat was in Handelingen 2 op de Pinksterdag. Wat gebeurde er toen? Dat was echt een talenwonder. Al die nationaliteiten die bij die gelegenheid in Jeruzalem vertegenwoordigd waren, hoorden daar de grote daden Gods verkondigen in hun eigen taal. Dat was een compleet talenwonder en daarom was het een goddelijk bewijs dat daar geleverd werd, eerst in Jeruzalem en later wederom in het huis van Cornelius.⟨/p> ⟨p>Voor Petrus, en voor al de mensen die dat daar toen ook meemaakten, was het volkomen helder: dit is een goddelijke bevestiging. Zoals wij zouden zeggen: dit verzin je niet. Dit is van Godswege zo’n getuigenis. God, die de harten kent, heeft getuigd; Hij geeft getuigenis door hun de Heilige Geest te geven. Dat spreken in vreemde talen was ook hier weer een teken voor Israël. Natuurlijk waren het de natiën die in dit geval, in het huis van Cornelius, in vreemde talen spraken, maar dat was juist belangrijk om voor Israël iets duidelijk te maken. We weten ook — en ik verwijs hier naar 1 Korinthiërs 14 vers 21 — dat spreken in vreemde talen een teken was voor dat volk. Zo staat het er ook echt: niet voor de natiën, het was een teken voor Israël. Dat God Zich nu ook bedient van een andere taal dan het Hebreeuws. "Door lieden van een belachelijke tongval zal Ik tot dit volk spreken", zo staat het. Het is eigenlijk een vervulling van een profetie die we al in Jesaja vinden.⟨/p> ⟨p>Dat is echt weer een heel onderwerp apart, maar ik wil maar zeggen: God, die de harten kent en naar de binnenkant kijkt en niet naar de buitenkant, heeft getuigd. Hij gaf hen de Heilige Geest demonstratief duidelijk, zodat Israël hierover geen discussie hoefde te voeren. Zo was het; Hij gaf hen de Heilige Geest in Handelingen 10, daar in Caesarea aan de kust, net zoals eerder op de Pinksterdag in Handelingen 2. In dat opzicht was de gebeurtenis in Handelingen 2 van dezelfde orde als de gebeurtenis in het huis van Cornelius. Het was op wat kleinere schaal, maar dezelfde dingen vonden daar plaats. Dat was een goddelijk getuigenis.⟨/p> ⟨p>Dan stelt Petrus nog iets vast. God, die de harten kent, heeft getuigd door hun de Heilige Geest te geven, evenals aan ons, zonder enig onderscheid te maken tussen ons, Joden, en hen. Namelijk door het geloof — of aan het geloof, of in het geloof, het maakt eigenlijk niet uit welk voorzetsel je eraan plakt in het Nederlands. In ieder geval: aan het geloof of door het geloof hun hart reinigende. En dat is heel veelzeggend. Geloof staat hier tegenover rituele werken. Er staat trouwens "harten", in het meervoud. De eerste keer, bij de Ecclesia, hadden ze er een meervoud van gemaakt terwijl het een enkelvoud was, en hier hebben ze er "hun hart" van gemaakt terwijl er juist weer "harten", meervoud, staat. Het is toch goed om dat met een interlineair te controleren. Ik zeg niet dat dit nu zo’n heel dramatisch verschil is, maar toch, Bereeërs zien dit.⟨/p> ⟨p>Geloof staat tegenover werken, en specifiek rituele werken. Harten staat voor de binnenkant, tegenover het vlees, de buitenkant. En reinigend staat hier tegenover de rituele reiniging. God reinigt harten door geloof, namelijk in Zijn woord. Het is geen rituele reiniging zoals Joden die op allerlei wijzen kennen, van een bad, een mikwa of welke vorm van reiniging ze ook nog meer onderscheiden. Door het geloof hun hart reinigend. Hoe je de nadruk ook legt, op welk woord je de klemtoon ook legt, het maakt geen verschil; in alle gevallen krijg je een heel duidelijk contrast: geloof, harten, reinigend. En nu gaat Petrus zijn conclusie trekken.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3465" title="Speel af vanaf 57:45">▶ 57:45⟨/button> ⟨span>Het Juk van de Wet Verworpen: Jood en Heiden Behouden Door Louter Genade⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nu dan, Petrus zegt hier iets heel scherps. Hij vraagt: "Nu dan, wat stellen jullie God op de proef?" Dat is God verzoeken. Dit is een heel sterke uitdrukking. "Jullie verzoeken God." Je leest dat diverse keren in het Oude Testament als het volk God verzoekt, en dat nam God hen uiterst kwalijk. En als de tegenstander bij Jezus komt in de woestijn gedurende die veertig dagen, dan geeft de Heer hem op een gegeven ogenblik het antwoord: "Er staat ook geschreven: gij zult de Here, uw God, niet verzoeken." Het is hetzelfde woord.⟨/p> ⟨p>Nu zegt Petrus tegen de Judaïsten, zij die vinden dat de gelovigen uit de natiën zich moeten besnijden en naar de wet van Mozes moeten leven: "Wat jullie doen, is God verzoeken." Dit zijn dus woorden die niet van Paulus zijn. Reken maar dat Paulus hier eventjes "Amen, broeder" gezegd heeft, denk ik zo, maar dit zijn woorden van Petrus. "Nu dan, wat beproeven jullie God door een juk op de hals van de discipelen te leggen?"⟨/p> ⟨p>Dit woord 'juk' komen we vaker tegen, ook buiten de Bijbel. Joden gebruikten dat woord 'juk' ook wanneer ze in de leer waren bij een rabbijn. De Heer Jezus zegt het trouwens in de evangeliën ook; in ieder geval bij één gelegenheid herinner ik me dat Hij zegt: "Komt allen tot Mij die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven, want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht." Maar het is ook Paulus die spreekt over een juk in hetzelfde verband in Galaten 5 vers 1. U kent het wel, nadat hij trouwens in Galaten 4 Hagar tegenover Sara geplaatst heeft: de wet van de Sinaï tegenover de vrijheid. En dan zegt hij als conclusie: "Opdat wij waarlijk vrij zouden zijn, heeft Christus ons vrijgemaakt. Houd dus stand en laat u niet weder een slavenjuk opleggen."⟨/p> ⟨p>Wat Paulus hier tegen hen zegt, is dat zij ooit afgodisch waren; ze kenden al een religieus juk. Weliswaar een afgodisch juk, maar ze waren religieus en dat was een juk. Nu waren ze gelovig geworden, ze herkenden het evangelie en stonden in de vrijheid. Maar nu waren er Judaïsten gekomen in de landstreek van Galatië en nu dreigden de gelovigen daaronder te bezwijken. Paulus zegt: "Opdat we waarlijk vrij zouden zijn, heeft Christus ons vrijgemaakt. Houd dus stand." Dat wil zeggen: blijf staan in die vrijheid en laat je niet weer een slavenjuk opleggen. Het idee is dat als die mensen daar in Galatië zich weer zouden laten judaïseren – besnijdenis, hoogtijdagen houden, dat zijn allemaal van die elementen die in Galaten genoemd worden – dan komen ze weer onder een slavenjuk. Ze waren religieus en nu zouden ze judaïstisch worden, en dan zouden ze opnieuw onder een slavenjuk komen.⟨/p> ⟨p>Wat Petrus hier zegt in Handelingen 15, komt dus naadloos overeen met wat Paulus in Galaten 5 zegt. In beide gevallen zijn de uitspraken echt niet mis te verstaan. Ik weet dat er allerlei pogingen zijn ondernomen om de kracht van deze woorden te ontnemen en om water bij de wijn te doen, door te beweren dat het hier niet zou gaan over het judaïseren en de wet van Mozes, maar over de Talmoed enzovoort. Maar dat staat er niet. Je kunt het er wel uithalen, maar dan moet je het er eerst zelf in leggen, en dat is natuurlijk niet de bedoeling. We zouden gewoon moeten lezen wat er staat geschreven.⟨/p> ⟨p>"Nu dan, wat stellen jullie God op de proef door een juk op de hals van de discipelen te leggen?" En daar noemt hij nog een heel interessant argument. Hij zegt dat "noch onze vaderen, noch wij hebben kunnen dragen." Hoe vaak wordt dat inderdaad niet gezegd? Dat Israël zelf niet eens in staat was dat juk van de wet van Mozes te dragen. Wel, als dat dan het geval is – Petrus stelt het gewoon vast – dan zegt hij: het is niet alleen onze generatie die niet in staat is dat te doen, maar dat gold ook al voor onze vaderen. Hoe inconsequent is het dan? Als wij als volk aan wie de wet gegeven is, dat juk al niet kunnen dragen, hoe inconsequent is het dan om het vervolgens te gaan opleggen aan degenen aan wie de wet nooit gegeven is?⟨/p> ⟨p>God heeft de wet immers helemaal niet gegeven aan de natiën. Dat geldt ook voor de Tien Geboden. Vorige week had ik toevallig nog via internet een discussie met iemand en ook dat ging daarover. Ik heb al zo vaak gemerkt dat men die Tien Woorden – ik bedoel de Tien Woorden van Exodus 20 – een status geeft van een universele richtlijn voor de mensheid. Maar als dat zo zou zijn, dan had God die Tien Woorden niet pas 2600 jaar na dato aan Mozes gegeven, maar aan Adam of aan Noach eventueel. Nee, Hij gaf het aan Mozes en het volk: "Dit zijn de woorden die gij zult zeggen tegen Israël: Ik ben de Heer uw God, die u uit het land Egypte geleid heeft." Dan weet je meteen aan wie dat gezegd is.⟨/p> ⟨p>Hoeveel moeite doen velen niet – en ik heb het niet alleen over de Messiaanse beweging die dat binnen de christenheid vandaag probeert, maar eigenlijk ook in het algemene, standaard christendom – waar de Tien Geboden worden voorgelezen: "Gedenkt de Sabbatdag, dat gij die heiligt." Afgelopen vrijdag had ik een barbecue van het werk van Petra en daar was ook een predikant aanwezig. Iemand die al helemaal afgestudeerd is en ook deeltijds als predikant werkzaam is binnen de reformatorische kerk in de PKN. Toen ging het ook over het onderhouden van de Sabbatdag, want dat was volgens hem van groot belang. Het was een heel geanimeerd gesprek, maar hij kwam er niet uit. Dat klinkt misschien wat hautain als ik het zo zeg, maar hij vond het van belang dat altijd gewezen zou worden op het onderhouden van de Sabbatdag. Ik vroeg: "Dus jij houdt morgen rust?" "Nee," zei hij, "dat is de zondag." Want kijk, de kerk is Israël geworden, of nee, Israël is de kerk geworden... de besnijdenis is de doop geworden... het geldt voor zoveel dingen. En dus zou de Sabbat overgeplaatst zijn naar de zondag. Dan vraag ik: "Waar staat dat?" Dat kon hij inderdaad niet aanwijzen.⟨/p> ⟨p>Moet je nagaan, ik had nu een conversatie met een theoloog die gestudeerd heeft. Je zou toch mogen aannemen dat hij beslagen ten ijs kwam. Hij kon niet anders en hij gaf het ook niet toe, want dan zag je de poten onder je eigen stoel vandaan gezaagd worden. Maar iedereen die zo'n conversatie aanhoort – en ik ben zelf in die kringen grootgeworden – begrijpt het. Toen ik een ventje van een jaar of zes, zeven was, stelde ik zulke vragen al over die Sabbat en dat het aan Israël was gegeven, en hoe men er dan toe kon komen om daar de zondag van te maken. Waar staat dat dan? Toen al was het mij als kind, simpelweg door kritische vragen te stellen, duidelijk: dit klopt niet. Het klopte inderdaad van geen kant.⟨/p> ⟨p>In elk geval, Petrus stelt vast: het is niets anders dan God verzoeken als je dat aan de heidenen gaat opleggen. Bovendien is het inconsequent en ook hypocriet om iets van anderen te verlangen als je het zelf niet eens kunt dragen. Dat lijkt me een aardig statement. En dan krijgen we dat prachtige elfde vers. U moet zich realiseren dat dit een heel belangrijk vers is. Wanneer de menigte dit hoort, zijn ze stil. Dit zijn bovendien – dat wist de menigte natuurlijk niet, maar dat weten wij wel – de laatste woorden van Petrus in het boek Handelingen.⟨/p> ⟨p>Daarna komen we Petrus niet meer tegen; in ieder geval komen we hem helemaal niet meer tegen en zeker niet meer sprekend. Dit zijn zijn laatste woorden, waarvan akte. Maar moet je eens horen wat hij dan zegt nadat hij heeft vastgesteld dat het niets anders is dan God verzoeken als je zo’n juk op de natiën gaat leggen. Dan zegt hij: "Maar..." – dat is een tegenstelling – "...door de genade." Gewoon vreugde om niet, zonder eisen. Door de genade van de Heere Jezus. Voor ons is dat gewoon één naam geworden, maar dit is niets anders dan eer geven aan wie Jezus is. Door zijn opstanding uit de dood is Hij Heer geworden. Welnu, door de genade van de Heere Jezus geloven wij behouden te worden, gered te worden op dezelfde wijze als zij.⟨/p> ⟨p>Let op wat hij nu concluderend zegt; het zijn zijn laatste woorden. Het is door genade dat wij behouden worden. Hoe worden wij, Joden, behouden? Wel, op dezelfde wijze als zij, de natiën. Het is nu ineens een hele omgekeerde gang van zaken. Want niet de natiën moeten behouden worden zoals Israël – dat was namelijk de claim: willen zij behouden worden, dan moeten ze worden zoals wij. Nee, zegt Petrus, het is precies omgekeerd. Wij worden behouden op dezelfde wijze als zij. Wij worden behouden zoals zij, namelijk de natiën. En hoe worden we dan behouden? Door de genade van de Heere Jezus, en anders niet. En dat geloven we. Dat is precies wat geloof is, want geloof wil zeggen: het is niet werken, je beaamt een mededeling. Een mededeling van genade, het woord van genade. Het is niet moeilijk, het is zo simpel. Maar het is zo prachtig zoals Petrus het hier naar voren brengt.⟨/p> ⟨p>Dit zijn woorden van Petrus: een Jood wordt net zo behouden als een heiden die geen sabbat heeft, geen besnijdenis heeft, die helemaal niets heeft en al die rituelen niet kent. En hoe wordt zo’n heiden dan behouden? Wel, door genade. Door geloof in de genade van God, wat anders? En een Jood wordt net zo behouden. Met deze opmerking heeft Petrus de hele bewering die die Farizeeën deden, en waarover zo’n hele kwestie nu was gerezen, helemaal juist omgekeerd. Dat is heel veelzeggend.⟨/p> ⟨p>Nou, en dan staat er in vers 12 dat de hele vergadering – u ziet, er staat letterlijk 'de menigte', ook de Statenvertaling zegt dat – stil werd. Dat is ook een reden waarom ik al even aangaf dat dit geen besloten vergadering was van alleen maar de apostelen en de oudsten. Nee, er was een menigte die dit aanhoorde. En de hele vergadering werd stil. Dit bewijst dus inderdaad dat deze woorden echt insloegen als een bom. Het maakte grote indruk daar op die hele menigte. Hier hadden ze niet van terug, want Petrus heeft hier geargumenteerd. Petrus heeft inderdaad naar voren gebracht dat God zelf de natiën heeft bevestigd en zonder iets te eisen gaf Hij hun de heilige geest, zonder iets te vragen. Dat was punt één.⟨/p> ⟨p>Punt twee was dat God zelf daaraan getuigenis gaf. Hij maakte geen verschil, Hij reinigde door geloof de harten van hen. En dan vervolgens: het is niets anders dan God verzoeken door iets van anderen te verwachten wat je zelf niet kunt dragen. En als klap op de vuurpijl: dat het genade is waardoor wij Joden behouden worden, net zoals de natiën. De hele vergadering werd stil.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4352" title="Speel af vanaf 01:12:32">▶ 01:12:32⟨/button> ⟨span>De Menigte Zwijgt voor de Goddelijke Bewijzen Onder de Natiën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En de hele vergadering werd stil; die menigte hoorde Barnabas en Paulus verhalen over wat er was gebeurd. Het is opvallend dat hier weer deze volgorde wordt aangehouden: Barnabas en Paulus. Zij verhalen hun belevenissen, maar letterlijk staat er dat zij deze ontvouwen of uiteenzetten. Petrus had als eerste gesproken en in wezen was de zaak daarmee al volkomen duidelijk, maar nu gaan Barnabas en Paulus dit bevestigen. Zij zetten uiteen hoe het er in de praktijk aan toeging en welke tekenen God had gegeven.⟨/p> ⟨p>Ziet u, dat wordt hier op deze vergadering in Jeruzalem als bewijs aangevoerd. De wonderen en tekenen die onder de natiën door Paulus waren gedaan, dienden juist om Israël te overtuigen. Ook hier zie je weer die enorme focus in het boek Handelingen op het volk van Israël. Het is eigenaardig genoeg zo dat die wondertekenen in de brieven van Paulus nauwelijks een rol spelen, maar in het boek Handelingen juist wel. Waarom is dat? Omdat het in het boek Handelingen nog zo sterk gaat om Israël en het getuigenis aan hen, en over de wegen die God met dat volk gaat. Die tekenen waren er om hen daarvan te overtuigen.⟨/p> ⟨p>Zij zetten dus uiteen wat voor tekenen en wonderen God door hen — dat wil zeggen door Barnabas en Paulus — onder de natiën gedaan had. Nadat dezen uitgesproken waren, eerst Petrus en vervolgens Barnabas en Paulus, viel er een stilte in de vergadering.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4482" title="Speel af vanaf 01:14:42">▶ 01:14:42⟨/button> ⟨span>Jacobus Neemt het Woord: God Roept Eerst een Volk voor Zijn Naam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zijn ze uitgesproken, ze zwijgen, en dan neemt Jacobus het woord. Jacobus, u kent hem wel: de broeder des Heren, of zijn halfbroer zou je ook kunnen zeggen. Hij wordt door Paulus zelf genoemd in Galaten 1 vers 19: de broeder des Heren. Hij nam een zeer prominente rol in Jeruzalem in. De apostel Jacobus was inmiddels omgebracht door koning Herodes, en dan neemt deze Jacobus, de broeder des Heren, het stokje over. Dezelfde naam, en ik denk trouwens ook dat dat betekenis heeft; de naam Jacobus verwijst naar Israël en zelfs ook naar het ongeloof van Israël.⟨/p> ⟨p>Nadat dezen uitgesproken waren, nam Jacobus het woord en zei: "Mannenbroeders, hoort naar mij." En dan zegt hij: "Simeon heeft uiteengezet..." Sommige mensen hebben hier de wonderlijke conclusie getrokken dat dit de Simeon uit Lucas 1 moet zijn geweest, de man bij de voorstelling van Jezus in de tempel. Dan lees je over Simeon en Anna. Dat is een eigenaardige conclusie; die man was immers al erg oud. Nee, het was Petrus die zojuist het woord had gevoerd. En inderdaad lezen we over de Simeon die woorden heeft uitgesproken in de tempel bij het voorstellen van het kindje Jezus — woorden die te maken hebben met hoe God de natiën bezocht — maar dat Jacobus daaraan zou refereren, lijkt me een absurd idee. Ik heb het als serieuze uitleg wel gelezen, maar ik heb me er altijd over verbaasd. Te meer omdat het Petrus was die zojuist het woord had genomen. Van Petrus lezen we inderdaad dat hij ook Simeon heet. Sterker nog, hij noemt zichzelf zo in 2 Petrus 1 vers 1: Simeon Petrus. Simeon was gewoon de naam van Petrus; het is de Semitische uitspraak. Hij heette Simon of Simeon, dat maakt nauwelijks verschil. In ieder geval noemt Petrus zichzelf ook gewoon Simeon Petrus, dus ik zie geen enkele noodzaak om aan een andere Simeon te denken dan gewoon Petrus.⟨/p> ⟨p>"Simeon," zegt Jacobus dan, "heeft uiteengezet — hij heeft ontvouwd — hoe God van meet aan..." Dat is boeiend. Ik zie dat de tijd bijna om is, maar ik wil er toch even op wijzen. Letterlijk staat er voor 'van meet aan' het Griekse woordje ⟨em>protos⟨/em>. Dat betekent 'eerste'; het is een rangtelwoord. Je hebt een eerste, en als je zegt 'eerst', dan volgt er ook een tweede of een 'daarna'. Dat blijkt ook, want in vers 16 gaat hij spreken over 'daarna'. Simeon heeft uiteengezet hoe God er eerst op bedacht geweest is — letterlijk staat er 'omziet naar'. Dat is een uitdrukking die we in de Septuagint, de Griekse versie van het Oude Testament, vaker tegenkomen. In Ruth 1 vers 6 lees je bijvoorbeeld dat het gezin van Elimelech hoorde dat God had omgezien naar Zijn volk. 'Omzien naar' betekent echt meer dan alleen even kijken; het betekent zorg dragen voor en Zich ontfermen over. Dat woord wordt hier gebruikt: omzien naar.⟨/p> ⟨p>God ziet er eerst naar om een volk voor Zijn naam uit de natiën te vergaderen. Ik vind dit één van de meest opmerkelijke dingen. Dat is inmiddels ook mijn conclusie, nu ik me opnieuw met Handelingen 15 heb beziggehouden: Petrus en Jacobus doen hier schitterende uitspraken. We hebben misschien het idee dat Paulus degene is die deze dingen naar voren heeft gebracht, en dat is ook zo, maar ze worden in deze vergadering prachtig bevestigd door eerst Petrus en vervolgens Jacobus. Wat Jacobus hier zegt, is niet niks. Het is net alsof Paulus al een vergadering gehad heeft met Jacobus en Petrus. Maar dat is precies wat ik u al eerder liet zien: voordat deze vergadering met de menigte plaatsvond, heeft Paulus Jacobus, Petrus en Johannes in een klein groepje onderhouden. Ze hebben belangrijke afspraken gemaakt over de besnijdenis en over de verdeling van de arbeid. Jacobus blijkt zeer goed op de hoogte te zijn en hij bevestigt in de eerste plaats wat Petrus heeft gezegd.⟨/p> ⟨p>Petrus heeft uiteengezet hoe God eerst omziet naar een volk voor Zijn naam uit de natiën te vergaderen. Dat is het werk dat God vandaag doet. Wat doet God vandaag? Hij verzamelt Zich een volk uit de natiën, zonder daarbij onderscheid te maken — dat had Simeon immers uiteengezet — voor Zijn naam. De eerste associatie die ik daarbij maak, is dat dit niet een volk is ten dienste van de wereld, maar ten dienste van Hem; het gaat helemaal om Hem. Er is iemand in het Oude Testament die ook zo heet: Mahalalel. Dat is de vijfde naam bij de aartsvaders en het betekent eigenlijk 'tot lof van Gods naam'. Waarom wordt dat volk verzameld? Wel, voor Zijn naam. Of, om het met de woorden van Paulus uit Efeze 1 te zeggen: 'tot lof van Zijn heerlijkheid'. Dit volk wordt nu niet uitgeroepen om het koninkrijk te openbaren; nee, het is een volk voor Zijn naam, tot lof van Zijn heerlijkheid. En precies dat is het: tot lof van Zijn naam. In Efeze 1 wordt er gezegd 'tot lof van Zijn heerlijkheid', maar er wordt ook gezegd 'tot lof van de heerlijkheid van Zijn genade'. Dat is wat dat volk uit de natiën inderdaad demonstreert: genade! Uit de natiën wordt het verzameld.⟨/p> ⟨p>Wat is Gods programmapunt nu? Wat Jacobus hier naar voren brengt, is zo mooi wat betreft Gods programma: eerst wordt er een volk uit de natiën vergaderd voor Zijn naam. Dat is wat Hij nu doet. En dan voegt Jacobus eraan toe: "En hiermee stemmen overeen de woorden van de profeten, gelijk geschreven staat." Dat is een woord uit het laatste hoofdstuk van Amos: Amos 9 vers 11 en 12. Hij geeft een citaat uit dat hoofdstuk van Amos, een Hebreeuwse profeet, en hij zegt dat wat nu uiteengezet is, in overeenstemming is met wat de profeten hebben gesproken. Er staat niet eens: 'Dat staat ook al daar.' Nee, hij zegt: 'Het is in overeenstemming met, het is in lijn met wat de profeten hebben gesproken.' Namelijk, in Amos 9. Let op wat hij dan zegt over Gods programma.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5044" title="Speel af vanaf 01:24:04">▶ 01:24:04⟨/button> ⟨span>Gods Programma: Daarna Herbouwt Hij Davids Hut Opdat Alle Volken de Heer Zoeken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Daarna zal Ik wederkeren en de vervallen hut van David weer opbouwen. En wat daarvan is ingestort, zal Ik weer opbouwen en Ik zal haar weer oprichten." Eerst wordt er een volk voor Zijn naam uit de natiën verzameld, en daarna... Ik zal u nog iets vertellen, want dit is mooi. Als u het nakiest in Amos 9, dan staat het woordje 'daarna' daar niet. Nee, in Amos 9 vers 11 staat: "te dien dage". Dit "daarna" is juist bedoeld om het betoog van Jakobus inhoud te geven. Hij zegt: eerst een volk voor Zijn naam uit de natiën, en dan? Om het compleet te maken, heb je een tweede stap nodig, een "daarna".⟨/p> ⟨p>Nou, dat komt nu. Wat gaat er daarna gebeuren? Dat wat in de profeten geschreven staat. Maar "daarna" betekent dus: eerst een volk uit de natiën en daarna zal de Heer wederkeren. Daarna keert de Heer weder, en dat is inderdaad wat wij ook noemen de wederkomst. Het betekent trouwens nog iets: dat Hij zal wederkeren tot Zijn volk. Dat impliceert dat Hij van Zijn volk geweken was. "Ik zal wederkeren tot Mijn volk." Dit gaat over de terugkeer van de Heer, en dat betekent dat God een plan heeft. Wat Jakobus en Simeon hier uiteenzetten is: vandaag eerst een volk uit de natiën voor Zijn naam, en daarna zal God alsnog datgene gaan vervullen wat in de profeten staat.⟨/p> ⟨p>Dan zal Hij de vervallen hut van David weer opbouwen. U weet, het wordt hier de "vervallen hut van David" genoemd, maar dat was ooit een koningshuis, een paleis. Er is echter niets van die dynastie overgebleven; ze is verdwenen. Al duizenden jaren is die troon van David in Jeruzalem, vanuit dat koningshuis en die familie, vakant. Maar u weet, er komt een rijsje voort uit de afgehouwen tronk van Isaïe. Het leek allemaal afgelopen, maar God brengt daar nieuw leven in. Die Davidszoon zal wederkeren. De vervallen hut van David zal weder worden opgebouwd, en wat daarvan is ingestort, zal Ik weder opbouwen.⟨/p> ⟨p>Ik moet hierbij meteen weer denken aan wat er staat in Handelingen 1. Weet u nog die vraag van de discipelen op de Olijfberg? "Here, herstelt U in deze tijd het koninkrijk voor Israël?" Dat is een herstel. Dat koningschap van Israël, dat koningshuis van David, was vervallen en moest hersteld worden. De vraag was: "In deze tijd?" Nee, zegt Jakobus. Jakobus let goed op nadat hij Paulus heeft gesproken en nu Simeon Petrus bevestigt. Hij zegt: "Eerst nu een volk uit de natiën. En daarna? Dan keert Hij terug." En wat gaat Hij dan doen? Dan gaat Hij de vervallen hut van David weer opbouwen. U krijgt hier een prachtige ordening van zaken.⟨/p> ⟨p>"Opdat het overige deel der mensen de Here zoeke." Als u trouwens in de Masoretische tekst kijkt, dan staat er dat zij de rest van Edom beërven. Dat is een vertaaltechnische kwestie die ik hier even laat voor wat het is, maar let wel op. Als de Heer terugkeert, wat gaat Hij dan doen? Dan wordt het koningshuis van David hersteld. Dat waar niets van overgebleven was – een vervallen hut – wordt in ere hersteld. Die dynastie in Jeruzalem wordt hersteld en Israël wordt daarmee ook weer verzameld. Jeruzalem wordt de hoofdstad met de enige echte Zoon van David die daar zal regeren.⟨/p> ⟨p>Vanuit die stad en vanuit de troon van David zal niet alleen Israël hersteld worden, maar ook het overige deel van de mensen zal de Here zoeken. De rest van de mensheid en alle natiën zullen de Here zoeken. Het zal dus niet alleen een Israëlitisch gebeuren zijn; het wordt een wereldwijd gebeuren. Hier zijn het al de natiën, het overige deel van de mensheid, die daarin zullen delen. Nu is het een volk uit de natiën voor Zijn naam, maar straks, daarna, als de Heer wederkeert, wordt de hut van David opgebouwd. De troon van David wordt hersteld en vanuit Jeruzalem zal het Koninkrijk gevestigd worden. Dan zal het overige deel van de mensheid de Here gaan zoeken en zullen alle volkeren gemaakt worden tot Zijn discipelen. Dat is weer een ander woord, maar u begrijpt waar ik heen wil. Heel de mensheid zal daarin gaan delen. Binnen één generatie zal dat gerealiseerd worden. Nu is er dus een volk uit de heidenen, uit de natiën, maar straks, als de tijd daar is, zullen álle natiën in die heerlijkheid gaan delen.⟨/p> ⟨p>Ja, daar wilde ik nog wat meer over zeggen, maar ik zie dat het echt tijd wordt om een punt te zetten. Het zijn hele boeiende dingen die hier naar voren gebracht worden, ook uit een hoek waar je het misschien niet direct zou verwachten. Ik vind dat we geweldige dingen hebben gehoord van zowel Jakobus als Petrus. Zullen we het voor vanavond hierbij laten en voorlopig afscheid nemen van deze locatie? Ja.⟨/p>