⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik op Saulus de Vervolger⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zetten we onze speurtocht voort in het boek Handelingen, in Paulus' voetsporen. Inmiddels hebben we twee avonden achter de rug en het is wellicht even nuttig om ons geheugen op te frissen. Voor zover u hier de vorige keren niet was, dan is het helemaal nuttig om eventjes in gedachten te krijgen en voor ogen te krijgen wat er besproken is.⟨/p> ⟨p>Aan Handelingen 7 en 8 hebben we de eerste avond gewijd. Daar zien we een introductie van de figuur van Saulus, die tot Handelingen 13 consequent Saulus heet, net zo consequent als dat hij vanaf Handelingen 13 Paulus heet. De vervolger van de ekklesia. Ik heb dat expres met kapitaalletters geschreven, want we hebben de vorige keer ook gezien dat hij zich in Galaten 1 ook een overtreffende vervolger van de gemeente noemde. Dat betekent dus dat hij van alle anderen, met name vanuit de kring van het Sanhedrin die de ekklesia vervolgden, degene was die daaraan superieur was.⟨/p> ⟨p>We zullen dat trouwens ook vanavond nog wel zien. We hebben dat inmiddels al een paar keer gezegd. Hij was degene die het initiatief nam tot de vervolging, met name dan ook van 'de weg' in het buitenland. Ja, dat was inderdaad Handelingen 9. We hebben gezien – dat waren de eerste verzen van het hoofdstuk wat we nu dus ook vanavond onder ogen zien – namelijk dat hij zelf het initiatief nam om brieven van de hogepriester te vragen. Dat wil zeggen: autoriteit die hem autoriseerde om naar het buitenland toe te gaan en daar mensen van 'de weg' – want zo wordt dat dikwijls in het boek Handelingen genoemd, ook dat hebben we besproken – gevangen te nemen. Hij was degene die daartoe het initiatief nam.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="128" title="Speel af vanaf 02:08">▶ 02:08⟨/button> ⟨span>De Roeping op de Weg Naar Damaskus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vervolgens krijgen we in Handelingen 9 dat belangrijke relaas. Dat blijkt wel, want het wordt drie keer in het boek Handelingen besproken en verhaald: in Handelingen 9, 22 en 26. Uitgebreid wordt de geschiedenis verteld van de roeping van Saulus, wat onderstreept dat dit de meest markante gebeurtenis is in het hele boek Handelingen. En dat niet alleen in het boek Handelingen, want ook in zijn brieven refereert Paulus voortdurend aan deze gebeurtenis. In 1 Korinthe 1:1 en Romeinen 1:1 noemt hij zich "Paulus, een geroepen apostel". Hij is een afgevaardigde en hij is geroepen, maar in beide termen ligt de gebeurtenis van Handelingen 9 besloten. Dat wil zeggen: dat wat gebeurd is op de weg naar Damascus.⟨/p> ⟨p>Want daar werd hij daadwerkelijk geroepen door een stem vanuit de hemel; zijn eigen naam klonk. Bovendien zag hij daar de Heer in dat oogverblindende licht, en juist dat maakte hem daadwerkelijk tot een apostel. Het kenmerk van een afgevaardigde is immers dat hij de Heer heeft gezien. "Ben ik geen apostel?" zegt hij in 1 Korinthe 9:1, "Heb ik niet Jezus Christus, onze Heer, gezien?" Deze gebeurtenis gaf aan Saulus — of Paulus, zoals hij later genoemd wordt — de autoriteit. Dit is het grote omslagpunt. Natuurlijk is de Heer later ook nog aan hem verschenen om hem te onderwijzen, in Arabië enzovoort, maar dit is met recht de ommekeer.⟨/p> ⟨p>De vorige keer hebben we met name stilgestaan bij een aantal details die in Handelingen 9 verhaald worden over de roeping van Saulus. Trouwens, we hebben dat ook gecombineerd met de andere verslagen die we in Handelingen 22 en 26 treffen. Als je de gegevens met elkaar combineert, blijk je nog veel meer te weten te komen dan uit Handelingen 9 alleen. Het was op de weg nabij Damascus. Het was rond het middaguur dat het hele reisgezelschap omstraald werd door een licht, schitterender dan de zon, zo wordt elders verhaald. Allen vielen daardoor ter aarde; niet alleen Saulus, maar het hele reisgezelschap.⟨/p> ⟨p>Zijn reisgenoten waren sprakeloos door wat er gebeurde. Ze zagen het oogverblindende licht en hoorden wel het stemgeluid, maar ze konden niet verstaan wat er gezegd werd. Ook daarover hebben we het gehad, want er wordt vaak een klassieke tegenstrijdigheid opgevoerd over de verslagen in het boek Handelingen, die niet met elkaar in overeenstemming te brengen zouden zijn. Dat blijkt echter helemaal niet aan de orde te zijn als je de loep op de tekst legt. Het wordt juist met precisie weergegeven: ze hoorden het wel, maar ze verstonden het niet. Dat gebeurt trouwens heel vaak. Of ze zagen wel het licht, maar ze zagen niemand; ze zagen het licht, maar niet de gestalte.⟨/p> ⟨p>Saulus hoort dan in het Hebreeuws tot hem zeggen: "Saul, Saul". Dat is zijn Hebreeuwse naam, Shaul, die natuurlijk herinnert aan de beruchte koning die ooit David vervolgde. Hier gaat het over Saul die de Zoon van David vervolgde, een opmerkelijke parallel trouwens. De naam Shaul betekent "gevraagd". Die koning kwam trouwens ook uit de stam van Benjamin, net als deze Saulus. De overeenkomsten en parallellen stapelen zich dus op. En dan is het de Heer die Zich aan hem voorstelt.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="417" title="Speel af vanaf 06:57">▶ 06:57⟨/button> ⟨span>Jezus Maakt Zich Bekend aan Saulus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"De Heer", dat is eerst ook wat Saulus zegt: "Wie bent U, Heer?" als tot hem gezegd wordt: "Saul, Saul, wat vervolg je Mij?" "Wie bent U, Heer?" En dan krijgt hij als antwoord – want er blijkt nog wat meer gezegd te worden, zo weten we uit die andere verslagen: "Ik ben Jezus, die jij vervolgt." Nou, dit antwoord, dat is natuurlijk het hart van de omslag, van de totale verandering. Je kunt je wel voorstellen dat Saulus' wereld hier bij deze gelegenheid compleet in elkaar stortte. Alles wat hij had opgebouwd, alles waarvan hij dacht dat hij juist zo godvrezend en godsdienstig en orthodox bezig was, het blijkt dus allemaal volkomen ernaast gezeten te hebben. En dan zeg ik het nog netjes.⟨/p> ⟨p>Nou, tot zover waren we ongeveer gekomen. Oh ja, als je een rijtje maakt, moet je natuurlijk wel tot zeven kunnen tellen, want anders is het niet vol. Alleen Saulus ziet inderdaad de Heer. En die Heer blijkt Jezus te zijn. De ⟨em>kurios⟨/em>, dat is Yeshua, want zo stelt Hij Zich ook voor. Want vergis u niet, dit werd namelijk tot hem gezegd in de Hebreeuwse taal. Dus hij werd ook niet aangesproken als Saulos, Saulos – dat is Grieks – maar hij werd aangesproken met Sha'ul, Sha'ul. En dan klinkt de stem: "Ik ben Jezus." Maar Jezus is weer de vernederlandse vorm van een Griekse zegwijze. In ieder geval ⟨em>Iesous⟨/em>. Maar in het Hebraeus is het Yeshua. En dat hoorde hij. In een Hebraeus dialect was het dat hij het hoorde. Het Aramees zeggen ze dan, maar het staat gewoon in een Hebraeus dialect. Letterlijk zo.⟨/p> ⟨p>Goed, dan gaan we verder, want we waren bij vers 7 gebleven. Ook dat was natuurlijk erg mooi en dan beginnen we nu bij vers 8. Ik zeg: dat was erg mooi, want daar heb ik het natuurlijk totaal niet op toegelegd, maar goed, dat kwam zo uit. Het laatste vers dat we besproken hebben en dat wellicht nog eventjes nuttig is, was vers 7: "En de mannen die met hem reisden, stonden sprakeloos, daar zij wel van de stem hoorden, van het geluid hoorden, maar niemand zagen."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="579" title="Speel af vanaf 09:39">▶ 09:39⟨/button> ⟨span>Saulus' Verblinding en Ontmanteling⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan vervolgens in vers 8: Saulus stond op. Maar weet u wat nou zo leuk is? Er staat dat hij overeind kwam. Het is mooi als je dit in de interlinear, of een Concordant view van dit woord bekijkt; deze uitdrukking die hier gebezigd wordt, komt heel wat keren voor, onder andere in dit vers, en dan wordt het vertaald met 'hij werd opgewekt'. Het is een passieve vorm. Dus: hij stond op, of liever, hij werd opgewekt, hij kwam overeind, maar werd daarbij kennelijk geholpen, want het is een passieve werkwoordvorm. Hij kwam overeind van de grond en hoewel hij zijn ogen open had, kon hij niets zien. Dat demonstreert hoe oogverblindend dat licht is.⟨/p> ⟨p>Dat is heel opmerkelijk. Ik keek zojuist – u gelooft het of niet – en ik heb nu nog steeds een zwarte vlek in mijn ogen. Ik was net eventjes de beamer aan het verschuiven en toen keek ik per ongeluk net even in de lens van die beamer. Dat is echt vreselijk verlichtend. Nu heb ik nog steeds die vlek; niet ernstig hoor, ik denk niet dat het drie dagen duurt, want ik zie u nog allemaal zitten. Ziet u mij ook nog zitten? Dat kan niet, want ik sta... Maar hij was dus verblind. Hij had zijn ogen open, maar hij kon niets zien. Dat is natuurlijk inderdaad ook typologisch.⟨/p> ⟨p>Wat hier vervolgens beschreven staat, geldt trouwens ook al voor het voorgaande. Ik heb daar al diverse keren op gewezen, niet alleen als het gaat over de naam van Saul die de zoon van David vervolgt, maar ook dat het in het buitenland was. Hij werd geroepen niet in het land, maar buiten het land. Hij was een Romein – ik kom daar straks trouwens nog even op terug – maar hij werd ook verlicht door zo'n enorm fel licht, een heerlijkheid. Licht en heerlijkheid zijn in de Bijbel heel dikwijls synonieme begrippen. Hij zag een heerlijkheid die zo overweldigend groot was, dat die met recht oogverblindend was. Dat is feitelijk ook weer heel typerend, typologisch typerend voor zijn boodschap waar hij hier ter plekke mee geconfronteerd werd en die hij vervolgens ook mocht gaan brengen.⟨/p> ⟨p>Terwijl ik het nu zeg, realiseer ik me ineens dat er ook iets staat in Handelingen 26. Dit valt me nu ter plekke binnen, dus ik kan me vergissen, maar daar lees je het ook in het verslag. Lees even met me mee. Ik heb er hier geen diaatje van... O ja, wacht eventjes, ik kan wel eventjes wat doen. We starten het even op. In Handelingen 26, wat was het? Vers 25 of zo? Ja. Kunt u het hier een beetje zien trouwens? Nou ja, jij niet Mini, dat weet ik. Oh ja, juist wel! Mini nam wel haar Bijbeltje mee, maar niet haar leesbril.⟨/p> ⟨p>In dat andere verslag waar ik al een paar keer naar verwees, in Handelingen 26, als hij voor koning Agrippa staat en zijn verhaal doet, klinkt ook het antwoord van de Heer: "Ik ben Jezus die jij vervolgt." Maar de Heer zegt ook tegen hem: "Richt u op, sta op uw voeten, want hiertoe ben Ik u verschenen om u aan te wijzen als dienaar en getuige daarvan dat gij Mij gezien hebt en dat Ik aan u verschijnen zal." Dit betekent dus dat het niet bij deze ene verschijning gebleven is. Nee, ook daarna is de Heer Jezus aan Saulus verschenen, uiteraard om hem te onderwijzen.⟨/p> ⟨p>En vervolgens: "...u verkiezende uit dit volk en de natiën waarheen Ik u zend om hun ogen te openen." Dat is inderdaad die omkering: "...tot omkering uit de duisternis tot het licht en van de macht van Satan tot God." Het ging me even om die ene uitdrukking. Dat is de boodschap die hij bracht, namelijk een boodschap van licht. Woord en licht zijn in de Bijbel ook al vaak synoniem. Alle dingen zijn geworden uit het Woord en het Woord was het licht der mensen. Zo was het toch? Woord en licht. "Uw woord is een licht op mijn pad." Wel, die boodschap van Paulus is een woord van oogverblindend licht. Dat is wat hij zag en aan den lijve heeft ondervonden. Maar dat hij dat zo aan den lijve ondervond, is een uitbeelding van een geestelijke waarheid.⟨/p> ⟨p>Goed. Hoewel hij zijn ogen open had, kon hij niet zien. En zij leidden hem bij de hand en brachten hem naar Damascus. Als je dit nu eventjes helemaal in zijn context bekijkt, en vooral ook in het licht van wat je eerder las aan het begin van dit hoofdstuk, dan is dit toch eigenlijk wel een enorme afgang. In ieder geval zie je hier iemand die totaal in al zijn activiteiten ontmanteld is. Iemand die het initiatief nam, die naar de hogepriester ging – het hoogste godsdienstige gezag – en daar autoriteit krijgt om naar Damascus te gaan. Op de weg daarheen overkomt hem dit: een totale omkeer. Bovendien mag hij aan het handje naar Damascus geleid worden. Hij had die anderen nodig, want hij kon helemaal niets meer zien. Hij werd een afhankelijke man. Ook dat is typologisch. Hij was een man die altijd zo hoog en prestigieus over zichzelf dacht, en nu werd deze man geconfronteerd met genade. Voortaan zou hij geleid worden. Dat is wat hier gebeurt: bij de hand leidende brachten zij hem naar binnen, tot in Damascus. We gaan verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1047" title="Speel af vanaf 17:27">▶ 17:27⟨/button> ⟨span>Drie Dagen van Blindheid en Vasten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En hij kon drie dagen lang niet zien en hij at of dronk niet. Dat is eigenlijk ook wel begrijpelijk. Hij kon niets zien en hij at en dronk niet: een totaal vasten. Maar deze man was daarmee dus totaal ontredderd. Zijn wereld – ik gebruikte de uitdrukking zojuist ook al – was eigenlijk compleet ingestort. Zijn hele leven draaide om en had zich in godsdienstige ijver op één missie toegelegd, namelijk het uitroeien van de ekklèsia. We hebben dat ook gezien: hij beoogde de ekklèsia van God uit te roeien. Dat was zijn missie. En nu blijkt dus dat hij niemand minder dan de Heer Zelf vervolgde. Hij kon drie dagen niet zien en hij at en dronk niet.⟨/p> ⟨p>Met al zijn godsdienstige ijver blijkt hij nu – en dat heeft hij deze dagen in ieder geval kunnen onderkennen en kunnen overdenken; ongetwijfeld is dat als een mokerslag bij hem binnengekomen – de eerste der zondaren te zijn. We hebben die uitdrukking trouwens de vorige keer al even besproken, toen we nog even een zijweggetje ingingen naar 1 Timotheüs 1. Dat is ook één van de verslagen die Paulus dan geeft: dat hem genade is bewezen. Overweldigend was die genade. Paulus werd hier niet voor de keuze geplaatst; dat lees je helemaal niet. Er werd niet gevraagd: "Wil je Mij gaan volgen?" Nee, hij werd overweldigd. Hij viel op de grond en dan is die vraag helemaal niet aan de orde. Het is volkomen buiten de orde van: "Wil je Mij volgen?"⟨/p> ⟨p>Dit was... hij was dus met recht... ik vind dat een mooie vergelijking: als je onder de watervallen van de Niagara Falls staat, dan word je gewoon overweldigd door dat water. Dan is nat worden geen keuze, daar is geen ontkomen aan. Hoe heet dat ook alweer? Wat onze calvinistische voorvaderen dan zeiden... Die spraken altijd over de onwederstandelijke genade van God. Nou, laten we hen dan ook eens een keertje met instemming citeren: de onwederstandelijke genade van God is niet te weerstaan. En die genade is voor de eerste der zondaren.⟨/p> ⟨p>Dat is dus ook, als u het mij vraagt, gewoon heel letterlijk. Als je je realiseert dat er één Naam onder de hemel is gegeven – dat was wat Petrus eerder had gezegd en dat zie je ook in het boek Handelingen – de Naam van Jezus Christus door wie een mens gered wordt. Er is geen andere Naam. Nu blijkt Saulus dé vervolger te zijn juist van die Naam. Er was geen grotere hater op de hele wereld van die Naam dan deze Saulus van Tarsus. Dus ik denk dat het niet alleen overdrachtelijk is; hij voelde dat niet alleen maar zo. Je kunt ook objectief zeggen: hij was de eerste der zondaren. Zet alle zondaren op een rij, dan is hij degene die vooraan staat als de hater.⟨/p> ⟨p>Inderdaad, hij deed het met een goed geweten. Zijn geweten ging pas spreken op het moment dat hij oog in oog met deze Naam kwam, maar voorheen wist hij niet beter. Sterker nog, hij dacht een Gode welgevallige dienst te vervullen. Juist dat bracht hem in zijn godsdienstig fanatisme tot deze gruwelijke dingen. Maar ach, we weten allemaal tot wat voor gruwelijke daden godsdienstig fanatisme kan leiden. Dat gold toen en dat is nu natuurlijk nog steeds zo. Juist godsdienst kan een mens zozeer verblinden.⟨/p> ⟨p>Enfin, hij at of dronk niet en hij zag niets, drie dagen lang. Dat lijkt mij ook wel een mooie termijn, of in ieder geval een heel sprekende, veelzeggende termijn. Het is de periode waarin de Heer ook in het graf lag: drie dagen. En op de derde dag... Drie dagen als je inclusief telt, dat wil zeggen dat ook een deel meetelt. Dat noemen ze 'pars pro toto': een deel van de dag geldt ook voor de dag. Op de derde dag, dat was bij Saulus ook zo, op de derde dag ging hij weer zien. Zoals ook voor Israël, al is dat op een ander niveau. Dan praat je niet meer over etmalen van 24 uur, maar over perioden van duizend jaar, zoals de Heer rekent: een dag is duizend jaar. Dan geldt voor Israël ook dat het op de derde dag tot nieuw leven komt en de ogen geopend zullen worden. Op de derde dag gaan Israëls ogen open voor haar Messias en zullen ze zien. Dus die termijn van drie dagen hier is natuurlijk feitelijke historie en geschiedschrijving, maar het is veel meer dan dat. Het is ook een uitbeelding en een uitdrukking van geestelijke waarheden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1391" title="Speel af vanaf 23:11">▶ 23:11⟨/button> ⟨span>De Roeping van de Leerling Ananias⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nu was er te Damascus een discipel – zo worden ze in het boek Handelingen heel vaak genoemd: discipelen, leerlingen. In de interlineaire vertaling wordt het ook consequent leerlingen genoemd. Er was te Damascus een leerling genaamd Ananias. En dat is mooi, want die naam komt uit het Hebreeuws. We hebben hier te maken met een Joodse man. Deze naam, Ananias, is de Griekse vorm, maar in de Hebreeuwse Bijbel, in ons Oude Testament, komen we hem ook heel vaak tegen als naam voor heel wat figuren: Chananjah.⟨/p> ⟨p>Dat Chananjah, of ⟨em>chanan⟨/em>, heeft te maken met genade. Ons woord 'gein' komt via het Jiddisj uiteindelijk ook van deze zelfde stam; het betekent genade. En dat 'Jah' is een afkorting van de naam van Yahweh. Dus: genadig is Yahweh. Dat was het eerste waar Saulus mee geconfronteerd werd: genadig is Yahweh.⟨/p> ⟨p>We komen hem ook tegen in het verslag dat Paulus later doet als hij op de treden van de tempel van Jeruzalem staat en zijn volksgenoten in het Hebreeuws toespreekt. Dan noemt Paulus hem ook. In Handelingen 22 lezen we over deze zekere Ananias. Hij was geen bekend figuur in Jeruzalem, maar in Damascus had hij een goede reputatie. Er staat dat hij een godvruchtig of een toegewijd man was. Dat woord betekent letterlijk in zijn elementen 'goede verering'. Het heeft dus niets te maken met dat woord 'vrucht'. Juist vorige week stuitte ik nog even op dat misverstand, dat iemand daaruit afleidde dat het iets te maken had met vrucht dragen. Dat is een hele leuke gedachte-associatie in het Nederlands, en op zich is daar niets mis mee want de Bijbel kent die beeldspraak ook, maar het heeft niets te maken met dit specifieke woord. Het gaat om toewijding, om goede verering. Godsvruchtig heeft dus niets met fruit of vruchtdragen te maken. Ik heb begrepen – en nu moet ik uitkijken dat ik het weer goed verbind – dat het verwant is aan het Duitse woord ⟨em>Gottesfurcht⟨/em>, en dat is dan godsvreze.⟨/p> ⟨p>In elk geval was Ananias een godvruchtig man, een toegewijd man naar de wet, dat wil zeggen naar de Joodse wet. Dat blijkt ook wel, want alle Joden die daar woonden gaven een goed getuigenis van hem. Deze man was dus een Joodse, laten we maar zeggen orthodox levende man, die een prima reputatie had bij de Joden daar in Damascus. Ananias was zeker niet iemand die gevlucht was – misschien dat ik daar straks nog even op terugkom – maar hij was daar gewoon echt in Damascus woonachtig.⟨/p> ⟨p>Afijn, we lezen verder. Er was in Damascus een discipel genaamd Ananias en de Heer, ⟨em>Kurios⟨/em>, sprak tot hem in een gezicht, in een visioen: "Ananias!" En hij zeide: "Zie, hier ben ik, Heer."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1623" title="Speel af vanaf 27:03">▶ 27:03⟨/button> ⟨span>De Rechte Straat en het Huis van Juda⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En de Heer zei tot hem: "Sta op en ga naar de straat die de Rechte heet." Ja, dat vind ik altijd mooi. Jarenlang kwam er bij ons thuis altijd een... Jij bent in die straat geweest, Dora? Ik nog nooit. Trouwens, volgens mij zie je helemaal geen straten meer als je nu naar Damascus gaat; dat is een wrang grapje. Ik heb begrepen dat deze straat... wat wou ik er nou over zeggen? Oh nee, ik wou nog iets anders zeggen. Wij waren thuis vroeger geabonneerd op een blad van dominee Hegger. Ik weet niet eens of het blad nog bestaat, maar dominee Hegger — die inmiddels trouwens ook overleden is — gaf een maandblad uit en dat heette ⟨em>In de Rechte Straat⟨/em>. De naam van dat blad was hieraan ontleend. Volgens mij wordt de naam van die straat maar één keer in de Bijbel genoemd, namelijk hier in Handelingen 9 vers 11, 9-11.⟨/p> ⟨p>En over typologie gesproken: die straat heet de Rechte en dat lijkt mij ook wel veelzeggend. Want waar bevindt Saulus zich? In de Rechte Straat. Ja, sinds dit moment bevindt hij zich op de goede weg, in de Rechte Straat. Hij is op het rechte pad gebracht. Hoe krom zijn pad ook was, de Heer heeft het allemaal weer rechtgezet. Je zou kunnen zeggen: "Ja, toevallig heette die straat de Rechte", maar daar geloof ik dus niet in. Dat is allemaal prachtig design; de Heer heeft dat zo geregeld. Ik las in de handboeken dat deze straat ⟨em>linea recta⟨/em> — ook een leuke uitdrukking — van de Oostpoort naar de Westpoort liep, of vice versa. Dat was precies het pad dat Saulus zou gaan volgen: de weg naar het westen. Ik geef het u maar even ter overweging.⟨/p> ⟨p>Dan staat er nog iets bij wat ik ook mooi vind. Want waar was Saulus, nu hij in Damascus was gebracht? In de Rechte Straat, dat is één ding. Maar hij was "ten huize van Judas", dat wil zeggen in het huis van Juda. Als ik dit zo zeg: er staat hier "Judas", maar dat is gewoon de Griekse vorm van Juda hoor. Dat is exact dezelfde naam. Maar het huis van Juda, dat is een uitdrukking die we natuurlijk zo dikwijls in de Bijbel aantreffen. En uiteraard staat dat als geen ander model voor het Joodse volk: het huis van Juda. Waar bevond Saulus zich? Inderdaad, in het huis van Juda. Daar lagen zijn roots en dat zou ook een belangrijke plaats in zijn roeping gaan innemen. Daar kom ik straks nog op terug naar aanleiding van wat er tegen Ananias gezegd wordt.⟨/p> ⟨p>Maar dat is de ene kant van zijn positie: in het huis van Juda. Aan de andere kant moeten we de grote samenhang nog even vasthouden. Dat is altijd een punt als je inzoomt op details: waar ging het ook alweer over? Er wordt tegen Ananias door de Heer gezegd: "Ga naar de straat die de Rechte heet en vraag ten huize van Judas naar iemand uit Tarsus, genaamd Saulus." Tarsus was de hoofdstad van Cilicië in Zuid-Turkije en daar kwam deze Saulus vandaan. Zo wordt Saulus aan de ene kant getypeerd door het huis van Juda, en is hij aan de andere kant afkomstig uit Tarsus. Een heidense stad, een Romeinse stad, en op dat snijvlak bevindt de bediening van Paulus zich ook. Aan de ene kant is hij dus een Jood, wat belangrijk is voor zijn bediening. Hij is een Jood; hoe vaak zegt hij het niet: "Ik ben zelf een Jood"? Aan de andere kant is hij een apostel van de natiën, eigenlijk van huis uit al. Hij was iemand die niet, zoals de twaalf, uit het land Israël kwam, maar hij was iemand die vanuit Tarsus kwam: een Romein.⟨/p> ⟨p>Men zegt ook — en we komen daar later ongetwijfeld nog over te spreken, want dat is een hele boeiende kwestie — dat hij de naam Paulus pas kreeg in Handelingen 13. Dat is nog maar de vraag. Er wordt ook verdedigd — en ik ga daar nu verder niet op in — dat het gewoon zijn Romeinse naam was. Saulus was zijn Joodse naam en Paulus was zijn naam als Romein. Want vergis u niet: Saulus, of Paulus, net hoe u het zeggen wilt, was van huis uit ook een Romein. Hij had het Romeinse burgerrecht. Hij was dus én in het huis van Juda, maar tegelijkertijd was hij iemand uit Tarsus, een Romein. Dat maakte hem ook zo geschikt om een apostel van de natiën te zijn. In het huis van Juda, maar een Romein. Hij had de naam Saulus, en dat wordt dan tegen deze Ananias — Chananjah — gezegd: "Want zie, hij is in gebed." Hij zoekt de Heer. En hij heeft... dat is leuk.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2009" title="Speel af vanaf 33:29">▶ 33:29⟨/button> ⟨span>De Visioenen van Saulus en de Handoplegging⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ananias krijgt dus een gezicht en daarin worden hem dingen verteld door de Heer. Maar Saulus zelf heeft in een gezicht ook al eerder een gezicht gezien — eerder dus dan Ananias zelf bij hem kwam. Hij heeft in dat gezicht een man genaamd Ananias zien binnenkomen. Saulus wist dus al eerder: er komt iemand naar mij toe van wie ik de naam al weet: Ananias. Of eigenlijk Chananjah. Ik herinner u er weer even aan dat Chananjah betekent: 'Jahweh is genadig'.⟨/p> ⟨p>Dus Saulus bevond zich daar in de Rechte straat, in het huis van Juda. De man uit Tarsus, jawel. Hoewel hij nog niets kon zien met zijn natuurlijke ogen, had hij toch een gezicht gekregen. Soms kun je met je ogen dicht heel veel zien, en dat was bij Saulus hier ook het geval. Zijn ogen waren dicht, maar hij kreeg een gezicht te zien en hij kreeg te horen dat er iemand naar hem toe zou komen met die naam. Het wordt heel uitdrukkelijk zo gezegd. Waarom? Waarschijnlijk kende hij die naam Ananias helemaal niet, maar de naam wordt vermeld: er komt iemand naar jou toe, Chananjah.⟨/p> ⟨p>En is dat niet veelzeggend? Deze man, die nu nog steeds gedurende deze drie dagen compleet van de kaart is geweest — en dan ook totaal van de kaart — niet alleen omdat hij niets zag, at of dronk, maar hij was ook compleet confuus. Hoe moet je dat zeggen? In shock? Nee, nou ja goed, geef er een naam aan. Maar u voelt wel, deze man krijgt dit te zien in een gezicht, maar ook te horen. En hij realiseert zich: ik ben de eerste der zondaren. Maar dan hoort hij: er komt iemand naar je toe, Chananjah.⟨/p> ⟨p>Saulus was een Jood, een Hebreeër. Als wij de naam Ananias uitspreken, klinkt daar voor ons niet in door dat 'Jahweh is genadig', tenzij je een beetje aan het Hebreeuws geroken hebt. Daarom vertellen we het ook gewoon tegen elkaar. Maar als je met Hebreeuwse oren luistert, dan hoor je: 'Jahweh is genadig'. Er komt iemand naar jou toe, Saulus. Je bent compleet ontredderd, maar er komt iemand naar je toe met de naam Chananjah. Jahweh is genadig, vergeet dat niet. Dat is veelzeggend.⟨/p> ⟨p>Het is een beetje ingewikkeld, maar er wordt dus tegen Ananias gezegd dat Saulus ook een gezicht heeft gezien. Saulus heeft een man genaamd Ananias zien binnenkomen en hem de handen zien opleggen, opdat hij weer zien kon. Dat wordt nu tegen Ananias gezegd. Die handoplegging komen we heel vaak tegen, natuurlijk in de Evangeliën, maar ook in het boek Handelingen. Eigenlijk is de handoplegging een daad van eenheid. Je leest ergens in de eerste Timotheüsbrief, hoofdstuk 5: 'Leg niemand overijld de handen op en heb ook geen gemeenschap met de zonden van anderen.' Zoiets; ik citeer het niet helemaal letterlijk, maar in die orde. Als je iemand de handen oplegt, ongeacht waarop, dan maak je je daarmee één. Dat lijkt me vrij evident. Ook nu nog leggen we meestal de handen op iemands schouder als een daad van bemoediging, maar je vereenzelvigt je daarmee. Je kunt zeggen dat het misschien wel een heel specifiek Joods gebruik is, maar ook wij kennen het fenomeen: je legt iemand de handen op.⟨/p> ⟨p>Ik vond het wel opmerkelijk toen ik dat eens naluisterde in Markus 8 vers 25. Daar lees je in de bediening van de Heer Jezus dat Hij te maken kreeg met iemand die blind was. De Heer geneest hem ook, maar er staat heel specifiek bij waar de handen opgelegd worden. Meestal staat het er niet bij en denken we automatisch aan het hoofd, maar de handen worden opgelegd op de plek waar het aan mankeert. In het geval van die blinde man wordt er gezegd dat de Heer Zijn handen op zijn ogen legde. Ja, waarom? Nou, omdat dat de plek was waar het wat mankeerde. En ja, wie weet is dat hier ook gebeurd in verband met Ananias en Saulus? Dat staat er niet bij, maar het zou zomaar kunnen.⟨/p> ⟨p>Je leest inderdaad ook dat handen op het hoofd gelegd worden, maar dan in verband met de offerdienst. Denk aan de priester die de zonde van het volk beleed op de Grote Verzoendag en zijn handen op de kop van het dier legde. Dat is ook handoplegging, een belangrijk Hebreeuws ritueel. Ik zei zojuist al dat wij dat gebruik ook kennen, maar bij de Hebreeën is het heel fundamenteel. Er schiet me nu ter plekke iets te binnen uit Hebreeën 6, een vers waar we het een hele tijd geleden over hebben gehad. Lees het nog even met mij na. De context is misschien wat complex, maar dat hebben we destijds al keurig opgelost. In Hebreeën 6 vers 2 wordt gesproken over 'zonder opnieuw het fundament te leggen'. De brief is geschreven aan Hebreeën en er wordt gesproken over het fundament dat zij van oudsher al kenden. Het gaat hier niet over nieuwtestamentische waarheden, die worden hier helemaal niet eens genoemd. Het gaat hier over waarheden die deze Hebreeën van oudsher als Hebreeën in die hoedanigheid kenden. Dat was hun fundament: bekering van dode werken en geloof in God.⟨/p> ⟨p>Vervolgens wordt er gesproken over een 'leer van dopen', of zoals de interlineair zegt: van 'onderdompelingen'. Hier staat het woordje 'baptismos', maar dan in het meervoud. De Hebreeën doopten zich bij allerlei gelegenheden. Denk alsjeblieft niet dat de waterdoop een christelijke of nieuwtestamentische uitvinding is, want dat is absoluut niet waar. Het hoort bij het fundament van de Hebreeën. Het zijn rituele wassingen, want dat is wat een doop eigenlijk is. Dat kenden de Hebreeën; dat was voor hen fundamenteel en hoorde bij hun ABC. En nu kom ik bij mijn eigenlijke punt: er wordt ook gesproken over de 'oplegging der handen'. Dat wordt genoemd als behorend tot het fundament van die Hebreeën. De Joden kenden dit maar al te goed; het was voor hen een heel elementair gebruik, met name in de offerdienst. Verder worden de opstanding van de doden en een aionisch oordeel — een eeuwig oordeel — genoemd. Dat waren de elementen van dat fundament. Ik wijs nu even op die oplegging van handen als een elementair gebruik voor de Hebreeën. Dat was wel een hele lange uitwijding naar aanleiding van zo'n korte mededeling, maar dan weten we in ieder geval waar we het over hebben. Dat had Saulus dus in een gezicht gezien: iemand genaamd Ananias die hem de handen kwam opleggen, opdat hij weer zien kon.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2573" title="Speel af vanaf 42:53">▶ 42:53⟨/button> ⟨span>De Bezwaren van Ananias⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wanneer Ananias dat van de Heer te horen krijgt in een gezicht, antwoordt hij: "Heer, ik heb van velen over deze man gehoord." Saulus was berucht. 'Beroemd' lijkt me in dit verband een misplaatst woord; hij was berucht. De eerste reactie van Ananias is dan ook dat hij er helemaal geen trek in heeft om daar naartoe te gaan. "Heer, ik heb van velen over deze man gehoord." Van velen, ja, namelijk van vluchtelingen uit Jeruzalem. Dat weten we, en ik verwijs hier even naar Handelingen 11 vers 19. Laten we daar toch even naartoe gaan, want hoe had Ananias dit gehoord? Uit dit gegeven blijkt trouwens ook dat Ananias zelf niet uit Jeruzalem kwam, maar hij had gehoord van velen die wél uit Jeruzalem kwamen.⟨/p> ⟨p>Hoe zat dat namelijk? In Handelingen 11 vers 19 leest u: "Zij dan, die verstrooid werden door de verdrukking, welke in verband met Stefanus plaatsvond..." We hebben al eerder gezien dat de officiële moord door het Sanhedrin op Stefanus een omslagpunt is in het boek Handelingen. Niet alleen omdat de naam van Saulus daar geïntroduceerd wordt, maar ook omdat het een officiële daad was van het verwerpen van Jezus als de opgestane Messias. Sinds die tijd ontstond er een enorme verdrukking en daardoor waren er vele vluchtelingen; mensen die de stad Jeruzalem verlieten. We hebben dat in Handelingen 8 ook al gelezen. Er staat dus: "...welke in verband met Stefanus plaatsvond." Ze trokken verder tot Fenicië, Cyprus en Antiochië aan toe. Hier op de kaart ligt Damascus, ongeveer 300 kilometer verwijderd van Jeruzalem, en daar weer boven ligt Antiochië. Al die mensen die vanwege de verdrukking in Jeruzalem gevlucht waren, trokken naar deze streken: naar Fenicië, naar Cyprus en specifiek naar de stad Antiochië. Vele vluchtelingen zijn dus naar het buitenland gegaan om aan de vervolging in Jeruzalem te ontkomen.⟨/p> ⟨p>Daar had Ananias dus van velen over gehoord. "Ik heb van velen over deze man gehoord", waaruit trouwens opnieuw blijkt wat ik al eerder gezegd heb: deze Saulus was een allesovertreffende vervolger. Hij was de exponent van de vervolging van 'de weg', de vervolger van de Zoon van David bij uitstek. Ik zeg het nu even heel bewust zo. Ananias werpt dit dus tegen en zegt: "Ik heb van velen over deze man gehoord, hoeveel kwaad hij Uw heiligen te Jeruzalem aangedaan heeft." Hoeveel kwade dingen hij precies heeft gedaan, wordt hier als een vaststaand feit gesteld. In Jeruzalem heeft hij hen dat aangedaan en dat was Ananias allemaal ter ore gekomen. Daarom was hij uiteraard niet zo happig om naar uitgerekend Saulus toe te gaan.⟨/p> ⟨p>Bovendien was het Ananias ook niet ontgaan wat hij vervolgens als tegenwerping tegen de Heer zegt: "En hier in Damascus heeft hij volmacht van de overpriesters." Hij is geautoriseerd door de overpriesters, dat wil zeggen: de priesters uit het hogepriesterlijk geslacht. U ziet het ook in de interlinea: overpriesters zijn gewoon hogepriesters. Men denkt bij het woord 'overpriester' vaak dat het weer iets anders is dan een hogepriester, maar dat is niet waar. Een overpriester is hetzelfde als een hogepriester; er is geen enkel verschil. Als u het niet geloven wilt, moet u het de vertaler maar vragen, want die is verantwoordelijk voor deze tekst.⟨/p> ⟨p>In de loop der tijd zijn er in het talmoedisch jodendom allerlei gebruiken ingeslopen die niet naar de Schrift waren. Volgens de wet van Mozes was het zo dat er één hogepriester was, en als die stierf, ging zijn hogepriesterschap over op zijn zoon. Maar in het boek Johannes leest u dat Kajafas een uitspraak doet, een profetie, wanneer Jezus wordt overgeleverd. Er staat dan dat hij als hogepriester van dat jaar profeteerde. Kennelijk gebeurde dat dus bij toerbeurt; dat is de suggestie die daarin gewekt wordt. Ze namen die rol bij toerbeurt op zich. Overpriesters zijn dus eigenlijk gewoon al die hogepriesters uit het geslacht.⟨/p> ⟨p>Ik heb hier een verwijzing naar Handelingen 4 vers 6 staan. In die dia leest u over Annas, de hogepriester, en Kajafas. Beide namen kennen wij als hogepriester. Kajafas was de hogepriester in de dagen van Jezus, en inmiddels zijn we een paar jaar verder en is het Annas. Maar er worden nog meer namen genoemd: "Annas, de hogepriester, en Kajafas, Johannes, Alexander en allen, die tot het hogepriesterlijk geslacht behoorden." Zij kregen allemaal die naam en hoorden bij die overpriesters die bij toerbeurt die functie waarnamen. Hoe dat precies in zijn werk ging, doet er nu even niet toe, maar 'overpriesters' is exact hetzelfde woord als 'hogepriesters'. Daar zit geen enkel verschil in.⟨/p> ⟨p>Ananias zegt dus tegen de Heer als tegenwerping: "Die Saulus, wat hij in Jeruzalem allemaal heeft aangedaan... Hoeveel kwaad hij Uw heiligen heeft aangedaan." Hij spreekt de Heer heel persoonlijk aan op 'Uw heiligen', dat wil zeggen: degenen die apart gezet zijn. "Die heeft hij zoveel kwaad aangedaan, en hier in Damascus heeft hij volmacht van de overpriesters om allen die Uw naam aanroepen gevangen te nemen." Dat 'aanroepen van Uw naam' is trouwens een hele fraaie uitdrukking, maar dat parkeren we even voor na de pauze. We waren gebleven bij Handelingen 9 vers 14, midden in een zin eigenlijk. Ananias was hier aan het woord en uitte zijn bezwaren over waarom hij zoveel moeite had om naar Saulus toe te gaan: over wat hij al had aangedaan en over de missie waarmee Saulus in Damascus terecht was gekomen, waar Ananias volledig van op de hoogte was.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3060" title="Speel af vanaf 51:00">▶ 51:00⟨/button> ⟨span>Het Aanroepen van Zijn Naam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Saulus heeft volmacht en autoriteit van de overpriesters, de hogepriesters, om allen die de naam van de Heer aanroepen gevangen te nemen. Het is een heel opmerkelijke manier van formuleren: "degenen die uw naam aanroepen gevangen nemen en binden."⟨/p> ⟨p>Ik wil u wijzen op een paar schriftplaatsen waar u die uitdrukking, "Uw naam aanroepen", ook tegenkomt. In Romeinen 10 vers 13 lezen we daarover. Dat is later geschreven door Saulus, die inmiddels de naam Paulus heeft gekregen en dit aan de gelovigen in Rome schrijft. Hij stelt daar dat er geen onderscheid is tussen Jood en Griek als het om de waarheid gaat. Aan de Joden zijn weliswaar bijzondere voorrechten toegekend, maar wat betreft de waarheid die Paulus hier naar voren brengt, is er geen enkel verschil tussen Jood en Griek. Immers, één en dezelfde is Heer van allen.⟨/p> ⟨p>In de interlineair ziet u dat er letterlijk staat dat Hij de Heer ⟨em>van⟨/em> allen is. Niet een Heer ⟨em>over⟨/em> allen, maar een Heer ⟨em>van⟨/em> allen. Hij is de Heer van allen; Hij is mijn Heer, maar Hij is dus ook de Heer van eenieder. Hij heeft eigendomsrecht op iedereen. "Wat is uw enige troost in leven en sterven?" was vraag 1 in de Heidelbergse Catechismus. Het antwoord luidde: "Dat ik het eigendom ben van mijn getrouwe Heer en Heiland." Hier zie je van wie Hij Heer is en wie Zijn eigendom is: Hij is de Heer van allen.⟨/p> ⟨p>Dat is het opmerkelijke: Hij is de Heer van allen en iedereen is van Hem. De aarde is des HEEREN en haar volheid. Maar er staat ook dat Hij rijk is voor allen die Hem aanroepen. Daar zit een verschil. Hij is de Heer van allen en ook de Redder van allen, maar wanneer wordt dat geactiveerd? Wanneer komt die rijkdom tot in die "allen" en wanneer wordt die rijkdom iemand eigen? Dat is op het moment dat een mens Hem aanroept. Hier vinden we diezelfde uitdrukking terug.⟨/p> ⟨p>Paulus citeert hier uit Joël 2 vers 32: "Al wie de naam van de Heer aanroept, zal behouden worden." Hoe wordt een mens gered? Door het aanroepen van de naam van de Heer. Dat is een universele waarheid; er is wat dat betreft geen verschil tussen Jood en Griek. Voor Israël zal dat straks ook letterlijk zo zijn wanneer zij de naam van Yahweh gaan uitspreken. In Joël staat namelijk de naam Yahweh. Waar zij die naam nu consequent en absoluut niet durven uit te spreken, zullen ze dat straks wel doen. Degenen die dat doen, zullen inderdaad gered worden en er zal een vluchtweg gecreëerd worden. Dat gaat allemaal in de eindtijd zijn vervulling vinden in een heel specifieke setting. Maar de universele waarheid is: wie Hem aanroept, wordt gered. Al Zijn rijkdom komt tot een mens op het moment dat je Hem in waarheid aanroept.⟨/p> ⟨p>Een paar verzen hiervoor staat exact dezelfde waarheid: wie met het hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt en met de mond belijdt dat Hij Heer is, wordt gered. U ziet dat dit niet een specifiek Joodse waarheid is, maar een universele Bijbelse waarheid. In 1 Korinthe 1 vers 2 leest u de groet aan de Ekklesia van God te Korinthe. Saulus van Tarsus was voorheen een vervolger van de Ekklesia van God, en hier wordt gesproken over de Ekklesia van God te Korinthe – niet "van" Korinthe, maar "te" Korinthe. Hij schrijft aan de geheiligden in Christus Jezus, de geroepen heiligen, met allen die allerwege de naam van onze Heer Jezus Christus aanroepen, hun en onze Heer.⟨/p> ⟨p>Ook hier zien we weer wat een gelovige typeert: het zijn geroepen heiligen, mensen die overal waar dan ook de naam van onze Heer Jezus Christus aanroepen. Aanroepen is het hartgeloof met de mond belijden, uitspreken en aanroepen.⟨/p> ⟨p>Ananias merkt op dat Saulus daar is om allen die Uw naam aanroepen gevangen te nemen. Ananias had een heel goede reden om bezwaar te maken tegen de opdracht om naar Saulus toe te gaan. Deze Ananias, Chananjah, wist niet beter dan dat hij zelf gevaar liep door deze figuur van wie hij zoveel had gehoord. Met deze missie had Saulus immers autoriteit van de overpriesters gekregen. Zoals we de vorige keer al besproken hebben, was dit ook bevestigd door de Romeinse macht; de Joden waren daartoe gerechtigd om mensen gevangen te nemen. Ananias liep dus zelf gevaar. Maar de Heer zei...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3446" title="Speel af vanaf 57:26">▶ 57:26⟨/button> ⟨span>Een Uitverkoren Werktuig⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Heer zegt tot hem: "Ga!" Dat vind ik mooi. De Heer discussieert niet, maar Hij herhaalt gewoon de opdracht. Was het niet duidelijk ofzo? "Ga!" Had Hij gezegd: "Ga!" Ananias had hele goede argumenten om het niet te doen, maar de Heer zei: "Ga."⟨/p> ⟨p>Ik geef toe, er zat een komma, geen punt, dat is waar. Maar hebben we hem? O ja, inderdaad, hier een uitroep, let op. Hier, die 'a', dat is de imperatief. Een bevel: "Ga!" Het is geen wens, het is geen vraag en ook geen verzoek. Nee, ga. Het is dus een opdracht. Inderdaad een komma, maar toch duidelijk, of een uitroepteken. Want hoezo "ga"? De Heer herhaalt niet alleen maar wat Hij al had gezegd; Hij gaat niet met hem in discussie.⟨/p> ⟨p>Dat neemt niet weg dat de Heer wel een perfecte motivatie geeft. Want deze man waarover jij zoveel hebt gehoord, waarvan jij dat allemaal meent te weten... inderdaad, dat was juist. Ananias wist inmiddels veel. Maar de Heer zegt: "Want deze is Mij een uitverkoren werktuig." Letterlijk ziet u hier dus een gebruiksvoorwerp of een werktuig van uitverkiezing. Dat is letterlijk een uitverkoren werktuig, een werktuig van uitverkiezing.⟨/p> ⟨p>Ik heb dat trouwens eens bekeken. Dit woord 'gebruiksvoorwerp' is in de Nederlandse interlineaire weergave consequent. Maar u ziet hier een weergave zoals dat in de NBG altijd is; dit specifieke Griekse woord, hoe dat is weergegeven. Het wordt vertaald met een vat, een werktuig, een kruik, een vaatwerk, een voorwerp, met huisraad en met tuig. Ja, werktuig. Je hebt natuurlijk ook 'werkschuw tuig', dan noemen we het vooral tuig als het werkschuw is, maar werktuig... als je het met zulke oren beluistert, kun je het bijna niet meer fatsoenlijk zeggen, maar u begrijpt me. Het is dus inderdaad in al deze gevallen een gebruiksvoorwerp. Dat kan een kruik zijn of een werktuig, maar het is een gebruiksvoorwerp.⟨/p> ⟨p>Dat op zich is misschien niet zo spectaculair, maar het is een gebruiksvoorwerp van uitverkiezing. Saulus was uitverkoren. Het is niet de eerste keer dat ik in dit verband Galaten 1 aanhaal, maar ik moet het nu nog een keer doen, juist omdat Paulus later in de Galatenbrief dat zo prachtig onder woorden brengt als hij terugkijkt op deze gebeurtenissen. Ik heb de vorige keer ook al even verwezen naar de voorgaande verzen over Paulus' carrière in het jodendom; dat hij het verder had gebracht dan vele van zijn tijdgenoten en dat hij een overtreffende – want dat woord gebruikt hij dan – een overtreffende vervolger was van de gemeente.⟨/p> ⟨p>Maar dan staat er in vers 15: "Maar toen het Hem, die mij van de schoot van mijn moeder aan afgezonderd en door Zijn genade geroepen heeft, behaagd had Zijn Zoon in mij te openbaren, opdat ik Hem onder de heidenen verkondigen zou." De naties. Hier ziet u 'uitverkoren'. Natuurlijk laat Paulus zich in het algemeen uit over de gelovigen die uitverkoren zijn van vóór de nederwerping der wereld. Dat klinkt misschien wat laagdunkend, maar zo bedoel ik het niet, want het is werkelijk gigantisch. Dus voordat de wereld werd neergeworpen – wat dat dan ook zijn moge – ver voor onze geboorte, zijn u en ik als gelovigen in Christus Jezus uitverkoren en zelfs gepredestineerd, voorbestemd. God had gedachten aan ons voordat wij ooit de gedachte hadden van een keuze. Hij heeft Zijn keuze gemaakt. Maar goed, dat is iets wat collectief waar is voor ons allen die geloven in Christus, maar hier gaat het specifiek over de bediening van Saulus.⟨/p> ⟨p>Paulus zegt dan terugkijkend: "Ik ben van de schoot van mijn moeder aan daartoe al afgezonderd." Dat is het woord: apart gezet. Heel Paulus' loopbaan, ik bedoel vóór zijn gang naar Damascus, stond al helemaal in het teken van dat waar de Heer hem vanaf de schoot van zijn moeder aan voor had voorbestemd en had afgezonderd. Alles wat er in zijn leven gepasseerd is, stond al in dat teken. Hij was daarvoor gewoon in de wieg gelegd; dit moest gebeuren. En Hij heeft hem door Zijn genade geroepen. Over die roeping van Saulus hebben we het vanavond natuurlijk, en dat was door Zijn genade. Waarom? Opdat hij Hem onder de naties zou evangeliseren. Want dat is het woord wat er letterlijk staat.⟨/p> ⟨p>Maar goed, het gaat even om dit. De Heer zegt tegen Ananias: "Ga, want deze is Mij een gebruiksvoorwerp van uitverkiezing om Mijn naam te brengen." Letterlijk ziet u hier 'te dragen'. Om de naam van Mij te dragen voor de naties, in het zicht van de naties. Dat is wat er staat. Hier in Handelingen 9 vers 15 wordt op een prachtige wijze aan het adres van Ananias aangegeven wat de Heer gedacht heeft aan deze Saulus van Tarsus als bediening toe te vertrouwen. Namelijk: hij is een gebruiksvoorwerp dat uitverkoren is. Waarom? Om de naam van Mij te dragen. Waar? Wel, voor het aangezicht van de naties, de heidenen, de heidenvolkeren. Nou, dat zagen we zojuist ook al in Galaten 1: "opdat ik Hem onder de heidenen zou evangeliseren", en⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3925" title="Speel af vanaf 01:05:25">▶ 01:05:25⟨/button> ⟨span>Apostel van de Natiën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En daarom heet hij ook, en noemt hij zichzelf ook in Romeinen 11 vers 13 – maar dat is niet de enige plaats trouwens – een apostel van natiën. Misschien is het wel even interessant om daarop te wijzen. Wij denken bij de uitdrukking 'apostel van natiën' misschien dat hij naar de natiën ging. Maar wat blijkt, als je het in Romeinen 11 vers 13 terugleest, dan is de zaak niet dat hij naar de natiën gíng, maar hij zegt dat hij een heidense apostel ís. Hij zegt: ik acht het juist de heerlijkheid van mijn bediening als apostel voor natiën, om aan Israël, aan mijn volksgenoten naar het vlees, het evangelie te vertellen. Dus het idee dat hij een apostel van natiën is, betekent niet direct dat hij naar de natiën ging. Die uitdrukking betekent het niet. Het betekent dat hij een apostel is, een Romein, geroepen buiten het land. Een heidens apostel, dat wil zeggen een Romein. En als Romein en als heidens apostel verkondigde hij de boodschap ook aan zijn volksgenoten. En als u het niet geloven wil, dan moet u het maar even lezen in Romeinen 11 vers 13. Daar staat het echt zo: "Ik spreek tot u natiën, juist omdat ik apostel van natiën ben acht ik dit de heerlijkheid van mijn bediening, dat ik zo mogelijk de naijver van mijn vlees en bloed mocht opwekken en enigen uit hen redden." Dus het gaat erom: hij, als heidens apostel, brengt nu de boodschap aan Israël.⟨/p> ⟨p>Dus eigenlijk precies omgekeerd aan wat van origine de bedoeling was. Dat wil zeggen, van origine was de bedoeling dat de boodschap vanuit Israël naar de natiën ging. Vandaag is het in een precies omgekeerde richting. Het gaat vanuit de natiën naar Israël toe. De boodschap is eigenlijk Christus. Ik citeer nu weer een ander vers in de Colossenzenbrief, daar zegt Paulus: "De heerlijkheid van het geheimenis, van die verborgenheid, is Christus onder jullie, natiën, de hoop der heerlijkheid." Dáár is Christus nu. En nu vanuit de natiën komt het ook bij de Joden terecht, maar het is toevertrouwd aan de natiën. Dus ja, u begrijpt wel dat dit voor een Jood natuurlijk een bittere pil is, maar dat is wel precies de positie van heel specifiek de apostel Paulus.⟨/p> ⟨p>Weet u waar ik nou ook even aan moet denken? Gisteren had ik daar een gesprek over met iemand. Met wie was dat? Ik weet het niet eens meer... Minnie, jij zei net zoiets, we hadden het over vergeetachtigheid. Maar in ieder geval, ik had een gesprek. Oh ja, ik weet het alweer. Maar goed, diegene kent u toch niet. Ik had een gesprek met iemand over de gelijkenissen in Mattheüs 13. Die zeven gelijkenissen, weet je wel, over de zaaier die uitging om te zaaien. Dan lees je dat de Heer was verworpen in Nazareth, Zijn eigen geboortestad, en in Kapernaüm. En Hij ging het huis uit, Hij ging in een schip zitten en vanuit de zee vertelde Hij aan het volk daar op het land gelijkenissen. Die vonden ze heel mooi, maar ze begrepen het totaal niet. En dat was zelfs de bedoeling, dat ze het niet zouden begrijpen. Dus Hij vertelde ze dingen die ze niet begrepen. Later lees je dat Hij het aan de discipelen wel uitlegde, maar aan hen uitdrukkelijk niet. En dat is heel typerend, ook voor deze tijd. Dat wil zeggen: de boodschap is naar de zee gegaan, naar de natiën. En vanuit de natiën klinkt het ook aan het adres van Israël. Het is nu dus een omgekeerde richting. Niet vanuit Israël gaat het naar de natiën, zo zal het in het vrederijk zijn. In het vrederijk staat Jeruzalem centraal en vanuit Jeruzalem zal het woord des Heren uitgaan en vele natiën bereiken, et cetera. Nu is het omgekeerd. Nu is het heil, de boodschap van God, toevertrouwd aan de natiën en de Joden mogen het ook horen.⟨/p> ⟨p>Een complete omkering van zaken dus. Vandaar ook dat Paulus een heidense apostel is. Hij heeft ook een heidens evangelie, zo zegt hij het echt: aan mij is het evangelie van de voorhuid toevertrouwd. 'Voorhuid' is gewoon de Joodse benaming voor de onbesneden Filistijnen. Dat zijn wij allemaal, tenminste daar ga ik van uit, als u begrijpt wat ik bedoel. Onbesnedenen, heidenen. Nou, juist dáár ligt nu het heil. Het heil is dus naar het buitenland gegaan. Hij is een apostel van natiën. Terwijl ik dit nu zo ter sprake breng, bedenk ik me wat ik allemaal wel niet overhoop haal door eventjes de context van Romeinen 11 er ook nog bij te betrekken.⟨/p> ⟨p>Maar apostel van natiën dus. Hij noemt zichzelf ook een leermeester van natiën. Hij leert de natiën, en de natiën doen er goed aan om naar zijn onderwijs te luisteren uiteraard. Een boodschap voor de besnijdenis, een boodschap voor de natiën, en dan komen we toch echt bij deze Paulus uit. Hij is daartoe van Godswege het gebruiksvoorwerp dat is uitverkoren. Voor natiën, en er wordt nog iets bij gezegd waartoe de Heer hem heeft uitverkoren: om Zijn naam te brengen aan de natiën én koningen, bovendien van koningen. Nou ja, als we alleen al het boek Handelingen erop naslaan, dan komen we in ieder geval uit bij koning Agrippa – ik verwees er al even eerder naar – en Bernice, zijn vrouw, de koningin. En als we het begrip 'koning' even breed opvatten, dan ook nog de Romeinse keizer.⟨/p> ⟨p>Er zijn nog wel andere namen te noemen, maar dan kom je echt buiten de Bijbelse sfeer terecht. Ik heb daar ooit hele studies over gehoord en dat is buitengewoon boeiend. Maar we geven Bijbelstudie, dus ik denk: laat dat maar zitten. Dat Paulus in het huis van Rome ook het Britse vorstenhuis het evangelie heeft gebracht. Claudia en Pudens en Linus. Dat zijn namen die hij inderdaad in zijn brieven noemt en die dan gekoppeld worden aan de Britse koningen. Ik geef het door voor wat het waard is. Maar één ding vertel ik u wel: hoe boeiend dat ook is, het is niet wat de Schrift zegt, het is buitenbijbels. Ik zeg daarmee niet dat het onwaar is. Ik zeg alleen: het is niet wat ik in de Schrift vind. Hij heeft het evangelie in elk geval gebracht aan koningen en stadhouders. Later lees je trouwens over Felix en Festus, hooggeplaatste magistraten, tot zelfs de hoogste aan toe: de Romeinse keizer.⟨/p> ⟨p>"En de kinderen Israëls." Een opmerkelijke volgorde trouwens, die staan als laatste. En de "kinderen Israëls", letterlijk staat er, u ziet het: de zonen van Israël. (Daar heb je die brom weer. Vorige week ook al in Bodegraven, weet je nog? En hij is nogal nieuw. Ik wou zeggen: ik ga hem even de handen opleggen, dat doe ik de hele tijd al, ja). Goed, de zonen van Israël. En wat meer is, want een 'zoon' in de Bijbel heeft altijd te maken met erfgenaamschap. De zonen van Israël, dat zijn uiteraard de twaalf stammen. Die ook in Handelingen 26 vers 7 genoemd worden. Ik zal hem tonen, staat er, hij moet het brengen aan de natiën, koningen, maar ook aan de zonen van Israël. Laten we niet vergeten dat als Paulus – want zo heet hij dan inmiddels – ergens in het buitenland komt, het eerste wat hij altijd doet is de synagoge bezoeken. Waarna het een steevast ritueel is: in de synagoge predikt hij de boodschap en in no time staat hij er ook weer buiten. We zullen het in de komende jaren nog wel zien, want ik vrees dat het zo'n type Bijbelstudie gaat worden als we het boek Handelingen zo doornemen. Dan zie je gewoon dat Paulus ergens komt, naar de synagoge toe gaat, en vervolgens náást de synagoge terechtkomt. Letterlijk soms zelfs.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4591" title="Speel af vanaf 01:16:31">▶ 01:16:31⟨/button> ⟨span>Lijden Ter Wille van de Naam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Want Ik zal hem tonen", wordt tegen Ananias gezegd. "Ik zal hem tonen hoeveel hij lijden moet ter wille van Mijn naam." Vindt u het toch even te lastig? Hij doet het wel. Denk erom, hè. Martha, Martha. Ja, die houden we er altijd in, hoor. Maar: "Ik zal hem tonen", wordt er gezegd, "hoeveel hij moet lijden ter wille van Mijn naam."⟨/p> ⟨p>En het opmerkelijke in het boek Handelingen is dat hij dat lijden ondergaat júíst van de zijde van Israël. Juist door de kinderen Israëls. Of pardon, de zonen van Israël. En sterker nog, het werd de reden... Nou, ik zou zeggen, als u het niet geloven wil: lees een paar verzen verder hier in Handelingen 9. En dan zie je het meteen al. Hij komt in de synagoge en wat gebeurt er? Meteen, hij kon zijn mond niet houden, het eerste het beste wat er gebeurt, is dat hij eruit wordt gezet. En er wordt zelfs een moordaanslag op hem beraamd. En zo gaat het hele boek Handelingen door.⟨/p> ⟨p>Ik geef hier een aantal verwijzingen naar Handelingen 22. Maar wat lees je daar? Als Paulus zijn verslag dan doet: waarom zijn die Joden zo enorm gebrand op Paulus, juist tegen hém? Natuurlijk, ik weet het, Jakobus, Petrus en Johannes hebben ook heel veel ondergaan, maar waarom werd Paulus nou gevangen genomen in Jeruzalem en niet die anderen? Vanwege zijn heidense boodschap, wordt daar trouwens echt ook bij gezegd.⟨/p> ⟨p>En als hij dan zijn verhaal doet, als ze hem bijna gelyncht hebben, dan krijgt Paulus van de Romeinen de gelegenheid om zijn volksgenoten daar op het tempelplein toe te spreken. Dan staat hij daar op die treden, op een verhoging. Hij staat dan boven zijn volk. En dan spreekt hij ze toe en vertelt hij alles wat er gebeurd is. En dan zegt hij dat de Heer tegen hem gezegd heeft: "Maak dat je wegkomt uit Jeruzalem, want ze willen mijn getuigenis niet aanhoren. Ga weg, ver weg naar de natiën."⟨/p> ⟨p>En op het moment dat Paulus dat vertelt, dan staat er echt zo bij... nou, ik heb geen dia, maar in Handelingen 22... ja, lees maar mee, dit is mooi. Of in ieder geval heel bijzonder. Paulus vertelt dan dat hij in Jeruzalem is en dan staat er dat er tegen hem gezegd wordt... in een gezicht kreeg hij dan te zien: "En ik zag Hem, die tot mij zei: Haast u, vertrek spoedig uit Jeruzalem, want ze zullen van u geen getuigenis over Mij aannemen. Ik zei: Heer, zij weten zelf dat ik het was die hen die in U geloofden liet gevangenzetten en in de synagogen geselen. En toen het bloed van uw getuige Stefanus vergoten werd, werkte ik met de volle instemming mee en ik bewaarde de kleren van hen die hem doodden. En Hij, de Heer, zei tegen mij: Ga heen, want Ik zal u uitzenden, ver weg naar de natiën."⟨/p> ⟨p>En dan lees je: "Zij hoorden hem aan tot dit woord toe, maar toen verhieven zij hun stem en zeiden: Weg van de aarde met zo iemand, want hij behoort niet te blijven leven!" Tot wanneer? Tot welk wóórd? Op het moment dat hij zei: niet in Jeruzalem, want daar willen ze niks van mij weten; ga naar de natiën, dáár moet je wezen, zij zullen horen. Tot dát woord. Dat was het juist, dat konden ze niet horen. Ze verdroegen dat niet.⟨/p> ⟨p>En vandaar dat hij zoveel lijden heeft ondergaan. Als Paulus in de synagoge ging, dan ging hij vertellen dat het heil naar de natiën gezonden was. En vandaar dat ze hem absoluut niet pruimden. Vandaar ook dat ik die verwijzing naar Handelingen 28 vers 28 ook gemaakt heb. Hij zóú zoveel lijden ondergaan, en er staat ook bij: moét.⟨/p> ⟨p>Dus u ziet letterlijk: het is bindend. Daar heb ik geen bezwaar tegen, maar in het Grieks staat hier gewoon een woord dat betekent: het is bindend. Dat wil zeggen, het is onontkoombaar. Deze Saul, dit is een uitverkoren werktuig. Ik heb een enorme bediening voor hem, voor de natiën, voor koningen, voor de zonen van Israël. Ik zal hem tonen, demonstreren, Ik zal hem te kennen geven hoeveel... zóveel als hij zal lijden. En het is bindend dat dat gebeurt ter wille van Mijn naam.⟨/p> ⟨p>Het een hoort bij het ander. Hij heeft de Naam verkondigd en dat ging gepaard met zoveel lijden. Zoveel tegenstand, zoveel oppositie. En hij werd niet alleen met de nek aangekeken, wat ongeveer het ergste is wat wij hier in het Vrije Westen mee kunnen maken, maar hij heeft écht lijden ondergaan, overal waar hij kwam. En weerhield het hem ervan om het door te geven? Nooit! Het hoort erbij. Dat hoort bij het uitdragen van deze boodschap.⟨/p> ⟨p>Ja, ik denk dat we er verstandig aan doen om het nu vanavond hier maar bij te laten.⟨/p>