ga naar thuis-pagina

laatste wijziging: 2 augustus 2010

gezond verstand

Gezond verstand speelt een grote rol in het Nieuwe Testament, met name in de brieven van Paulus. Helaas komt dit gegeven nauwelijks tot uitdrukking in de gebruikelijke vertalingen. Ik heb het over het Griekse woord 'sophron'. In de onderstaande tabel treft u de zestien keren, dat dit begrip (en de daaraan gerelateerde woorden) voorkomt.

sophroneo (Str. 4993), sophronizo (Str. 4994), sophronismos (Str. 4995), sophronos (Str. 4996), sophrosune (Str. 4997), sophron (Str. 4998)
  NBG St.Vert. Concordant Version
Marcus 5:15 goed bij zijn verstand wel bij zijn verstand being sane
Lucas 8:35 goed bij zijn verstand wel bij zijn verstand being sane
Hand. 26:25 nuchtere gezond verstand sanity
Romeinen 12:3 bedachtzaamheid matigheid being sane
2Korinthe 5:13 nuchter van zin gematigd van zinnen being sane
1Timotheïus 2:9 ingetogen matigheid sanity
1Timotheüs 2:15 ingetogenheid matigheid sanity
1Timotheüs 3:2 bezadigd matig sane
2Timotheüs 1:7 bezonnenheid gematigdheid sanity
Titus 1:8 bezadigd matig sane
Titus 2:2 bezadigd voorzichtig sane
Titus 2:4 opwekken leren voorzichtig zijn bringing to sense
Titus 2:5 bezadigd matig sane
Titus 2:6 bezadigd matig being sane
Titus 2:12 bezadigd matig sanely
1Petrus 4:7 bezinning nuchter be sane

 

De lezer kan vaststellen, dat zowel de NBG-vert. als de St.Vert., het Griekse 'sophron' inconsistent en daarmee verwarrend hebben weergegeven. Onnodig, want de Engelstalige Concordant Version blijkt perfect in staat 'sophron' konsekwent weer te geven. Het engelse 'sane' geeft precies weer, wat 'sophron' altijd inhoudt: gezond verstand (zie St.Vert. in Hand.26:25!), verstandig, bezonnen.

De afleiding van het Griekse woord 'sophron' bevestigt deze betekenis'. 'Sophron' is samengesteld uit de woorden 'sozo' (=redden) en 'phren' (=gezind). Vanuit deze (etymologische) oorsprong betekent 'sophron' dus iets als: safe in mind. En vandaar dus: gezond verstand.

Wat opvalt in zowel NBG- als St.Vert. is dat men in het verhalende deel van het NT (Marcus, Lucas en Handelingen) kiest voor 'gezond verstand' (o.i.d.) maar in 'de brieven', waar het meestal aanvoegende wijs wordt gebezigd, geeft men het nogal zuinig (>calvinistisch!) weer met woorden als 'bezadigd', 'bedachtzaam', 'matig' en 'ingetogen'. Nu heeft 'gezond verstand' daarmee ongetwijfeld raakvlakken, maar daarom zijn de begrippen nog niet identiek of synoniem!

Wanneer we de bovenstaande lijst van Schriftplaatsen doornemen, krijgen we een wat concretere indruk van wat 'gezond verstand' inhoudt. Gezond verstand houdt o.a. in...
... bij zinnen zijn (>Marc.5:15);
... zich niets verbeelden (>Rom.12:3);
... verschil kunnen maken tussen feit en opinie (>Hand.26:25);
... kunnen relativeren (> 1Petr.4:7);
... zo nodig 'nee' kunnen zeggen tegen begeerten (>Tit.2:12);
... leiding kunnen geven (>Tit.1:8; 1Tim.3:2);
... weten wat gepast is (>Titus 2:2,5; 1Tim.2:9);
... niet bang zijn voor wat men zegt (>2Tim.1:7);
... weten waarop het aankomt (>1Tim.2:15).

ga naar thuis-pagina