ga naar thuis-pagina

laatste wijziging: 18 februari 2010

de ware, christelijke doop

DE WATERDOOP ALS JOODS GEBRUIK
Eén van de belangrijkste rituelen in de wet van Mozes zijn de diverse voorgeschreven wassingen of dopen. Vandaar dat "de leer der dopen" vermeld staat in het ABC ("de eerste beginselen") van de godsdienst van de Hebreeën (Hebr. 6:1 en 2). De waterdoop is geen NT-ische uitvinding maar ligt verankerd in de Joodse gebruiken.

... de Farizeeen en al de Joden eten niet zonder eerst een handwassing verricht te hebben, daarmede vasthoudende aan de overlevering der ouden, en van de markt komende eten zij niet dan na zich gereinigd (Gr. baptizo) te hebben; en vele andere dingen zijn er, waaraan zij zich volgens overlevering houden, bijvoorbeeld het onderdompelen (Gr. baptismos) van bekers en kannen en koperwerk...
Markus 7:3,4

JOHANNES DE DOPER
Toen Johannes als wegbereider van de Messias het volk opriep tot de "de doop der bekering" (Mark.1:4) was dat op zichzelf niet bijzonder. Het fenomeen van de waterdoop kenden zij immers. Het bijzondere bij Johannes was dat mensen niet zichzelf doopten maar door hem gedoopt werden. Daarom was zijn naam "Johannes de DopER".

Johannes' prediking en zijn waterdoop was gericht op het volk van Israël. Telkens wordt dit benadrukt.

En zelf wist ik niet van Hem, maar opdat Hij AAN ISRAËL zou geopenbaard worden, DAAROM kwam ik DOPEN IN WATER.
Johannes 1:31

... nadat Johannes eerst, voor zijn optreden, aan HET GEHELE VOLK ISRAËL een DOOP VAN BEKERING gepredikt had.
Handelingen 13:24

Dikwijls maakt men een onderscheid tussen de waterdoop van Johannes en de waterdoop waarvan gesproken wordt in het boek 'Handelingen'. Maar dit onderscheid is ongegrond en onnodig. Johannes doopte het volk met het oog op Jezus.

Maar Paulus zeide: Johannes doopte een DOOP DER BEKERING en zeide tot HET VOLK, dat zij moesten geloven in Hem, die na hem kwam, dat is in Jezus. En toen zij dit hoorden (nl. van Johannes), lieten zij zich dopen werden zij gedoopt in de naam van de Here Jezus.
Handelingen 19:4

OVERGEDOOPT?
Gewoonlijk betrekt men dit bovenstaande vers op Paulus die de twaalf discipelen in Efeze zou hebben overgedoopt. Dat kán men er inlezen maar het stáát er niet. Waarom zou Paulus het ritueel van de doop hebben herhaald aan deze twaalf mannen? De waterdoop, zoals deze in het boek Handelingen gepraktizeerd wordt, was niet anders dan de doop van Johannes: het volk (zie appendix) werd in water gedoopt met het oog op Jezus. Zou Paulus in wiens Evangelie, Israëls wet en rituelen geen rol meer spelen (Ef.2:15) mensen niettemin voor een tweede keer een zelfde ritueel hebben laten ondergaan??

DE CHRISTELIJKE DOOP GEEN WATERDOOP
Toen Johannes kwam dopen in water, wees hij nadrukkelijk op Hem die na hem zou komen en zou dopen in Geest. Zowel Matteüs als Markus als Lucas als Johannes vermelden dit.

Ik doop u in water tot bekering, maar Hij, die na mij komt, is sterker dan ik; ik ben niet waardig Hem zijn schoenen na te dragen; die zal u dopen in heilige Geest en met vuur.
Matteüs 3:11

Ik heb u gedoopt met water, maar Hij zal u dopen in heilige Geest.
Markus 1:8

Ik doop u met water, doch Hij komt, die sterker is dan ik, wiens schoenriem ik niet waardig ben los te maken; die zal u dopen in heilige Geest en met vuur.
Lucas 3:16

En ik kende Hem niet, maar Hij, die mij gezonden had om te dopen in water, die had tot mij gezegd: Op wie gij de Geest ziet nederdalen en op Hem blijven, deze is het, die in heilige Geest doopt.
Johannes 1:33

Ook in het boek Handelingen wordt tot twee keer toe aan deze tegenstelling gerefereerd.

Want Johannes doopte met water, maar gij zult in heilige Geest gedoopt worden, niet vele dagen na deze.
Handelingen 1:5

En ik herinnerde mij het woord des Heren, hoe Hij zeide: Johannes doopte wel met water, maar gij zult in heilige Geest gedoopt worden.
Handelingen 11:16

Het moet duidelijk zijn dat het grote verschil tussen tussen de doop van Johannes en de doop van Christus hierin bestaat, dat het eerste een doop in water is terwijl de doop van Christus juist GEEN doop in water maar in Geest is. Een geestelijke doop dus.

PAULUS EN DE DOOP
Paulus schrijft in zijn brieven dikwijls over de doop, dat is waar. Maar dan heeft hij het niet over een doop in water maar over een doop in Christus.

Of weet gij niet, dat wij allen, die IN CHRISTUS JEZUS gedoopt zijn...
Romeinen 6:3

Want gij allen, die IN CHISTUS GEDOOPT zijt, hebt u met Christus bekleed.
Galaten 3:27

Aan deze doop komt geen druppel water te pas. Niet door een menselijk ritueel wordt iemand met Christus bekleed, maar door de Geest van Christus. Dat is de ene, ware Christelijke doop.

... één Here, één geloof, ÉÉN DOOP...
Efeze 4:5

"LIETEN ZICH DOPEN" OF "WERDEN GEDOOPT"?
De vanzelfsprekendheid waarmee de gemiddelde bijbellezer bij 'doop' direct aan water denkt, is misplaatst. Ook bijbelvertalingen hebben sterk bijgedragen aan dit vooroordeel. Dan geeft men b.v. "zij werden gedoopt" weer met "zij lieten zich dopen". Dat is misleidend omdat men dan niet vertaalt maar uitlegt.

En in datzelfde uur van de nacht nam hij hen mede om hun striemen af te wassen, en hij liet zichzelf werd en al de zijnen terstond dopen gedoopt;
Handelingen 16:33 SV

Heeft de gevangenbewaarder met zijn huis een waterdoop ondergaan? Het zou kunnen, maar het stáát er niet. Of werden ze gedoopt, zoals Christus zou dopen, nl. in Geest?

En Crispus, de overste der synagoge, kwam tot geloof in de Here met zijn gehele huis, en vele van de Korintiers, die hem hoorden, geloofden en lieten zich dopen werden gedoopt.
Handelingen 18:8 SV

Werden al deze Korinthiërs in water gedoopt? We weten dat Paulus dit een paar keer in Korinthe gedaan heeft, zoals Chrispus, de overste van de synagoge (1Kor.1:15; Hand.18:8). Hij excuseert zich daar (min of meer) later voor, omdat de doop geen deel uit maakte van zijn missie en Evangelie.

NIET GEZONDEN OM TE DOPEN

Ook heb ik nog het gezin van Stefanas gedoopt; verder weet ik niet, dat ik nog iemand gedoopt heb. Want Christus heeft mij NIET GEZONDEN OM TE DOPEN, maar om HET EVANGELIE te verkondigen...
1Korinthe 1:16,17

Dat (sommige) Joden de waterdoop hebben ondergaan, ligt vanuit hun achtergrond voor de hand. Zij kenden de doop als rituele wassing en waren ook op de hoogte van de doop der bekering die Johannes aan het volk had gepredikt. Maar er is één doop, die alle gelovige Korinthiërs in elk geval hebben ondergaan.

... want in ÉÉN GEEST zijn wij ALLEN tot IN ÉÉN LICHAAM gedoopt, hetzij Joden, hetzij Grieken, hetzij slaven, hetzij vrijen...
1Korinthe 12:13

Deze doop is evenals de besnijdenis van Christus, geen werk van mensenhanden.

In Hem zijt gij ook met een besnijdenis, die GEEN WERK VAN MENSENHANDEN is, besneden door het afleggen van het lichaam van het vlees, in de besnijdenis van Christus, daar gij met Hem begraven zijt IN DE DOOP. In Hem zijt gij ook medeopgewekt door het geloof aan de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt.
Kolosse 2:11,12

Het schisma in de christelijke traditie, nl. kinderdoop óf volwassendoop, besprenkeling óf onderdompeling is niet de tegenstelling waar het om gaat. In het NT gaat het om Johannes die Israël doopte in water en om Christus die allen doopt in Geest. Deze "ene doop" in Geest maakt geen scheiding maar verbindt juist alle ware gelovigen in Christus!

 

APPENDIX


OOK "DE VREEMDELING IN DE POORTEN"

"Het volk" werd gedoopt in de ruimste zin des woords: ook "de vreemdeling in de poorten". D.w.z. de Samaritanen in het land (Handelingen 8:12) en de godvrezende Cornelius die in de gunst stond bij het hele volk (Handelingen 10;47,48). Het laatste geval gaf nogal wat voeten in de aarde, want Petrus en geen van zijn collega-apostelen, haalde het aanvankelijk in hun hoofd om een heiden, ook al betrof het een godvrezende vreemdeling, te dopen. Na deze Cornelius vinden we trouwens geen (expliciete) vermelding meer van een heiden die de waterdoop onderging.

DE DOOP IN 'DE GROTE OPDRACHT'
Daarom kan het bij de dubbele vermelding van de doop in de (zgn.) 'grote opdracht' (Mat.28:19 en Mar.16:16) ook moeilijk gaan om waterdoop.

Gaat dan henen, onderwijst al de volken, dezelve dopende in den Naam van de Vader, en van de Zoon, en van de heiligen Geest; lerende hen onderhouden alles, wat Ik u geboden heb.
Matteüs 28:19 St.Vert

Vanwaar ook hier de automatische koppeling naar waterdoop (zie ook Mar.10:38)? Dit klemt te meer, daar we nergens in het boek Handelingen lezen dat de apostelen daadwerkelijk met deze formule ("in den Naam van de Vader, en van de Zoon") de waterdoop hebben toegepast. Het gáát hier kennelijk ook niet om doop in water. De apostelen zouden de volken onderwijzen en dopen/dompelen (niet in water maar) in de Naam van de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Het dopen staat in de context van onderwijs!
Dit nog afgezien van vraag of de doop überhaupt in het origineel van Matteüs 28:19 voorkomt. Volgens Eusebius van Caesarea (260-339) die de beschikking had over een oudere grondtekst dan die we thans kennen, luidde de tekst:

Gaat dan henen, dicipelt alle volken in mijn naam en leert hen onderhouden al wat Ik u bevolen heb.
Matteüs 28:19

Ook bij de vermelding van de doop in Marcus 16:16 hoeft allerminst aan waterdoop gedacht te worden.

Wie gelooft en zich laat dopen wordt gedoopt, zal behouden worden, maar wie niet gelooft, zal veroordeeld worden.
Marcus 16:16

Wordt men behouden door in water gedoopt te worden? Nee, men wordt behouden door geloof en doop in de heilige Geest. Ook hier laten we de tekstkritische vraag buiten beschouwing, of deze verzen in Marcus 16 deel uit maken van het origineel. Want zelfs al gaan we daarvan uit, dan nog wijzen de woorden bepaald niet noodzakelijk in de richting van waterdoop.
ga naar thuis-pagina