de ware, christelijke doop
DE WATERDOOP ALS JOODS GEBRUIK
Eén van de belangrijkste rituelen in de wet van Mozes zijn
de diverse voorgeschreven wassingen of dopen. Vandaar dat "de
leer der dopen" vermeld staat in het ABC ("de eerste beginselen")
van de godsdienst van de Hebreeën (Hebr. 6:1 en 2). De waterdoop
is geen NT-ische uitvinding maar ligt verankerd in de Joodse gebruiken.
... de Farizeeen en al de Joden eten niet zonder
eerst een handwassing verricht te hebben, daarmede vasthoudende aan
de overlevering der ouden, en van de markt komende eten zij niet dan
na zich gereinigd (Gr. baptizo) te hebben; en vele andere
dingen zijn er, waaraan zij zich volgens overlevering houden, bijvoorbeeld
het onderdompelen (Gr. baptismos) van bekers en kannen
en koperwerk...
Markus 7:3,4
JOHANNES DE DOPER
Toen Johannes als wegbereider van de Messias het volk opriep tot de
"de doop der bekering" (Mark.1:4) was dat op zichzelf niet
bijzonder. Het fenomeen van de waterdoop kenden zij immers. Het bijzondere
bij Johannes was dat mensen niet zichzelf doopten maar door hem gedoopt
werden. Daarom was zijn naam "Johannes de DopER".
Johannes' prediking en zijn waterdoop was gericht op het volk van
Israël. Telkens wordt dit benadrukt.
En zelf wist ik niet van Hem, maar opdat Hij AAN ISRAËL zou
geopenbaard worden, DAAROM kwam ik DOPEN IN WATER.
Johannes 1:31
... nadat Johannes eerst, voor zijn optreden, aan HET GEHELE VOLK
ISRAËL een DOOP VAN BEKERING gepredikt had.
Handelingen 13:24
Dikwijls maakt men een onderscheid tussen de waterdoop van Johannes
en de waterdoop waarvan gesproken wordt in het boek 'Handelingen'.
Maar dit onderscheid is ongegrond en onnodig. Johannes doopte het
volk met het oog op Jezus.
Maar Paulus zeide: Johannes doopte een DOOP DER BEKERING en zeide
tot HET VOLK, dat zij moesten geloven in Hem, die na hem kwam, dat
is in Jezus. En toen zij dit hoorden (nl. van Johannes),
lieten zij zich dopen werden zij gedoopt in de naam
van de Here Jezus.
Handelingen 19:4
OVERGEDOOPT?
Gewoonlijk betrekt men dit bovenstaande vers op Paulus die de twaalf
discipelen in Efeze zou hebben overgedoopt. Dat kán
men er inlezen maar het stáát er niet. Waarom
zou Paulus het ritueel van de doop hebben herhaald aan deze twaalf
mannen? De waterdoop, zoals deze in het boek Handelingen gepraktizeerd
wordt, was niet anders dan de doop van Johannes: het volk (zie
appendix) werd in water gedoopt met het oog op Jezus.
Zou Paulus in wiens Evangelie, Israëls wet en rituelen geen rol
meer spelen (Ef.2:15) mensen niettemin voor een tweede keer
een zelfde ritueel hebben laten ondergaan??
DE CHRISTELIJKE DOOP GEEN WATERDOOP
Toen Johannes kwam dopen in water, wees hij nadrukkelijk op Hem
die na hem zou komen en zou dopen in Geest. Zowel Matteüs
als Markus als Lucas als Johannes vermelden dit.
Ik doop u in water tot bekering, maar Hij, die na mij komt,
is sterker dan ik; ik ben niet waardig Hem zijn schoenen na te dragen;
die zal u dopen in heilige Geest en met vuur.
Matteüs 3:11
Ik heb u gedoopt met water, maar Hij zal u dopen in heilige
Geest.
Markus 1:8
Ik doop u met water, doch Hij komt, die sterker is dan ik,
wiens schoenriem ik niet waardig ben los te maken; die zal u
dopen in heilige Geest en met vuur.
Lucas 3:16
En ik kende Hem niet, maar Hij, die mij gezonden had om te dopen
in water, die had tot mij gezegd: Op wie gij de Geest ziet nederdalen
en op Hem blijven, deze is het, die in heilige Geest doopt.
Johannes 1:33
Ook in het boek Handelingen wordt tot twee keer toe
aan deze tegenstelling gerefereerd.
Want Johannes doopte met water, maar gij zult in heilige
Geest gedoopt worden, niet vele dagen na deze.
Handelingen 1:5
En ik herinnerde mij het woord des Heren, hoe Hij zeide: Johannes
doopte wel met water, maar gij zult in heilige Geest gedoopt
worden.
Handelingen 11:16
Het moet duidelijk zijn dat het grote verschil tussen tussen de doop
van Johannes en de doop van Christus hierin bestaat, dat het eerste
een doop in water is terwijl de doop van Christus juist GEEN doop
in water maar in Geest is. Een geestelijke doop dus.
PAULUS EN DE DOOP
Paulus schrijft in zijn brieven dikwijls over de doop, dat is waar.
Maar dan heeft hij het niet over een doop in water maar over
een doop in Christus.
Of weet gij niet, dat wij allen, die IN CHRISTUS JEZUS gedoopt
zijn...
Romeinen 6:3
Want gij allen, die IN CHISTUS GEDOOPT zijt, hebt u met Christus
bekleed.
Galaten 3:27
Aan deze doop komt geen druppel water te pas. Niet door een menselijk
ritueel wordt iemand met Christus bekleed, maar door de Geest van
Christus. Dat is de ene, ware Christelijke doop.
... één Here, één
geloof, ÉÉN DOOP...
Efeze 4:5
"LIETEN ZICH DOPEN" OF "WERDEN GEDOOPT"?
De vanzelfsprekendheid waarmee de gemiddelde bijbellezer bij 'doop'
direct aan water denkt, is misplaatst. Ook bijbelvertalingen hebben
sterk bijgedragen aan dit vooroordeel. Dan geeft men b.v. "zij
werden gedoopt" weer met "zij lieten zich dopen". Dat
is misleidend omdat men dan niet vertaalt maar uitlegt.
En in datzelfde uur van de nacht nam hij hen mede om hun striemen
af te wassen, en hij liet zichzelf werd en
al de zijnen terstond dopen gedoopt;
Handelingen 16:33 SV
Heeft de gevangenbewaarder met zijn huis een waterdoop
ondergaan? Het zou kunnen, maar het stáát er niet. Of
werden ze gedoopt, zoals Christus zou dopen, nl. in Geest?
En Crispus, de overste der synagoge, kwam tot geloof in de Here
met zijn gehele huis, en vele van de Korintiers, die hem hoorden,
geloofden en lieten zich dopen werden gedoopt.
Handelingen 18:8 SV
Werden al deze Korinthiërs in water gedoopt? We weten dat Paulus
dit een paar keer in Korinthe gedaan heeft, zoals Chrispus, de overste
van de synagoge (1Kor.1:15; Hand.18:8). Hij excuseert zich daar (min
of meer) later voor, omdat de doop geen deel uit maakte van zijn missie
en Evangelie.
NIET GEZONDEN OM TE DOPEN
Ook heb ik nog het gezin van Stefanas gedoopt;
verder weet ik niet, dat ik nog iemand gedoopt heb. Want Christus
heeft mij NIET GEZONDEN OM TE DOPEN, maar om HET EVANGELIE te verkondigen...
1Korinthe 1:16,17
Dat (sommige) Joden de waterdoop hebben ondergaan, ligt vanuit hun
achtergrond voor de hand. Zij kenden de doop als rituele wassing en
waren ook op de hoogte van de doop der bekering die Johannes aan het
volk had gepredikt. Maar er is één doop, die alle gelovige
Korinthiërs in elk geval hebben ondergaan.
... want in ÉÉN GEEST zijn wij ALLEN
tot IN ÉÉN LICHAAM gedoopt, hetzij Joden, hetzij Grieken,
hetzij slaven, hetzij vrijen...
1Korinthe 12:13
Deze doop is evenals de besnijdenis van Christus, geen werk van mensenhanden.
In Hem zijt gij ook met een besnijdenis, die GEEN
WERK VAN MENSENHANDEN is, besneden door het afleggen van het lichaam
van het vlees, in de besnijdenis van Christus, daar gij met Hem begraven
zijt IN DE DOOP. In Hem zijt gij ook medeopgewekt door het geloof
aan de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt.
Kolosse 2:11,12
Het schisma in de christelijke traditie, nl. kinderdoop óf
volwassendoop, besprenkeling óf onderdompeling is niet de tegenstelling
waar het om gaat. In het NT gaat het om Johannes die Israël
doopte in water en om Christus die allen doopt in Geest.
Deze "ene doop" in Geest maakt geen scheiding maar verbindt
juist alle ware gelovigen in Christus!
APPENDIX
OOK "DE VREEMDELING IN DE POORTEN"
"Het volk" werd gedoopt in de ruimste zin des woords:
ook "de vreemdeling in de poorten". D.w.z. de Samaritanen
in het land (Handelingen 8:12) en de godvrezende Cornelius
die in de gunst stond bij het hele volk (Handelingen 10;47,48).
Het laatste geval gaf nogal wat voeten in de aarde, want Petrus
en geen van zijn collega-apostelen, haalde het aanvankelijk
in hun hoofd om een heiden, ook al betrof het een godvrezende
vreemdeling, te dopen. Na deze Cornelius vinden we trouwens
geen (expliciete) vermelding meer van een heiden die de waterdoop
onderging.
DE DOOP IN 'DE GROTE OPDRACHT'
Daarom kan het bij de dubbele vermelding van de doop in de
(zgn.) 'grote opdracht' (Mat.28:19 en Mar.16:16) ook moeilijk
gaan om waterdoop.
Gaat dan
henen, onderwijst al de volken, dezelve dopende in
den Naam van de Vader, en van de Zoon, en van de heiligen
Geest; lerende hen onderhouden alles, wat Ik u geboden
heb.
Matteüs 28:19 St.Vert
Vanwaar ook hier de automatische
koppeling naar waterdoop (zie ook Mar.10:38)? Dit klemt te
meer, daar we nergens in het boek Handelingen lezen dat de
apostelen daadwerkelijk met deze formule ("in den Naam
van de Vader, en van de Zoon") de waterdoop hebben toegepast.
Het gáát hier kennelijk ook niet om doop in
water. De apostelen zouden de volken onderwijzen en dopen/dompelen
(niet in water maar) in de Naam van de Vader, de Zoon en de
heilige Geest. Het dopen staat in de context van onderwijs!
Dit nog afgezien van vraag of de doop überhaupt in het
origineel van Matteüs 28:19 voorkomt. Volgens Eusebius
van Caesarea (260-339) die de beschikking had over een
oudere grondtekst dan die we thans kennen, luidde de tekst:
Gaat dan henen, dicipelt
alle volken in mijn naam en leert hen onderhouden
al wat Ik u bevolen heb.
Matteüs 28:19
Ook bij de vermelding van
de doop in Marcus 16:16 hoeft allerminst aan waterdoop gedacht
te worden.
Wie gelooft en zich
laat dopen wordt gedoopt, zal behouden worden,
maar wie niet gelooft, zal veroordeeld worden.
Marcus 16:16
Wordt men
behouden door in water gedoopt te worden? Nee, men wordt behouden
door geloof en doop in de heilige Geest. Ook hier laten we de
tekstkritische vraag buiten beschouwing, of deze verzen in Marcus
16 deel uit maken van het origineel. Want zelfs al gaan we daarvan
uit, dan nog wijzen de woorden bepaald niet noodzakelijk in
de richting van waterdoop.
|
|
